E. n ig m a n o V iqtisodiy geografiya


 ‘zbekistonning  jahonda  tutgan  o ‘rni


Download 8.68 Mb.
Pdf просмотр
bet11/22
Sana15.12.2019
Hajmi8.68 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   22

0 ‘zbekistonning  jahonda  tutgan  o ‘rni
Rasmiy  nomlamshi
O 'Z B E K I S T O N   R E S P U B L IK A S I
Mustaqillik sanasi
1991-yil 31~avgustda  e’lon  qilingan
Davlat bayrog‘5
1991 -yil  18-noyabrda  tasdiqlangan
Da’vlat  Gerbi
1992-yil  2-iyulda tasdiqlangan
Davlat  tiii
O 'zb ek tilig a  davlat  tiii  m a ’qomi  1989-yil 
21 -oktbrda  berilgan
139

Poytaxti
Toshkent shahri
i
|  
^  
'|L
Yirik shaharlari
Toshkent,  S am arqand,  Buxoro,  N am an g an , 
Farg‘ona,  Andijon,  Qarshi,  N ukus, 
Urganch,  Q o ‘qon
Boshqaruv
shakli
Prezidentlik Respublikasi
Davlat tuzumi
U nitar  davlat
Parlamenti
Ddd  palatali: 
Oliy  Majlis.  Yuqori  palata  — 
Senat  (100),  Quyi  qonunchilik  palatasi 
(150)
Prezidenti
Islom Abdug‘aniyevich  Karimov
(Birinchi  Prezident  —  1990—2016-yillar)
Bosh vazir
Shavkat  Miromonovich  Mirziyoyev
(2016-yil  sentyabr  oyidan  Prezident 
vazifasini  bajaruvchi)
Aholi  soni, 
kishi
2015-yilda:  31,2 mln
Aholisining 
o ‘rtacha zichligi, 
1  kmzga/kishi
2015-yilda:  75,8
Aholisining
tarkibi,  %
Aholining  83 ,8%ini  o ‘zbeklar,  I0%ini  boshqa 
Osiyo  q it’asi  vakillari  (4,5%  tojiklar,  2,3% 
qozoqlar,  2,2%  qoraqalpoqlar,  l % q i r g ‘izlar 
va  turkm anlar)  tashkil  qiladi.
140

Q olgan  5%  ini  ruslar  va boshqa  slavyan 
xalqlari  vakillaridan,  yana  l,2 % i  turii 
(tatar,  uyg‘ur,  ozarbayjon,  turk,  arab, 
koreys va  h.k.)  m illatlaridan  iborat.
Dini
Dunyoviy davlat. 
S h u ju m la d a n ,  diniy 
e ’tiqodiga  k o ‘ra:  islom —  sunniylar, 
xristian  —  pravoslav  va  boshqa  diniy 
konfessiyalar  mavjud.
Dunyo xaritasida
Maydoni,  ming  km2
448,97
Suvli  maydon,  %
4,9
Chegaraning 
umumiy  uzunligi,  km
6221
Chegaradosh
davlatlar
5 ta 
q o ‘shni  davlatlar:  sharqda  — 
Q irg‘iziston  (1099  km);  shim oli-sharqda, 
shim olda  va  shim oli-g'arbda  —  Q ozo - 
g ‘iston  (2203 km); ja n u b i- g ‘arbda  va 
jan ub d a  —  T urkm aniston  (1621  km); 
jan u b d a  —  Afg‘oniston  (137  km )  va 
janubi-sharqda-Tojikiston  (1161  km) 
bilan  chcgaradosh.
Geografik joylashuvi
0 ‘zbekiston  O 'rta  Osiyoning  m arkaziy 
qismida joylashgan.  0 ‘zbekistonning 
kenglik b o 'y ich a  shimoldagi  chekka 
nuqtasi  Ustyurt  platosi  (45°  36'  shim. 
kenglik)da,  eng janubiy  nuqtasi  Term iz 
shahri  yonida
141

....  

---   --- --   "■  1
 
............   1
(37°  I  Г shim,  kenglikda)  joylashgan.Uzoqlikj
b o ‘yicha  esa chekka  nuqtalari 
56°  00'  d an   73°  10'  sharqiy  uzoqlikkacha 
boradi.  A na shu  geografik  nuqtaiar  b o ' ­
yicha  m am lakat  hududi  g 'arb d an   shaiqqa 
1400  km,  shim oldan janubga  925 km 
masofaga cho'zilgan.  Yuqori  nuqta  —  Hisor 
tog ‘i  - 4 6 4 3   m.  Farg‘ona  vodiysiga  tegishli 
b o'lg an   0 ‘zbekistonning  4 ta  anklav  hududi 
Q irg‘izistonda joylashgan.  0 ‘zbekistonda  2  ta 
anklav  hududning biri  Tojikistonga  va 
yana  biri  Q irg‘izistonga tegishli.
Pul birligi
0 ‘zbek so ‘mi 
— 
1
994-yil  3-iyuldan joriy 
etilgan.
YIM,  so‘m
2014-yilda: 
144867,9  mlrd  so'mni  tashkil 
etib,  2 013-yilning  yanvar-dekabr  oylariga 
nisbatan  108,1  foizni  t a ’minladi.
Asosiy makroiqtisodiy ko^satkichJar 
dinamikasi  35-ilovada keltirilgan.
Aholi Jon  boshiga
2014-yilda: 
4625,4  ming so‘mni tashkil  etdi.
YIMdagi 
uiushi,  %  da
2013-yilda: 
sanoat  ~   24,2;  qishloq 
x o ‘jaligi  —  17,6;  qurilish  —  6,0;  transport  va 
aloqa  —  12,0;  savdo  — 8,5;  boshqalar  -  
23,8;  mahsulotlarga  sof soliqlar  — 8,0
Internet domem
.uz
Telefon  kodi
+9 98
Soat miQari
+5
8.2.  0 ‘/i>ekistonning  ma’muriy-hududiy  bo‘linishi
M a’muriy
hududiy
bo‘linisbi
tarkibi
14 ta subyekt  (respublika  —  1,  viloyatlar  —  12, 
respublika  ahamiyatiga  ega shahar  —  1.
Jami  193  ta tu m a n   va  shahardan tashki!  topgan.
142

M
a
’m
u
ri

hud
u
di
y
 
b
o
ii
n
is
h

tu
z
il
is
h
i
•  s   >  ,
• yV
 4 
'} 
<


•■■...-.'..■t 
^

'S\r,
  v ;t.<./
‘'•iv!'-'  ',;>r{  ».*■' 

ч .  
. .  

•0 ' 
>

Ф
 
• 
\
,  
*T
v; >41:**"  -
Л  4  
\  \
% '
!A ‘ W
i
/  'X '\ 
.1
V ' - v V l -
•  N-. 
. , * 4  

i  '
- 4 »   ; 
;

Щ  т ^ :
■Л1  -
Ш ■
  ::Щт
.  t
 
4  *  ' 
у
  . 
Г


  ’ >1,-
  ■!. 
W-
  s 
r  . 

/ ’ ’ i ,   < / ' .  
/
;\s
\
j :u.
'r*>

X /  
у
 
У\/У'
■ 
’jfa 
-J '
ШЛ
m J
w z : .
\ / r
J
/
x   о
л
N  
*-<
N  *-5

p
H  T3
- (Л 
p
с  
о  
*  & 
_r*  Cd 
CO
с
c ' 
3 
■2-,  -  
"3  СЛ 
с
 
с
.  . 
cS 
rt  £j
я  S
rC 
-2  ^  
>  
> »  
1 1
Z  
-  
з   с  
&,  ro
GO 
0 0

c*2
с
о
e
a
jS
*rt
a
"S3
c
s*
м
d  3
*rt  S  
•*=  .2 
"  3
с   т3
£  
Я
■ s i
с   да
H  a
••  ”2 
w  S3
g  Д
CQ  I
1?  ►
*
©  5
?Lj 
3

a
E  *
й
  a
*-H
X
6
x
o i
- *
• C
c3
С
3
С
О
a .
%
0 £
' с о
4
j^3
Q
I—
я
a £
u
Q
> л
u _
e s
Л
S-,
c3
T 3
X
5
о
■ * *
Л
s
c r
-IT
P *
£
сл
■r>
r -
N
1
t o  
о  
_ c .
cti 
CT
Co
S-l
О  TO  G  -*  M
O O f - O N
143

Qoraqol-
pog‘iston
Respublikasi
poytaxti 
-  
Nukus sh., 
hududi  -   166,6  ming  k m 2, 
aholisi  —  1692,8  ming  kishi,  M t a t u m a n :   A m u d a- 
tyo,  Benmiy,  Konliko‘1,  Q orao‘zak,  Kegeyli,  Q o ‘n- 
g ‘irot,  M o ‘ynoq,  N ukus,  T axtako‘pir,  T o ‘rtk o‘l, 
Xo'jayli,  Chim boy,  Shurnanay,  E llikqal’a.
Qishloq x o ‘jaligi: 
paxtachilik,  sholichilik,  qora- 
k o ic h ilik ,  sabzavot va poliz  mahsulotlarini 
yetishtirish.
Sanoati: 
metallni  qaytaishlash,  elektroenergetika, 
to'qim achilik,  oziq-ovqat  va boshqa tarm oqlar.
Andijon
viloyati
markazi  — Andijon sh, 
hududi  -   4,3  ming  k m 2, 
aholisi  —  2714,2  ming  kishi,  14 ta tuman:  A n d i­
jon,  O qoltin,  Asaka,  Baliqchi,  Bo‘z,  Buloq- 
boshi,  Jalo lq u d u q ,  Izboskan,  Q o ‘rg‘ontepa, 
M arham at,  Paxtaobod,  Ulug'nor,  X o ‘jaobod, 
Shahrixon.
Qishloq x o ‘jaligi: 
donchilik,  paxtachilik,  ipakchi- 
!ik,  meva va  u zum   mahsulotlarini  yetishtirish. 
Sanoati: 
foydali  qazilm alar,  neft  va tabiiy gazni 
qazib  olish  va  qayta  ishlash,  qurilish  sanoati, 
t o ‘qim achilik  sanoati  va  h.k.
Buxoro
viloyati
markazi  -   Buhoro  sh., 
hududi  —  40,32  ming  k m 2, 
aholisi  —  1707,4  ming  kishi,  11  ta tum an:  Olot, 
Buxoro,  Vobkent,  G ‘ijduvon,  Jondor,  Kogon, 
Q o ra k o ‘1,  Qorovulbozor,  Peshku,  Romiton, 
Shofirkon.
Qishloq x o ‘jaligi: 
donchilik,  paxtachilik, 
chorvachilik,  ipakchilik,  meva va sabzavot 
mahsulotlarini  yetishtirish.
Sanoati: 
to 'qim ach ilik ,  neft  va tabiiy gaz,  q im - 
m atbaho  metallarni  qazib  olish  va  qayta  ishlash.
Jizzax
viloyati
markazi 
— 
Jizzax sh., 
hududi  —  21,21  ming  k m 2, 
aholisi  —  1  186,6  ming  kishi,  12  ta tuman: 
Arnasoy,  Baxmal,  G ‘allaorol,  Jizzax,  D o ‘stlik, 
Z o m in ,  Z arbd o r,  MirzachoM,  Paxtakor,  Forish, 
Yangiobod.
144

Qishloq x o ‘jaligi: 
donchilik,  paxtachilik, 
chorvachilik  mahsulotlarini  etishtirish.
Sanoati: 
elektroenergetika,  qora  va  rangli 
mctallurgiya,  kimyo  va  oziq-ovqat, 
mashinasozlik,  yog'ochni  qayta  ishlash,  qurilish 
materiallarini  ishlab  chiqarish.
Qashqada­
ryo  viloyati
markazi 
— 
Qarshi  sh, 
hududi  —  28,57  ming  k m 2; 
aholisi  —  2777,8  ming  kishi,  13 ta tuman:
G 'u z o r,  D chqonobod,  Q am ashi,  Qarshi,  Koson, 
Kasbi,  Kitob,  M irishkor,  M uborak,  Nishon, 
Chiroqchi,  Shahrisabz,  Y akkabog1.
Qishloq x o ‘jaligi: 
donchilik,  paxtachilik, 
chorvachilik,  sabzavot-meva,  ipakchilik 
mahsulotlarini  yetishtirish.
Sanoati: 
neft,  tabiiy gaz,  oltingugurt,  sink,  m ar- 
m ar  va  tuzni  qazib  olish  va  qayta  ishlash,  to ‘qi- 
m achilikva  oziq-ovqat  tarmoqlari.
Navoiy
viloyati
markazi  -   Navoiy sh., 
hududi  —  110,99  ming  k in 2, 
aholisi  -   881,2  ming  kishi,  8 ta tuman:  Konimex, 
Karm ana,  Qiziltepa,  Navbahor,  N urota,  T om di, 
U chquduq,  Xatirchi.
Qishloq xo'jaligi: 
donchilik,  paxtachilik,  b o g 'd o r- 
chilik,  chorvachilik,  q o rak o ‘1,  ipakchilik 
mahsulotlarini  yetishtirish.
Sanoati: 
energetika,  to g ‘-kon  sanoati,  qurilish 
materiallari,  oltin  qazib  olish.
Namangan
viloyati
markazi  — Namangan sh., 
hududi  —  7,44 ming  k m 2, 
aholisi  —  2420,6  ming  kishi,  11  ta tuman: 
Kosonsoy,  M ingbuloq,  N am angan,  N orin,  Pop, 
T o ‘raq o ‘rg‘on,  Uychi,  U c h q o ‘rg‘on,  Chortoq, 
Chust,  Yangiqo"rg'on.
Qishloq x o ‘jaligi: 
paxtachilik,  bog^dorchilik. 
uzum chilik,  ipakchilik,  sabzavotchilikva 
chorvachilikmahsulotlarini  yetishtirish.
145

Sanoati: 
elektrotexnika,  kimyo  mahsulotlari, 
t o ‘qim achilik,  vinochilik  va  konserva 
mahsulotlarni  ishlab  chiqarish
Samarqand
viloyati
markazi  — Samarqand sh., 
hududi  —  16,77  ming 
k m 2,  aholisi  —  3326,2  ming  kishi,  14 ta tuman: 
Oqdaryo,  Bulung‘ur,  Jom boy,  Ishtixon,  Katta  - 
q o 'rg 'o n ,  Q o ‘shraobod,  N aipay,  N urobod, 
Poyariq,  P asdarg'om ,  Paxtachi,  Sam arqand, 
Toyloq,  Urgut.
Qishloq x o ‘jaligi: 
paxtachilik,  b o g ‘dorchilik, 
uzum chilik,  ipakchilik,  tamaki  mahsulotlarini 
yetishtirish.
Sanoati: 
mashinasozlik,  oziq-ovqat,  elektr 
qurilmalar,  lift,  qurilish  materiallari,  tikuvchilik 
va chinni  buyumlari  ishlab  chiqarish.
Sirdaryo
viloyati
markazi  — Guliston  sh., 
hududi  —  4,28  ming  k m 3, 
aholisi  —  739,5 ming  kishi,  8  ta  tuman:  Oqoltin, 
Boyovut,  G uliston,  M irzaobod,  Sardoba, 
Sayxunobod,  Sirdaryo,  Xovos.
Qishloq  xo'jaligi:  donchilik,  paxtachilik,  b o g'd o r- 
chilik,  chorvachilik,  ipakchilik  mahsulotlarini 
yetishtirish.
Sanoati: 
mashinasozlik,  qurilish  materiallari, 
yengii  sanoat,  un  mahsulotlari  ishlab  chiqarish.
Surxou-
daryo
viloyati
markazi  -  Termiz sh., 
hududi  -   20.1  ming  km-, 
aholisi  —  2218,9  ming  kishi,  14 ta  tuman: 
Oltinsoy,  Angor,  Boysun,  Bandixon,  Denov, 
J a rq o 'rg 'o n ,  Q u m q o 'rg 'o n ,  Qiziriq,  M uzrabod, 
Sariosiyo,  T erm iz,  Uzun,  S herobod,  S h o ‘rchi. 
Q ishloqxo‘jafigi: 
paxtachilik,  polizchilik, 
subtropik  mevalar,  chorvachilik,  q o ra k o lc h ilik  
mahsulotlarini  yetishtirish.
Sanoati: 
oziq-ovqat,  yengii,  neft  va  tabiiy gaz, 
k o 'm ir,  rudalar,  fosfat,  q im m atb aho   va  rangli 
metallar,  tuz  qazib  olish  va  qayta  ishlash.
i 46

Farg'ona
viloyati
markazi  -   Fargkona  sh., 
hududi  -   6,76  ming 
k m 2,  aholisi  —  3280,8  ming  kishi,  14 ta  tuman: 
Oltiariq,  Oxunboboyev,  Bag'dod,  Beshariq, 
Buvayda,  D ang'ara,  Quva,  Rishton,  S o ‘x, 
Toshloq,  0 ‘zbekiston.  U c h k o ‘pir,  Farg'ona, 
Furqat,  Yozyovon.
Qishloq x o ‘jaligi: 
don  mahsulotlari,  paxtachilik, 
sabzavot,  kartoshka,  tuxum,  sut,  asal,  ch o rv a­
chilik  va  ipakchilik  mahsulotlarini  yetishtirish. 
Sanoati: 
neftni  qazib  olish  va  qayta  ishlash, 
mineral  o ‘g ‘itlar,  qurilish  materiallari,  xalq 
iste’mol  tovarlari,  oziq-oqvat,  to'q im ach ilik  va 
kimyo  mahsulotlarini  ishlab  chiqarish
Xorazm
viloyati
markazi  — Urganch  sh,, 
hududi  —  6,05  ming  k m 2, 
aholisi  —  1629,1  ming  kishi,  10  ta tuman:
Bog‘ot,  G u rlan ,  Q o ‘shko‘pir,  Urganch,  Xazorasp, 
Xortqa,  Xiva,  Shovot,  Yangiariq,  Yangibozor. 
Qishloq x o ‘jaligi: 
sholi,  bug'doy,  paxta,  uzum, 
kartoshka,  chorvachilik,  q o ra k o ‘1  mahsulotlarini 
yetishtirish.
Sanoati: 
yengii,  oziq-ovqat,  mashinasozlik, 
paxtani  qaytaishlash,  un  mahsulotlarini  ishlab 
chiqarish
Toshkent
viloyati
markazi  — Toshkent  sh., 
hududi  —  15,25  ming 
k m 2,  aholisi  —  2671,0  ming  kishi,  14  ta  tuman: 
O q q o ‘rg‘on,  O hangaron,  Bekobod,  Bo'stonliq, 
Bo‘ka,  Z angiota,  Qibray,  Quyiehirchiq,  Parkent, 
O 'rtachirchiq,  Chinoz,  Yuqorichirchiq,  Yangiyo‘1. 
Qishloq x o ‘jaligi: 
paxtachilik,  donchilik,  b o g ‘dor- 
chilik,  uzum chilik,  ipakchilik.  p a r r a n d a v a  
chorvachilik  mahsulotlarini  yetishtirish.
Sanoati: 
metallurgiya,  mashinasozlik,  elektr 
energetika,  kimyo,  t o ‘qim achilik,  oziq-ovqat 
mahsulotlarini  ishlab  chiqarish
147

Toshkent 
hududi  — 260  km2, 
aholisi  —  2,3 mln  kishi, 
shahri 
11  ta tum an:  Bektemir,  M irzo  U iu g‘bek,
M irobod,  O lm azor,  Sirg‘ali,  U chlepa,  Chilonzor, 
Snayxontohur,  Yunusobod,  Yashnobod, 
Yakkasaroy.
Sanoati: 
mashinasozlik,  elektr  qurilmalari,  yengii 
sanoat,  shuningdek,  oziq-ovqat,  xalq  iste’moli 
tovarlari  ishlab  ehiqariladi.
Nazorat  savollari
L  0 ‘zbekistonning  jah on da  tutgan  о ‘m in i  tushuntiring.
2.  O'zbekiston  qanday  qilib  mustaqillikka  erishdi?
3.  О ‘zbekistonda  та ’m uriy-hududiy  bo ‘linish  prinsipi  haqida  gapirib  bering.
4.  M a ’m uriy-hududiy  bo'linishdagi  afzalliklar  nimalardan  iborat?
Seminar  mashg'uloti  uchun  savollar:
0 ‘zbekiston  Respubiikasining  tashkil  topishi,  yangilanish  va 
taraqqiyotning  o ‘zbek  modeli.  0 ‘zbekistonning  geografik  o ‘rni, 
m a ’m uriy-hududiy  b o iin ish i.  Iqtisodiy-geografik  o ‘rni.  maydoni 
va  chegaralari.  0 ‘zbekistonning  dunyo  miqyosidagi  (global)  — 
makro  o ’m ini  baholash.  0 ‘zbekistonning  m a ’muriy  —  hududiy 
boMinishi.

9-B O B .  O Z B E K IST O N N IN G   TABIIY 
RESURS  SALOHIYATI
Reja:
9 .L   0 ‘zbekistonning tabiiy sharoiti  va resursiari. 
0 ‘zbekistonning tabiiy resurslar  bilan 
ta'minlanganligi  va ularni  bahoiash.
9.2.  Tabiiy resurslarning joylashuvi.  Tabiatdan 
oqilona foydalanish  va  tabiat muhofazasi 
muammolari.
Tayanch
iboralar:
Tabiiy  resurslar,  foydali  qazilm alar,  minerallar
9.1.  Q'zbekistonning  tabiiy  sharoiti  va  resursiari. 
O 4zbekistonning  tabiiy  resurslar  bilan  ta’minlanganligi  va
ularni  baholash
0 ‘zbekistonning 
tabiiy resurs 
salohiyati
«  Foydali  q azilm alar  m am lakatning turli 
hududlarida  keng tarqalgan.  « 0 ‘zbekiston,  — 
degan  edi  Birinchi  Prezident  Islom  Karimov, 
—  o ‘z  yer  osti  boyliklari  bilan  haqli  suratda 
faxrlanadi  — bu  yerda  M endeleyev  davriy 
sistemasining  deyarli  b arch a elementlari 
topilgan.  Hozirga  q ad ar  2,7  mingdan  ziyod 
turli  foydali  q azilm a  konlari  va  m a ’danlar 
b o ‘lgan  istiqbolli joylar  aniqlangan.  U lar 
100  ga  yaqin  mineral  xomashyo turlarini  o ‘z 
ichigaoladi.  Ularning  tasdiqlangan  zaxiralari 
qiymati  970  milliard  A Q S H   dollarini  tashkil 
etadi.  Shu  bilan  birga,  um um iy  m ineral- 
xomashyo  potensiali  3,3 trillion  A QSH  
dollaridan  ortiqroq  baholanayotganini  ham  
aytib  o'tish  kerak».
149

■Щ.   I l l   '!■  t  if  111 i  I!

./!
 
4»'-
5  '4
» " V   1  "
f  s * \ ' A   * 
•  <
/:S-' 
1  '
к

 ч
k   - • ? ¥ - ' *  J- 

.<  ■
 .. 
~.i
 
'i  
S-
! : *  ■
 
' =
n
£
- " j-'
|||1  
f
]
 -
i
С
s
M
U
s   r   ?■■■■*
Iiillllffl
a-
g a  
-
^   Я  
I
H i l l
lol a I §
150

Foydali
qaxilma
topjiraa-
laridan
foydala-
nislida
turkumla-
nish
•  Y oqilg'i-energetika  (neft,  tabiiy gaz,  k o ‘mir,  uran 
rudasi,  torf);
•  rudalar  (qora,  rangli,  nodir  va  q im m atb ah o  
metallar);
•  Kimyoviy  xomashyo  (fosforit,  apatit,  kaliy,  tuz, 
oltingugurt  va  h.k);
•  Tabiiy qurilish  materiallari  va  rudasiz  foydali 
q azilm alar  (ohaktosh,  sement,  qim atbaxo toshlar, 
mineral  suviar  va  h.k.)
Yoqilg‘i-
energetika
resurslar-
ga
(k o‘mir, 
neft va 
tabiy gaz)
•  K o ‘m ir  zaxiralari  2  mlrd  to n n a d an  ziyod.  U lar 
T oshkent viloyati  (Angrenda  q o ‘n g ‘ir  k o ‘mir), 
Surxondaryo  viloyatida  (Sharg‘un,  Boysun, 
K o ‘g ‘itonda  to sh k o‘m ir  konlari)  mavjud.
•  Angren,  Sharg‘un  va  Boysun  konlarida  ishlab 
chiqarish  yo'lga  q o ‘yilgan.  Shuningdek,  Toshkent 
viloyati  atroflarida  va  Hisor  vohalari  istiqbolli 
zaxiralarga  ega.
«  0 ‘zbekiston  hududida 160  dan ziyod  neft va  115 
ta  tabiiy  gaz  konlari  aniqlangan.  Neft zaxirasi  350 
mln  tonnani,  tabiiy gaz  esa  2  trln k ub .m .n i  tashkil 
qiladi.Neftning  asosiy  manbalari  F arg‘ona, 
Jan u b i-g ‘arbiy  Hisor,  Surxodaryo  vohalarida  mujas- 
sarnlashgan.  Zaxiralar  hozirgi  foydalanishda  neft 
b o ‘yicha  30-yilga,  gaz b o ‘yichaesa  35  yilga  yetadi.
•  Respublikada  zaxirasi  sanoatda  ishlatilishi 
m um kin b o i g a n   160  dan  ortiq  neft  va  gaz  konlari 
ochilgan.U lardan  1  15 tasi  Buxoro-Xiva  havzasida, 
27 tasi  F arg ‘ona  vodiysi,  10  tasi  Surxondaryo,  7  tasi 
Ustyurtda joylashgan.  M a zk u r  konlarning gaz,  gaz- 
kondensati,  gaz-neft,  neft,  gaz-neft  kondensatli  va 
neft-gaz  kondensatli  turlari  mavjud  [17].
Rudalar
•  0 ‘zbekistonda  qora  m etallardan tem ir,  marganets 
va  xrom aniqlangan.  Hozirgi  paytda  m am lakat 
hududida200  d an   ortiq  tem ir  ruda  konlari  m a ’lum.
151

•  T em ir  zaxiralari  istiqboli  2,2  mlrd  tonnani  tashkil 
yetadi.
•  Q im m atb ah o   metall  tarkibidan  o ‘rin  olgan  oltin 
zaxiralari  M uru n to u  va Angren  atroflaridagi 
konlarda  mavjud.  Yiliga  80—90  tonna  oltin  ishlab 
chiqarilishi  y o ig a   q o ‘yilgan.
•  0 ‘zbekistonda b ir  yilda  o 'rtac h a  5  ming tonna 
mis  ishlab  chiqariladi.
•  0 ‘zbekiston  yirikhajmdagi  radioktiv  metal! 
zaxiralariga  ega b o ‘lib,  dunyoda  yetakchi  o ‘rinlarni 
egallaydi.  M asalan,  U chquduq  hududi  uran  ruda- 
lariga  ega.  Navoiy  tog‘-kon  metallurgiya  kombinati 
jah on   bozorini  uran  rudasi  bilan  t a ’minlashda 
3 - o ‘rinni  egallaydi.



Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   22


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling