International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic


Download 252.86 Kb.

bet1/4
Sana25.04.2018
Hajmi252.86 Kb.
  1   2   3   4

Turkish Studies

 

International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic



  

Volume 12/27, p. 175-194 

DOI Number: 

http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12641

 

ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY 

 

Article Info/Makale Bilgisi 



 Referees/Hakemler: Doç. Dr. Mahmut ÖZTÜRK –  

Yrd. Doç. Dr. Maşallah TURAN 

 

This article was checked by iThenticate. 

 

 

EL-EMSEL FÎ TEFSÎRİ KİTÂBİLLÂHİ’L-MÜNEZZEL ADLI ŞÎA 

TEFSİRİNDE HZ. ÖMER ALGISI



 



 

Abdurrahman ENSARİ



 



 

ÖZET  

Şia’nın  günümüzde  yaşayan  önemli  dinî  otoritelerinden  Nasır 

Mekârim eş-Şirâzî’nin el-Emsel fi Tefsîri Kitâbillâhi’l-Münezzel adlı tefsiri, 

Şîa’nın görüşlerini yansıtan önemli kaynaklardan biridir. Bu çalışmada, 

söz  konusu tefsir üzerinden Şia’nın Hz.  Ömer  algısının tespit edilmesi, 

ardından  da  bunun  gerçeği  yansıtıp  yansıtmadığının  ortaya  konması 

amaçlanmıştır. Şirazî’nin tefsirinden elde edilen veriler, Şia’nın Hz. Ömer 

algısının  Sünnî  kaynaklarda  anlatılandan  çok  farklı  olduğunu  ortaya 

koymaktadır.  Bu  çalışmada  bu  tespiti  destekleyen  onlarca  örnekten 

sadece  birkaç  tanesi  arz  edilmiştir.  Bunlar;  Hz.  Ömer’in  Resûlullah’a 

(s.a.v.)  muhalefeti,  halifenin  tayini  için  oluşturduğu  altı  kişilik  şûra 

meclisinin  şûra  kriterlerine  uymadığı,  bilgisinin  yetersizliği,  Huneyn 

savaşında  savaş  meydanından  kaçtığı,  yaptığı  bir  önerinin  vahiy  ile 

reddedildiği  ve  çirkin  bir  davranışla  itham  edildiği  konularıdır.  Bu 

çalışmada  Mekârim  Şirâzî’nin  tefsiri  çerçevesinde  Şia’nın  Hz.  Ömer 

algısını  oluşturan  bu  meseleler  üzerinde  durulmuş,  delilleri  arz  edilip 

tahlil edilmiş ve şu neticelere ulaşılmıştır: Mekârim Şirâzî, bazen senedi 

bulunmayan  ve  güvenilir  hiçbir  kaynakta  yer  almayan  rivayetlere 

dayanmaktadır. Bazen gerçeği yansıtmayan iddialar ileri sürerek yanlış 

nakillerde  bulunmaktadır.  Zaman  zaman  aynı  metin  içerisinde  Hz. 

Ömer’in  aleyhine  yorumlanabileceğini  düşündüğü  kısma  yer  verirken, 

lehine  yorumlanabileceğini  düşündüğü  kısmı  görmezden  gelmektedir. 

Kimi  zaman  da  sahih  rivayetler  arasına  anlamı  farklı  bir  yöne  çekecek 

ifadeler  yerleştirerek  bir  bilim  adamının  asla  teşebbüs  etmeyeceği 

yöntemlerle  Hz.  Ömer  hakkında  olumsuz  bir  algı  oluşturdumaya 

çalışmaktadır.  



Anahtar Kelimeler: Ömer, Şiî, Sünnî, Mekârim Şirâzî, rivayet. 

 

                                                 

 Bu çalışma, yazarın Diyarbakır’da Şarkiyat Araştırmaları Derneği ve e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi tarafından 14-



17 Eylül 2017 tarihleri arasında düzenlenen Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresinde sunduğu tebliğin makale formatına 

getirilmiş halidir. Ayrıca bu çalışma, Mardin Artuklu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince 

kabul edilen “Şîa Tefsirlerinde Hz. Ömer Algısı (el-Emsel fî Tefsîri Kitâbillâhi’l-Münezzel Örneği)” adındaki MAÜ-BAP-

17-İİF-20 nolu proje kapsamında desteklenmiştir. 



176 

 

 



 

 

 



 

 

  



 Abdurrahman ENSARİ 

 

Turkish Studies

 

International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 

Volume 12/27 

THE PERCEPTION OF UMAR (RA) IN THE SHI’I TAFSIR 

TITLED AL-AMTHAL FÎ TAFSIRI KITÂB ALLAH AL-MUNAZZAL 

 

ABSTRACT

 

The tafsir entitled al-Amthal fî Tafsiri Kitâb Allah al-Munazzal by 

Nasir  Makârim  al-Shîrâzî,  one  of  the  contemporary  important  Shi'i 

authorities is one of the significant sources, providing the views of Shi’a. 

This  study  aims  to  determine  the  Shi’a's  perception  of  Umar  (ra),  the 

second caliph, in context of this tafsir and to reveal whether it reflects the 

truth or not. The data, obtained from al-Shîrâzî’s tafsir shows that Shi’a's 

perception of Umar (ra) is very different from that described in the Sunni 

sources. Only a few of the examples which support this evaluation are 

presented in this study. These topics are his opposition to the Messenger 

of  Allah  (pbuh),  his  not  complying  with  the  shûrâ  criteria  when  he 

established shûrâ council for the appointment of the caliph after him, his 

inadequate  knowledge,  his  escape  from  the  battlefield  during  Hunain 

war,  the  rejection  of  a  suggestion  of  Umar  (ra)  by  revelation  and  an 

unpleasant accusation about him. 

This  study  focuses  on  these  issues  that  constitute  the  Shi’a's 

perception  of  Umar  (ra)  in  the  frame  of  al-Shîrâzî’s  tafsir  and  supplies 

and analyzes the evidences and reaches the conclusion that Makârim al-

Shîrâzî occasionally refers some narratives which are not mentioned in 

any reliable sources and certain false narratives by arguing non-truthful 

claims.  On  occasion,  he  mentions  some  part  of  a  particular  narrative 

which he thinks it can be interpreted against Umar but ignores the other 

part  which  can  be  interpreted  in  support  of  him  in  the  same  text.  At 

times,  he  endeavors  to  create  a  negative  perception  of  Umar  non-

academically by placing some expressions between sound narrations due 

to change the meaning into a different direction. 



 

SRUCTURED ABSTRACT 

The  tafsir  entitled  al-Amthal  fî  Tafsiri  Kitâb  Allah  al-Munazzal, 

which is composed of twenty volumes and written by Nasir Makârim al-

Shîrâzî,  of  the  contemporary  Shi'i  authorities  and  of  the  important 

religious leaders, living in Iran is one of the sources, providing the views 

of Shi’a. al-Shîrâzî, according to his own expression, completed his tafsir 

by taking advantage of the most important Shi'i and Sunni tafsirs, and 

by participation of ten scholars, whose names he mentioned one by one. 

This  study  aims  to  determine  the  Shi’a's  perception  of  Umar  (ra),  the 

second caliph, in context of this tafsir and to reveal whether it reflects the 

truth or not. 

The  data,  obtained  from  al-Shîrâzî’s  tafsir  describes  that  Shi’a's 

perception of Umar (ra) is very different from that described in the Sunni 

sources.  In  our  work,  dozens  of  examples  that  support  this  evaluation 

was  reached.  Since  examining  all  of  these  examples  requires  more 

extensive works, this study deals only some of the issues that constitute 

                                                 



 Yrd. Doç. Dr., Mardin Artuklu Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi, e-mail: abdurrahmanensari@hotmail.com 



El-Emsel fî Tefsîri Kitâbillâhi’l-Münezzel Adlı Şîa Tefsirinde Hz. Ömer Algısı 

          177 

 

Turkish Studies 



International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 

Volume 12/27 

the Shi’a's perception of Umar (ra) in the frame of al-Shîrâzî’s tafsir. When 

these issues are presented, the evidence they are based on is mentioned, 

and  then  these  evidences  are  analyzed  to  reveal  whether  they  can  be 

considered as a hujjah (certain evidence) for the purpose they mean. The 

order of presentation of these issues is not according to Qur'anic order 

but with respect to the size of the crime attributed to him. Accordingly, 

the issues are listed as follows: 

1. His opposition to the Messenger of Allah (pbuh). al-Shîrâzî deals 

with two issues in the exegesis of the first verses of Surah Hujûrât which 

begin with the verse of "O you who believe! Put not yourselves forward 

before  Allah  and  His  Messenger  ..."  The  former  is  the  claim  that  when 

Messenger of Allah (pbuh) headed to Khaybar and wanted to appoint a 

certain person to Medina as a wâlî (governor) instead of himself but Umar 

(ra) opposed him by suggesting another person, and the latter is the claim 

that when the Prophet (pbuh) was patient before a few days of his death 

he requested pen and ink but Umar (ra) opposed him by preventing that. 

2. His not complying with the shûrâ criteria when he established 

shûrâ  council  for  the  appointment  of  the  caliph  after  him.  On  some 

reasons,  al-Shîrâzî  claims  in  the  interpretation  of  159th  verse  of  the 

Surah  Âl  ‘Imrân  which  is  about  shûrâ  (counseling)  that  the  council  of 

Umar (ra) with six councilmen is not suitable for the shûrâ criteria at all. 

3.  His  inadequate  knowledge.  al-Shîrâzî  claims  a)  in  the 

interpretation of the 19th verse of the Surah Qâf referring a narrative that 

Umar (ra) adjudicated ignorantly and b) in the interpretation of the first 

verse of the Surah Insân, referring a narrative, attributed to him that he 

objected to the issue of creation and c) in the interpretation of the 30th 

verse  of  the  Surah  ‘Abasa  that  his  knowledge  of  the  Qur'an  was 

inadequate. 

4.  His  escape  from  the  battlefield  during  Hunain  war.  al-Shîrâzî 

claims in the interpretation of the 25th verse of the Surah Tawbah that 

mashhur narratives clearly states that the first three caliphs were of the 

those who escaped. 

5. Rejection of a suggestion made by Umar by revelation. al-Shîrâzî 

argues  in  the  interpretation  of  the  52-53th  verses  of  the  Surah  An’âm 

that Umar's (ra) suggestion was rejected by revelation. 

6.  An  unpleasant  accusation  about  Umar  (ra).  al-Shîrâzî  in  the 

interpretation  of  the  12th  verse  of  the  Surah  Mumtahinah  gives  an 

expression, implying that prostitution took place between Umar and Hind 

during the period of the jahiliyyah in the narrative of Hind’s allegiance. 

In  the  context  of  al-Shîrâzî's  tafsir,  this  study  focuses  on  these 

issues among the larger number of issues, creating the Shi’a’s perception 

of  Umar  (ra)  supplies  and  analyzes  the  evidences  and  reaches  the 

following conclusions: 

1.  It  is  understood  that  al-Shîrâzî  endeavors  to  create  a  negative 

perception of Umar (ra) by referring some narratives which are without 

sanad  and  unavailable  in  reliable  sources.  For  example,  the  narrative 

about occasion of revelation which al-Shîrâzî bases his claim of Umar’s 

opposition to the Prophet (pbuh) in the “appointment of the governor” and 


178 

 

 



 

 

 



 

 

  



 Abdurrahman ENSARİ 

 

Turkish Studies

 

International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 

Volume 12/27 

the  narrative,  referring  his  claim  of  "ignorant  adjudication"  and  the 

narrative, referring his claim of "his objection to the issue of creation" are 

of the narratives which he does not mention their sanads and we could 

not reach them during this study. 

2.  It  is  understood  that  al-Shîrâzî  endeavors  to  create  a  negative 

perception of Umar by making some claims, not reflecting the truth. Some 

examples of them are al-Shîrâzî’s claims that a) a group of Sunni scholars 

and exegetes insistently interpret the verse of shûrâ as the shûrâ council 

with six councilmen, created by Umar b. Khattab and that b) this council 

was not suitable for the shûrâ criteria at all and that c) in this council, 

there  were  set  strict  and  ruthless  conditions  even  death  threat  for  the 

objectors and opponents. 

3.  It  is  understood  that  al-Shîrâzî  endeavors  to  create  a  negative 

perception of Umar (ra) by some misquotations. For instance, he refers 

his claim about Hunain war to al-Manâr tafsir but this tafsir provides the 

narratives,  indicating  that  Abu  Bakr  and  Umar  (ra)  were  of  those 

remained at war place with the Prophet (pbuh). 

4.  It  is  seen  that  al-Shîrâzî  mentions  the  part  of  a  particular 

narrative  which  can  be  interpreted  against  Umar  (ra)  but  ignores  the 

other part which can be interpreted in support of him. For example, he 

acts in this manner when he refers to Ikrimah’s narrative, mentioned in 

the issue of rejection of Umar’s suggestion by revelation.  

5.  It  is  seen  that  al-Shîrâzî,  occasionally,  includes  immaterial 

claims,  insulting  Umar  (ra)  at  least  by  placing  an  unfounded  sentence 

among  the  sound  narratives.  To  give  an  example,  in  the  narrative  of 

Hind’s  allegiance,  he  adds  an  unfounded  sentence,  implying  an 

unpleasant accusation as a part of narrative but it does not.  

In conclusion, in the framework of his tafsir, al-Shîrâzî endeavors 

to  create  a  negative  perception  of  Umar  (ra)  by  a)  referring  some 

narratives without sanad, and to attribute a negative meaning to sound 

narrative, b) making some claims, not reflecting the truth, c) misquoting 

on occasion, d) mentioning some part of a particular narrative which can 

be interpreted against Umar (ra) but ignoring the other part which can be 

interpreted in support of him and e) placing unfounded expression among 

sound narratives.  



Keywords:  Umar,  Shi’i,  Sunni,  Makârim  al-Shîrâzî,  Riwayah 

(narrative). 



 

Giriş 

Çağdaş  Şiî  otoritelerinden  ve  aynı  zamanda  İran’ın  günümüzde  yaşayan  önemli  dinî 

liderlerinden  Nasır  Mekârim  eş-Şirâzî’nin

1

  yazdığı  yirmi  ciltlik  el-Emsel  fi  Tefsîri  Kitâbillâhi’l-



Münezzel  adlı  tefsiri,  Şîa’nın  görüşlerini  yansıtan  önemli  kaynaklardan  biridir.  Şirâzî  bu  tefsirini 

kendi  ifadesiyle  en  önemli  Şiî  ve  Sünnî  tefsirlerden  yararlanarak,  isimlerini  tek  tek  zikrettiği  on 

alimin  iştirakiyle  tamamlamıştır.  Bu  çalışmada,  söz  konusu  kaynak  üzerinden  Şia’nın  Hz.  Ömer 

                                                 

1

 Nâsır Mekârim eş-Şirâzî 1927 yılında Şiraz’da doğdu. 24 yaşında içtihat icazeti almış olan Şirâzî, İran’ın tanınmış en 



önemli  dini  otoritelerinden  ve  meşhur  yedi  fakihinden  biridir.  Otuzdan  fazla  eser  telif  etmiştir.  el-Emsel  fi  Tefsîri 

Kitâbillâhi’l-Münezzel adlı tefsiri en önemli eserlerinden biridir. (ar.wikishia.net/view/يزاريشلا_مراكم_رصان) 

El-Emsel fî Tefsîri Kitâbillâhi’l-Münezzel Adlı Şîa Tefsirinde Hz. Ömer Algısı 

          179 

 

Turkish Studies 



International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 

Volume 12/27 

algısının  tespit edilmesi, ardından  da  bu algının  gerçeği  yansıtıp  yansıtmadığının  ortaya  konması 

amaçlanmıştır.  

Şirazî’nin  tefsirinden  elde  edilen  veriler  Şia’nın  Hz.  Ömer  algısının  Sünnî  kaynaklarda 

anlatılandan çok farklı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tespiti destekleyen onlarca örnekten birkaç 

tanesini şöyle sıralayabiliriz:  

1- Âl-i İmrân: 3/159. ayetin tefsirinde, Hz. Ömer’in tayin ettiği altı kişilik şura meclisinin, 

şura kriterlerine uygun olmadığını,  

2- En’âm: 6/52-53. ayetlerin tefsirinde, ayetin nüzûl sebebi ile ilgili bir rivayete dayanarak 

her  iki  ayetin  Hz.  Ömer’in  Kureyş  müşrikleri  hakkında  Resûlullah’a  (s.a.v.)  yaptığı  teklifini 

reddetmek üzere nazil olduğunu,  

3-  Tevbe:  9/25.  ayetin  tefsirinde  Hz.  Ömer’in  Huneyn  gazvesinde  savaş  meydanını  terk 

ettiğini,  

4-  Kâf:  50/19.  ayetin  tefsirinde  bir  kıssaya  dayanarak,  Hz.  Ömer’in  bilgisizce  hüküm 

verdiğini, 

5- Hucurât: 49/1-5 ayetlerinin tefsirinde, Medine’ye vali tayininde Hz. Ömer’in Resûlullah’a 

(s.a.v.) muhalefet ettiğini,  

6- Resûlullah (s.a.v.) ölüm döşeğinde iken kalem ve mürekkep getirilmesini istediği halde 

Hz. Ömer’in bu isteği yerine getirmeyerek onun vasiyetine engel olduğunu, 

7- İnsân: 76/1. ayetin tefsirinde Hz. Ömer’e isnad edilen bir rivayete dayanarak onun yaratma 

meselesine itiraz ettiğini,  

8-  Abese:  80/30.  ayetin  tefsirinde  Hz.  Ömer’in  Kur’an  hakkındaki  bilgisinin  yetersiz 

olduğunu iddia etmiştir. 

Şirazî’nin, Şia’nın Hz. Ömer hakkındaki algısını resmeden iddialarının bütününü arz etmek 

daha  kapsamlı  çalışmalar  gerektirmektedir.  Bundan  dolayı  bu  çalışmada  bu  iddiaların  sadece  bir 

kısmının ele alındığını belirtmek gerekir. Ayrıca söz konusu iddiaların sunuşunda Kur’an tertibi değil 

de bize göre iddianın ağırlığı ve önemi esas alınmıştır. Buna binaen konular ana başlıklarıyla Hz. 

Ömer’in  Resûlullah’a  (s.a.v.)  muhalefeti,  halifenin  tayini  için  oluşturduğu  şura  meclisinin  şura 

kriterlerine  uymadığı,  bilgisinin  yetersizliği,  Huneyn  savaşında  savaş  meydanından  kaçtığı, 

önerisinin vahiy ile reddedildiği ve çirkin bir davranış ile ithamı şeklinde sıralanmıştır.  



1.

 

Resûlullah’a (s.a.v.) Muhalefeti  

Mekârim Şirâzî (… ِهِلوُسرَو ِالله  ِىَدَي  َنْيَب ْاوُمِّدَقُت َلا ْاوُنَمآ  َنيِذَّلا اَهُّيَأ اَي) “Ey iman edenler! Allah’ın ve 

Peygamberinin  önüne  geçmeyin…”  (Hucurât  49/1-5)

2

  ayetlerinin  tefsirine  geçmeden  önce, 



müfessirlerin  birinci  ayet  ve  ardındaki  ayetler  için  birçok  nüzûl  sebebi  zikrettiklerini  ifade  etmiş 

ardından bunların birkaçını arz etmiştir. Şirâzî’nin nüzûl sebebi olarak zikrettiği bu rivayetlerden 

birine göre Hz. Ömer, Resûlullah’a (s.a.v.) Medine’ye vali tayininde muhalefet etmiştir.  

                                                 

2

 Konumuzla ilgili Hucurât 49/1-3 ayetlerinin bütününün meali şöyledir: “Ey iman edenler!  Allah’ın ve Peygamberinin 



önüne geçmeyin. Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz, Allah hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir. Ey iman edenler! 

Sesinizi, Peygamber’in sesinin üstüne yükseltmeyin. Birbirinize bağırdığınız gibi, Peygamber’e yüksek sesle bağırmayın, 

yoksa siz farkına varmadan işledikleriniz boşa gider. Allah’ın elçisinin huzurunda seslerini kısanlar, Allah’ın, gönüllerini 

takvâ konusunda sınadığı kimselerdir. Onlar için bir bağışlanma ve büyük bir mükâfat vardır.  



180 

 

 



 

 

 



 

 

  



 Abdurrahman ENSARİ 

 

Turkish Studies

 

International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 

Volume 12/27 

Mekârim Şirâzî bu ayetlerin tefsirinde ele aldığı konulardan biri de “Kırtâs Vak’ası” olarak 

bilinen  olaydır.

3

  Şirâzî’  bu  olayda  da  Hz.  Ömer’in  Resûlullah’a  (s.a.v.)  muhalefet  ettiğini  iddia 



etmiştir.  

1.1.

 

Vali Tayininde Muhalefeti 

Mekârim  Şirâzî’nin  Hucurât  Suresi’nin  birinci  ayetinin  nüzûl  sebebi  ile  ilgili  naklettiği 

rivayetlerden biri şöyledir: Resûlullah (s.a.v.) Haybere yönelmek istediğinde bir kişiyi Medine’ye 

kendi yerine halife olarak tayin etmek istedi. Fakat Hz. Ömer başka bir kişiyi önerdi. Bunun üzerine, 

Allah  ve  resulünün  huzurunda  sözde  ve  davranışta  öne  geçmemeyi  emreden  bu  ayet  nazil  oldu. 

(Şîrâzî, 1421: XVI, 510) 

İkinci  ayetin  nüzûl  sebebi  ile  ilgili  de  naklettiği  rivayetlerden  biri  şöyledir:  Hicretin 

dokuzuncu  senesinde,  anlaşma  için  kabilelerin  heyet  gönderdikleri  senede,  Temim  kabilesinin 

mümessili geldiğinde Hz. Ebûbekir bu kabilenin emiri olarak Ka’kâ’ı, Hz. Ömer ise Hâbis b. Ekra’ı 

önermişti.  Bunun  üzerine  Hz.  Ebûbekir  Hz.  Ömer’e:  “Sen  sırf  bana  muhalefet  olsun  diye  bunu 

önerdin" dedi. Hz. Ömer ise böyle bir niyetinin olmadığını söyledi. Derken aralarında tartışma çıktı, 

karşılıklı gürültü ve sesler yükseldi. Bu olay üzerine Hucurât suresinin ilk beş ayeti nazil oldu. Şirâzî 

bu ayetlerin Resûlullah’a (s.a.v.) bir şeyler önermeyin, amelde onun önüne geçmeyin ve onun evinin 

yanında sesinizi yükseltmeyin demek istediğini ifade ediyor. (Şîrâzî, 1421: XVI, 511)

 

Değerlendirme 

Mekârim Şirâzî bu ayetlerin nüzûl sebebi ile ilgili zikrettiği her iki rivayeti de Kurtûbî’nin 

tefsirinden nakletmiştir. (Şîrâzî, 1421: XVI, 510) Kurtûbî birinci ayetin nüzûl sebebi ile ilgili rivayeti 

Mehdevî’den,  ikinci  ayetin  nüzûl  sebebi  ile  ilgili  rivayeti  de  Vâhidî  ve  Buhârî’den  nakletmiştir. 

(Kurtûbî, 1964: XVI, 300-301) 

Kurtûbî’nin birinci ayetin nüzûl sebebi ile ilgili zikrettiği rivayet; 

1. Senetsizdir.  

2. Tespit edebildiğimiz kadarıyla hadis kitaplarında yer almamaktadır. 

3. Yaptığımız araştırmaya göre önemli rivayet tefsirlerinde ve nüzûl sebeplerine dair telif 

edilmiş eserlerde de mevcut değildir. (bkz. İbn Cerîr, bty.: XXI, 335-343; İbn Ebî Hâtim, 1997: X, 

3302; İbn Kesîr, bty.: XIII, 136-142; Suyûtî, 2003: XIII, 527-539; Suyûtî, 2002: s. 238-239; Vâhidî, 

1991: s. 104-103; Müzeynî, 2006: II, 911-912) 

Dolayısıyla bu rivayetin, ayetin nüzûl sebebi olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Ayrıca 

böyle bir rivayete dayanarak Hz. Ömer’in Resûlullah’a (s.a.v.) muhalefet ettiğine hükmetmek veya 

bunu ima etmek asla doğru değildir.  

Kurtûbî’nin ikinci ayetin nüzûl sebebi ile ilgili olarak zikrettiği rivayet Buhârî’de şöyle yer 

almaktadır:  Nâfi’  b.  Ömer’in  rivayet  ettiğine  göre  İbn  Müleyke  şöyle  dedi:  “İki  hayırlı  kişi  olan 

Ebûbekir  ve  Ömer  neredeyse  helak  olacaklardı.  Benî  Temîm  heyeti  geldiği  zaman  bunlar 

Resûlullah’ın (s.a.v.) huzurunda seslerini yükseltmişlerdi. Bunlardan biri Benî Muşac’dan Ekra’ b. 

Hâbisi, diğeri de – Nafî’in ismini hatırlamadığını söylediği - başka bir adamı teklif etmişti. Bunun 

                                                 

3

  Hz.  Peygamber  (s.a.v.),  hastalığının  şiddetlendiği  bir  sırada  kâğıt  ve  kalem  getirilip  söyleyeceklerinin  kaydedilmesini 



istemişti.  Hz.  Ömer’in  de  aralarında  bulunduğu  bazı  sahâbîler  buna  gerek  olmadığını,  Resûlullah’ın  rahatsızlığının 

şiddetlenmesi yüzünden böyle bir talepte bulunduğunu, Allah’ın kitabı ve Hz. Peygamber’in sünnetinin yeterli olduğunu 

söylemiş,  bazıları  ise  aksi  kanaat  belirtmiştir.  Bunun  üzerine  Resûlullah  (s.a.v.),  yanında  tartışmamalarını  söyleyerek 

kendisini  yalnız  bırakmalarını  emretmiştir.  Bu  olay  tarihe  “Vasiyetnâme”  veya  “Kırtâs  Vak’ası”  diye  geçmiştir.  (bkz. 

Üzüm, 2004: XXIX, 529; Fayda, 2007: XXXIV, 44-45.) 


El-Emsel fî Tefsîri Kitâbillâhi’l-Münezzel Adlı Şîa Tefsirinde Hz. Ömer Algısı 

          181 

 



Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling