Aqlingizga kelgan barchasini yozing. G’oya sifatini muhokama qilmang, ularni oddiy holda yozing


Download 0.96 Mb.
Sana10.01.2019
Hajmi0.96 Mb.







Aqlingizga kelgan barchasini yozing. G’oya sifatini muhokama qilmang, ularni oddiy holda yozing.

  • Aqlingizga kelgan barchasini yozing. G’oya sifatini muhokama qilmang, ularni oddiy holda yozing.

  • Orfografiya va boshqa omillarga e’tibor bermang.

  • Ajratilgan vaqt tugaguncha yozuvni to’xtatmang. Agarda aqlingizda g’oya lar kelishi birdan to’xtasa, u holda qog’ozga rasm chizing, qachonki yangi g’oyalar paydo bo’lmaguncha.

  • Ko’proq aloqa bo’lishligiga harakat qiling. G’oyalar soni, ular oqimi va ular o’rtasidagi o’zaro aloqadorlikka chegarakanmang.







Reja:

  • Reja:

  • 1. Bir nuqtada kesishuvchi kuchlarni geometrik usulda qo’shish.

  • 2. Kuchning o’qdagi proeksiyzsi.

  • 3. Teng ta’sir etuvchini analitik usulda aniqlash.

  • 4. Bir nuqtada kesishuvchi kuchlarning muvozanati.



Kuchlar sistemasi deb nimaga aytiladi?

  • Kuchlar sistemasi deb nimaga aytiladi?

  • Jismga ta’sir etuvchi kuchlarni bitta kuch bilan almashtirish mumkinmi?

  • Uni qanday usulda topish mumkin?



Ta’sir chiziqlari bir nuqtada uchrashadigan kuchlar sistemasiga kesishuvchi kuchlar sistemasi deyiladi.

  • Ta’sir chiziqlari bir nuqtada uchrashadigan kuchlar sistemasiga kesishuvchi kuchlar sistemasi deyiladi.





  • Kesishuvchi kuchlar sistemasining teng ta’sir etuvchisi tashkil etuvchi kuchlarning geometrik yig’indisiga teng va shu kuchlar ta’sir chiziqlarining kesishgan nuqtasiga qo’yilgan bo’ladi.



Kuch bilan o’q bir tekislikda yotgan

  • Kuch bilan o’q bir tekislikda yotgan

  • holda kuchning Ox o’qdagi proeksiyasi

  • ni aniqlash uchun kuchning boshi A va

  • uchidagi B nuqtalardan berilgan o’qqa

  • perpendikulyar (Aa) va (Bb)chiziqlarni

  • o’tkazamiz. U holda mos ishora bilan

  • olingan ab kesma kuchning Ox o’qda

  • Gi proeksiyasini ifodalaydi.



Agar a nuqtadan b nuqtaga ko’chish Ox o’qning musbat yo’nalishi bilan ustma – ust tushsa – musbat ishora,unga teskari yo’nalsa – manfiy ishora olinadi.

  • Agar a nuqtadan b nuqtaga ko’chish Ox o’qning musbat yo’nalishi bilan ustma – ust tushsa – musbat ishora,unga teskari yo’nalsa – manfiy ishora olinadi.

  • Kuchning biror o’qdagi proeksiyasi skalyar

  • miqdor bo’lib, kuch moduli bilan kuchning shu

  • o’q musbat yo’nalishi bilan tashkil qilgan

  • burchagi kosinusiga ko’paytmasiga teng.



Kuchning Oxyz koordinata o’qlari sistemasi

  • Kuchning Oxyz koordinata o’qlari sistemasi

  • bilan tashkil qilgan burchaklarini bilan

  • belgilaylik. U holda dioganali F ga teng bo’lgan

  • parallelepiped tomonlarining uzunligiga asosan

  • F kuchning koordinata o’qlaridagi proeksiyala

  • rini ifodalaydi:

  • Kuchning moduli parallelpipedning dioganaliga

  • teng:

  • Kuchning yo’nalishini topish uchun yo’naltiru

  • vchi kosinuslarni (1)dan aniqlaymiz.



Kuchni uning koordinata o’qlaridagi proeksiyalari va qo’yilgan nuqtasining

  • Kuchni uning koordinata o’qlaridagi proeksiyalari va qo’yilgan nuqtasining

  • koordinatalari orqali topish usuliga analitik usulda aniqlash deyiladi.

  • Kesishuvchi kuchlarning teng ta’sir etuvchisiga ko’ra shu kuchlarning geometrik

  • yig’indisiga teng.

  • Koordinata o’qlariga proeksiyalab, teng ta’sir etuvchining koordinata o’qlaridagi

  • proeksiyalarini aniqlaymiz:

  • Teng ta’sir etuvchining moduli:

  • Yo’nalishi :



Agar kesishuvchi kuchlar sistemasining teng ta’sir etuvchisi nolga

  • Agar kesishuvchi kuchlar sistemasining teng ta’sir etuvchisi nolga

  • teng bo’lsa, u holda bunday kuchlar sistemasi muvozanatda bo’ladi,

  • aksincha, kuchlar sistemasi muvozanatda bo’lsa, teng ta’sir etuvchisi

  • nolga teng bo’ldi: ,

  • Bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasi muvozanatda bo’lishi

  • uchun mazkur kuchlarning geometrik yig’indisi nolga teng bo’lishi

  • zarur va yetarkidir.

  • Bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasi muvozanatda bo’lishi

  • uchun bu kuchlarga qurilgan kuch ko’pburchagi yopiq bo’lishi

  • zarur va yetarkidir.

  • yoki

  • Tenglik kesishuvchi kuchlar sistemasi muvozanat shartinung analitik ifodasi.





Qanday kuchlar bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasi deb ataladi?

  • Qanday kuchlar bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasi deb ataladi?

  • Bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasining teng ta’sir etuvchisini geometrik usulda qanday aniqlanadi?

  • Bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasining muvozanatining geometrik sharti nimadan iborat?

  • Kuchlarni geometrik qo’shish tartibi bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasiga teng ta’sir etuvchisining kattaligi va yo’nalishiga ta’sir qiladimi?

  • Bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasining muvozanatining analitik shartini ta’riflab bering.

  • Kuchning o’qdagi proesiyasi haqida ma’lumot bering.

  • Bir nuqtada kesishuvchi kuchlar sistemasining muvozanatining shartlarini ayting.



Kuch nima?

  • Kuch nima?

  • Kuchlar sistemasi deb nimaga aytiladi?

  • Kuchning ta’sir chizig’i deb nimaga aytiladi?

  • Parallel degan tushunchasiga ta’rif bering.

  • Parallel kuchlarga qanday ta’rif berish mumkin?



Ta’sir chiziqlari o’zaro parallel bo’lgan kuchlar sistemasiga parallel kuchlar sistemasi deyiladi.

  • Ta’sir chiziqlari o’zaro parallel bo’lgan kuchlar sistemasiga parallel kuchlar sistemasi deyiladi.

  • 1. Ikki parallel kuchlarni qo’shish.

  • a) Bir tomonga yo’nalgan ikki parallel kuchlarni qo’shish.

  • Jismning A va B nuqtalariga qo’yilgan va bir tomonga yo’nalgan parallel

  • kuchlar berilgan ,o’lsin. Bu kuchlarning teng ta’sir etuvchisini

  • topish uchun A va B nuqtalarga ta’sir chiziqlari AB da yotuvchi, miqdor

  • jihatdan teng, AB bo’ylab qarama – qarshi tomonga yo’nalgan

  • sistemasini qo’yamiz. A va b nuqtalarga qo’yilgan kuchlarni rarallelog

  • ramm qoidasiga asosan qo’shib, kuchlarning teng ta’sir etuvchilarining

  • ta’sir chiziqlarini O nuqtada kesishadi. O nuqtaga kuchlarni ko’

  • chiramiz va ularni tashkil etuvchi kuchlarga ajratamiz. O nuqtaga qo’yil

  • gan bo’lgani uchun A va B nuqtalarga qo’yilgan kuchlar o’rni

  • ga O nuqtaga qo’yilgan, OC bo’ylab yo’nalgan kuchlarni olamiz.

  • Teng ta’sir etuvchi Uni ta’sir chizig’i bo’ylab C nuqtaga ko’chi

  • ramiz. Uchburchaklar o’xshashligidan quyidagi proportsiya tuzamiz:



Proportsiyaning xossasiga ko’ra:

  • Proportsiyaning xossasiga ko’ra:

  • Natija: bir tomonga yo’nalgan ikki parallel kuchning teng ta’sir etuvchi shu kuchlarning algebraik yig’indisiga teng va shu kuchlar bilan bir tomonga yo’naladi. Teng ta’sir etuvchining ta’sir chizig’I esa kuchlar qo’yilgan nuqtalar orasidagi masofani ichki ravishda shu kuchlarga teskari proportsional bo’laklarga bo’ladi.



b) Qarama – qarshi tomonga yo’nalgan, son qiymatla

  • b) Qarama – qarshi tomonga yo’nalgan, son qiymatla

  • ri teng bo’lmagan ikki parallel kuchni qo’shish.

  • Buni amalga oshirish uchun

  • Formuladan foydalanib, kuchni shu kuch bilan bir xil

  • yo’nalgan va kuchlarga ajratamiz. . Teng

  • ta’sir etuvchi:

  • Miqdorlari teng bo’lmagan va bir- biriga teskari yo’nalgan ik

  • kita parallel kuchlarning teng ta’sir etuvchisi miqdor jihatidan

  • ularning ayirmasiga teng. Teng ta’sir etuvchisining ta’sir

  • chizig’i esa AB kesmaning katta kuch qo’yilgan davomida

  • yotib, shu kesmani tashqi ravishda mazkur kuchlarga teskari

  • proportsional bo’laklarga bo’ladi.









Bir juft kuchning jismga ko’satadigan ta’sirini boshqa juft kuch bera olsa, bunday juft kuchlar ekvivalent juft kuchlar deyiladi.

  • Bir juft kuchning jismga ko’satadigan ta’sirini boshqa juft kuch bera olsa, bunday juft kuchlar ekvivalent juft kuchlar deyiladi.

  • 1- teorema. Agar juft kuchni shu juft kuch tekisligida yotuvchi va momenti berilgan juft kuchning momentiga teng bo’lgan juft kuch bilan almashtirilsa,juft kuchning jismga ta’siri o’zgarmaydi.

  • 2- teorema. Juft kuchni o’zining ta’sir tekisligiga parallel bo’gan tekilikka ko’chirilsa, uning jismga ta’siri o’zgarmaydi.



Xulosa:

  • Xulosa:

  • Juft kuch momentini o’zgartirmay, juft kuchni o’z ta’sir tekisligida ixtiyoriy holatga keltirish mumkin.

  • Juft kuch momentini o’zgartirmay,uning tashkil etuvchilarid va elkasi o’zgartirilsa,juft kuchning jismga ta’siri o’zgarmaydi.

  • Bir tekislikda yoki parallel tekisliklarda yotuvchi, momentlari teng va aylanish yo’nalishkari bir xil bo’lganikki juft kuch o’zaro ekvivalent bo’ladi.



Juft kuch momenti uni tashkil etuvchi kuchlarning shu juft kuch yotgan tekislikdagiixtiyoriy nuqtaga nisbatan momentlarining algebraik yig’indisiga teng.

  • Juft kuch momenti uni tashkil etuvchi kuchlarning shu juft kuch yotgan tekislikdagiixtiyoriy nuqtaga nisbatan momentlarining algebraik yig’indisiga teng.



Teorema: bir tekislikda yotuvchi juft kuchlar sistemasi bir

  • Teorema: bir tekislikda yotuvchi juft kuchlar sistemasi bir

  • gina juft kuchga ekvivalent bo’lib, uning momenti berilgan

  • juft kuchlar momentlarining algebraik yig’indisiga teng.

  • Juft kuchlar sistemasining muvozanati: jismga ta’siretuvchi

  • juft kuchlar sistemasi muvozanatda bo’lishi uchunularga

  • ekvivalent bo’lgan juftkuch momenti vektori nolga teng

  • bo’lishi zarur va yetarlidir.





Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling