Dars turi: Yangi bilim beruvchi


Download 445 b.
Sana14.06.2018
Hajmi445 b.


Darsning ta’limiy maqsadi: Milliy boyligimiz paxta o’simligi, uning qismlari, g’o’za parvarishi, paxtadan olinadigan mahsulotlar haqida ma’lumot berish. Madaniy o’simliklar haqidagi bilim va ko’nikmalarni takomillashtirish.

  • Darsning ta’limiy maqsadi: Milliy boyligimiz paxta o’simligi, uning qismlari, g’o’za parvarishi, paxtadan olinadigan mahsulotlar haqida ma’lumot berish. Madaniy o’simliklar haqidagi bilim va ko’nikmalarni takomillashtirish.

  • Darsning tarbiyaviy maqsadi: Paxta yetishtirishdagi paxtakor dehqonlar mehnatiga hurmat, paxta o’zbek halqining milliy boyligi ekanidan g’ururlanish tuyg’usini tarbiyalash.

  • Darsning rivojlantiruvchi maqsadi: O’quvchilarning g’o’za va uning parvarishi, paxtaning ahamiyati, madaniy o’simliklar haqidagi bilimlarini rivojlantirish.

  • Dars turi: Yangi bilim beruvchi

  • Darsning jihozi: Paxta chanog’i, tolasi va chigitdan namunalar. Paxtadan olinadigan mahsulotlar namunasi, darslik.

  • Dars uslubi: Suhbat, tushuntirish, savol-javob, aqliy hujum


I – Tashkiliy qism: O’quvchilar davomatini aniqlash, ular-ni darsga tayyorgarligini tekshirish, paxta chanog’i, tolasi va chigiti namunalarini darsga tayyorlash, Fasl, hafta, kun haqida o’quvchilar bilan qisqacha suhbat o’tkazish.

  • I – Tashkiliy qism: O’quvchilar davomatini aniqlash, ular-ni darsga tayyorgarligini tekshirish, paxta chanog’i, tolasi va chigiti namunalarini darsga tayyorlash, Fasl, hafta, kun haqida o’quvchilar bilan qisqacha suhbat o’tkazish.

  • II – Uy vazifasini so’rash: Avvalgi darsda o’tilgan “Atrofi-mizdagi o’simliklar” mavzusi yuzasidan savol-javob o’tka-ziladi.

  • 1-qator: Butalar

  • 2-qator: O’t o’simliklar

  • 3-qator: Daraxtlar



1-qator:

  • 1-qator:

  • Yalpiz, zubturum va ayiqtovon qanday o’simlik? O’simliklar haqida so’zlab bering.

  • 2-qator:

  • Butalarga qanday o’simliklar kiradi? Ularga misollar keltiring.

  • 3-qator:

  • Qanday daraxtlarni bilasiz? Ularga misollar keltiring.



1-qator:

  • 1-qator:

  • Na’matak rasmini chizing. Uning foydali tomoni.

  • 2-qator:

  • Qoqio’t rasmini chizing. Uning foydali tomoni.

  • 3-qator:

  • Yalpiz rasmini chizing. Uning foydali tomoni.



Yangi mavzu bayoni: G’o’za mavzusi bo’yicha uchta sa-vol har bir qator uchun.

  • Yangi mavzu bayoni: G’o’za mavzusi bo’yicha uchta sa-vol har bir qator uchun.

  • 1-qator:

  • Vatanimizning asosiy boyligi nima?

  • 2-qator:

  • Paxtadan nimalar olinadi?

  • 3-qator:

  • Paxta yana nima deb ataladi?

  • Keyin o’quvchilarga topishmoq beriladi.



Qor kabi oppoq,

  • Qor kabi oppoq,

  • Par kabi yumshoq.

  • (Paxta)

  • Matoga so’ngib suzar,

  • Suzganda dumin uzar. (igna va ip)

  • Ovqat qilamiz yog’dan,

  • Yog’ olinar nimadan? (chigit)



Demak, bugungi darsimiz “G’o’za” yani “Paxta” haqida suhbatlashamiz.

  • Demak, bugungi darsimiz “G’o’za” yani “Paxta” haqida suhbatlashamiz.

  • G’o’za, ildiz, poya, barg va gul (meva)dan iborat.



Ildizi g’o’zaning tuproqdan oziq olishiga xizmat qiladi. Poyasida barg, gul va mevalar joylashgan. Bargi nafas olish va oziq moddalar to’plash vazi-fasini bajaradi. Gulidan meva hosil bo’ladi. G’o’zaning mevasi-ko’sak. Urug’I chigitdir. Ko’sak ichidagi chigitdan oppoq tolalar tarqalgan bo’ladi. Pishish oldidan ko’sak ochilib, tolalarga tola paxta chanog’Ini hosil qiladi. Paxta chigita mart va aprel oylarida traktorlar yordamida dalalarga ekila-di. Ekilgan urug’ bir necha haftada hosil bo’lib unib chiqadi. Bir joydan unib chiqqan otriqcha tuplari yulib tashlanadi. Yani yagana qilinadi. Trak-torlar yordamida jo’yaklar vaqti-vaqti bilan yumshatiladi, o’g’itlar solinadi va sug’orib turiladi. Iyul oylarida g’o’za chaman bo’lib gullaydi. Avgust oyi boshlarida gullar birin-ketin ko’saklarga aylanadi. Avgust oxirida ko’sak-lardan paxtalar ochila boshlaydi. Sentabr boshlarida paxtalar ochilib dala-lar oppoq tusga kiradi. Paxta mashinalarda va qo’lda teriladi. Terilgan paxtalar paxta punktlariga jo’natiladi. U yerdan esa qayta ishlash korxonalariga yuboriladi. Qayta ishlash korxonalarida maxsus mashinalar yordamida paxta tolasi chigitdan ajralib olinadi. Chigitda ajralib olingan tolalar to’qimachilik korxonalariga jo’natiladi. Paxta tolalaridan ip yigiriladi. Ipdan turli gazlamalar to’qiladi. Gazlamalardan turli-tuman kiyimlar tikiladi. Paxta tolasidan ajratib olingan chigitlar yog’ tayyorlash korxonalariga yuboriladi. Chigitdan yog’ olinadi, chiqindisi sheluha bo’ladi. Sheluha uy hayvonlari uchun to’yimli ozuqa hisoblanadi.

  • Ildizi g’o’zaning tuproqdan oziq olishiga xizmat qiladi. Poyasida barg, gul va mevalar joylashgan. Bargi nafas olish va oziq moddalar to’plash vazi-fasini bajaradi. Gulidan meva hosil bo’ladi. G’o’zaning mevasi-ko’sak. Urug’I chigitdir. Ko’sak ichidagi chigitdan oppoq tolalar tarqalgan bo’ladi. Pishish oldidan ko’sak ochilib, tolalarga tola paxta chanog’Ini hosil qiladi. Paxta chigita mart va aprel oylarida traktorlar yordamida dalalarga ekila-di. Ekilgan urug’ bir necha haftada hosil bo’lib unib chiqadi. Bir joydan unib chiqqan otriqcha tuplari yulib tashlanadi. Yani yagana qilinadi. Trak-torlar yordamida jo’yaklar vaqti-vaqti bilan yumshatiladi, o’g’itlar solinadi va sug’orib turiladi. Iyul oylarida g’o’za chaman bo’lib gullaydi. Avgust oyi boshlarida gullar birin-ketin ko’saklarga aylanadi. Avgust oxirida ko’sak-lardan paxtalar ochila boshlaydi. Sentabr boshlarida paxtalar ochilib dala-lar oppoq tusga kiradi. Paxta mashinalarda va qo’lda teriladi. Terilgan paxtalar paxta punktlariga jo’natiladi. U yerdan esa qayta ishlash korxonalariga yuboriladi. Qayta ishlash korxonalarida maxsus mashinalar yordamida paxta tolasi chigitdan ajralib olinadi. Chigitda ajralib olingan tolalar to’qimachilik korxonalariga jo’natiladi. Paxta tolalaridan ip yigiriladi. Ipdan turli gazlamalar to’qiladi. Gazlamalardan turli-tuman kiyimlar tikiladi. Paxta tolasidan ajratib olingan chigitlar yog’ tayyorlash korxonalariga yuboriladi. Chigitdan yog’ olinadi, chiqindisi sheluha bo’ladi. Sheluha uy hayvonlari uchun to’yimli ozuqa hisoblanadi.





Paxtadan qog’oz, plastmassa, portlovchi moddalar, charm, tibbiyot uchun paxta momig’I, sovun, turli moylar, lok olinadi.

  • Paxtadan qog’oz, plastmassa, portlovchi moddalar, charm, tibbiyot uchun paxta momig’I, sovun, turli moylar, lok olinadi.



Mavzuni mustahkamlash:

  • Mavzuni mustahkamlash:

  • E’tiboringizga namoyish etiladigan krossvordni eching.

  • bo’yiga:

  • 1. G’o’zadan ochiladigan

  • hosil.

  • 2. G’o’zaning qismi.

  • 3. Chigitdan olinadigan

  • mahsulot.

  • eniga:

  • 4. G’o’zaning mevasi.

  • 5. G’o’zaning urug’i.

  • 6. Chigitdan unib chiqa-

  • digan o’simlik.



Darsni yakunlash: Har bir qatorni yiqqan ballarini hisoblab taqdimot o’tkaziladi.

  • Darsni yakunlash: Har bir qatorni yiqqan ballarini hisoblab taqdimot o’tkaziladi.

  • Darsda faol qatnashgan o’quvchilar rag’batlantiriladi.



Mavzuni o’qib o’rganish.






Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling