2015-yil 28-fevral, 48-son


Download 135.94 Kb.
Pdf ko'rish
Sana18.03.2017
Hajmi135.94 Kb.

2015-yil 28-fevral,  48-son

2015-yil 28-fevral,  48-son

1

2015-yil 28-fevral, 48-son



O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi

Respublika ixtisoslashtirilgan musiqa va san’at akademik litseyi ma’naviy-ma’rifiy nashri

Alisher Navoiy — bu buyuk siymo

haqida so’z ketar ekan go’yo

“O’zbek” degan ulug’ nom

ummonlar uzra qalqib chiqqan

quyoshgek charaqlab, o’z bo’y-

bastini butun dunyoga ko’z-ko’z

qiladi. Ha, so’z xazinasini, nainki

xazina, balki injulardan bitilgan

noyob san’at namunalarini asrlar

osha avlodlarga benazir

ulashayoygan bu zot insoniyat

uchun go’yo dardlarga malham,

ilohiy, ishqiy nur baxsh etib,

mavjudodlar gultoji atalmish

insoniyatni asrlar osha kamolot,

komillik manziliga yetaklovchi

sarbondir. Bu ulug’ zot takid-

laganidek “Ul xazinadan har kim

ko’z ko’rganicha va qo’l

siqqanicha” bahramand bo’l-

moqda.

Aziz zamondoshlar, biz ham bu



xazinaga bir nazar solsak... Inson

hayot ekan, tinimsiz izlanadi,

mehnat qiladi. Mana shu mehnat

hayot mazmuniga aylanadi va shu

tufayli elga nafi tegadi, oilasi,

yaqinlari undan manfaat ko’radi,

shu zayl bu mehnat o’ziga ham

yaxshilik, e’tibor, mazmunli

yashash kabi baxtni muyassar

etadi. Demak, Navoiy tabiri bilan

aytganda;

Nafing agar xalqqa beshakdurur,

Bilki, bu naf o’zingga ko’prakdurur.

Bu dunyo sinovlidir, uning

chig’iriqlariga dosh berish esa

mushkul, shunda taqdir zarba-

laridan noliymiz, kimlarnidir

gunohkor sanaymiz, ammo o’zi-

mizchi... Nima uchun omad

mendan yuz o’girdi deb o’yla-

maymiz, o’zimizni taftish etmaymiz.

Bunga javoban xazrat Navoiy

shunday deydi;

Agar el qilmadi himoyat sanga,

O’zingdan kerakdur shikoyat sanga.

(Davomi 4-sahifada)

O‘n sakkiz ming olam oshubi agar boshindadur,

Ne ajab, chun sarvinozim, o‘n sakkiz yoshindadur.

Desa bo‘lg‘aykim, yana ham o‘n sakkiz yil husni bor,

O‘n sakkiz yoshinda muncha fitnakim, boshindadur.

8

Muharrir:



Mahfuza SHODIYOROVA

TAHRIR   HAY’ATI:

Muassasa «Badiiy-uslubiy va ilmiy kengashi»

HAYOT FALSAFASI

Bolalik davrida inson hamma narsaga toza dil ila boqadi,

tafovut nima ekanini bilmaydi, barchaga birdek munosabatda

bo’ladi. O’zaro tarqoq ma’noli narsalardan bir san’at yaratadi.

Ana shu san’atdan bir majmua barpo  etadi. Bunda unga

sehrli to’rtlik kerak xalos. Uning yuragidan chiqqan “bilan,

va, ham, hamda” so’zlari biriktiruv falsafasi asosidir.

O’smirlik davrida baxt bilan birga inson hayotning

qiyinchiliklarini, yomon illatlar va yovuzliklarini anglay

boshlaydi. Zid ma’nodagi tushunchalarni tobora tushunib

boradi. Bir jabhada yetuklik va kamchilikni ko’ra boshlaydi.

Hayotga teran ko’z bilan boqadi. Ushbu zidlikni ammo, lekin,

biroq, balki ajoibotlari ila ifodalaydi.

Keksalik davrida inson o’tgan vaqtlarni sarhisob qilarkan,

bosib o’tgan hayot yo’liga nazar soladi. Hatoliklarini, anglamay

qilgan nojo’ya ishlarini va shu bilan birga qilgan ezguliklarni

hayot davomidagi faoliyatidan  ajratib esga oladi. Qalbida yo

o’kinch, yo mamnuniyat paydo bo’ladi. Har jabhadagi ishlarni

taqqoslab, ularni ma’lum bir  qoli pga solib,ularni sarhisob

qiladi. U bunda yo, yoki, yo...yo, goh...goh, dam...dam,

bir...bir qudratli juftliklarga asoslanib, xulosaviy qismni

yaratadi.

Oxirgi davr—o’lim ostonasidagi bir necha damlar. bu

jabhada uning armonlari, faryodlari va o’kinchlari

mujassamlashgan. Hayotning so’nggi damida qanday ishlarni

bajara olmagani, qanday hislar tuya olmagani va qanday

hislar sohibi bo’la olmaganini sarhisob qiladi. Bunda na...na

iztirobli so’zlardan ozor chekib foydalanadi. Sarhisobdan

so’ng iztirob chekkan qalb nobud bo’ladi...

Tohirjon AKROMOV,

7-

“E”



 sinf o’quvchisi

SARHISOB


Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Inson hayoti to’rt jabhadan iborat. Bu bo’limda

to’rt falsafa mujassam. Biriktiruv, zidlov, ayiruv

inkor...


Zamonaviy uzunlik o‘lchov birliklarini hammamiz

yaxshi bilamiz. Qadimda ota-bobolarimiz shaharlar va

qishloqlar oralig‘ini 

«qari»,


 

«chaqirim», «tosh»

lar

bilan o‘lchagan va ifodalagan.



1 qari

 

149 santimetr



dan 

320 santimetr

gacha

(mamlakatimizning turli hududlarida turlicha),



1 chaqirim

 esa 


1 kilometr

dan ziyodroq masofani

bildirgan. Ayting-chi, 

1 tosh


 bugungi o‘lchov bo‘yicha

necha kilometrga teng?

5-6-fevral

 kunlari 1-bosqich o‘quvchilari

ishtirokida «Kutilgan kun keldi», «Orzular

ushaldi» mavzusida tadbir uyushtirildi.

9-fevral 

— So`z mulkining sultoni Alisher

Navoiyning tavallud topgan kuniga

bag`ishlab muassasamiz hovlisida

joylashgan A.Navoiy byusti oldida miting

tashkil qilindi. Tadbir mehmoni filologiya

fanlari doktori, professor O.Madayev.

Shu kuni “Notiqlik san`ati” yo`nalishida

tahsil olayotgan barcha o`quvchilar Alisher

Navoiy haykali qad ko`targan Milliy bog`da

bo`lib o`tgan tantanali tadbirda ishtirok etib

qaytishdi.

11-fevral

 — Muassasamizga bir guruh

huquqshunoslar tashrif buyurishdi. Ular

“Voyaga yetmaganlar o`rtasida

huquqbuzarliklarning oldini olish,

giyohvandlikning salbiy oqibatlari” haqida

9-sinf o`quvchilari hamda 1 — 3- bosqich

talabalariga yuqoridagi mavzu yuzasidan

bir qancha tushuntirish ishlari olib bordilar.

13-fevral 

kuni Zahiriddin Muhammad

Bobur tavalludiga bag‘ishlab, sinflarda

ma’naviyat soatlari o‘tkazildi.

14-fevral

 — Z.M.Bobur tavalludi

munosabati bilan muassasada “Biz buyuk

yurt farzandlarimiz” mavzusida tadbir

tashkil qilindi.

14-fevral

  — “Telefon vositalarisiz bir

kun” loyihasi o`tkazildi.

18-19-fevral

 kunlari “Kamolot shahmat

taxtasi” tanlovining tuman bosqichi bo`lib

o`tdi. Bunda muassasamizning 9-

“E”


 sinf

o‘quvchisi Musurmonov Baxtishod faxrli III

o‘rinni qo‘ga kiritdi.

25-fevral

 — “Xon atlas kuni” loyihasi

o`tkazildi.

Zuhra SAIDOVA,

“Kamolot” YIH yetakchisi



2015-yil 28-fevral,  48-son

2015-yil 28-fevral,  48-son

2

Fan oyligidan lavhalar



Fevral — Aniq fanlar oyligi

SAYOHATLAR

TADBIRLAR

TANLOVLAR:

11-fevral 5-

“E”


 va 5-

“F”


sinflar o’rtasida

“Sanamay sakkiz dema” matematik musobaqa

uyishtirildi.

20-fevral 6-

“D”

 va 6-


“F”

-

sinflar o’rtasida “O’yla,



izla, top!” matematik

musobaqa uyishtirildi.

25-fevral 9-sinflar

o’rtasida informatika fani

bo’yicha “Kim bilimdon

bo’lishni xohlaydi?”

bellashuvi bo’lib o’tdi.

27-fevral Aniq fanlar

oyligi yopilishi muno-

sabati bilan  7 – 9-sinflar

bo’yicha “Bilimdonlar

bahsi” tadbiri o’tkazildi.

17-fevral kuni Aloqa muzeyiga 8 sinf

o’quvchilari bilan hamda

25-fevral 9- sinf o’quvchilari  bilan O’zMU

qoshidagi akademik litseylariga sayohat

uyishtirildi.

OCHIQ DARSLAR

2 – 20- fevral kunlari   8-sinflar

o’rtasida “Geometrik shakllar yasash”

tanlovi

2 – 20-fevral 8-9-sinflar o’rtasida



“Fizikadan ixtirolar” tanlovi bo’lib o’tdi.

7

14-fevral kuni Z.Achilova 7-



“D”

sinfda


algebra fanidan “Kvadrat ayirmasi formulasi”

mavzusida;

20-fevral kuni Sh.Abduraxmonova

8-

“E”



sinfda algebra fanidan “Chala kvadrat

tenglama” mavzusida;

21-fevral kuni I.Xolmirzayev  9-

“E”


 sinfda

fizika fanidan “Quyosh energiyasidan

foydalanish istiqbollari” mavzusida

21-fevral kuni Sh.Asqarov 6-

“A”

 sinfda


matematika fanidan “Musbat va manfiy

sonlar” mavzusida;

26-fevral kuni Sh.Xudoyqulov 6-

“D”


sinfda fizika fanidan

“Ichki yonuv

dvigatellari.

Bug’ turbinasi”

mavzusida

ochiq dars

o’tkazdi.

BAHOR


Boychechak ochildi,

Bahor kelyapti.

Daraxtlar gulladi,

Yurak gulladi.

Hayot ham gulladi,

Qir adirlarda.

Bahor isi bilan,

Yurak titradi.

Akobir HASANOV,

6-

“A”



 sinf o`quvchisi

 

ELIM



Ming bir sinov bo’ldi boshingda,

Farzandlaring o’ldi qoshingda.

Alam ko’pdir har ko’z yoshingda,

Ammo endi hursand bo’l elim.

Yorug’ yo’ling, bog’laring so’lim,

Endi bular bizga ibratdir.

Hayotlari ming bir hikmatdir,

U yovlarning kuni zulmatdir.

Faqat senga atalgan she’rim,

Kelajaging porloqdir elim!

Charchamaymiz senga xizmatdan,

Kam emasmiz hech bir elatdan.

To’xtamaymiz, biz harakatdan,

Chekinmayman tutsang sen qo’lim.

Doim olg’a yurgayman elim!

Maftuna YUNUSBEKOVA,

8-

“D”


 sinf o’quvchisi

CHUMOLILAR

Kuni bo’yi mehnat qilib,

 Sira tinim bilmaydi.

Yozi bo’yi yelib-yugirib,

Qishda g’amgin bo’lmaydi.

Sovuq kirib kelganida,

Uyiga yuguradi.

So’ngra esa uyida,

Mazza qilib o’tiradi.

Shuning uchun chumolilar

Kuni bo’yi mehnat qilar.

Hamma shunday mehnat qilsa,

Qishi bo’yi yayrab kular.

Shoxsanam XO’JANIYOZOVA,

8-

“B”



sinf o’quvchisi

BAHOR


Bahor kelsa yurtimizga,

Bolalar yayrab o’ynaydi.

To’lib toshib sumalaklar,

Doshqozonda qaynaydi.

Daraxtlar yashil rang,

Atrof go’zal rang-barang.

Bolalar o’ynar shodon,

Bahor go’zalda qarang.

Navro‘z bayrami nahor,

Shuncha go’zal navbahor,

Bir tomondadir anhor,

Qanday go’zal bu-Bahor!

Diyorbek NORALIYEV

7-

“B”



sinf o’quvchisi

SALOM DADA QALAYSIZ..

Salom dada qalaysiz?

Ishlaringiz joydami?

Men kecha uxlab qolib,

Ajoyib tush ko’ribman.

Siz bilan Buxoroda,

Sayr qilib yuribman.

Buxoroi sharifni ziyoratlar qilibmiz,

Afandini tushirib eshagiga minibmiz.

Labi hovuz bo’yida,

Miriqib dam olibmiz!

Bir payt oyijonom kelib,

Turgin bolam, tur dedi.

Qilib olib nonushtang,

Maktabingga bor dedi...

O’ZBEK XALQIMIZ

Bizning o’zbek xalqimiz,

Tarix aksin anglatar.

Ulug’ bobolar ruhi,

Ravnaq yo’lin yoritar.

Amir Temur zo’r bo’lgan,

Kuch qudratga boy bo’lgan.

Dushmanlarga hech qachon,

Taslim bo’lmagan hech on.

Alisher Navoiy bobom,

Asar yozgan “Xamsa”dek

Farhod, Shirin  beshlikda

Suv keltirgan vatanga.

Mirzo Ulug’bek bobom,

Qiziqqanlar osmonga.

“Zijji Ko’ragoniy”ni,

Qoldirganlar bizlarga.

Bu ulug’ bobolarning,

Dong’i ketgan olamga.

Barcha teng havas qilar,

Bunday ulug’ zotlarga.

Dilkashbek NURMUHAMMEDOV,

6-

“A”


 sinf o’quvchisi

ONALAR


Onalar bor dunyo g‘o‘zal olam munavvar,

Onalar bor biz farzandlar sog‘lom mukammal.

Onalarni asrang doim to‘kisdir baxtlar,

Onalarga qiyos yo‘qdir, jannati ular.

Zarina HAMIDOVA,

7-

“D”



 sinf o`quvchisi

BARG


Shabnam yaltiraydi bog‘lar qo‘ynida,

Salqin tong ichra yam-yashil o‘tloq.

Quyoshning zarrin yog‘dularida,

Nafis chayqaladi gullarning bargi.

Jasmin SAYDURAHMONOVA,

6-

“A”



 sinf o`quvchisi

OTA-ONAMGA

Onam meni oq yuvib,

Oq tarab katta qildilar.

Otam esa halol tuz,

Hamda to’g’ri yo’lni o‘rgatdilar.

Shu sababki ulardan,

To abad qarzdorman.

Ulg’aysam gar ularga,

Loyiq farzand bo’laman,

Ishonchlarin qozonib,

Qobil farzand bo’laman.

Ota-onam baxtimga,

Uzoq umr ko’rsinlar!

Bu mening o’glim deya,

Faxrlanib yursinlar!

USTOZ

Maktabga kelganimdan



Ilmga chorladingiz,

O’quvchi bolsamda meni,

O’g’lingizday ko’rdingiz.

Bor bilim-u, mehrni,

Menga hadiya qildingiz.

Bular uchun men sizga

Ming bor ta’zim aylayman,

Zo’r bilim olib, sizday

Qalbga mehr joylayman.

Xurshid HAYDAROV,

6-

“A”


 sinf o’quvchisi

2015-yil 28-fevral,  48-son

2015-yil 28-fevral,  48-son

3

Jasorat mardlarga xosdir



Mardlik nima? U bilib bilmay qilingan jasurlikdir.

Inson dunyoga kelganida, buvijonlar uni mard, polvon, to’rt muchasi

sog’ bo’lsin, nomardlarga yo’liqmasin deya beshikka belashadi. Ana

shu bolaning pok ko’nglidek tilaklar umri davomida yo’ldosh bo’lib,

to’g’ri yo’lga boshlovchi yo’lchiroq bo’lib xizmat qiladi. Haqiqatni tan

olish ham bir mardlikdir. Aybiga iqror bo’lib, chin dildan pushaymon

bo’lgan odamga nisbatan kechirimli  bo’lish kerak. Agar barcha odam

mard bo’lganda, qabohat daraxti ildiziga uriladigan bolta bunyod

bo’lardi. Qani endi shunday bo’lsa...

Mardonavor harakat inson hayotining bezagidir. Aytaylik biron

inson mashina haydab kelayotgandi, yo’da bir chol yuragini changallab

turganini ko’rdi. U juda shoshayotgandi, menga nima foyda, boshliqdan

gap eshitganim qoladi, deya yo’lida davom etdi. Ammo hayot mana

shunday kaltafahm insonlardan iborat emas. U bo’lmasa, boshqa bir

diyonatli inson cholga yordam beradi axir... Hech bo’lmaganda bitta

savob ish qilgan bo’ladi.

Mard insonlarning ko’payishi  nafaqat jamiyat,  balki ana shu

jamiyat barpo qilgan vatan uchun ham katta baxtdir. Vatanni qo’riqlash,

Vatanni obod etishdek baxt yo’qdir.Mard, vatanparvar insonlar haqida

ko’plab kinofilmlar olingan. Shular jumlasiga “Jasur”, “Vatan”,

“Qo’rg’on” va boshqalar. Bu vatanparvarlarga nisbatan hurmat va

e’tibordan dalolatdir. Mard inson xalq orasida ardoqlanadi, hurmat

qilinadi. Shunday ekan o’zaro hurmatni yo’qotmaylik

E’zoza XOLBOBOYEVA

Mardlik nima? Bu so’zni bir eshitganimizda qahramonlik qilish

xayolimizga keladi. Lekin biroz fikr yuritsak, ko’z oldimizga turli

narsalarni keltirishimiz mumkin. Xalqimizda; “Tan olish ham mardlik”-

degan gap bor. Chindan ham qilgan aybiga iqror bo’lish uchun

anchagina kuch talab etiladi. Bu haqida rivoyatlar va hikmatlarda

ham ko’plab fikrlar yuritilgan. Taniqli o’zbek adibi Asqad Muxtor

qalamiga mansub “Chinor” romanidagi bir obraz— Ochil buvaning

gaplari buning isbotidir. U nabirasiga haqiqatni yuzaga chiqarish uchun

jasorat kerakligini aytadi. Shu asardagi yana bir obraz— Bektemir

haqiqiy mard insondir. U konda ishlayotgan ishchilarni qutqarib qolish

uchun o’z jonini qurbon qiladi va bu dunyodan nom nishonsiz yo’q

bo’ladi. U barchaning qalbida qoldi, faqat boshqa inson sifatida.

Afsuski, hamma uni eslaydi, lekin qalblarida yashayotgan inson aslida

kim ekanligini bilishmaydi. Dunyodagi Bektemir kabi insonlar, haqiqiy

mard, jasur insonlarning yorqin namoyondasidir. Bu misollardan

bilishimiz mumkinki, mardlik bu — jasorat ko’rsatish, biron bir ish

uchun ta’ma qilmaslik, qilgan aybiga iqror bo’lish.

Jasorat ko’rsatish bobida hayotdan ko’ra, afsonalarda ko’proq

namunalar bor. Misol uchun “Shiroq” afsonasi ham jasoratni madh

etuvchi afsonalar sirasiga kiradi. Shiroq o’z yurtini qamaldan ozod

etish uchun jonini fido qiladi. Mana shunday afsonalar yillar davomida

og’izdan-og’izga o`tib, sayqallanib, hozirgi yosh avlodga ibrat qilib

ko`rsatiladi. Bolaga beshikka solganlaridan boshlab, voyaga yetguncha

mardlik, jasurlik oliy fazilat ekanligini, bu xislat sohiblari doimo el

ardog`ida bo`lishlarini uqtirishadi. Shu o`rinda, bir rivoyatda haqiqiy

jasorat qanday bo`lishi o`z aksini topgan;

“Qadim zamonlarda bir podshoh bo`lib uning ikki o`g`li bo`lgan

ekan. Kunlarning birida bu davlatga ikki tomondan yov hujum

boshlabdi. Odil podshoh har ikkala o`g`ilni katta qo`shin bilan ikki

tomonga, yovlarga qarshi chiqib, ularni vatan sarhadlariga

yaqinlashtirmasliklari uchun jo`natibdi. Tez orada katta o`g`il qaytibdi.

U katta talofat ko`rgan ekan, lekin g`alaba qozongani uchun bundan

zarracha ham tashvishlanmabdi. Oradan yana bir oz vaqt o`tib,

ikkinchi o`g`li ham qaytibdi. Ammo nima uchundir uning qo`shiniga

hech qanday talofat yetmagan ekan. Kenja o`g`il otasiga ularga hujum

qilgan davlat hukmdori nihoyatda odil ekanligini va u bilan do`stlashib,

sulh tuzganligini, boshqa urush bo`lmasligini va bu davlat, endi ularga

do`st ekanligini aytibdi. Bu voqeadan so`ng barcha saroy ayonlari

podshohga dushmanni do`stga aylantirish haqiqiy jasorat ekanligini

va taxtga kenja shahzoda loyiq ekanligini aytishibdi. Shunday qilib,

mardlik o`ziga yarasha taqdirlanibdi.

Qissadan hissa shuki: haqiqiy jasorat egasi dushmanini do‘stga

aylantirgan insondir.

Bunday rivoyat-u hikoyatlarning barchasi insonni mard, jasur

bo‘lishga undaydi. Zero, mardlik oliy fazilat.

Naima RAHMONOVA

6

BOG‘LOVCHILAR OILASI



Morfologiya mamlakatning nufuzli

yordamchilar urug’iga mansub Teng

bog’lovchibek o’zining hammaga hurmatli

bo’lgan oilasini boshqarar edi. “Sintaksis”

(sintaksis mamlakatining firmasi) kom-

paniyasining “Gaplarning uyushiq bo’laklarini

bog’lash” bo’limida  bo’lim boshlig’i edi. Uning

kasbi qiyin. Qanchadan qancha manaman

degan mustaqil so’z turkumlari ham bu ishni

bajara olmaydi. Shuning uchun Teng

bo’lovchibekning farzandlari unga bu ishni

bajarishda yordam berar edilar. Uning 4

farzandi bo’lib, ular turfa xil gaplar urishib

qolishsa, ularni yarashtirib qo’yar edilar. Kattasi

Biriktiruvchibek hech kimni bir-biridan ajratmay,

hamma do’st bo’lib yashashini xohlar edi. Hatta

o‘z nutqida ham bunga amal qilardi; “Men va

sen, u bilan anavi hamda mana bu bugun

konsertga boramiz”-deb hammani ahillikkka

chaqirar ekan.

Keyingisi Zidlovjon fikrlashni juda ham yaxshi

ko’rar, har qanday vaziyatda fikrga qarshi fikr,

g’oyaga qarshi g’oya topib berar ekan.

Uchinchisi Ayiruvbek akasi Zidlovjonga o’xshar

ekan. Uning aqlli taroziga o’xsharkan. Goh har

doim o’zaro  qarama-qarshi fikrlarni o’ylab, uni

aql tarozisida o’lchab, eng to’g’risini tanlashga

o’rgangan ekan. Bir kuni u olamshumul texnika

yaratibdi va aka-ukalarning oldiga kelib debdi;

“Xoh ishoning xoh ishonmang men olamshumul

texnika yaratdim! Yoki ishonmaysizmi?” Shunda

miriqib uxlayotgan Inkorbek ko’zini ishqalab; “Na

uxlashga qo’yasizlar, na dam olishga?”.  Bu

texnika gapdagi xatoliklarni tuzatadigan maxsus

uskuna edi...

Shahnoza DONABOYEVA

7-

“Å”


 sinf o‘quvchisi

Jasorat nima? Qanday inson jasoratli

hisoblanadi? Uni qanday tarbiyalaymiz?  Bu

savollarning barchasi insonni o’ylantiradi.

Mening fikrimcha, jasorat  faqatgina vatan

uchun kurashish emas, balki, qaysidir

ma’noda atrof-muhitni toza saqlay olish,

yaxshi o’qish, ilmli bo’lib, Vatanga foydasi

tegadigan inson bo’lib chiqishimiz ham

jasorat hisoblanadi. Bejizga momolarimiz

bizni beshikka solishlari bilan mard bo’lsin,

jasoratli bo’lsin deyishmaydi. Jasoratli

bo’lish insondan sabr-qanoat, iroda talab

etadi. Misol uchun sizning do’stingiz

yangilishib sizga yomonlik qildi. Agar siz

irodali bo’lib uni kechira olsangiz, siz

jasoratlisiz. Siz ham unga yomonlik

qilsangiz, jasoratlilar qatoridan chiqqan

hisoblanasiz. Men o’quv ishlari bo’yicha

direktor o’rinbosari Farhod

G’ulomovichdan intervyu olganimda, ular

bu insonlarni  ko’p hurkiydigan

kuchuklarga o’xshatgan edilar.

Biz dunyodagi jamiiyki  mavjudodlarda,

jasorat, mardlik tuyg’usini ko’rishimiz

mumkin. Masalan kichkina bir jonzot

chumolida ham jasorat tuyg’usini ko’rishimiz

mumkin. Agar yonma-yon kelayotgan

chumolini birini  boshqa joyga olsak, uning

yonidagi chumoli sherigini qidirib topadi. Bu

esa undan sabr-toqat va matonat talab etadi.

Yuqorida aytganimizdek jasorat insondan

sabr-qanoat talab qiladi. Chumoli esa shunga

erishdi va jasoratlilar safiga kirdi. Qaranga,

hatto kichkina bir chumoli ham jasoratli bo’la

olar ekan, nega biz bunday bo’la olmas

ekanmiz! Agar insonda xohish, harakat

bo’lsa, xohlagan narsasiga erishadi. Zero,

“Harakatda barakat”.

Dunyoda odam qilgan ishni odam qiladi.

Sen uddalagan ishni albatta boshqa birov ham

uddalay oladi.”Sen mardsan, men unday bo’la

olmayman” degan gaplarning hammasi

bo’lmagan gap. Har bir inson yurakdan mard

bo’ladi. Faqat boshqa birov yurakdagi

mardlikni uyg’ota oladi., birov esa yo’q...

Mardlikni uyg’otish uchun insonda o’zini

o’zi boshqarish xususiyati bo’lishi kerak.

Masalan sizni kimdir besabab haqoratlasa,

siz o’zingizni bosib olib, u jahlidan tushgandan

so’ng, unga to’g’ri yo’l bilan tanbeh bersangiz

u o’z qilgan ishidan uyalib sizdan uzr so’raydi.

Xulosa qilib aytish kerakki, jasoratli, mard

inson har doim hurmatga sazovor bo’ladi.

Ey dostlar, biz ham qalbimizda jasorat

uyg’otaylik.

Mardon QAHRAMONOV

 Voqea zamoni; Hozirgi zamon

Voqea jarayoni;  sudda.

Ishtirokchilar; Yordamchi so’z turkumlari.

Sudiya; Yordamchi.

Advokat; Yuklama.

Prokuror va tergovchi; Ko’makchi.m

Jabrlanuvchi; Bog’lovchilar oilasi.

Ayblanuvchi; Bo’lishsizlik.

Ko’plar o’tmishni negadir ustun qo’yadilar. Saroy, saltanat, qasr,

chekkadagi qishloq... Mening aytmoqchi bo’lgan hikoyam esa hozirgi kun.

Kunduzgi yetti. Tinchlikni asta-sekin shovqin-suron egallash arafasida.

Qo’shimchalar goh istab, goh istamay o’z do’konlarini ochishmoqa. Shahar

ahli ha demay uyg’onib qoladi.

Soat to’qqiz yoki undan oshgan. Shahar ham o’z nomini oqlamoqda.

Shovqin, tinib-tinchimaganlar hech dam olishmaydi.

Soat o’n bir hikoyaning boshlanish qismi. qaysidir sud binosida..

—O’rtoq sudya!- gap boshladi advokat. -Men sizga shuni

aytmoqchimanki, bularning hammasi g’irt tuhmat. Nahot mening himoyam

ostidagi mijoz shunday qila olsa? Axir o’zingiz o’ylab ko’ring bundan unga

nima naf!

Yuklama gaplarining barchasini vajohat bilan boshlaydi. Prokuror esa

bosiqlik bilan javob qaytaradi.

—Janob Yordamchi, avvalambor sizga shuni mamnuniyat bilan boyon

qilmoqchiman. To’g’ri. Voqea bayoniga ko’ra, Bo’lishsizlik o’zi ochiq turgan

uyga kiradi. Ammo, hech kimdan so’ramasdan.

—U o’z burchini bajargan. Hech narsa qilmasligi kerakmidi!—advokat

gapirdi. O’tirgan bog’lovchilar Yuklamaning bunday narasidan talvasaga

tushib qolishdi.

—Uyga kirgach— ko’makchi nutqni davom etar ekan—uyga kirgach, uy

egasining shu yerda ekanini bilib qoladi. Bilamizki bu uyning egasi keksa

Bog’lovchi. Hamma voqea mana shundan boshlandi. Bog’lovchi  kimningdir

kelganini payqab, uni nabirasi Inkor bog’lovchi deb o’yladi. “Ha Inkor

Bog’lovchiyev keldingizmi? nazorat ishi nima bo’ldi!”—deya gapirib qoladi.

Shunda Bo’lishsizlik uning nomidan “Na o’qidim, na yozdim”—deb javob

berdi. Bog’lovchi bu javobdan shubxaga bordi, va unga qarab endi yuraman

deganda qoqilib yiqilib tushadi.

— Ana aytmadimmi mening mijozim nohaq ayblangan, —Yuklama

Ko’makchining gapini bo’ldi.

— Iltimos, o’zingizni bosing! Sizga ham so’zlashga navbat keladi.

Ko’makchi davom eting.

— Minnatdorman janob sudya. Shunday qilib Bog’lovchi qoqilib ketadi

va yerga behush yiqiladi. Qandaydir ovozni eshitgan Vazifadosh Bo’g’lovchi

esa o’sha tomonga yugurdi. Bu yog’i  bizga noma’lum. Sababi hozir u

og’ir ahvolda, og’ir jarohat olgan. Ko’p qon yo’qotganligi bois unga o’zga

bo’laklar va turkumlar qoni berilyapti.

— Janob sudya so’zlashga ijozat bering! — Yuklama yana tilga kirdi. —

Mening mijozim Bo’lishsizlikning ta’kidlashicha, bu tasodifan bo’gan, zinadan

qoqilgan. Janob tergovchi bu haqida nima deyolasiz? Go’yo bu atayin

qilinganmi?

— Yolg’on! Aldayapti bu yaramas! Bular tasodifmi yoki behosmi! Bunaqa

bo’lishi mumkinmas!—deya baqirdi, o’tirgan Ayiruv Bog’lovchi alamzada

ohangda.

— Buni qilmadim. — Bo’lishsizlik ham javob qaytardi. — Buni

qilmaganman.

— O’rtada janjal.Tinish belgilari hammani ajratishga kirishdi. Sudya esa

bu masalani keyinga qoldirib chiqib ketdi. Nuqta esa bu janjalga yakun

yasadi.


— Bu Bo’lishsizlikni deb obro’yimni yo’qotmasam bo’ldi ishqilib.

Tanishchilik ham yomon.

— Asabim yorilmasa bo’lgani,— Sudya shoshardi. — Kech qolyapman,

qizimni bog’chadan olishim kerak...

 Olmos DAVRONOV,

7-

“E”



sinf o’quvchisi

SUD


Ilmiy insho

Jasorat mardlarga xosdir

Jasorat mardlarga xosdir

8-

«F»



 sinf o‘quvchilari ijodidan

2015-yil 28-fevral,  48-son

2015-yil 28-fevral,  48-son

4

SO‘Z MULKINING SULTONI ALISHER NAVOIY



Agar bu zotni avliyo desak, u avliyolarning avliyosi,

mutafakkir desak, mutafakkirlarning mutafakkiri, shoir desak,

shoirlarning sultonidir.

Islom KARIMOV

(Davomi, boshlanishi 1-sahifada)

Maqtov olqishlar hammaning ham dilini tog’day ko’taradi, ammo

nuqsonlarimiz oshkor etilsa, qalbing vayron bo’ladi. Qalbingdagi shaytoniy

suv ming turfa bo’lib tovlanadi, bu jilvalar o’sha kimsaga qadalgan yovuzlik

nayzasi bo’lib yarqiraydi, yuragimizni adovat quyuni egallaydi. Shoshmay

tur degan nido qalbimiz oromini buzadi... Biroq bu bemani hissiyotlar

bizni qayerga  boshlaydi, miyamizdagi o’ch rejasi to’g’rimikan?...

—Yo’q, aslo!- deydi bobomiz, aksincha bu tiyra ko’zdan minnatdor

bo’lmog’imiz darkor, zero,

 Kishi aybing desa, dam urmag’il kim, ul erur ko’zgu,

 Chu ko’zgu tiyra boldi, o’zga aybing zohir aylarmu.

Ammo o’zgalarning nuqsonini oshkor qilishga hamma ham haqlimi,

degan  savol tug’iladi. Buning uchun ma’naviy haqdor kishi bo’lishi  lozim,

Navoiy bu fikrni quyidagi hikmatlar bilan ifodalaydi;

 Kishi aybin yuziga qilma izhor,

Taammul ayla o’z aybingga zinhar.

Yoinki...

El aybini ayturg’a birovkim uzatur til,

O’z aybini fosh etkali uzatur til, bil.

    Bu ulug’ zot xazinasiga ko’z tikar ekanmiz, go’yo o’zligimizni

topmoqqa oshiqayotganday, yashash mundarijamizni taftish qilib, uni

Odamiylik;

Odamiy ersang, demagil odami,

Oniki, yo’q xalq g’amidin g’ami.

Insof;

O’z ish uchun tundu itob aylama,



Qatlu siyosatda shitob aylama.

Yaxshilik;

Yaxshilik qila olmasang,

Yomonlik ham bore qilma.

Hilmlik;

Kimki bir ko’ngli buzuqning hotirin shod aylagay,

Oncha borkim, kaba vayron bo’lsa obod aylagay.

Nafs qutqusidan qutilish;

Ko’p demak birla bo’lmag’il nodon,

Ko’p yemak birla bo’lmagil shayton.

Rostgo’ylik;

So’zning insofi bag’oyat chog’dir,

Yolg’ondin yomonroq sinfi yo’qdur.

Saxovatpesha bo’lish;

Topkanini sochdi el uzra sahob,

Kim, ani haq ayladi gardunjanob.

Mo’r terar har neki sochqay kishi,

Bo’ldi tirik go’rga kirmak ishi.

Ilohiy ishqni qalbga muhrlash;

Yordin ayru ko’ngil mulkedurur sultoni yo’q,

Mulkkim sultoni yo’q, jismedururkim joni yo’q.

Qanoatli va sabrli bo’lish;

Har ranjidin so’ng  bo’lar rohate,

Taabsiz muyassar emas ishrate.

El kori va dardiga esh bo’lish va el nazaridan qolmaslik;

Elga qo’shilgan oroyish topti,

Eldin uzilgaz osoyish topti.

kabi ma’naviy boyliklar bilan ziynatlab boramiz. Bu saodatni sizga

ham tilab, qaqragan qalblaringizni hikmat-u donish suvi bilan

yashnattirishingizni  tilab qolaman.

Davrlar o’tadi, masofa ortar,

Yurakka yaqinlab boradi bu nom.

Har lahza hikmati yodimni tortar,

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom.

Donoxon USMONOVA,

ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi

Darhaqiqat, Alisher Navoiy tavallud topgan

kuni yurtimizda keng nishonlanmoqda.

Jumladan, ul zotning ma’ni bulog‘idan

bahramand bo‘lgan biz o‘quvchilar,

mutafakkir tavalludi munosabati bilan, ular

qoldirgan ma’naviy merosga yana bir bor ko‘z

tashlab, undan o‘z dunyoqarashimiz, o‘z

hovuchimizga yarasha bilim va ilhom oldik.

Zero, bu chashmadan totingan bir tomchi

obihayot, kelajakda «Navosiz ulusning navo

baxshi bo‘lishga ilk qadam bo‘lsa, ajab emas».

5

TAVALLUDINING 574 YILLIGIGA



BAG‘ISHLANADI

Alisher Navoiy buyuk bobomiz, shoirlar

sultonidir. Biz ustozimiz Dono opa bilan

to‘garakda bu buyuk zotning “Hikmatlar

bo‘stoni” asaridan ko‘pgina hikmatlarni o‘qidik,

sharhladik va o‘zimiz ham ma’lumotlar

to‘pladik. Men buvijonim bilan Alisher Navoiy

haqida quyidagi ma’lumotlarni to‘pladim.

Asl ismi Nizomiddin Mir Alisher. U1441-

yil Hirotda tug’ilib, shu yerda umrining asosiy

qismini o’tkazgan. Navoiyning otasi G’iyosiddin

Bahodir Temuriylar xonadoniga yaqin bo’lgan.

She’r yozish qobiliyati erta uyg’ongan.

Bolaligidayoq Farididdin Attorning  “Mantiq-

ut Tayr” asarini yod olgan. Sharafiddin Ali

Yazdiyning nazariga tushadi va Mavlono Lutfiy

tomonidan uning istedodi yuqori baholangan,

Kamol Turbatiyning e’tirofiga sazovor bo’lgan.

Sayid Hasan Ardasher, Pahlavon Mahmud

kabi ustozlardan ta’lim olgan, Abdurahmon

Jomiy bilan hamkorlikda bo’lgan. Navoiy 1469-

yilga qadar Temuriylar orasida bo’layotgan ichki

nizolar sababli. Hirotdan yiroqda yashagan.

Bolalikdagi do’sti Temuriyzoda shaxzoda

Xuroson taxtiga o’tirgach, uni yoniga chaqirib

oladi hamda davlat ishlarida unga ko’maklashadi.

Avval Muhrdor, so’ng Vazir etib tayinlanadi.

Faoliyati davomida o’z hisobidan ko’plab

bunyodkorlik ishlarini amalga oshirganligi uchun

Xusayin Boyqaro uni “Muqarrabi Hazrati

sultoniy” degan unvon bilan taqdirlaydi.

Buvijonim Alisher Navoiyning quyidagi

ruboiysini aytib, ma’nosini sharhlab berdilar;

 Zohid senga hur-u,

menga janona kerak.

Jannat senga bo‘lsin,

menga mayxona kerak

Mayhona aro soqiyu paymona kerak,

Paymona necha bo’lsa, to’la yona kerak.

Dilshoda AHMADOVA

5-

“E”


 sinf o’quvchisi

              

 

 BOBUR


Bobur o’z vatanin qumsardi biroq,

U olisda edi vatandin yiroq.

Andijonda tug’ilib, Hind sori ketdi,

Vatan ishqi erdi yurakda bori.

Buyuk ishlar qildi, asarlar bitdi,

Hind xalqini e’zozlab, hurmatin etdi.

Buyuk sulolaga u asos soldi,

Undan avlodlarga zo’r me’ros qoldi.

O’zinbosar HAYITOV

6-

 “E”



 sinf o’quvchisi

“Nihol” adabiy-ijodiy to’garak a’zolari ijodidan

Biz hozir maktabda ta’lim va tarbiya

olmoqdamiz. Ustozlarimiz esa vujud

memoriga aylanib, ong-u shuurimizga

to‘g‘rilik, ezgulik, rostgo‘ylik urug‘larini

ekishmoqda. Ular erta-yu kech biz

shogirdlar kamoloti yo‘lida mashaqqat

chekishadi va bizni kelajakda yetuk inson

bo‘lishimizga bevosita sababchi bo‘lishadi.

Ustozlar mehri, mehnati, fidoiyligi

haqida buyuk bobomiz Alisher Navoiy;

Haq yo‘lida kim senga

bir harf o‘rgatmish ranj ila,

Aylamak emas oson,

oning haqing yuz ganj ila.

deydi. Albatta, ustozlar nafaqat fan

asoslarini o‘rgatadi, balki to‘g‘rilik, haq

yo‘lida yurishimizni, Olloh qalbimizda

bo‘lishini ong-u shuurimizga bir umr

muhrlab qo‘yadilar va bu ezgu amal tufayli

ikki dunyo saodatiga muyassar bo‘ladilar.

Biz shogirdlar esa, ulardan bir umr

minnatdor bo‘lishimiz, ko‘ngillarini olishimiz

va ular mehnatini oqlashimiz shart. Zero

bobomiz aytganidek;

Shogird agar shayh-ul islom,

agar qozidur,

Agar ustod andin

rozidur-tengri rozidur.

Zilola ISOXONOVA,

6- 


“F”

 sinf o`quvchisi

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

Navoiy yodi-la yashaymiz mudom...

QUYONCHA


Quyonchajon quyoncha,

Qulog’ing dingdir muncha!

Mayin yungli hayvoncha,

Sabzilaring ko’p juda,

Vaqting ketmas behuda.

Dikir-dikir o’ynaysan,

Charchash nima bilmaysan.

O’zim seni boqaman,

Bo’yningga dur taqaman.

Diyora ISOMIDDINOVA

5-

“F”


 sinf o’quvchisi

NINACHI


O’ynab’ quvnab ninachi

Gulzorlarda sayr etar.

Qo’shiq kuylab 

raqs etib,

O’z ko’nglini chog’ etar.

Ortidan quvib bizlar,

Tutmoq bo’lib quvnaymiz,

Vaqtimiz shodon o’tib,

G’am-anduxni bilmaymiz.

Go’yo taqib ko’z oynak,

Ko’z-ko’z qilar qanotin,

Qo’limga qo’nsa nogoh,

Tinmay aytar bayotin.

Shahriniso ISOXONOVA

5-

“E”


 sinf o’quvchisi

BUVIMIZ


Uyimizda bor farishta,

Chaqqondir har bir ishda.

Yoshlari bo’lsa to’qson,

Qo’llarida kashta mudom.

Qish ko’rinar sochlarida,

Lekin bahor yuzlarida.

Sog’ bo’lsinlar buvimiz,

Nurga to’lar uyimiz.

O’ZBEKISTON

BOLASI


Sog‘lom bola - sog‘ bola

Ko‘ngli toza tog‘ bola,

Yurgan yo‘li bog‘ bola,

Kayfiyati chog‘ bola.

Yer yuzining lolasi,

O’zbekiston bolasi.

Yuzlarida oftob bor

Qadamida hitob bor,

Qo‘llarida kitob bor,

Har so‘zida odob bor.

Yer yuzining lolasi,

O’zbekiston bolasi.

Dilafro‘z KENJAYEVA

6-

“D”



 sinf o’quvchisi

Haq yo‘lida...

Nomingiz  dillardan  o‘chmas  abadiy...

OYMOMA


Îymomajon oymoma,

U mehrga boy moma

Bolalari yulduzlar,

Tunda yerni yoritar.

Quyoshday qizdirmaydi,

Ammo yoriq yuzlari.

Donishmandlar tashbehlar,

Go’yo bir parcha patir.

Ammo, olamga tatir.

Ba’zan nomi bor hilol,

Go’zalikda u bisyor.

BEGIMOT


Begimot suvda yashar,

O’zi ayiqqa o’xshar.

Uch tonnalik bu jonivor,

Hech narsaga emas zor.

Toblanadi quyoshda,

Tomosha qari-yoshga.

Sabr-toqat bisyor,

Makoni suv, qamishzor.

Sardor ABDUVOITOV

5-

“F” 



sinf o’quvchisi


Download 135.94 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling