Madrim Hamrayev Ona tili “Sharq” nashriyoti Toshkent 2011


Download 445 b.
Sana10.01.2019
Hajmi445 b.





Madrim Hamrayev Ona tili “Sharq” nashriyoti Toshkent 2011

  • Madrim Hamrayev Ona tili “Sharq” nashriyoti Toshkent 2011

  • A.Nurmonov, N.Mahmudov, A.Sobirov, Sh. Yusupova Hozirgi o’zbek adabiy tili “Ilm ziyo” nashriyoti Toshkent 2010



So’zlovchining o’zi bayon qilgan fikriga munosabatini bildirgan so’z kirish so’z deyiladi. So’zlovchining o’zi ifodalangan fikrga munosabat turlari va har qaysi ma’no munosabatini ifodalaydigan kirish so’zlar quyidagilar:

  • So’zlovchining o’zi bayon qilgan fikriga munosabatini bildirgan so’z kirish so’z deyiladi. So’zlovchining o’zi ifodalangan fikrga munosabat turlari va har qaysi ma’no munosabatini ifodalaydigan kirish so’zlar quyidagilar:





So’zlovchining o’zi bayon etayotgan fikriga munosabatini bildirgan so’z birikmasi esa kirish birikma deb ataladi. Kirish so’z va kirish birikmalar asosan modal so’z bilan ifodalanadi. Masalan: Attang, bugun kutubxonaga boraolmayman.

  • So’zlovchining o’zi bayon etayotgan fikriga munosabatini bildirgan so’z birikmasi esa kirish birikma deb ataladi. Kirish so’z va kirish birikmalar asosan modal so’z bilan ifodalanadi. Masalan: Attang, bugun kutubxonaga boraolmayman.



Kirish so’z yoki kirish birikma gapning boshida kelsa, undan keyin, gapning o’rtasida kelsa, ikki tomoniga, gapning oxirida kelsa, undan oldin vergul qo’yiladi: Masalan: Nihoyat, ular ketishdi. Ular, taxminimcha, qochishdi. Bugun ular qaytishmaydi, menimcha.

  • Kirish so’z yoki kirish birikma gapning boshida kelsa, undan keyin, gapning o’rtasida kelsa, ikki tomoniga, gapning oxirida kelsa, undan oldin vergul qo’yiladi: Masalan: Nihoyat, ular ketishdi. Ular, taxminimcha, qochishdi. Bugun ular qaytishmaydi, menimcha.



Gapning asosiy mazmuniga qo’shimcha axborot qo’shuvchi va alohida ohang bilan ajralib turuvchi qismga kiritmalar deyiladi. Kiritmalar asosan, kitobiy uslubga xos. Kiritmalar fikriga qo’shimcha ma’lumot berganligi uchun, asosan gap o’rtasida keladi va yozuvda doimo gapning boshqa qismlaridan qavs bilan ajratiladi. Masalan: Mirzakarimboy boshqalarga maqtanmasa ham (maqtanchoqlikni yomon ko’rar edi),ba’zi vaqt ichidan faxrlanardi. (O.Yoqubov)

  • Gapning asosiy mazmuniga qo’shimcha axborot qo’shuvchi va alohida ohang bilan ajralib turuvchi qismga kiritmalar deyiladi. Kiritmalar asosan, kitobiy uslubga xos. Kiritmalar fikriga qo’shimcha ma’lumot berganligi uchun, asosan gap o’rtasida keladi va yozuvda doimo gapning boshqa qismlaridan qavs bilan ajratiladi. Masalan: Mirzakarimboy boshqalarga maqtanmasa ham (maqtanchoqlikni yomon ko’rar edi),ba’zi vaqt ichidan faxrlanardi. (O.Yoqubov)



Kiritma gap asosiy fikrni to’ldirish, izohlash uchun ishlatiladi. Kiritma gap, odatda, vergul bilan ajratiladi. Masalan: Bu , Halima aytmoqchi , ularning asosiy maqsadlari bo’lgan. Kiritma gaplarning tuzilishi jihatdan turlari:

  • Kiritma gap asosiy fikrni to’ldirish, izohlash uchun ishlatiladi. Kiritma gap, odatda, vergul bilan ajratiladi. Masalan: Bu , Halima aytmoqchi , ularning asosiy maqsadlari bo’lgan. Kiritma gaplarning tuzilishi jihatdan turlari:

  • bir bosh bo’lakli: U yog’ini so’rasang,aytaymi , men bunga rozi emasman.

  • Ikki bosh bo’lakli: Ibrohimov, Qurbon ota aytmoqchi, gullarni o’z ilmidan bahramand qildi.



Kirish so’z va modal so’zlar munosabati qanday? Izohlab bering.

  • Kirish so’z va modal so’zlar munosabati qanday? Izohlab bering.

  • Kirish so’zlarning ma’no munosabatiga turlari qaysilar? Misollar keltiring.

  • Kiritmalar nima? Izohlab bering.

  • Kiritma gaplarda tinish belgilar qanday qo’llaniladi?



Madrim Hamrayev Ona tili “Sharq” nashriyoti Toshkent 2011

  • Madrim Hamrayev Ona tili “Sharq” nashriyoti Toshkent 2011

  • A.Nurmonov, N.Mahmudov, A.Sobirov, Sh. Yusupova Hozirgi o’zbek adabiy tili “Ilm ziyo” nashriyoti Toshkent 2010






Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling