##book id=668//book name= Bərk cismlər fizikası


Download 5.04 Kb.

bet1/13
Sana02.05.2017
Hajmi5.04 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


 
##book_id=668//book_name= 
Bərk cismlər fizikası
 //  
##fk=102//ks=03//fn=668// sumalltest= 318 //  
##ADPU.  
##Fakultənin adı: Fizika və texnalogiya  
##İxtisas: Fizika müəllimliyi.  
##Bölmə: Azərbaycan.  
##Kurs: III.  
##Qrup: 301 - 302 - 303 - 304  
##Fənnin adı: Bərk cisimlər fizikası.  
##Müəllimin adı: Prof. E. Ə. Eyvazov  
##Şöbə əyani: Əyani.  
##Kafedra: Ümumi fizika.  
##Kafedra müdiri əvəzi: Dos. C. İ. Hüseynov  
##Test komisiyasının üzvlərı: Dos. S. Ş. Qurbanov, V. İ. Hüseynov  
##num= 1// level= 1// sumtes
t=19 // name= Bərk aqreqat halın səciyyəvi və əsas 
tədqiqat metodları // 
 
1. 
Dispersiya qarşılıqlı təsirinin yaranmasının sə
b
ə
b n
ə
dir?  
A) İnduksiya nəticəsində hissəciklərin əlavə dipol momenti qazanması 
B) Elektrik təbəqələrinin deformasiyası üzündən atomların ani dipol momenti qazanması; 
C) Hissəciklərin sıfırdan fərqli sabit dipol momentinə malik olması  
D) Atomların rəqs tezliyinin elastiki dalğanın uzunluğundan asılı olması  
E) A və C amillər  
2. 
Mümkün Van
 - der - Vaals rabit
ə
l
əri arasında ə
n z
ə
if rabit
ə
 
hansıdır və
 n
ə
 
s
ə
b
ə
bd
ə
n?  
A) Yüksək temperaturlarda orientasiya qarşılıqlı təsiri, KT istilik enerjisinin güclü təsiri üzündən 
B) Dispersiya qarşılıqlı təsiri; Ani dipol momenti ilə bağlı olduğundan  
C) Orientasiya qarşılıqtı təsiri, qonşu sabit dipot momentlərinin dirol - dipol qarşılıqlı təsiri 
üzündən yarandığından  


 
D) Bütün qarşılıqlı təsirlər eyni tərtiblidir  
E) İnduksiya qarşılıqlı təsiri, sabit depol momentinin yaxın qonşusuna kiçik moment induksiya 
etməsi üzündən 
3. Molekulyar kristallarda han

 rabit
ə
 h
ə
lledicidir?  
A) Kovlent və ion rabitələri; 
B) Van - der Vaals rabitəsi; 
C) Uzaq nizamı təmin edən istənilən rabitə;  
D) Metallik və ion rabitələrdən ibarət olan qarışıq rabitə;  
E) Aşağı temperaturlarda ion, yüksək temperaturlarda isə Van - der Vaals;  
4. 
İnduksiya
 
qarşılıqlı
 t
ə
sirinin yaranma s
ə
b
ə
bi n
ə
dir?  
A) A və C şərtlərinin ödənilməsində; 
B) Atomların ani dipola çevrilməsində;  
C) Polyar molekulların biri - birinin fəzada səmtləməsində;  
D) Qonşu pol yar molekulların biri - birini polyarizələşdirərək əlavə dipol momenti yaratması; 
E) Atomların molekuldaxili yerdəyişməsi yolu ilə qeyri - polyar molekulun polyara çevrilməsində;  
5. 
Harmonik yaxınlaşmada istidən genişlə
nm
ə
 
əmsalı nə
y
ə
 b
ə
rab
ə
rdir v
ə
 n
ə
 
üçün
?  
A) Atomlar tarazlıq vəziyyəti ətrafında harmonik rəqs etdiklərindən sıfırdır;  
B) İstilik tutumu kiçik olduğundan;  
C) İtələmə və cəzbetmə qüvvələrinin atomlararası məsafədən asılı olaraq müxtəlif qanunlarla 
dəyişmələrindən;  
D) Cəzbetmə qüvvəsinin itələməyə nəzərən sonsuz böyük olması üzündən;  
E) Bu yalnız metallar üçün doğrudur, çünki metallarda sərbəst elektronların konsentrasiyası 
böyükdür;  
6. Van - der - Vaals rabit
ə
l
ə
rind
ə

hansı
 universal xarakter 
daşıyır
 v
ə
 n
ə
 
üçün
?  
A) Qonşu hissəciklər həmişə biri - birinə moment induksiya etdiklərindən induksiya qarşılıqlı təsiri 
universaldır. 
B) Dispersiya qarşılıqlı təsiri, çünki o, dipol momenti ilə bağlıdır;  
C) Bütün atom və molekullar qonşularının təsirinə məruz qaldığından oriyentasiya qarşılıqlı təsiri 
universaldır;  


 
D) Dövrü sistemdəki bütün atomlar ani dipola çevrilə bildiyüindən dispersiya qarşılıqlı təsiri daha 
universaldır; 
E) V və D;  
7. Kvant 
kristalları üçün xarakterik nə
dir?  
A) Sıfırıncı rəqslərin amplitudunun qəfəs sabiti tərtibində olması;  
B) Kvant təbiətli enerji zonalarına malik olan kristallar;  
C) Fiziki xassələri Şredinger tənliyinin köməyi ilə öyrənilən kristal;  
D) İfrat aşağı temperaturlarda yerləşən kristal;  
E) İfrat keçirici halda yerləşən kristal.  
8. Kovalent rabit
ə
li kristallarda Fermi enerjisinin temperaturdan as
ılılığı
, ilk 
növbə
d
ə

n
ə
 il
ə
 
bağlıdır
?  
A) Elektronların yürüklüyünün temperaturdan asılı olması ilə; 
B) Temperaturun yüksəlməsi ilə atomların rəqs amplitudunun kəskin artması ilə;  
C) Elektronların konsentrasiyasının temperaturdan asılı olması ilə; 
D) Qadağan olunmuş zolağın eninin temperaturdan asılı olması ilə;  
E) D və B bndlərdə göstərilən səbəblərlə;  
9. 
Hansı
 
növ
 kristalda 
elektronların
 bilavasit
ə
 
qonşu
 
atomlararası
 f
ə
zada 
delokalizasiyası
 daha 
güclüdür
?  
A) Metallarda; 
B) Kovalent kristallarda; 
C) Molekulyar kristallarda;  
D) Kvant kristallarında;  
E) A və B hallarında.  
10. Kristallarda hiss
ə
cikl
ərin tarazılıq və
ziyy
ə
ti 
ətrafında qeyri
 - harmonik r
ə
qs 
etm
ə
l
ə
rinin s
ə
b
ə
bi n
ə
dir?  
A) Orta kvadratik yerdəyişmənin sıfır olması 
B) Hissəciklər arası cəzb etmənin Huk qanununa uyğun baş verməsi 
C) Cəzbetmə qüvvəsinin itələməyə nəzərən məsafədən asılı olaraq daha kəskin dəyişməsi  
D) İtələmə və cəzbetmə qüvvələrinin məsafədən asılı olaraq fərqli qanunlarla dəyişməsi 


 
E) A və B amillər  
11. Kristalda Huk qanun
a müvaflq rə
qs eden atomun orta potensial enerjisi 
yerd
əyişmə
d
ən asılı olaraq nece dəyişir
?  
A) Kvadratik qanun üzrə artır 
B) Yerdəyişmənin artması ilə xətti qanun üzrə kiçilir;  
C) Yerdəyişmənin artması ilə xətti qanun üzrə artır;  
D) Sıfra bərabər olur;  
E) Yerdəyişmədən asılı deyil.  
12. 
Kristalda atomların rə
qsin
ə
 dair Debay modelinln mahiyy
ə
ti n
ə
d
ə
n ibar
ə
tdir?  
A) Normal rəqslərin tezlik spektrinə malik olmaması 
B) Normal rəqslərin tezlik spektrinə malik olması 
C) Atomların fərdi tezliklərinin (
max
0


intervalında dəyişməsi  
D) Normal rəqslərin aşağı temperaturlarda spektrə malik olması, yuxarı temperaturlarda isə bütün 
rəqslərin eyni tezliklə baş verməsi  
E) Atomların fərdi rəqs tezliklərinin (


0
) arasında dəyişməsi  
13. Debay temperaturu dedikd
ə
 
hansı temperatur nə
z
ə
rd
ə
 tutulur?  
A) Kristalda oyana biləcək maksimal tezlikli normal rəqslərin yaranmasına uyğun temperatur  
B) Normal rəqslərin yaranmasına müvafiq tezlik  
C) Atomlararası rabitənin qırılmasına uyğun ən yüksək temperatur  
D) Debay tezliyinin bərabər tezlikli normal rəqsin oyanmasının uyğun temperatur  
E) Qonşu atomlann eks fazada rəqs etmelərinə uyğun temperatur  
14. Normal r
ə
qsl
ə
rin dispersiya 
ə
yrisi dedikd
ə
 n
ə
 
başa düşülür və
 
optik qol üçün bu 
ə
yrinin s
ə
ciyy
ə
viliyi n
ə
d
ə
dir?  
A) Rəqsin yayılma sürəti ilə dalğa vektoru arasındakı asılılığı bu asılılığın kvadratik olması 
B) Rəqs tezliyinin (

dalğa vektorundan (q) asılılığı; 
a
q


olduqda 
min



və 
0

q
olduqda 
max



olması 
C) Rəqsin amplitudunun tezlikdən asılılığı və bu asılılığın sinusoidal qanun üzrə baş verməsi  


 
D) Rəqs tezliyinin dalğa vektorundan (q) asılılığı, 
0

q
 olduqda 
min



və 
a
q


 olduqda 
max



  
E) Rəqs tezliyinin sürətdən asılılığı, bu asılılığın xətti olması  
15. Normal akustik r
ə
qsl
ər üçün xarakterik dispersiya ə
yrisi nec
ə
dir?  
A) Dalğa vektorunun 
a
q


— qiymətində 
max



və 
0

q
 - da 
0


olur  
B) Dalğa vektorunun artması ilə tezlik sonsuz olaraq artır  
C) Tezliklə dalğa ədədi arasında xətti asılıq mövcuddur  
D) Rəqsin tezliyinin artması ilə onun kristalda yayılma sürəti artır  
E) Rəqsin tezliyi ilə dalğa vektoru arasında kvadratik asılılq mövcuddur  
16. Normal r
əqsin enerjisi temperaturdan asılıdırmı
?  
A) Rəqsin enerjisi temperaturdan asılı deyil 
B) Yüksək temperaturiarda (t>t
d
enerji xətti qanunla temperaturun artması ilə artır  
C) Nisbətən aşağı temperaturlarda kubik qanun üzrə artır  
D) Bütün hallarda E~T - dir. 
E) Debay temperaturundan aşağı temperaturlarda temperatur artdıqca enerji qanunla azalır  
17. Kristalda normal r
ə
qsin enerjisi il
ə
 
bir fononun enerjisi arasında nə
 kimi 
ə
laq
ə
 
vardır
?  
A) Fononun eneıjisi Boze - Eynşteyn paylanma funksiyasının tərs qiymətinin normal rəqsin 
enerjisinə hasilinə bərabərdir  
B) Normal rəqsin enerjisi fononun enerjisinə bərabərdir;  
C) Fononun enerjisi normal rəqsin enerjisinin rəqsin yaranmasında iştirak edən atomların sayına 
nisbətinə bərabərdir  
D) Heç bir əlaqə yoxdur  
E) Fononun enerjisi rəqsin enerjisinin Fermi - Dirakpaylanma funksiyasına nisbətinə bərabərdir  
18. Metallik v
ə
 kovalent rabit
ə
l
ə
rin 
ə
sas f
ə
rqli c
ə
h
ə
tl
ə
ri n
ə
d
ə
n ibar
ə
tdir?  
1 - Kovalent rabit
ə
d
ə
 
mübadilə
 
eiektronlarının iki atom fəzada lokallaşmasından
,  
2 - Metallik rabit
ə
nin doyma xass
ə
sin
ə
 
malik olmasından
  


 
3 - Metallik rabit
ə
d
ə
 
mübadilə
 
eiektronlarının kristalın bütün hə
cmind
ə
 nisbi s
ə
rb
ə
st 
h
ə
r
ə
k
ə
t etm
ə
sind
ə
n  
4 - Kovalent rabit
ənin izotrop olmamasından
  
A) 3, 4; 
B) 2, 3;  
C) 1, 2, 3;  
D) 1, 3; 
E) 1, 3, 4;  
19. 
Hansı növ kristalda elektronların delokalizasiyası daha güclüdür
?  
1 - Metallarda  
2 - Molekulyar 
kristallarında
  
3 - Kovalent kristallarda  
4 - 
İon
 kristallarda  
5 - Kvant kristallarda  
A) 3, 4; 
B) 4, ;  
C) 2, ;  
D) 1, 3; 
E) 4, 5;  
##num= 2// level= 1// sumtest=19 // name= Cırlaşma və cırlaşmamış makr. sistemlər. 
Cırlaşmanın De 

Broyl dalğası ilə təyini // 
 
1. Termik h
ə
y
ə
canlanmaya m
əruz qalan elektronların mütləq sayı onların ümumi 
sayından asılıdırmı
?  
A) Ümumi sayın artması və xətti qanunla artır;  
B) Asılı deyil;  
C) Kovalent rabitəli kristallarda ümumi sayın artması ilə kvadratik qanunla artır, digərlərdə isə 
sabitdir;  
D) Metallarda dəyişmir, digər kristallarda isə xətti qanunla artır;  


 
E) D və C.  
2. Statistik sistemin 
cırlaşması
 il
ə
 sistem hiss
ə
ciyinin de - Broyl 
dalğasının
 
uzunluğu
 
arasında
 n
ə
 kimi 
ə
laq
ə
 
vardır
?  
A) İki bilavasitə qonşu hissəcik arasındakı məsafə de - Broyl dalğasının uzunluğundan kiçik, yaxud 
o tərtibdə olduqda sistem cırlaşmış olur;  
B) De –Broyl dalğasının uzunluğunu nə qədər böyük olarsa cırlaşma dərəcəsi də bir o qədər yüksək 
olar;  
C) Heç bir əlaqə yoxdur;  
D) Cırlaşma dərəcəsi 
dB

 - la kubik qanun üzrə dəyişir;  
E) Yalnız metallarda sərbəst elektron qazının cırlaşma dərəcəsi 
dB

 - un kvadratı ilə düz 
mütənasibdir;  
3. Metallarda termik h
ə
y
ə
canlanan 
elektronların
 
mütlə

sayı
 
hansı
 k
ə
miyy
ə
tl
ə
rd
ə

asılıdır
?  
A) Fermi enerjisi və elektronların konsentrasiyasından; 
B) Temperaturdan, Fermi enerjisindən və elektronun effektiv kütləsindən;  
C) Sərbəst elektronların konsentrasiyasının, metalın Fermi enerjisindən və temperaturundan; 
D) Elektronların konsentrasiyasından və temperaturundan;  
E) Fermi enerjisindən, temperaturdan, konsentrasiyadan və elektronun effektiv kütləsindən;  
4. 
İmpuls
 f
əzasında
 
mümkün
 olan hallar 
sayı
 il
ə
 
cırlaşma
 
arasında
 
ə
laq
ə
 
varmı
 v
ə
 n
ə
 
üçün
?  
A) Hallar sayı nə qədər az olarsa cırlaşma ehtimalı bir o qədər böyük olur, çünki belə olduqda 
hissəciklərin biri - biri ilə görüşməsi daha ehtimallı olur;  
B) Nisbətən aşağı temperaturlarda hissəciklərin istilik sürəti kiçik olduğundan hallar sayı 
cırlaşmaya təsir göstərmir;  
C) Cırlaşma dərəcəsi hallar sayı ilə düz mütənasibdir, belə ki, eyni bir halda yalnız bir hissəciyin 
yerləşməsi ehtimallı olur;  
D) Hallar sayı ilə cırlaşma dərəcəsi arasında düz mütənasiblik yalnız elektron qazı üçün doğrudur; 
Elektronlar fermion olduqlarından;  
E) B və D halları;  
5. 
Mütlə

sıfırdan
 f
ə
rqli ixtiyari temperaturlarda 
«
Fermi enerjisi
» 
dedikd
ə
 n
ə
 
başa
 
düşülür
?  


 
A) Tutulma ehtimalı 

2
1
ə bərabər olan səviyyəyə uyğun enerji;  
B) Tutulma ehtimalı 1 - ə bərabər olan səviyyəyə uyğun enerji;  
C) Metallarda tutulma ehtimalı 1 - ə, yarımkeçiricilərdə isə 

2
1
 ə bərabər olan səviyyəyə uyğun 
enerji;  
D) Cırlaşmış yarımkeçiricilərdə və dielektriklərdə tutulması 1 - ə bərabər ehtimalla xarakterizə 
olunan enerji səviyyəsi;  
E) Elektronlar tərəfindən tutula bilinməyən enerji səviyyəsi;  
6. B
ə
rk cisiml
ə
rd
ə
 s
ə
rb
ə
st elektronun orta istilik enerjisi il
ə
 Fermi enerjisi 
arsında
 n
ə
 
kimi 
münasibə

vardır
?  
A) Orta enerji Fermi enerjisinin 
5
2
 hissəsinə bərabərdir; 
B) Fermi enerjisi orta enerjidən təqribən 60% böyükdür; 
C) Fermi enerjisi orta enerjinin 
5
3
 hissəsinə bərabərdir;  
D) Bu enerjilər arasında heç bir əlaqə yoxdur;  
E) hec biri  
7. 
İstilik
 tutumunun Debay modelind
ə
 
aşağı
 tezlikli r
ə
qsl
ə

hansı
 temperaturlarda 
n
ə
z
ə
r
ə
 
alınır
?  
A) 
K
T
20

 şərtinə uyğun aşağı temperaturlarda;  
B) 
D
T
T
K


20
 aralıq temperaturlarda;  
C) Ərimə temperaturuna bilavasitə yaxın yüksək temperaturlarda;  
D) Debay temperaturundan yüksək temperaturlarda;  
E) Mütləq sıfra sonsuz yaxın ifrat alçaq temperaturlarda;  
8. Kristallarda fonon 
qazı
 
cırlaşmış
 ola bil
ə
rmi?  
A) Fonon qazı həmişə cırlaşmışdır;  
B) Metallik və kovalent rabitələri kristallarda ola bilər;  
C) Molekulyar kristallardan başqa bütün kristallarda cırlaşmışdır;  


 
D) İfratlçaq temperaturlarda, bütün bərk cisimlərdə;  
E) A və D bəndlərində göstərilən hallarda;  
9. Molekulyar Maksvell 
qazı
 prinsipc
ə
 
cırlaşan
 ola bil
ə
rmi?  
A) Heç bir şəraitdə ola bilməz;  
B) 
K
T
3
10


 temperaturlarda ola bilər;  
C) Kondensələşməyə yaxın temperaturlarda ola bilər;  
D) D. Boyl temperaturundan aşağı temperaturlarda ola bilər;  
E) Yalnız təsirsiz element atomlarından ibarət qaz bütün hallarda ola bilər;  
10. Temperaturu d
əyişmə
kl
ə
 metalda elektron 
qazının
 
cırlaşma
 d
ə
rc
ə
sini t
ə
nzim 
etm
ə

olarmı
?  
A) Yalnız ifrataşağı temperaturlarda olar; 
B) Praktiki olaraq mümkün deyil; 
C) Debay temperaturundan yüksək temperatur oblastında mümkün deyil;  
D) Ərimə temperaturunun bilavasitə yaxın ətrafında olar;  
E) Aşqar vurmaqla olar;  
11. 
İxtiyari
 temperaturda Fermi s
ə
viyy
ə
si dedikd
ə
 n
ə
 n
ə
z
ə
rd
ə
 tutulur?  
A) Tutulma ehtimalı ikidə birə bərabər olan səviyyə;  
B) Tutulma ehtimalı vahidə bərabər olan səviyyəyə uyğun enerji;  
C) Tutulmuş hala ən yaxın, birinci həyəcanlanma səviyyəsinə uyğun enerji;  
D) Mütləq sıfırda elektronun malik olduğu maksimal enerji;  
E) B və D bəndləri;  
12. Bircins kristalda atomlar iki f
ə
rqli altqf
ə

yaratdıqda
 v
ə
 altq
ə
f
ə
sl
ə

ə
ks f
ə
zada 
r
ə
qs etdikd
ə
 r


Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling