Müəllim: Yavər Cəfər qızı Qasımova, Kəmalə Osman qızı İsgəndərova Fakültə: Kimya İxtisas


Download 37.07 Kb.

Sana29.07.2017
Hajmi37.07 Kb.

Fayl 

http://adpu.edu.az

 

portalından götürülüb. Müəlliflik hüquqları qorunur. Təkrar çap zamanı i



stinad vacibdir. 

 

 





Fənn: Yüksək molekullu birləşmələr kimyası

 

Müəllim: Yavər Cəfər qızı Qasımova, Kəmalə Osman qızı İsgəndərova

 

Fakültə:

 Kimya 

İxtisas: Kimya müəllimliyi

 

Kafedra: 

Üzvi kimya və kimya texnologiyası

 

Təhsil pilləsi: 

Bakalavr 

Laboratoriya 4: 

Radikal polimerləşmə və radikal polomerləşmənin bəzi 

xüsusiyyətləri

 

Plan 

1. 


Stirolun termiki polimerləşməsi

 

2. 



Benzoil peroksidin alınması və təmizlənməsi

 

3. 



Metilakrilatın məhlulda polimerləşməsi

 

4.1. Stirolun 



termiki polimerləşməsi

 

Reaktivlər:

 



  Stirol 



 

Benzol və ya toluol



 

 



Etanol və ya petroley efiri

 

Avadanlıq:



 

 



Dörd ampul

 



 

Dörd 100 ml –

lik 

stəkan


 

 



Dörd farfor çaşka

 



 

Alüminium folqa

 

İşin gedişi:

 

Dörd ampuldan hər birinə 2q (2,2 ml) stirol tökərək ampulların ağzı ə



ri

dilərək 


bağlanır. Alüminium folqaya bükülmüş ampullardan birini 100

C ,dördüncüsünü isə 160



0

C-

də 3 saat 



müddətində qızdırırlar.

 

Qızdırılma temperaturu tənzim olunan elektirik



 

peçlərində və ya qliserin 

hamamında aparılır. Polimerləşmə qurtardıqdan sonra ampullar soyudulur və ağızları ehtiyatla 

sındırılaraq hər birinə

 10-

15 ml benzol (toluol) tökülərək polimer tam həll olanadək qarışdırılır (120



140, 160


0



 

də alınan

 

polimerlərin həll edilməsi həlledicini hissə



-

hissə əlavə etməklə aparılır). Sonra 

polimer 

məhlulları ayrı

-

ayrı stəkanlara boşaldılır və ampullar 5 ml benzolla (toluol) yaxalanaraq 



məhlullara əlavə edilir. Stəkanlardakı məhlulların hər birinin üzərində 40

-

50 ml çökdürücü



 

( etanol və 

ya petroley efiri) əlavə edilir, çökmüş polimer 10 ml çökdürücü

 

ilə yuyulur. Bərk halda olan polistrol 



60-70

0



–də vakum –

 

quruducu şkafda sabit çəkiyə gələnədək quru



dulur. 

Fayl 

http://adpu.edu.az

 

portalından götürülüb. Müəlliflik hüquqları qorunur. Təkrar çap zamanı i



stinad vacibdir. 

 

 





4.2. Benzoil peroksidin alınması və təmizlənməsi

 

Kolbada və ya iri sınaq şüşəsində 1 q natrium qələvisi 8 ml suda həll olunur.

 

Alınan məhlul 0



-

5

0



C-

dək soyudulur.

 

Sonra məhlulun üzərinə əvvəlcə çalxalayaraq 2,5



 ml hidrogen peroksid 

damcıladılır, sonra isə 

2ml benzoil-

xlorid əlavə olunur.

 

Qarışığın temperaturu +1



0

C-

dən yuxarı 



qalxmamalıdır. Qarışığı təkrar çalxaladıqda benzoil peroksidin kristalları ayrılır.

 

Alınan kristallar 



süzülür,

 

su ilə yaxşı yuyulur, havada qurudulur.



 

5

6



5

6

2



2

2

5



6

2

2



2

H

OOCC

COO

H

C

O

H

Cl

Na

OH

Na

O

H

Cl

CO

H

C





 

Rombik kristallar şəklində olan benzoil peroksid



 160- 108

0

C- 



də əriyən, yarımparçalanma dövrü 

70

0



–də 13 saat, 100

0

C-

də 24 dəq olan ağ rəngli iysiz maddədir. Quru benzoil peroksid zərbə və 



sürtünmə nəticəsində partlayır.

 

Buna görə də onun alınması, təmizlənməsi, qurudulması və çəkilməsi 



zamanı bu nəzərə alınmalıdır. Təmizləmək üçün götürülən benzoil–peroksidin miqdarı 2 qramdan çox 

olmama


lıdır.

 

50-100 ml 



–lik stəkanda 2q benzoil peroksid minimum miqdarda xloroformda həll edilərək 

məhlul başqa bir stəkana

 

süzülür və süzüntüyə büzla soyudulmuş ikiqat həcmdə etanol tökülür. 



Qarışıq buzlu suda soyudulur. Çökmüş benzoil peroksid kristalları süzülür və vakuu

m



quruducu 

şkafda otaq temperaturunda qurudulur.

 

4.3. Metilakrilatın məhlulda polimerləşməsi

 

Reaktivlər:

 



  Metilakrilat 



 

BP və ya AİBN



 

  E



tanol və ya izooktan

 



 

Benzol və ya dixloretan

 

Avadanlıq:



 

 



Dörd ampul

 



  Bir 50 ml

–lik, dörd 100 ml

-lik 



  S



təkan

 



 

Su hamamı və ya

 termostat 

 



Alüminium f

olqa 


İşin gedişi:

 Otaq temperaturunda 50-ml-

lik stəkanda 12 q (12,6 ml) metilakrilatda 0,18 q BP və 

ya AİBN həll edilir və alınan məhlul bərabər miqdarda dörd ampula bölünür. Amullardan birinə 1ml, 



Fayl 

http://adpu.edu.az

 

portalından götürülüb. Müəlliflik hüquqları qorunur. Təkrar çap zamanı i



stinad vacibdir. 

 

 



ikincisinə 2ml, üçüncüsünə 3ml, dördüncüsünə isə 4ml benzol və ya dixloretan əlavə olunur. 

Ampulların ağzı ehtiyatla əridilib bağlanaraq

 

folqaya bükülür və temperaturu 70



0

C olan su hamamı və 

ya termostatda 4saat saxlanır.sonra amullaların ağzı ehtiyatla sındırılır, lazım gələrsə polimer 

məhlulu


 

(məhlul çox özülü olduqda)

 

həlledici ilə durulaşdırılaraq stəkanlara keçirilir. Hər stəkana 50



-

60 ml çökdürücü (etanol və ya izooktan) əlavə etməklə polimetilakrilat çökdürülür

bir neçə dəfə 



çökdürücü ilə yuyulur və farfor

 

çaşkalara keçirilərək vakuum–



qu

ruducu şkafda 60

0



–də qurudulur.



 

Ədəbiyyat

 

1. 


Əkbərov O.H., Əkbərov E.O. Yüksək molekullu birləşmələr kimyasından praktikum. Bakı, 

Universitet nəşr., 2002

 

2. 


Əkbərov O.H., Əzizov A.Ə., Əkbərov E.O. Yüksək molekullu birləşmələr kimyası. Bakı, 

Universitet nəşr., 



2004 

3. 


Əkbərov O.H., Əzizov A.Ə. Yüksək molekullu birləşmələr kimyası, Bakı, Universitet nəşr., 

2007 


Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling