Aziz Bahodirovich 6-sinf Qadimgi Tarix Majburiy fanlar uchun Super qo’llanma guliston 2020


-§. O’zbekiston hududidagi ilk davlatlar


Download 345.99 Kb.
bet2/3
Sana12.02.2020
Hajmi345.99 Kb.
1   2   3

19-§. O’zbekiston hududidagi ilk davlatlar


Sug’diylar – Zarafshon va Qashqadaryo vohasida yashaganlar
Xorazmliklar – Amudaryoning quyi oqimida yashagan
Baqtriyaliklar – (Sug’diylarning eng yaqin qo’shnisi) – Surxon voxasi, Afg’onistonning shimoliy, Tojikistonning janubiy hududlarida joylashgan


saklar

Sala –tiay-tradarayya

Saka-xaumovarka

Saka-tigraxauda

O’tkir uchli kigiz qalpoq kiyib yuruvchi saklar

Toshkent viloyati,

Janubiy Qozoqiston



Daryoning nargi tomonida yashovchi saklar

Orol dengizi bo’ylarida,

Sirdaryoning quyi

oqimida

Muqaddas ichimlikka sig’inuvchi saklar

Farg’ona,

Pomirning tog’li tumanlari





  • O’sha davrlarda Sirdaryoning qadimgi nomi Yaksart bo’lgan

Quidagi joylashgan shaharlarni hududlari bilan yodlang!!!




  • Afrosiyob (Samarqand) mil avv VII-VII asrlarda asos solingan

  • Yerqo’rg’on va Uzunqir –Qashqadaryo

  • Ko’zaliqir- Xorazm

  • Qiziltepa –Surxondaryo

Qadimgi Baqtriya davlati

  • Mil avv VII asrda Qadimgi Baqtriya davlati tashkil topgan

  • Marg’iyona va So’g’d hududlari ham Baqtriya tarkibida bo’lgan

Qadimgi Xorazm davlati



  • Ko’zaliqir – Qadimgi Xorazm davlatining poytaxti bo’lgan

  • Vohaning aholisi dehqonchilik va chorvachilik bilan shug’ullangan

  • Xorazmda 1.hunarmandchilik, 2.binokorlik, 3.savdo-sotiq yuksak darajada rivojlangan

  • 1.kulolchilik, 2.qurolsozlik, 3.zargarlik buyumlarining dovrug’i o’zga yurtlarga tarqalgan edi

  • Xorazmliklar mohir quruvchi va hunarmand bo’lganlar

20-§. Zardushtiylik


  • Mil avv 1-mingyillikda O’rta Osiyoda Zardushtiylik deb atalgan din keng tarqaldi.

  • Yunonistonda Zardushtning ismi Zoroastr shaklida jaranglaydi.

  • “astron”-yulduz degan manoni anglatadi

  • Yunonistonda Zardushtni birinchi galda donishmand donishmand, murabbiy sifatida bilishgan.

  • Zardusht 30 yoshida payg’ambarga aylangan.

  • “Payg’ambar “so’zining o’zi esa “ezgu amallar haqida xabar beruvchi” ma’nosini anglatadi.

  • Zardushtiylik dinida marosimlar ochiq osmon ostida yoki gulxan yonida va uydagi o’choq atrofida bajarilgan.

  • Zardushtiylik dinining muqaddas kitobi Avesto” dir.

  • “Avesto” –“qatiy belgilangan qonun qoidalar” degan ma’noni anglatadi.

  • “Avesto” matnlariga sharh esa “Zand” deb ataladi.

  • Mil avv IX-VIII asrlarda “Avesto”ning ilk qismlari paydo bo’ldi.

  • Mil avv III asrda “Avesto” 21 ta kitobga jamlangan.

  • Frazsuz olimi Dyupperon ilk marotaba “Avesto”ning alohida qismlarini tarjima qildi.



Zardushtiylik

xudolari


Ahuramazda

Mitra

Anaxita

Ulug’ va donishmand

Oliy xudo

Quyosh va yorug’lik

xudosi

Hosildorlik va suv

ilohasi

Ahriman-yovuzlik va o’lim hudosi hisoblangan. Mitra O’tli chaqmoqlar yordamida Ahriman bilan jang qiladi



Z


Zardushtiylar umrining tub ma’nosi

1.ezgu fikr, 2. Ezgu so’z , 3. Ezgu amal,


Zardushtiylarda vafot etgan odamlarni dafn etish borasida alohida marosim yuzaga kelgan. Inson vafot etganida marhumning jasadini yerga ko’mish ham, olovda kuydirish ham, suvga tashlab yuborish ham ta’qiqlangan. Shu sababdan ham murdani yirtqich qushlar va hayvonlar yeb ketishi uchun jasadni toshli va qumli tepaliklarda qoldirishgan. Yomg’irlarda yuvilgan va oftob qoqlagan suyaklarni maxsus sopol tobutchalar – ossuariylar (suyakdonlar)da dafn etishgan.



Download 345.99 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling