Ovqat ratsionini tuzish Maqsad


Download 28.96 Kb.
Sana20.12.2019
Hajmi28.96 Kb.

Ovqat ratsionini tuzish

Maqsad: O’quvchilar bir kunlik sarf qiladigan energiyasiga nisbatan ovqat ratsionini tuzish ko’nikmalarini hosil qilish.

O’quvjihozlari:Oziq-ovqatlarningkimyoviytarkibivaularningqanchalikkalloriyaga ega ekanliginitasvirlovchijadval .

Laboratoriya ishining nazariy qismi:

To’rtmahalovqatlanish engyaxshirejimhisoblanadi. Birinchi, ertalabkinonushtaumumiykaloriyaning 25-30% ini, tushkiovqat 35-40% ini, ikkinchitushlik 10-15% ini, vakechkiovqatlanish 15-20% initashkilqilishimaqsadgamuvofiqdir. Oqsilgaboybo’lganoziqmoddalari (go’sht, baliq, tuxum) nonushtavatushkiovqatlanishdatanovulqilinganima’qul. Kechkiovqatlanishuchun esasut, ko’katmahsulotlariqoldirilishizarur. Organizmgakirayotganoqsilvayog’larningkamida 50% chorvamahsulotlaridaniboratbo’lishikerak. Shu bilan bir qatorda taom ratsioniga etarli miqdorda vitaminlar, mineral tuzlar va suv kirishi kerak.

O’zidaoziqmoddalarningnechaprotsentoqsil, yog’vauglevodlarnisaqlaganiva100 goziqningqanchakalloriyaga ega ekanliginiko’rsatuvchijadvalyordamidaoziqratsionituziladi (3- ilova). Agarsutkalikratsiondaoqsillar, yog’larvauglevodlarningmiqdorinormagato’g’rikelmaydiganbo’lsa, undaoziqmoddalaritegishlichako’paytirilishiyokiozaytirilishikerak.

Birkunlikovqatratsionikalloriyasiningalohidaovqatlanishvaqtidataqsimlanishi(% hisobida)


Ovqatlanish

vaqti


Kichikyoshdagio’quvchilar

Kattayoshdagio’quvchilar

Nonushta

20-25

25-30

Tushlik

30-35

35-40

Ikkinchitushlik

20

10-15

Kechkiovqat

20-25

15-20


Kasbgaqarabsarflanadigan energiyamiqdorinianiqlashuchunodamlar 4 taguruhgabo’linadi.

Birinchigurux – kamjismoniykuchsarflaydiganlar – olimlar, injenerlar, idoraxizmatchilari, tikuvchilar, mexaniklar, talabalar,o’qituvchilar, vrachlar. Kunlik energiyasarfi 2500-2800 kkal.

Ikkinchigurux –tokorlar, to’qimachilar, pochtaxizmatchilari, laboratoriyaxodimlari. Kunlik energiyasarfi 3000 kkal.

Uchunchigurux – ko’pjismoniykuchsarflaydiganlar –temirchilar, duradgorlar, slesar, ishchilar. Kunlik energiyasarfi 3500-4000 kkal.

To’rtinchigurux – og’irjismoniymehnatqiladiganlar – yuktashuvchilar, o’rmonchilar, er qazuvchilar, shaxtyorlar. Kunlik energiyasarfi 4500-5000 kkal.
Turli xiloziq-ovqat mahsulotlaridagi oqsil, yog’, uglevodlar va energiya miqdori



Oziqmahsulotlari

100 goziqmahsulotidagioqsil, yog’, uglevodlarmiqdori (g)

100 goziqmahsulotidagienergiyamiqdori (kkal)

oqsil

yog’

uglevodlar

1

Molgo’shti

20,2

7,0 g



187

2

Tovuqgo’shti

17,2

12,3



185

3

Baliq

16,0

0,7



72

4

Tuxum(1 dona)

12,5

12,1

0,55

175

5

Sut

2,8

3,5

4,5

65

6

Qatiq

2,8

3,5

2,9

56

7

Tvorog

11,1

18,9

2,3

230

8

Pishloq

22,6

25,7



332

9

Oqnon

6,7

0,7

50,3

240

10

Qoranon

5,3

1,2

46,1

222

11

Guruch

6,4

0,9

72,5

332

12

Makaron

9,3

0,8

70,9

336

13

No’xot

19,8

2,2

50,8

310

14

Loviya

19,6

2,0

51,4

310

15

Shakar





95,5

390

16

Kartoshka

2,4

0,22

19,5

62,5

17

Sabzi

1,2

0,3

9,0

30,5

18

Pomidor

0,5



4,0

18

19

Bodring

0,7



2,9

15

20

Olma

0,3



10,8

45

Oziq –ovqatlarningkunliknormasi

Mahsulotlarnomi

Bolalarningyoshi

6 oydan

1 yoshgacha

1-3

yosh

3-7

yosh

7-11

yosh

11 - 15

yosh

15-18

yosh

Qoranon

-

10

50

50

100

135

Oqbug’doynon

12,5

40

100

150

250

315

Makaronmahsuloti

-

5

5

10

20

10

Kartoshka

50

100

200

250

325

325

Sabzavotlar

100

140

200

275

325

325

Yangimevalar

160

200

200

250

250

250

Quritilganmevalar

-

10

20

20

20

20

Qand

45

50

60

60

80

100

Shirinliklar

-

10

10

15

20

20

O’simlikmoyi, margarin

-

-

2

5

5

10

Choy

-

0,1

0,3

0.3

0,3

0,8

Kakao

-

0,5

1

1,0

1

0,5

Qahva

-

1

3

3

3

3.5

Go’shtmahsulotlari

10

60

80

180

120

200

Baliqmahsuloti

-

-

40

50

50

50

Sut

500

600

500

500

500

500

Sariyog’

5

20

23

35

30

25

Tvorog

15

30

30

35

25

30

Smetana

-

10

15

15

15

20

Pishloq

-

5

10

10

10

20

Tuxum (sarig’i)

4

25

50

50

50

50

Bolalar va o’smirlarning bir kecha-kunduzgi ovqati tarkibida bo’ladigan oqsil, yog’ va uglevodlar me’yori


Bolalarvao’smirlarningyoshi

Oziqmoddalarmiqdori (g)

Shu moddalardan ajraladigan energiya(kkal)

oqsil

yog’

uglevodlar

1-1,5 yosh

44-55

44-45

160-175

1300

1,5-3 yosh

52-55

32-55

225

1600

3-5 yosh

58-60

58-60

260

18-10

5-7

65-75

75-80

250-300

1800-2300

8-11

75-90

80-90

350-400

2400-2800

12-14

90-100

90-100

400-450

2800-3200

16-18

100-120

100-110

450-500

3200-3500

Kattaodamlar

100-120

80-110

450-500

3200-3500


Organizm uchun bir kecha-kunduzda zarur bo’ladiganvitaminlar miqdori





Vitaminlar (mgxisobida)

A

V1

V2

S

RR

D

Kattayoshliodam

1

1-3

2

30- 75

12-20

0,04 gacha

Homilador, emizikliayollar

2- 2,5

3

2

75- 100

18-20

0,16- 0,32

7 yoshgachabo’lganbolalar

1

1

2

33

12

0,16- 0,32

7 yoshdankattabolalar

1

1,5-2

2

50

12

0,16- 0,32


Bolalarvao’smirlarningvitaminlargabo’lganbirkunlik ehtiyojiningfiziologiknormalari


Yoshgruppalari

V1

V2

RR

V6

S

A

D

mg

mg

mg

0,5-1 yosh

0,5

0,6

0,6

0,5

20

0,5

0,16

1-1,5yosh

0,8

1,1

9,0

1,9

35

1,0

1-2,5 yosh

0,9

1,2

10,0

1,0

40

1,0

3-4 yosh

1,1

1,4

12,0

1,3

45

1,0

5-6yosh

1,2

1,6

13,0

1,4

50

1,0

7-10 yosh

1,4

1,9

15,0

1,7

50

1,5

11 - 13 yosh

1,7

2,3

19,0

2,0

60

1,5

14-17 yosh(o’smirlar)

1.0

2,5

21,0

2,2

80

1,5

14-17 yosh(qizlar)

1,7

2,2

18,0

1,9

70

1,5


Topshiriqlar

1. Nonushta ratsionini tuzing (o’rtacha 960 kkal)





Mahsulotturi

Og’irligi (gramm)

Oqsil

Yog’

Uglevod

Kalloriyaligi (kkal)

1







grammlarda




2



















3



















4



















5



















6



















2. Tushlik ratsionin ituzing (o’rtacha1280 kkal)



Mahsulotturi

Og’irligi (gramm)

Oqsil

Yog’

Uglevod

Kalloriyaligi (kkal)

grammlarda

1



















2



















3



















4



















5



















6



















7



















8



















3. Ikkinchi tushlik ratsionini tuzing (o’rtacha 320 kkal)



Mahsulotturi

Og’irligi (gramm)

Oqsil

Yog’

Uglevod

Kalloriyaligi (kkal)

grammlarda

1



















2



















3



















4



















4. Kechki ovqat ratsionini tuzing (o’rtacha 640 kkal)



Mahsulotturi

Og’irligi (gramm)

Oqsil

Yog’

Uglevod

Kalloriyaligi (kkal)

grammlarda

1



















2



















3



















4



















5



















6



















7



















8




















Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling