Kredi Krizinin Nedenleri


Download 493 b.
Sana14.08.2018
Hajmi493 b.



Kredi Krizinin Nedenleri

  • Kredi Krizinin Nedenleri

  • Alınan Önlemler ve Etkinlikleri

  • Global Finansal Şartlar

  • Dünya ve Türk Bankacılık Kesimine Yansımaları



Eski FED Başkanı Alan Greenspan Senatodaki konuşmasında piyasaların beklenen şekilde çalışmamasından ötürü duyduğu şaşkınlığı şu şekilde ifade etti.

  • Eski FED Başkanı Alan Greenspan Senatodaki konuşmasında piyasaların beklenen şekilde çalışmamasından ötürü duyduğu şaşkınlığı şu şekilde ifade etti.

  • “I made a mistake in presuming that the self-interests of organizations, specifically banks and others, were such as that they were best capable of protecting their own shareholders and their equity in the firms.”



  • 1929 Büyük Buhran

  • 1980-3 (Savings and Loan crisis)

  • 1994 (Turkiye)

  • 1997 GDA Krizi

  • 1998 (LTCM)

  • 2001 .com balonu

  • 2000 Kasım ve 2001 Şubat (Türkiye)

  • 2006 Mayıs (FED Faizi)

  • 2007-? Kredi Krizi



Dünya ekonomisinde düşük enflasyon, yüksek büyümenin (great moderation) kalıcı olduğuna ortak inanış.

  • Dünya ekonomisinde düşük enflasyon, yüksek büyümenin (great moderation) kalıcı olduğuna ortak inanış.

  • ABD’de sorun olursa gelişmekte olan ülkeler devreye girecek (Ayrışma:de-coupling).

  • 1998 ve 2001’de olduğu gibi para politikalarının etkin çalışacağı inancı.

  • Aşırı iyimser beklentilerin ve risk iştahının denetim ve düzenleme otoritelerince dizginlememesi.



Gerçek GSYİH

  • Gerçek GSYİH



Konut kesimi ve kredi riski

  • Konut kesimi ve kredi riski

  • Konut kesiminin finansmanı

  • Aşırı Yüksek Varlık Fiyatları

  • Güven Kaybı ve Likidite Riski



GSE (Government Sponsored Enterprises)

  • GSE (Government Sponsored Enterprises)

  • Kredi müşterileri dereceleri (prime, Alt-A, subprime,FICO skorları)

    • Hem kredi kalitesi hem de dokumantasyon yeterliliği
  • Kredi ödemeleri (Sabit faizli, değişken faizli, hibrid).

    • Negatif amortizasyon nedeni ile değişken faizli krediler çok maliyetli olabiliyor.
  • Fonlama biçimi:

    • Mevduat ve bilanço içi (Swap’la hedge ama SandL krizi sonrası kaygılar).
    • Covered Bonds (Bilanço içi fonlama)
    • MBS (RMBS) (Bilanço Dışı Fonlama).






FICO<620 (ya da >680 ve %5 peşinat (downpayment).

  • FICO<620 (ya da >680 ve %5 peşinat (downpayment).

  • Temmuz 2007’de toplam 1.4 trilyon ABD Dolarlık bir suprime konut kredisi dağıtılmış.

  • Bunların %75’inin seküritizasyonu

  • Hibrid ARM: 2/28: 5% pesinat (%95 LTV),

    • %8 ilk iki yıl, 28 yıl: LIBOR+600 bps


Conforming krediler: Hükümet Garantili Mortgage Firmaları: Government Sponsored Enterprises GSE’ler tarafından onaylanabilecek kalitedeki kredilerdir.

  • Conforming krediler: Hükümet Garantili Mortgage Firmaları: Government Sponsored Enterprises GSE’ler tarafından onaylanabilecek kalitedeki kredilerdir.

  • Conforming kredi kalitesinde olmayan (private label comforming) krediler ise özel sektör MBS’leri tarafından fonlanmıştır.

  • Private labeling fonlama biçimi ile daha düşük kalitede (nonconforming) alt-a ve subprime krediler finanse edilmiştir.



Konut kredileri önemli oranda ticari bankaların mevduaları ile fonlanır(dı).

  • Konut kredileri önemli oranda ticari bankaların mevduaları ile fonlanır(dı).

  • 1980-83’te yaşanan S&L krizi mevduat faizlerinin oynaklığından ve vade uyumsuzluğundan kaynaklandığı için 1990 sonrası değişik modeller denendi.

  • Bunların başında seküritizasyon yöntemleri yeralmaktadır.



Hükümet destekli Konut Kredilerine Dayalı ihraçlar yaygınlaştı (MBS).

  • Hükümet destekli Konut Kredilerine Dayalı ihraçlar yaygınlaştı (MBS).

  • Mortgage Backed Securities: konut kredisi alacakları üzerinden çıkarılan tahviller.

    • İkinci el piyasası da olduğu için alınıp satılyor.
    • Fannie Mae, Freddie Mac hükümet destekli firmalar: krediler hazine tarafından garanti ediliyor,
  • Sabit faizli konut kredilerini satın alan bu firmalar sabit faizli ürün ihrac ediyorlardı.



Bu ürünleri GSE’lerden (government sponsored enterprises) alan yatırımcı normal sartlarda kredi riski degil piyasa riski tasiyorlardi.

  • Bu ürünleri GSE’lerden (government sponsored enterprises) alan yatırımcı normal sartlarda kredi riski degil piyasa riski tasiyorlardi.

  • Kredi riski hükümet garantisi nedeni ile sınırlanmıştır.

  • ABD bankaları tarafından dağıtılan konut kredilerinin 1/3’ünden azı bilançolarda kalmış gerisi MBS’lerle bilanço dışına çıkarılmıştır.



ABD’deki toplam konut kredisi miktarı 11 trilyona yakındır.

  • ABD’deki toplam konut kredisi miktarı 11 trilyona yakındır.

  • Toplam seküritizasyon 6.5 trilyon ABD Dolarıdır.

  • OECD ya da AB’de MBS uygulaması çok sınırlıdır.

    • AB’de MBS oranları %20’yi aşmamaktadır.










Konut borcu alacakları (ya da RMBS’ler) satın alınarak kredi kalitelerine göre havuz içinde toplanıyor.

  • Konut borcu alacakları (ya da RMBS’ler) satın alınarak kredi kalitelerine göre havuz içinde toplanıyor.

  • Bu havuzlar kredi kalitelerine göre, tranşlara ayrılıyor. En tepede en kaliteli krediler aşağısında biraz düşük son ikisi ise mezanine ve en kötüsüsü ‘equity’

  • Bu bonolar kredi risklerine bağlı olarak AAA, AA,.. BBB gibi derecelerle ihrac edilmektedir. En düşük tranş equity yatırım bankalarında kalıyor.

  • CDO ödemelerinde öncelik AAA’da. Sonra aşağı doğru iniyor. Eğer diğer ödemlerde çok büyük kayıp olursa AAA dereceli CDO’lar da paralarını alamıyabiliyor.

  • http://www.portfolio.com/interactive-features/2007/12/cdo















Düşen ev fiyatları (negative equity ve walking away)

  • Düşen ev fiyatları (negative equity ve walking away)

  • Artan faiz oranları ve ARM nedeni ile artan maliyetler





SIV’ler ve likidite riski

  • SIV’ler ve likidite riski

  • Vade uyumsuzluğu ABCP piyasası



1960’larda İngiliz Bankacılık kesiminde likit aktiflerin toplam aktiflere oranı %30’larda

  • 1960’larda İngiliz Bankacılık kesiminde likit aktiflerin toplam aktiflere oranı %30’larda

  • 2007’de bu oran %0.5’e düşmüştür

















Derecelendirme Firmalarının Notlandırma Sorunları (Ürünü alana değil satan gruba derece verilmesi.)

  • Derecelendirme Firmalarının Notlandırma Sorunları (Ürünü alana değil satan gruba derece verilmesi.)

  • Dikkate Alınamayan Sistemik Risk Olasılığı ve Panik.

  • Eyaletlerin ve çeşitli çevrelerin konut kesimine ilişkin kaygılarının ABD Hazinesinin dikkate almaması.

  • Düzenleme Boşlukları ve Bazı İhmaller

    • Basel I Çerçevesi Altında Sekürizitasyon Uygulamalarının Sermaye Yeterliliği Avantajları Sağlaması


AAA dereceli bir ürünün diğer AAA dereceli ürünlerle aynı düzeyde sermaye yeterliliğine sahiptir.

  • AAA dereceli bir ürünün diğer AAA dereceli ürünlerle aynı düzeyde sermaye yeterliliğine sahiptir.

  • Bu ürünler ‘alım-satım portföyünde’ değerlendirildiğinde VaR rakamları da düşük çıkmaktadır:

    • AAA dereceli olduğu için spread volatilitesi düşük
    • Ekonomi iyi iken spreadler genelde düşük.


Mayıs 17, 2007 “Subprime Probleminin Ekonomiye ve Finans Kesimine Ciddi Bir Etkisi Olacağını Düşünmüyoruz’) Ben Bernanke, FED Başkanı

  • Mayıs 17, 2007 “Subprime Probleminin Ekonomiye ve Finans Kesimine Ciddi Bir Etkisi Olacağını Düşünmüyoruz’) Ben Bernanke, FED Başkanı

  • 2007 ilkbaharı: FED Kredi Zararları 50 milyar ABD Dolarını aşmayacaktır.

  • 2007 sonbaharı: FED Kredi Zararları 150 milyar ABD Doları aşmaz.

  • 2008 Şubat: G7’ler. Kredi Zararları 400 milyar ABD Dolar

  • 2008 Ağustos: Zarar 500+ Milyar ABD Doları

  • 2009 3 +trilyon ABD Doları (mart 2009 Geithner: 700 milyar ABD doları banka kurtarma için yeterli değil!)



LTCM yatırımcıları 1994’de %20, 1995’te % 43 1996’da 41% 1997’de 17% kar sağlamışlardır.

  • LTCM yatırımcıları 1994’de %20, 1995’te % 43 1996’da 41% 1997’de 17% kar sağlamışlardır.

  • LTCM’in sermayesi 5 milyar $, varlıkları batmaya yakın 100 milyar $

  • Toplam 3.5 milyar $ zarar etti ve FED NY 3.65 milyar $’lık bir kurtarma gerçekleştirdi.



1998 ve 2001 krizlerindeki önlemler ve para politikalarının kredi krizinde yetersizliği

  • 1998 ve 2001 krizlerindeki önlemler ve para politikalarının kredi krizinde yetersizliği

  • LTCM’in kaldirac düzeyi 20 kurtarmanın maliyeti 3.65 milyar ABD Doları

  • Lehman (Bear Stearns) kaldiraci %30+ bilanço büyüklüğü LTCM’in 7-8 katı.

  • FED Deleveraging’i mi yoksa resesyonu mu fonluyor.







Bilanço dışı da dahil edildiğinde 100’lere yakın.

  • Bilanço dışı da dahil edildiğinde 100’lere yakın.

  • %1’in altında özkaynak (Özkaynaklar Varlıkların %1’ini ancak karşılıyor.)



Düzenleme Dışı Finans Kesiminin Rolü:

  • Düzenleme Dışı Finans Kesiminin Rolü:

    • Hedge Fonlar (Serbest Fonlar): 1.9 trilyon ABD Doları
    • Konut kredisi sağlayan finans kurumlarının yasal düzenleme eksiklikleri
    • Sigorta şirketleri: tüm konut kesimi kredilerinin CDS’lerini yazan şirketler AIG.


Risk Yönetimi Süreçlerinin Düzenleme ve Denetleme eksikleri

  • Risk Yönetimi Süreçlerinin Düzenleme ve Denetleme eksikleri

  • Likidite Sıkışıklığında Muhasebe ve Değerleme Sorunları

  • Bazı Önemli Bankalarda Risk Yönetimi Uygulama ve Yönetişim Sorunları (önemli bazı bankaların CRO pozisyonlarındaki kişilerin uyarılarının dinlenmemesi).

  • Düzenlemede koordinasyon eksikliği, Yat. Bankaları, sigorta şirketleri, eyalet bankaları,..



Stres testi ve sermaye ekleme (Nisan 2009)

  • Stres testi ve sermaye ekleme (Nisan 2009)

  • Konut kesimi ve negatif equity müşterilerine destek,

  • Fonlama desteği,

  • ABCP’a fonlama,

  • FAnnie Mae, Freddie Mac+AIG destekleri



RMBS’den sonra CMBS’lerde artan riskler ve Alt-A ve kredi kartları.

  • RMBS’den sonra CMBS’lerde artan riskler ve Alt-A ve kredi kartları.

  • Daha önemlisi toparlanma hızı

  • Ancak, Eylül 2008’de %51 olan konut sahiplerinin negatif özkaynak sahipliği 2009 Ekimde %29.

  • Seküritizasyon piyasaları açılıyor.









Tartışmalar: Krizin ilerde tekrar yaşanmaması için yapılan çalışmlalar: G7 Toplantıları, PWG (President’s Working Group, BIS, Finansal İstikrar Forumu seri halinde çalışmalar yayınladı)

  • Tartışmalar: Krizin ilerde tekrar yaşanmaması için yapılan çalışmlalar: G7 Toplantıları, PWG (President’s Working Group, BIS, Finansal İstikrar Forumu seri halinde çalışmalar yayınladı)

  • Genel Kanı Düzenleme ve Denetim Süreçlerini Güçlendirilmesi

  • Genel Finansal Yapıyı Kısmen Yeniden Tasarlamak

  • CDS piyasaları yeniden yapılandırılacak.

  • OTC’ler resmi piyasa biçimine getirilecek?



BASEL II, BASEL I’den Daha Başarılı (Risk Duyarlılığı vb. Nedenlerden Ötürü) Ancak;

  • BASEL II, BASEL I’den Daha Başarılı (Risk Duyarlılığı vb. Nedenlerden Ötürü) Ancak;

    • BASEL II derecelendirme firmalarının performansına endekslidir.
    • Subprime sürecinde derece firmalarının önceki performansı konusunda ciddi kaygılar uyanmıştır.
    • Likidite Riski BASEL II’de yoktur.
    • Riskler arası korelasyon ve sistemik risk bulunmamaktadır.
  • BASEL II Ortaya Çıkabilecek Sorunların üstesinden gelebilmek için güçlendirilecektir.

  • Yeni BASEL versiyonlarını beklemeliyiz



Likidite Riski için Karşılık Ayrılması Beklenebilir.

  • Likidite Riski için Karşılık Ayrılması Beklenebilir.

  • BASEL II Riskler Arasındaki Etkileşimi İhmal Etmektedir: Yeni Uygulamalarda Bu Konu Üzerine Çalışılmaktadır.

  • Sistemik Risk Senaryoları ve Bunların Sermaye Yeterliliği Üzerine Olan Etkileri Çalışılabilir.

    • Sorunları: olasılık çok düşük ama etki yıkıcı,
    • Bireysel kurumların elinde bütünsel veri yok: Kamu Kurumları üzerinde çalışmalı.


AAA dereceli CDO’ların sermaye yeterlilik oranları

  • AAA dereceli CDO’ların sermaye yeterlilik oranları

  • Bunların ticari portfoyde bulunması ve dusuk VaR degerleri yansıtmaları

  • Sistemik ve etkileşim riskleri



Bilanço Dışı ve İçi Varlıkların Sunumunda Şeffaflık Artırılacaktır.

  • Bilanço Dışı ve İçi Varlıkların Sunumunda Şeffaflık Artırılacaktır.

  • Yapısal Ürünlerin Bilanço Etkileri ve Sermaye Yeterliliği Oranları Üzerinde Çalışılmaktadır.

  • Karşı-taraf riski daha yakından izlenecek ve sermaye yeterliliği süreçleri yeniden değerlendirilecektir.

  • CDS Piyasalarının düzenlenmesi ya da exposure’larının daha kolay takip edilebileceği takas sistemi dizayn edilmeli.



Tezgah Üzeri Türev Piyasası ve Özellikle Kredi Türevleri Piyasası İşlemleri Şeffaflaşacak ve Takas İşlemleri Süreçleri Netleştirilecektir.

  • Tezgah Üzeri Türev Piyasası ve Özellikle Kredi Türevleri Piyasası İşlemleri Şeffaflaşacak ve Takas İşlemleri Süreçleri Netleştirilecektir.

  • Derecelendirme Firmalarının Kullandıkları Metodolojiler ve Veriler Kamuoyu ile Paylaşılacaktır.

  • Derecelendirme firmalarının yapısal ürün derecelendirme metotları kurumsal derecelendirme metodolojilerinden ayrıştırılmalı.

  • Kriz Yönetiminde Düzenleyici Otoriteler ve Para Otoriteleri Arasında Eşgüdüm.



Kredi Riski Dışındaki Yoğunlaşma Riskleri de Dikkate Alınacak (Örnek:Bilanço içindeki VDMK vb ürünlerdeki Yoğunlaşma riski dikkate alınacaktır).

  • Kredi Riski Dışındaki Yoğunlaşma Riskleri de Dikkate Alınacak (Örnek:Bilanço içindeki VDMK vb ürünlerdeki Yoğunlaşma riski dikkate alınacaktır).

  • Menkul Değerler Cüzdanı Üzerindeki Temerrüt ve Ekstrem Durum (Olay) Riski nasıl yönetilir düşünülmelidir.

  • Sistemik risklerin oluşma sürecini düzenleyici otoriteler yakından izleyecektir.



















ABD dışı ülkelerin ekonomik tutumu

  • ABD dışı ülkelerin ekonomik tutumu

  • Çin ABD’deki tüketim düşüşünü önlemeyemebilir.

  • AB: koordinasyon sorunları ve büyümesinin sağlıklığı sorunları

  • Japonya kronik sorunlar

  • Kriz sadece teşvik programları ile aşılamaz.

  • W tipi duzelme mi U mu?



Uzun süreli kriz mücadelesi

  • Uzun süreli kriz mücadelesi

  • Global olarak mücadele konusunda geçmişe oranla daha rasyonel tavır.

  • .





Üç temel bilanço:

  • Üç temel bilanço:

    • Devlet
    • Birey + Özel Sektör
    • Bankacılık
































Tüketicinin banka kredisi bağlılığı sınırlı olması (Göreli olarak).

  • Tüketicinin banka kredisi bağlılığı sınırlı olması (Göreli olarak).

  • Bankacılık kesiminin 1 yıl kadar ortalama bir krize direnebilecek olması



GSMH azalışı sonrası kredi riski. Ne kadarı yönetilir? (%5-10%)

  • GSMH azalışı sonrası kredi riski. Ne kadarı yönetilir? (%5-10%)

  • Faizin krediye dönüşmesi sorunları.

  • Düşük TL faizinin kur üzerine aşağı yönlü baskı yapamaması.



Döviz kuru: düşüş sınırlı olabilir. 2007 seviyeleri çok kolay ulaşılmaz.

  • Döviz kuru: düşüş sınırlı olabilir. 2007 seviyeleri çok kolay ulaşılmaz.

  • Faiz: %8 gibi seviyelerin daha altı risklidir ve global ve yerel riskler etkili olabilir.

    • Kredi dağıtımı arz ve talep nedeni ile sınırlı olur.
    • Türk tüketicisi global rahatlama olmadan tekrar hızlı tüketime dönmeyebilir.
    • Eğer global ekonomi açılırsa ilk tepki emtia fiyatlarına gelecektir.
  • Enflasyon iniş trendi azalarak devam eder (kur+emtia artış riski ile).

  • Eğer global daralma devam ederse ülke riski nedeni ile faizler yine çok inemez enflasyon inse bile..

  • Bütçe açığı muhtemelen kolay artabilir. Faiz seviyesi kritik ama vergi gelirleri kaybı daha baskın olabilir?

  • Cari açık azalması önemli ama çok da faydalı değil.



Bütçe açığı

  • Bütçe açığı

  • Emtia fiyatları

  • Uluslar arası düzenlemeler ve risk iştahının yerine gelmesi.

  • 2002-2006’daki fonlar aynı hız ve derinlikte geri döner mi?

  • En hızlı büyüme konut kesiminde hızlı büyüme ile olur.



Kaygı ve sistemik finansal kriz olasılığı alınan önlemler sonucu çok azalmıştır.

  • Kaygı ve sistemik finansal kriz olasılığı alınan önlemler sonucu çok azalmıştır.

  • Global resesyonu derinliği sadece ABD teşviklerinin etkinliği ile yönetilemeyecek kadar karmaşık görünmektedir.

  • Almanya, Çin belirli avantajlara sahip ancak yine global büyümenin motoru olması zor görünüyor.

  • Reel anlamda kalıcı olumlu etkileri ancak 2010 içinde görebiliriz.

  • Global Bankaların sadece normal kredi vermesi değil seküritizasyon vb piyasaları da açması lazım.



Temel risk eldeki teşvik programlarının yeterli olmaması durumu ve ek kaynak zorunluluğudur.

  • Temel risk eldeki teşvik programlarının yeterli olmaması durumu ve ek kaynak zorunluluğudur.

  • Bunun finansmanı borçdinamiklerini etkiler.

  • Kamu finansmanı ile bu yapılırsa sorun başka monetize edilirse başka sorun çıkar.

  • Orta vadede yüksek faiz ve enflasyon kaçınılımazdır.

  • Dış ticarette genişleme Türkiye büyümesi için gereklidir.





Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling