Korrupsiyaga qarshi kurashish. Reja: ”Korrupsiya” so’zining ma’nosi va kelib chiqishi


Download 0.87 Mb.
Sana21.11.2019
Hajmi0.87 Mb.

Korrupsiyaga qarshi kurashish.

Reja:

1.”Korrupsiya” so’zining ma’nosi va kelib chiqishi.

2.Pora olish , pora berishning xalq va davlatga ta’siri.

3.Muammoni yechish yo’llari va dunyo tajribasi.

“Korrupsiya” – so’zi lotincha “corrumpto” so’zidan olingan bo’lib , “sotish” , “sotilish” degan ma’nolarni anglatadi. Korrupsiya asosan 2 taraflama amalga oshiriladi, ya’ni ikkala tomon ham qandaydir moddiy boylikka ega bo’lishi uchun davlat qonunlariga zid ravishda ish bajaradilar.

Korrupsiya qadimdan mavjud bo’lib, ayirboshlashning noqonuniy ya’ni boshqa bir insonlarga yoki atrof – muhitga , hayvonot va o’simlik olamiga zarar yatkazadigan amal hisoblanadi. Korrupsiya haqida qadimgi Misr firavnlari , hind rojalari , osiyova o’rta osiyo shoh va mutafakkirlari aytib o’tishgan. G’arb mamlakatlari ham bundan mustasno emas albatta. Korrupsiya – jahondagi har qanday davlatda fuqarolarning tinchligi va xotirjamligi, demokratiya va huquq ustuvorligi asoslariga putur yetkazuvchi , inson huquqlari buzilishiga olib keluvchi , iqtisodiy bozor munosabatlariga to’sqinlik qiluvchi o’ta xavfli illatlardan biridir.

Pora olish asosan yuqori mansabga ega bo’lgan va o’rtacha mansabdorlar va hatto quyi mansablar o’rtasida ham uchraydi. Bunday poraxo’rliklar natijasida esa nafaqat xalq va davlat , balki boshqa yurtlar ham zarar ko’rishi mumkin. Korrupsiyaning eng asosiy muammosi shundaki ko’pchilik uchun mo’ljallangan moddiy boylik bir nachta inson qo’lida bo’lib qoladi.

Mamlakatimiz mazkur muammoga qarshi mustaqillikdan buyon kurashib kelmoqda . Joriy yilning 4-yanvaridan esa “Korrupsiyaga qarshi kurashish to’g’risida” gi qonun kuchga kirdi. Bu qonun 6 bob va 34 moddadan iborat bo’lib , unda korrupsiyaga qarshi kurashish bo’yicha keng qamrovli chora-tadbirlar va me’yorlar belgilangan.

Korrupsiya – shaxsning o’z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini yoxud o’zga shaxslarning manfaatlarini ko’zlab moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi , xuddi shuningdek , bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etish.

Muqaddas kitobimizda ham “ Bir – biringizni mulklaringizni noqonuniy yo’l bilan o’zlashtirib olmang yoki qozi ( sudya , hakam ) larni sotib olmang va boshqa bir inson haqqiga egadorlik qilmang “ deyilgan. E’tibor bilan dunyoga nazar solsak , dunyodagi rivojlangan davlatlarning deyarli barchasida korrupsiya kam . Xalqaro institutlarning xabar berishicha rivojlangan davlatlarda korrupsiya maksimal 15 % ekan, demak u davlatlar korrupsiyaga qarshi samarali kurasha olgani uchun ham hozirda rivojlangan davlatlar qatorida o’rin egallab turibdi.

Bunday turdagi illatga qarshi kurashish uchun avvalambor insonlarni ongini yuksaltirish , ularni huquqiy savodxonligini oshirish zarur. Korrupsiya natijasida xalq va davlatning rivojlanishi ortda qolayotganligini va kelajakda yoshlar bizdan yomon o’rnak olishini tushuntirish lozim. Chet elda esa Gon-Kong , Singapur , Shveytsariya , Yaponiya , Germaniya va Fransiya kabi davlatlarda korrupsiya bilan qonunlarni qiyinlashtirib ya’ni javobgarlikni og’irlashtirib kurashishgan.

Hozirgi kunda korrupsiya eng kam uchraydigan davlatlar Daniya , Yangi Zelandiya , Germaniya , Buyuk Britaniya , Yaponiya , Janubiy Koreya , Singapur va boshqa davlatlardir. Korrupsiya rivojlangan davlatlar esa Afg’oniston , Tunis , Jazoir va ko’plab Afrika davlatlaridir. E’tibor bering barcha korrupsiya rivojlangan davlatlar necha yillardan beri notinch. U davlatlarda urushlar va qon to’kilish hollari oddiy holga aylanib bo’lgan va bularning asosiy sababchilaridan biri bu KORRUPSIYA. Demak qachonki bu davlatlarda puldan ko’ra xalqning manfaatlari ustun qo’yilsa shundagina tinchlik yana u yurtlarga qaytadi deb o’ylayman. EEE 261-guruh talabasi Shokirov Ulug’bek. Mustaqil ish uchun.



Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling