1. Word dasturida ishlashni tushuntirish


Fan va texnika jadal suratda rivojlanayotgan hozirgi paytda zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanib dars o’tishni hayotni o’zi taqozo etmoqda


Download 0.87 Mb.
bet7/7
Sana13.02.2020
Hajmi0.87 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

 Fan va texnika jadal suratda rivojlanayotgan hozirgi paytda zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanib dars o’tishni hayotni o’zi taqozo etmoqda.


  • Fan va texnika jadal suratda rivojlanayotgan hozirgi paytda zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanib dars o’tishni hayotni o’zi taqozo etmoqda.

  • Jamiyatimizda ro’y berayotgan turli xil o’zgarishlar o’qituvchilar oldiga muhim vazifalar qo’ymoqda. Bu vazifalar har tomonlama rivojlangan, mustaqil fikrlay oladigan, ijodkor, aqlli va nozik didli yoshlarni tarbiyalashdan iborat bo’lib, hozirgi zamon o’qituvchisidan tinmay ijodiy izlanish, o’qish va o’qitishga yangicha munosabatni, fidoiylikni talab qiladi.

  • “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”da qator vazifalar belgilab berilganki, bu vazifalarga zamonaviy pedagogik va axborot texnologiyalarini o’z vaqtida ishlab chiqish va joriy etishni ta’minlash hamda ta’lim muassasalarining moddiy-texnik bazasini yangi o’quv adabiyotlari, zamonaviy jihozlar va jumladan, kompyuter texnikasi bilan ta’minlashni keltirish mumkin.

Hozirgi kunda ta’lim jarayonida kompyuterning grafik imkoniyatlaridan foydalanishga bo’lgan qiziqish va bunga bo’lgan talabning orta borishi kuzatilmoqda.

  • Hozirgi kunda ta’lim jarayonida kompyuterning grafik imkoniyatlaridan foydalanishga bo’lgan qiziqish va bunga bo’lgan talabning orta borishi kuzatilmoqda.

  • Bugungi kunda, ta’lim jarayonining asosiy tashkiliy qismi bo’lgan dars mashg’ulotlarini samaradorligini oshirish, darsda o’qitishning ilg’or pedagogik texnologiya va zamonaviy axborot texnologiyalarini qo’llash asosida o’quvchi-talabalarda jahon andozalaridagi bilim, ko’nikma, malakalarini shakllantirish, o’quv jarayonini moddiy-texnika va axborot bazasi bilan ta’minlash, yuqori darajali malakali kadrlarni tayyorlash sifatli, o’quv-uslubiy, ilmiy hamda didaktik materiallar yaratish, ta’lim tizimi, fan va ishlab chiqarish o’rtasida o’zaro samarali aloqadorlik o’rnatish dolzarb masalalardan hisoblanadi.

  • Kompyuter grafikasidan nafaqat informatika darslarida balki boshqa ko’plab fanlarni o’qitishda ham keng foydalanish, jumladan geometriya fanida fazoviy jismlarni o’quvchi-talabalar tasavvurida hosil qilish, ularni tekisliklar bilan kesimlarini yasashda qo’llash o’zining ijobiy natijalarini beradi.

Kompyuter grafikasidan foydalanish o’qituvchi uchun ham bir qancha qulayliklar yaratadi. Masalan : vaqtdan yutiladi, undan samarali foydalanishga zamin yaratadi, doskada

chizilgan chizmadan ko’ra chizmaning aniqlik darajasi ortadi va hakozo.



  • Kompyuter grafikasidan foydalanish o’qituvchi uchun ham bir qancha qulayliklar yaratadi. Masalan : vaqtdan yutiladi, undan samarali foydalanishga zamin yaratadi, doskada chizilgan chizmadan ko’ra chizmaning aniqlik darajasi ortadi va hakozo.

  • Bu o’rinda shuni ta’kidlash lozimki bunda kompyuter dasturlarining ahamiyati beqiyosdir. Bunday dasturlar tipiga ya’ni, harakatli dasturlarga quyidagilarni :

  • MS PowerPoint;

  • MakroMediaFlash;

  • 3d MaxStudio;

  • MatLab dasturlarini qo’shish mumkin.

  • Kompyuter grafikasidan nafaqat informatika darslarida balki boshqa ko’plab fanlarni o’qitishda ham keng foydalanish, jumladan geometriya fanida fazoviy jismlarni o’quvchi-talabalar tasavvurida hosil qilish, ularni tekisliklar bilan kesimlarini yasashda qo’llash o’zining ijobiy natijalarini beradi.

  • Kompyuter grafikasidan foydalanish o’qituvchi uchun ham bir qancha qulayliklar yaratadi. Masalan : vaqtdan yutiladi, undan samarali foydalanishga zamin yaratadi, doskada chizilgan chizmadan ko’ra chizmaning aniqlik darajasi ortadi va hakozo.

  • Kompyuter grafikasidan foydalanib figuralar kesimlarini o’qitish o’quvchi-talabalarning egallayotgan bilimlarini mustaqil o’rganib, tahlil qilishga va shu bilan birga xulosalarni bera olishlariga, tahlil natijalariga bevosita baho bera olishlariga o’rgatadi. Qolaversa fazo haqidagi tasavvurlarini kengaytirishga yordam beradi.

Fazoviy jismlar kesimlarini tasvirlashda harakatli kompyuter animatsiyalaridan foydalanish bir qator afzalliklarga egadir. Bunda biz bir qancha yaratilgan komyuter dasturlaridan foydalansak bo’ladi. Shulardan bir Microsoft kompaniyasi tomnidan ishlab chiqilgan MsPowerPoint dasturidir.

  • Fazoviy jismlar kesimlarini tasvirlashda harakatli kompyuter animatsiyalaridan foydalanish bir qator afzalliklarga egadir. Bunda biz bir qancha yaratilgan komyuter dasturlaridan foydalansak bo’ladi. Shulardan bir Microsoft kompaniyasi tomnidan ishlab chiqilgan MsPowerPoint dasturidir.

  • Dasturning umumiy ko’rinishi

Bunday dasturlar tipiga AdobeFlash dasturini ham qo’shish mumkin. Bu dasturning afzalligi shundaki ko’rgazmalilik darajasi yuqori, MsPowerPoint dasturi yordamida turli xil animatsiyalar tayyorlash mumkin bo’lsa, bu dastur yordamida bemalol elektron darsliklar turli xil multimedialar, biron bi mavzuga tegishli testlar yaratish mumkin.

  • Bunday dasturlar tipiga AdobeFlash dasturini ham qo’shish mumkin. Bu dasturning afzalligi shundaki ko’rgazmalilik darajasi yuqori, MsPowerPoint dasturi yordamida turli xil animatsiyalar tayyorlash mumkin bo’lsa, bu dastur yordamida bemalol elektron darsliklar turli xil multimedialar, biron bi mavzuga tegishli testlar yaratish mumkin.

  • Bu dasturning umumiy ko’rinishi.

3dsMax dasturidan foydalanib hosil qilingan fazoviy jismlar

  • 3dsMax dasturidan foydalanib hosil qilingan fazoviy jismlar

Kelajagimiz bo’lgan yoshlarni yuksak ma’daniyatli, o’tkir bilimli qilib tarbiyalashda ta’lim sohasida juda katta ishlar amalga oshirilmoqda. Shu nuqtai nazardan hozirgi kunda tayyorlanayotgan electron ko’rgazmalar va darslilar o’quvchilarga mavzuni tushunarli bo’lishiga yordam bermoqda.

  • Kelajagimiz bo’lgan yoshlarni yuksak ma’daniyatli, o’tkir bilimli qilib tarbiyalashda ta’lim sohasida juda katta ishlar amalga oshirilmoqda. Shu nuqtai nazardan hozirgi kunda tayyorlanayotgan electron ko’rgazmalar va darslilar o’quvchilarga mavzuni tushunarli bo’lishiga yordam bermoqda.

  • Hozirgi kunda ta’lim jarayonida kompyuterning grafik imkoniyatlaridan foydalanishga bo’lgan qiziqish va bunga bo’lgan talabning orta borishi kuzatilmoqda. Bu esa an’anaviy ta’limda o’quvchilarni faqat tayyor bilimlarni egallshga o’rgatilgan variantlardan farqli o’laroq zamonaviy texnologiyalar yordamida ularni egallayotgan bilimlarini o’zlari qidirib topishlariga, mustaqil o’rganib tahlil qilishlariga va shu bilan birga xulosalarini bera olishlariga, tahlil natijalriga bevosita baho bera olishlariga o’rgatadi.

Ta’lim jarayonida xozirgacha bo’lgan davrdagi matematikadan, xususan, geometriya fani bo’yicha yaratilgan elektron qo’llanmalarni tahlil kilgan xolda o’quvchilar uchun kulay bo’lgan, xam nazariy bilim beradigan, xam amaliy ko’nikmalarni xosil qiladigan, geometrik shakllar xaqida tasavvurlarni boyitadigan, o’z-o’zini sinab ko’rish imkoniga ega bo’lgan elektron qo’llanma yaratish dolzarb masaladir.

  • Ta’lim jarayonida xozirgacha bo’lgan davrdagi matematikadan, xususan, geometriya fani bo’yicha yaratilgan elektron qo’llanmalarni tahlil kilgan xolda o’quvchilar uchun kulay bo’lgan, xam nazariy bilim beradigan, xam amaliy ko’nikmalarni xosil qiladigan, geometrik shakllar xaqida tasavvurlarni boyitadigan, o’z-o’zini sinab ko’rish imkoniga ega bo’lgan elektron qo’llanma yaratish dolzarb masaladir.

  • Xulosa qilib aytadigan bo’lsak, geometriya darslarida zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish oqituvchi uchun quyidagi maqsadlarni amalga oshirishda samarali bo’ladi:

  • O’qitish samaradoligini oshiradi;

  • masalalar yechishda yangilik elementlarini kiritish imkonini beradi;

  • o’quv vaqtidan samarali foydalanish imkonini beradi ;

  • o’quv jarayonini ko’rgazmali qilish imkonini beradi;

  • mavzuning asosiy qismlariga o’quvchilar diqqatini yo’naltirish imkonini beradi;

  • matematikaning butun go’zalligini, uning muximligini va axamiyatini ko’rsatish imkonini beradi.

  • Yuqoridagilardan kelib chiqqan xolda zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish o’quvchi uchun quyidagi maqsadlarni amalga oshirishda samarali bo’ladi:

  • bilimlar doirasini kengaytirish ;

  • tatqiqotchilik faoliyatini oshiradi;

  • mustaqil ishilash faoliyatini rang barang qiladi;

  • ixtiyoriy ijodiy faoliyat zaminida yotuvchi intuitsiyani, tasavvurni va boshqa muxim xislatlarni rivojlantiradi;

  • matematik tasdiqlar tuzish va ularni isbotlash qobiliyatlarini rivojlantriradi;

  • yangi geometrik faktlarni aniqlash va ularni tekshirib ko’rish imkonini beradi;

  • o’z o’zini baxolash va tanqid qilish ko’nikmalarini oshiradi;

  • tahlim olishga mahsuliyatini va ijobiy yondashish ko’nikmalarini rivojlantiradi.

  • O’qitishning kompyuter texnologiyasi, kompyuterning inson individual qobiliyatlariga mosligiga tayanadi. O’qitish jarayonini optimal darajada tezkor boshqarish imkoniyati mavjudligi, bu o’qitishning turining universal muloqoti ko’rinishida ekanligi, psixologik qulayliklari, o’qitishning cheklanmaganligi bilan ajralib turadi.

4. Algoritm tushunchasi.

"Algoritm" so’zi O’rta Osiyolik buyuk matematik al-Xorazmiyning (Alhorithmi) nomi bilan bog'liq. Buyuk matematik, astronom va geograf Muhammad ibn Musa al-Xorazmiy (783-850) Xorazm o’lkasida tug ilib, o’sdi. Bu davrda Markaziy Osiyo arab xalifaligi tarkibiga kirar edi. Rivojlanib kelayotgan mavjud tuzum taqozo qilgan ijtimoiy-iqtisodiy talablar bu davrdagi taraqqiyot jarayonining asosiy omillaridan biri bo’ldi.

Ma’lumki, al-Ma’mun 809 yildan Marvda dastlab xalifa Xorun ar-Rashidning noibi, so’ng 813 yildan boshlab xalifa bo’ladi va 819 yili Bag'dodga ko’chadi. Al-Ma’mun Marvda bo’lganida Xorazmiyni, movarounnahrlik va xurosonlik boshqa olimlarni o’z saroyiga jalb qilgan.

Bag'dodda al-Ma’mun otasi tomonidan asos solingan ilmiy markaz — «Bayt ul-hikma» faoliyatini har tomonlama takomillashtirib, unga yirik davlat muassasasi tusini berib, avvaliga tarjimonlik faoliyatini keng ko’lamda rivojlantirdi. Vizantiya, Hindistondan ko’plab kitoblar keltirilib, «Bayt ul-hikma»ning faoliyat doirasi birmuncha kengaytiriladi, uning qoshida ikkita yirik rasadxona - birinchisi 828 yilda Bag'dodning ash-Shammosiya mahallasida, ikkinchisi Damashq yaqinidagi Kasiyun tog'ida 831 yilda barpo etiladi. Ikkala rasadxonaning ham faoliyatini Markaziy Osiyo va Xurosondan kelgan olimlar boshqaradi. Xorazmiy bu ilmiy markazning mudiri sifatida uning faoliyatini kuzatib turadi.

Xorazmiy bilan Bag'dodda, keyinchalik «Ma’mun akademiyasi» deb tanilgan «Bayt ul- hikma»da ijod etgan olimlar orasida Markaziy osiyoliklar salmoqli o’rinni egallagan. Xorazmiy ana shunday ilmiy muhitda yashab ijod qildi.

Xorazmiy qalamiga mansub 20 dan ortiq asarlarning faqat 10 tasi bizgacha yetib kelgan. Bular «Al-jabr va al-muqobala hisobi haqida qisqacha kitob»— algebraik asar, «Hind hisobi haqida kitob» yoki «qo’shish va ayirish haqida kitob»— arifmetik asar, «Kitob surat-ul-arz»— geografiyaga oid asar. «Zij», «Asturlob bilan ishlash haqida kitob», «Asturlob yasash haqida kitob», «Asturlob yordamida azimutni aniqlash haqida», «Kitob ar-ruhoma», «Kitob at-ta’rix», «Yahudiylarning taqvimi va bayramlarini aniqlash haqida risola».

Xorazmiyning arifmetik risolasi qachon yozilgani noma’lum. Biroq unda olim algebraik risolasini eslaydi. Demak, bundan Xorazmiy arifmetik risolani algebraik risoladan keyin yozgani ma’lum bo’ladi. Bu risola XII asrda Ispaniyada lotin tiliga tarjima kilingan. Tarjimaning XIV asrda ko’chirilgan yagona qo’lyozmasi AQSHda Kembrij universiteti kutubxonasida saqlanadi.

Risola «Dixit Algorizmi», ya’ni «Al-Xorazmiy aytdi» iborasi bilan boshlanadi. Bundan keyin Xorazmiy to’qqizta hind raqamining sonlarni ifodalashdagi afzalliklari va ular yordamida har qanday sonni ham qisqa qilib va osonlik bilan yozish mumkinligini aytadi. Asarning lotincha qo’lyozmasida hind raqamlari ko’pincha yozilmay, ularning o’rni bo’sh qoldirilgan yoki ahyon- ahyonda 1, 2, 3, 4, 5 sonlarga moye keladigan hind raqamlari yozilgan. Ko’pincha esa hind raqamlari o’sha davrda Yevropada keng tarqalgan rim raqamlari bilan almashtirilgan.

Xorazmiy hind raqamlari asosida o’nlik pozitsion sistemada sonlarning yozilishini batafsil bayon qiladi. U sonlarning bunday yozilishidagi qulayliklar, ayniqsa, nol ishlatilishining ahamiyatini alohida ta’kidlaydi. Keyin Xorazmiy arifmetik amallarni bayon qilishga o’tadi. Bunda Xorazmiy sonlarning martabalarini, ya’ni razryadlarini e’tiborga olishni hamda nolni yozishni unutmaslikni uqtiradi, aks holda natija xato chiqadi, deydi u.

Risolaning boshlanishida Xorazmiy undagi masalalar o’z davrining amaliy talablariga javob sifatida vujudga kelganligini qayd qiladi.

U shunday deydi: «...Men arifmetikaning oddiy va murakkab masalalarini o’z ichiga oluvchi «Al-jabr va al-muqobala hisobi haqida qisqacha kitob»ni ta’lif qildim, chunki meros taqsim qilishda, vasiyatnoma tuzishda, mol taqsimlashda va adliya ishlarida, savdoda va har qanday bitimlarda va shuningdek, yer o’lchash, kanallar o’tkazishda, (amaliy) geometriya va boshqa shunga o’xshash turlicha ishlarda kishilar uchun bu zarurdir».

Xorazmiyning arifmetik risolasi XII asrdayoq Ispaniyada seviliyalik Ioann tomonidan qayta ishlangan. Keyinchalik to yangi davrgacha Yevropa olimlari Xorazmiy risolasiga qayta- qayta murojaat qilib, u asosida darsliklar yozganlar. Bu qayta ishlangan nusxalar va darsliklarning nomida «Algorizm kitobi» degan ibora bo’lgan.

Xorazmiyning arifmetik risolasi hind raqamlariga asoslangan o’nlik pozitsion sanoq sistemasining Yevropada, qolaversa, butun dunyoda tarqalishida buyuk ahamiyat kasb etdi. Yevropaga hind raqamlari arablar orqali o’tganligi uchun ular «arab raqamlari» deb ataladi va hozir ham shunday deb atalib kelinmoqda. Yevropaliklar uzoq vaqggacha hind raqamlariga asoslangan hisob tizimini «algorizmi» deb atab keddilar.

Faqat XVI asr o’rtalaridagina bu nom «arifmetika» iborasi bilan almashtiriladi. Shundan keyin to hozirgi kungacha «algorizm» yoki «algoritm» deganda har qanday muntazam hisoblash jarayoni tushuniladigan bo’ldi. Bu ibora bilan al-Xorazmiyning nomi fanga abadiy kirib qoldi.

Xorazmiyning algebraik risolasining to’liq nomi — «Al-kitob al-muxtasar fi hisob al-jabr va al-muqobala». Risolaning nomidagi «al-jabr» va «al-muqobala» so’zlari «to’ldirish» va «ro’para qo’yish» — o’rta asr algebrasining ikkita asosiy amalini anglatadi. «Al-jabr» so’zi lotincha transkripsiyada «algebra» bo’lib, Xorazmiy asos solgan yangi fanning nomi bo’lib qoldi. Xorazmiyning algebraik risolasi uch qismdan iborat:


  1. algebraik qism, buning oxirida kichik bir bo’lim — savdo muomalasidagi bob keltiriladi;

  2. geometrik qism, algebraik usul qo’llanib o’lchash haqida;

  3. vasiyatlar haqidagi qism.

Al-Xorazmiyning nomini lotincha ifodasi — Algorithmi. Algoritm — informatika va matematikaning asosiy tushunchalaridan xisoblanadi.

  1. "Algoritm ijrochisi"

Algoritm ijrochisi — algoritmda ko'rsatilgan buyruqlarni bajara oladigan abstrakt yoki real (texnik, biologik yoki biotexnik) sistema.

Algoritmlarga xos xususiyatlar:



  • muhit (yoki vaziyat);

  • buyruqlar tizimi.

  • sodda, elementap amallar;

  • voz kechishlar.

Muhit (yoki vaziyat) — bu ijrochining faoliyat ko’rsatadigan sharoitidir. Masalan, ijrochi Robot uchun muhit - aniq koordinatalar maydonidan iboratdir. Robot uchun ushbu maydonla boshqa ob’ektlar joylashganligi muhim. Muayyan vaziyatda robotning joylashish koordinatasi muhitning holatini bildiradi.

Buyruqlar tizimi. Har bir ijrochi faqatgina ushbu ijrochi tushunadigan buyruqlarni (ya’ni, ijrochi bajaradigan buyruqlar ro’yxatiga mansublarni) bajara oladi. Har bir buyruq uchun uning

bajara olish sharti (qaysi holatlarda ushbu buyruq bajarilishi mumkin) berilishi va buyruqning bajarilishi natijasi tavsiflanishi zarur. Masalan, robot uchun «yuqoriga bir qadam» buyrug'i koordinata maydoni chegarasida bajarib bo’lmaydigan buyruq hisoblanadi. Biroq koordinata maydoni ichida ushbu buyruq bajarilishi natijasida robot bir pog'ona yuqoriga qadam tashlaydi. Ijrochi buyruqlarni bajarish jarayonida elementar amallarni (oddiy harakatlarni) bajaradi Voz kechishlar ijrochiga berilgan buyruqning bajarish sharti to’g'ri kelmaganida yuzaga

keladi.

Ijrochi buyruqlarni bajarish jarayonida oddiy xarakatlarni bajaradi..



Odatda ijrochiga algoritmning maqsadi ma’lum bo’lmaydi. Shuning uchun ijrochi “nimaga?” va “nima uchun?” kabi savollarni bermaydi.

Informatikada algoritmning universal ijrochisi kompyuterdir.



  1. Algopitmning xossalari

Algoritmlarning asosiy xossalari quyidagilardan iborat:

OTushunarlilik. Algoritm ijrochisi buyruqlar ketma-ketligini qanday bajarishni aniq bilishi kerak.

©Diskretlik. Algopitm ijrochisi masalani yechish jarayonini alohida va sodda qadamlar ketma-ketligini bajarish deb tushunishi kerak.

©Aniqlik. Algoritmning har biri qoidasi, undagi amallar va buyruqlar bir ma’noli bo'lishi kerak. Shu xossaga asosan algoritm ijrochisi buyruqlar ketma-ketligini mexanik bajarish imkoniyatiga ega bo'ladi.

©Natijaviylik. Bu xossaning mazmuni shundan iboratki, har qanday algoritmning ijrosi oxir-oqibat ma’lum bir yechimga kelishi kerak.

OOmmaviylik. Masalani yechish algoritmi umumiy hollar uchun yaratiladi, ya’ni faqatgina boshlangich qiymatlari bilan farqlanuvchi bir turdagi masalalar sinfi uchun tuziladi. Bunda boshlangich qiymatlar algoritmning qiymatlar qabul qilishi mumkin bo'lgan sohadan olinadi.

Algoritmlarni tasvirlash usullari

Amaliyotda algoritmlarni tasvirlashning keng tarqalgan usullari quyidagilar:



  • so’zlar yordamida (og'zaki nutqda ishlatiladigan so’zlar);

  • grafik usulda (grafik simvollar yoki blok-sxemalar yordamida);

  • dastur ko’rinishida (dasturlash tillariga oid xizmatchi so’zlar, operator va funksiyalar yordamida).

5. Word dasturida betlarga hoshiya qoyish.

Razmetka stranits   menyusida   joriy  ishlanayotgan hujjatga   o’zgartirishlar  kiritish  mumkin.
Bular quyidagilar:  varaqning  farmatini “ориентация” bo’limi yordamida  albomnaya  holatiga  o’tkazish  yoki  aksincha,  knijnaya   holatini  tanlash, matinni  kolonkalarga  ajratish,  varaqlar  orasidagi  masofani tanlash  va  o’zgartirish,   matnni interval  va  hoshiya  bilan jihozlash mumkin.



Dizayn  matnning  dizaynini  unga  turli o’zgartirishlar  kiritishni,  joriy  holatini   va   unga  turli  qo’shimcha  eskizni   kiritish  va  matinni  turli  shrift va   ranglarda  tasvirlash  imkonini  beradi.   Bu  menyu  yordamida  foydalanuvchi  yaratadigan  xujjatni   chiroyli  va  ko’rkam   qilish  imkoniyatiga  ega.

Ko’rinib turibdiki, har bir menyu ma’lum vazifani o’zida mujassamlashtirgan.



6. Paint ilovasida uy rasmini tasvirlang.



7. Powerpoint dasturida slaydlarga rasm qo’shish.

Power Point dasturida ham MS Word dasturidagi kabi rasmlar bilan ishlash paneli mavjud. Ushbu panelda rasmlar bilan ishlash oynasini chiqarish, fayldan rasm qo‘yish, shakllar chizish va turli xil avtofiguralarda foydalanish kabi bo‘limlari bor. “Avtofiguri” bo‘limida MS Word dasturinikidan farqli ravishda “Upravlyayushie knopki”, ya’ni boshqaruvchi tugmalar qismi ham joylashgan. Ushbu bo‘limdan biz o‘zimizga kerakli bo‘lgan boshqarish tugmalarini o‘rnatishimiz mumkin. Boshqarish tugmalari deganda bir slayddan navbatdagisiga o‘tkazish yoki oxirgi slaydga o‘tkazish kabi ishlarni bajarish tugmalari tushuniladi. Bundan tashqari bu dasturda ham “Vstavka” menyusida “Risunok” bo‘limi joylashgan.



Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Power Point dasturining imkoniyatlaridan biri unda prezentatsiyalarga ovoz va filmlarni biriktirishdir. Buning uchun “Vstavka” menyusiga kiramiz va bu menyudan

Film i zvuk  bo‘limini tanlaymiz. Natijada o‘ng tomonida yangi menyu ochiladi. Bu menyuda quyidagi bo‘lim va buyruqlar joylashgan:

Rasmlar kolleksiyasidan film o‘rnatish;

Fayldan film o‘rnatish;

Rasmlar kolleksiyasidan ovoz o‘rnatish;

Fayldan ovoz o‘rnatish;

Kompakt diskka ovoz yozish;

Ovoz yozish.



Misol tariqasida fayldan ovoz o‘rnatishni ko‘rib chiqaylik. Buning uchun Film i zvuk bo‘limini tanlaymiz. Natijada ovozli fayllarni qidirib topish muloqot oynasi paydo bo‘ladi. Ushbu oynadan biror bir ovozli faylni tanlab “OK” tugmasini bosamiz. Natijada so‘rov muloqot oynasi paydo bo‘ladi. Agar ushbu so‘rov oynasidan “Avtomaticheski” tugmachasini tanlasak qo‘yayotgan ovozli faylimiz namoyish boshlanishi bilan avtomatik tarzda ishlaydi. Agar “Po щelchku” tugmachasini tanlasa qo‘ygan ovoz faylimiz sichqoncha yordamida ishga tushirilmaguncha ishlamaydi. Sichqoncha yordamida ishga tushirish degani ovoz znachogi ustida sichqonchaning chap tugmachasini bir marta bosishdir.
Download 0.87 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling