O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi


Download 0.61 Mb.
Pdf просмотр
Sana10.01.2019
Hajmi0.61 Mb.

 

 

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI  



OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI 

 

NIZOMIY NOMIDAGI  



TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI

 

 



 

 

Ro'yxatga olindi:                                                                   “Tasdiqlayman”   



№____________                                                           O’quv ishlari bo’yicha prorektor  

“_____” ________2014 yil                                           _______________ D. Ergashev 

                                                                                   “_____” ________2014 yil  

 

 



 

 

 



PARAZITOLOGIYA 

Fanining ishchi o`quv dasturi

 

 

 



 

 

 



 

 

 



B

B

i



i

l

l



i

i

m



m

 

 



s

s

o



o

h

h



a

a

s



s

i

i



:

:

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

1

1



0

0

0



0

0

0



0

0

0



0

 

 



 



 

G

G



u

u

m



m

a

a



n

n

i



i

t

t



a

a

r



r

 

 



s

s

o



o

h

h



a

a

 



 

T

T



a

a

`



`

l

l



i

i

m



m

 

 



s

s

o



o

h

h



a

a

s



s

i

i



:

:

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



1

1

1



1

0

0



0

0

0



0

0

0



 

 



 

 



 

 

P



P

e

e



d

d

a



a

g

g



o

o

g



g

i

i



k

k

a



a

 

 



 

 

 



 

B

B



a

a

k



k

a

a



l

l

a



a

v

v



r

r

i



i

y

y



a

a

t



t

 

 



y

y

o



o

`

`



n

n

a



a

l

l



i

i

s



s

h

h



i

i

:



:

 

 



 

 

 



 

5

5



1

1

1



1

0

0



4

4

0



0

0

0



 

 



 

 



B

B

i



i

o

o



l

l

o



o

g

g



i

i

y



y

a

a



n

n

i



i

 

 



o

o



q

q



i

i

t



t

i

i



s

s

h



h

 

 



m

m

e



e

t

t



o

o

d



d

i

i



k

k

a



a

s

s



i

i

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

                                             

 

 

TOSHKENT – 2014 y. 



 

 

Fanning ishchi o’quv dasturi o’quv, ishchi o’quv reja va o’quv dasturiga muvofiq ishlab 



chiqildi 

 

 



Tuzuvchi:         Biologiya fanlari nomzodi,dotsent:  Q.Saparov  

                                    

     

 

Taqrizchilar:    Biologiya fanlari nomzodi, dotsent P.Xaydarova     

                          Biologiya fanlari doktori, lab.mudiri A.Kuchbaev  

 

Ushbu  ishchi  o`quv  fan  dasturi  O`zbekiston  standartlashtirish,  metrologiya  va 



sertifikatlashtirish  agentligidan  (“O`zstandart”  Agentligi)  2013-  yil  30  yanvarda  O’zDst 

2746:2013 raqami bilan ro`yxatdan o`tgan 5110400

 

 

B



B

i

i



o

o

l



l

o

o



g

g

i



i

y

y



a

a

 



 

o

o



i



i

t

t



i

i

s



s

h

h



 

 

m



m

e

e



d

d

o



o

d

d



i

i

k



k

a

a



s

s

i



i

 

 ta`lim 



yo`nalishining  DTS  hamda  O`zbekiston  Respublikasi  Oliy  va  o`rta  maxsus  t`lim 

vazirligining 2011- yil 17- noyabr 467-sonli buyrug`i bilan tasdiqlangan va DD5110400-

3.05

 

raqam bilan ro`yxatga olingan zoologiya o`quv fan dasturi asosida ishlab chiqildi. 



  

 

Fanning  ishchi  o’quv    dasturi  «Zoologiya,  anatomiya  va  fiziologiya»  kafedrasining  



2014  yil  27.06  dagi    12  son  yig’ilishdagi  muhokamadan  o’tgan  va  fakultet  kengashida 

muhokama qilish uchun tavsiya etilgan.  



 

Kafedra mudiri:   ___________

     D.A.Mamatqulov. 

 

   Fanning ishchi o’quv dasturi  “Tabiyot fanlari” fakultet kengashida muhokama etilgan 



va  foydalanishga  tavsiya  qilingan.  (2013  yil  “___”  ________  dagi  “___”-sonli 

bayonnoma.) 

 

Fakultet kengashi raisi: ___________E.R.Yuzlikaeva. 

 

Kelishildi: O’quv uslubiy boshqarma boshlig’i:_________ F. N. Piroxunova. 

     


Ishchi o`quv dasturi  Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika 

universitetining  kengashida ko`rib chiqilgan va tasdiqlangan                                     

2014- yil «___» ______ dagi ____ - soni majlis bayoni 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 



1. KIRISH 

 

Parazitologiya fanining maqsadi va vazifalari. 



        

Parazitologiya hayvonot  dunyosida keng tarqalgan ikkita har xil organizm (parazit va xo’jayin) 

o’rtasidagi antogonistik munosabatlardan iborat. Parazitologiyaning vazifasi ana shu munosabatlarni har 

taraflama  ochib  berish  va  ulardan  parazitar  kasalliklarga    qarshi  kurashda    foydalanishdan  iborat. 

Parazitologiya  kursi  vazifasi  odam  va  hayvonlarda  parazitlik    qiladigan  umurtqasiz  hayvonlar  asosiy 

taksonomik  guruhlarining  anatomo-morfologik  xususiyatlari,  ko’payishi,  rivojlanishi,  tarqalishi, 

patologik ahamiyati va ularga qarshi kurash choralari to’g’risida asosiy mahlumot berishdan iborat. 

 

     2. 



Parazitologiya 

fani 


boyicha 

talabalar 

bilimlari 

va 


ko’nikmalariga  qoyiladigan     

talablar.Parazitologiya fanidan talabalar quyidagilarni bilishlari va uddalay olishlari kerak: 

 

 parazitlarning yashash muhitiga moslashishning morfologik va anatomik xususiyatlari; 



 

 parazit va xo’jayin o’rtasidagi munosabatlarni; 



 

 odam va hayvonlar parazitlarining biologiyasi, keltirib chiqaradigan kasalliklari; 



 

 parazitlarga  qarshi profilaktik kurash choralarini;  



 

 olingan nazariy bilimlarini amaliy tadbiq eta olishlari; 



 

 parazitologiyaga tegishli asosiy terminlarning mohiyati; 



 

 parazitlar  ustida  laboratoriya  sharoitida  kuzatish  olib  borishni  bilishlari,  ulardan    vaqtincha, 



doimiy ho’l va  quruq preparatlar tayyorlashni uddalay olishlari lozim. 

 

 3. Parazitologiya fanining boshqa fanlar bilan aloqasi. 



Parazitologiya  zoologiya,  botanika,  ekologiya,  evolyutsion  tahlimot,  embriologiya,  gistologiya  

fanlari bilan bevosita bog’liq. Talabalar parazitologiyani o’rganish uchun ana shu fanlardan mahlumotga 

ega bo’lishlari lozim. 

 

4. Fanning  xajmi  va mazmuni 

4.1. Fanning  xajmi 

 

№ 



Mashg’ulot turi 

Ajratilgan soat 

Semestr 

Nazariy (leksiya) 



20 



Laboratoriya mashg’ulot 

20 


Mustaqil ta’lim 



50 

 



4.2.Nazariy  mashg’ulotlar mavzulari  mazmuni va ularga ajratilgan soat 

№ 

Mavzular mazmuni 



Mashg’ulotlar maqsadi 

Ajratil-gan 

soat 



Parazitologiya fanining maqsadi 



va vazifalari . 

 

Parazitlarning  odam,  hayvon  va  o’simliklar 



hayotidagi  ahamiyati.  Parazitologiyaning 

rivojlanish tarixi.  



Parazitizm  va parazitlar haqida 



tushunchalar .  

 

Parazitizm  va  unga  yaqin  tushunchalar. 



Transmissiv  kasalliklar  va  ularning  tabiiy 

manbalari  to’g’risida  tahlimot.  Xo’jayin-

parazit 

munosabatlarining 

shakllari. 

Fakultativ 

va 

soxta 


parazitizm. 

Ektoparazitlar,  endoparazitlar,  vaqtincha  va 

doimiy  parazitizm.  Parazitlarning  oraliq, 

qo’shimcha, rezervuar va asosiy xo’jayinlari 

haqida 

tushunchalar. 



Parazitlarning 

tekinxo’rlik  bilan  yashashga  moslashuvi. 

Parazitlarning rivojlanish bosqichlari, ularda 

bo’g’inlarning  



 

gallanishi  



Parazitlarning tasnifi. Parazit bir 

hujayrali hayvonlar.  

 

Odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi bir 



hujayralilar: ichburug’ amyobasi, lyambliya, 

trixomonadalar, tripanosomalar, 

leyshmaniyalar, koktsidiyalar, toksoplazma, 

piroplazma, bezgak parazitlari va boshqalar. 

Ularning tuzilishi, ko’payishi, rivojlanishi 

tarqalishi,qo’zg’atadigan kasalliklari va 

ulargaqarshi kurash chora-tadbirlar.  



Parazit 

chuvalchanglar 

va 

ularga qarshi kurash choralari . 



 

Gelmintologiya, uning maqsadi va 

vazifalari. So’rg’ichlilar sinfi. Asosiy 

vakillarining tuzilishi, tarqalishi, rivojlanishi 

va qo’zg’atadigan kasalliklari. 

So’rg’ichlilarga  qarshi kurash choralari.  

Monogenetik so’rg’ichlilar sinfi vakillari 

(daktilogirus, girodaktilus, nitshiya, 

qo’shaloq monogeniya va boshqa turlari) 

ning tuzilishi, rivojlanishi, tarqalishi va 

baliqchilik xo’jaligiga keltiradigan zarari. 

Tasmasimon chuvalchanglar sinfi vakillari 

(cho’chqa va qoramol tasmasimonlari, 

pakana gijja, serbar tasmasimon 

chuvalchang, exinokokk, qoy miya qurti, 

ligula, moneziya va boshqalarning) ning 

parazit hayot kechirishga moslanishining 

asosiy  xususiyatlari. Ularning rivojlanishi,  

qo’zg’atadigan kasalliklari va ularning 

oldini olish choralari. 

To’garak chuvalchanglar tipi. Nematodalar 

sinfi vakillari (odam, cho’chqa va tovuq 

askaridalari,qilbosh vaqiyshiqbosh 

nematodalar, trixina, bolalar gijjasi 

(ostritsa),  gongilonema, tlyaziyalar, rishta, 

dioktofima, bankroft ipchasi, diktiokaulyus, 

metatsrongilidlar, prototsrongilidlar va 

boshqalarning) ning  tuzilishi, rivojlanishi, 

keltiradigan  kasalliklari va ularga  qarshi 

kurash choralari. 

O’simlik nematodalari va ularning g’o’za, 

g’alla ekinlari, poliz va sabzavot ekinlari, 

tsitrus o’simliklarida parazitlik  qilib zarar 

keltiruvchi vakillari. 

Akantotsefallar (tikanboshlilar) tipi 

vakillarinig tuzilishi, tarqalishi, biologiyasi 

va ularning baliqchilik, parrandachilik 

hamda cho’chqachilik xo’jaliklariga 

keltiradigan zarari. 



 Odam va hayvonlarda 

parazitlik qiluvchi zuluklar va 

mollyuskalar . 

 

Odam va hayvonlarda parazitlik qiladigan 



zuluklar va mollyuskalar vakillarining 

tuzilishi, tarqalishi, biologiyasi va ularning 

zarari. 



Parazit bo’g’imoyoqlilar . 

Parazit  qisqichbaqasimonlar (karpxo’rlar, 



 

 



sakkulinalar va boshqalarning) ning 

tuzilishi, ko’payishi, tarqalishi va zarari. 

Parazit  o’rgimchaksimonlar  sinfi  (iksod, 

gamaz,  argas  va  qo’tir  kanalari)  ning 

tuzilishi,  biologiyasi,  kasallik  tarqatuvchi 

sifatidagi ahamiyati. 

Odam 


va 

mahsuldor 

hayvonlarda   parazitlik qiluvchi 

ikki 


qanotlilar 

vakillarining 

tuzilishi,  tarqalishi,  biologiyasi, 

zarari  va  ularga  qarshi  kurash  

choralari . 

Parazit va kasallik tarqatuvchi hasharotlar 

(bitlar,qandalalar, burgalar, chivinlar, 

iskabtoparlar, pashshalar, moshkarlar, 

so’nalar, bo’kalarning) ning tuzilishi, 

biologiyasi va kasallik tarqatuvchi sifatidagi 

ahamiyati. 



 

4.3. Laboratoriya (amaliy, seminar) mashg’ulotlari mazmuni 

 

№ 

Laboratoriya (amaliy,seminar) 



mashg’ulotlari mavzusi 

Laboratoriya (amaliy,seminar) mashg’ulotlari 

maqsadi 

Ajratil-gan 

soat 



Parazit bir hujayralilardan-



ichburug’ amyobasi, leyshmaniya, 

lyambliya, tripanosoma, 

trixomonadalarning tuzilishi va 

rivojlanishi   

Parazit bir hujayralilardan-ichburug’ amyobasi, 

leyshmaniya, lyambliya, tripanosoma, 

trixomonadalarning tuzilishi va rivojlanishini 

mikroskopda doimiy preparatlar  yordamida 

kurish va rasm daftariga chizish   



Parazit bir xujayralilardan - 

koktsidiyalar, bezgak paraziti, 

balantidiyalarning tuzilishi va 

rivojlanishi  

Parazit bir xujayralilardan - koktsidiyalar, 

bezgak paraziti, balantidiyalarning tuzilishi va 

rivojlanishi tsiklini urganish va rasm daftariga 

chizish  



So’rg’ichlilar sinfining vakillari – 



jigar qurti, nashtarsimon ikki 

so’rg’ichli, qon ikki so’rg’ichli, 

mushuk ikki so’rg’ichlisining 

tuzilishi va rivojlanishi  

So’rg’ichlilar sinfining vakillari – jigar qurti, 

nashtarsimon ikki so’rg’ichli, qon ikki 

so’rg’ichli, mushuk ikki so’rg’ichlisining 

tuzilishi va rivojlanishini xo’l preparatlar  

yordamida o’rganish  



Tasmasimon chuvalchanglardan -

qoramol va cho’chqa 

tasmasimonlilari, Exinakokk,qoy 

miyaqurti, pakana gijja, serbar 

tasmasimoni, ligulalarning tuzilishi 

va rivojlanishi  

Tasmasimon chuvalchanglardan -qoramol va 

cho’chqa tasmasimonlilari, Exinakokk, qoy 

miyaqurti, pakana gijja, serbar tasmasimoni, 

ligulalarning tuzilishi va rivojlanishini o’rganish  



Parazit nematodalardan - odam 



askaridasi, bolalar gijjasi, 

rishta,qiyshiqbosh 

nematoda,qilbosh nematoda, 

trixinella, o’simlik bo’rtma 

nematodalarning tuzilish va 

rivojlanishi  

Parazit nematodalardan - odam askaridasi, 

bolalar gijjasi, rishta,qiyshiqbosh 

nematoda,qilbosh nematoda, trixinella, o’simlik 

bo’rtma nematodalarning tuzilish va 

rivojlanishini tablitsa va xul preparatlar 

yordamida o’rganish  



Parazit zuluklar va parazit 



mollyuskalarning tuzilishi va 

rivojlanishi  

Parazit zuluklar va parazit mollyuskalarning 

tuzilishi va rivojlanishini o’rganish 



Parazitqisqichbaqasimonlar 



(sakkulina,  karpxo’rlar)  va  parazit 

kanalar  (mol  kanasi,  tovuq  kanasi, 

yaylov  kanasi,qo’tir  kanasi)  ning 

tuzilishi va rivojlanishi 

Parazitqisqichbaqasimonlar 

(sakkulina, 

karpxo’rlar)  va  parazit  kanalar  (mol  kanasi, 

tovuq  kanasi,  yaylov  kanasi,qo’tir  kanasi)  ning 

tuzilishi va rivojlanishi 

 



 



Parazit va kasallik tarqatuvchi 

hasharotlardan - parxo’rlar, bitlar, 

burgalarning tuzilishi va 

rivojlanishi  

Parazit va kasallik tarqatuvchi hasharotlardan - 

parxo’rlar, bitlar, burgalarning tuzilishi va 

rivojlanishi o’rganish 



Parazit va kasallik tarqatuvchi 

hasharotlardan chivin, iskabtopar, 

so’na, bo’kalarning tuzilishi va 

rivojlanishi  

Parazit va kasallik tarqatuvchi hasharotlardan 

chivin, iskabtopar, so’na, bo’kalarning tuzilishi 

va rivojlanishini o’rganish 

 



 

5. PARAZITOLOGIYa FANI BOYICHA  KURS ISHLARI REJALASHTIRILMAGAN. 

 

6. Mustaqil ta’limlar mavzulari mazmuni  va ularga ajratilgan soatlar 

 

Mustaqil  tahlim  mavzusi  talabalar  mutsaqil  o’rganadigan  mahruza  va  laboratoriya  mashg’ulotlari 



mavzularidan  iborat  bo’ladi.  Mutsaqil  tahlim  talabalarning  nazariy  bilimlarini  mutsahkamlashga, 

mavzularni tushunishqobiliyatini rivojlanishiga, umumiy dunyoqarashini kengaytirishga yordam beradi. 

Mustaqil tahlim mavzulari 2-banddagi «Mahruza va laboratoriya mashg’ulotlari mazmuni» da berilgan.

  

 



Tavsiya etilayotgan Mustaqil ta’limlarning mavzulari: 

 

1.Parazitolgiya fanining kiskacha rivojlanish tarixi. 



2.Xujayin-parazit munosabatlarining shakllari. 

3.Knidosporidiya va mikrosporidiyalar tiplarining umumiy tavsifi,sistematikasi va uning maxsuldor 

xayvonlarda parazitlik kilib, kuzgatadigan kasalliklari. 

4.So’rg’ichlilar sinfidan-prostogonimus,upka so’rg’ichlisi,klonorxos va metagonimozlar 

qo’zg’atuvchilarining tuzilishi,rivojlanish tsikli zarari va oldini olish choralari. 

5.Monogeniyalar va tsistodosimonlar sinflari vakillarining tuzilishi rivojlanish tsikli zarari va oldini 

olish choralari. 

6.Tasmasimon chuvalchanglardan – pakana gijja,koy miya qurti monieziyalarning tuzilishi, rivojlanish 

tsikli zarari va oldini olish choralari. 

7.Odam va xayvonlarda parazitlik qiluvchi gelg’mintlarni to’plash,tekshirish,aniklash usullari. 

8.O’simlik nematodalari va ularning g’o’za hamda g’alla ekinlariga keltiradigan zarari. 

9.Baliklarda parazitlik qiluvchi malyuskalar va kiskichbaqasimonlar. 

10.Odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi kanalarning tuzilishi va kupayishi. 

11.Parrandalarda parazitlik qiluvchi patxo’rlar. 

12.Odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi qandalalar. 

13.Kanalar orqali yuqadigan infektsion va invazion kasalliklar. 

14. Odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi qo’tir kanalar. 

15.Parazitlarning yashashga moslashgan belgilari. 

 

 

7. Fanni o’qitish jarayonini tashkil etish va o’tkazish boyicha tavsiyalar. 

 

Parazitologiyani  o’qitishda  darslik,  o’quv  va  uslubiy  qo’llanmalar,  mahruzalar  matni,  tarqatma 



materiallardan  tashqari  turli  xil  elektron  vositalar  va  zamonaviy  peddagogik  texnologiyalardan 

foydalaniladi.   Laboratoriya mashg’ulotlari uchun o’quv – metodik majmua (talaba ish daftari, tarqatma 

o’quv  materiallari,  rasmli  topshiriqlar,  ko’p  tanlov  javobli  topshiriqlar,  o’qituvchi  ish  daftari)  asosida 

olib  boriladi.  Mahruza  darslarida  elektron    taqdimot          vositasi,  videofilg’mlar  va  zakovat  darsi 

texnologiyasidan  foydalaniladi.  Oraliq  va  yakuniy  nazoratlar  o’z-o’zini  baholash  va  o’z-o’zini  nazorat 

qilish texnologiyasi asosida olib boriladi. Buning uchun ko’p tanlov javobli test topshiriqlari va maxsus 

matematik formuladan foydalaniladi. 


 



8. Taqvim mavzuiy reja. 

№ 

Ma

vz



u

  

Ajra



ti

lgan


 soa

Da



rs

 turi


 

F

anlar



aro

 va


 fa

n

 



ic

hi

da



gi

 

bog’liql



ik

 

F



oyda

lanilgan


 

ada


bi

yot


lar

 

roy



xa

ti

 



Must

aqil


 ta’

li

m



 

top


shi

riqla


ri

 

Ta



hli

metodlar



 















 

 

Parazitologiya fanining 



maqsadi va vazifalari  

2  Ma’r


 

(1) 



1-7 

b.,  (2)  4-

6 b. 

Parazitolgiya 



fanining kiskacha 

rivojlanish tarixi. 

 

 



Parazitizm va parazitlar 

haqida tushunchalar  

2  Ma’r



 



(1)  8-15 

b.,  (2)  7-

9 b. 

Xujayin-parazit 



munosabatlarining 

shakllari. 

 

 



Parazitlarning tasnifi. Parazit 

bir hujayrali hayvonlar  

2  Ma’r



 



(1) 15-39 

b.,  (2)  9-

28 b. 

 

Knidosporidiya va 



mikrosporidiyalar 

tiplarining umumiy 

tavsifi, sistematikasi 

va uning maxsuldor 

xayvonlarda 

parazitlik kilib, 

kuzgatadigan 

kasalliklari. 

Kompgy

uterli 


prezentat

siya  


 

Parazit  chuvalchanglar  va 



ularga 

qarshi 


kurash 

choralari 

4  Ma’r



 



(1) 

39-


102 

b., 


(2) 28-86 

b. 


 

So’rg’ichlilar 

sinfidan-

prostogonimus,upka 

so’rg’ichlisi,klonorx

os va 


metagonimozlar 

qo’zg’atuvchilarinin

g tuzilishi, 

rivojlanish tsikli 

zarari va oldini olish 

choralari. 

Monogeniyalar va 

tsistodosimonlar 

sinflari vakillarining 

tuzilishi rivojlanish 

tsikli zarari va oldini 

olish choralari. 

Tasmasimon 

chuvalchanglardan – 

pakana gijja, koy 

miya qurti 

monieziyalarning 

tuzilishi, rivojlanish 

tsikli zarari va oldini 

olish choralari. 

Odam va 

xayvonlarda 

parazitlik qiluvchi 

Kompgy


uterli 

prezentat

siya 

 


 

gelg’mintlarni 



to’plash,tekshirish, 

aniklash usullari. 

O’simlik 

nematodalari va 

ularning g’o’za 

hamda g’alla 

ekinlariga 

keltiradigan zarari. 

Odam va hayvonlarda 



parazitlik qiluvchi zuluklar 

va mollyuskalar  

2  Ma’r



 



(3)  102-

109 


b., 

(2) 87-92 

b. 

Baliklarda parazitlik 



qiluvchi malyuskalar 

va 


kiskichbaqasimonlar. 

 

 



Parazit bo’g’imoyoqlilar  

4  Ma’r



 



(1)  109-

131 b. 


Odam va 

hayvonlarda 

parazitlik qiluvchi 

kanalarning tuzilishi 

va kupayishi. 

Parrandalarda 

parazitlik qiluvchi 

patxo’rlar. 

Odam va 

hayvonlarda 

parazitlik qiluvchi 

qandalalar. 

Kanalar orqali 

yuqadigan infektsion 

va invazion 

kasalliklar. 

 Odam va 

hayvonlarda 

parazitlik qiluvchi 

qo’tir kanalar. 

 

 



Odam va mahsuldor 

hayvonlarda  parazitlik 

qiluvchi ikki qanotlilar  

vakillarining tuzilishi, 

tarqalishi, biologiyasi, zarari 

va ularga qarshi kurash  

choralari 

4  Ma’r


 

(1)  131-



148 

b., 


(2) 

92-


134 b. 

Parazitlarning 

yashashga 

moslashgan 

belgilari. 

 

 



 

Parazit bir hujayralilardan- 



ichburug’ amyobasi, 

leyshmaniya, lyambliya, 

tripanosoma, 

trixomonadalarning tuzilishi 

va rivojlanishi    

2  Lab


or. 

 

(1) 14-25 



 

 



Aqliy 

xujum 


Parazit bir xujayralilardan - 



koktsidiyalar, bezgak 

paraziti, balantidiyalarning 

tuzilishi va rivojlanishi. 

2  Lab


or. 

 

(1) 25-38 



 

 



Kichik 

guruh-


larda 

ishlash 


10  So’rg’ichlilar sinfining 

vakillari – jigar qurti, 

2  Lab


or. 

 

(1) 41-60 



b.,  

 

 





 

nashtarsimon ikki so’rg’ichli, 



qon ikki so’rg’ichli, mushuk 

ikki so’rg’ichlisining 

tuzilishi va rivojlanishi. 

 

11  Tasmasimon 



chuvalchanglardan  -qoramol 

va 


cho’chqa 

tasmasimonlilari, 

Exinakokk,qoy 

miyaqurti, 

pakana 

gijja, 


serbar 

tasmasimoni, 

ligulalarning 

tuzilishi va rivojlanishi . 

2  Lab

or. 


 

(1) 60-80 

b. 

 

 



 

12  Parazit 



nematodalardan 

odam 



askaridasi, 

bolalar 


gijjasi, 

rishta,qiyshiqbosh 

nematoda,qilbosh  nematoda, 

trixinella,  o’simlik  bo’rtma 

nematodalarning  tuzilish  va 

rivojlanishi . 

4  Lab

or. 


 

(1) 


80-

102 b. 


 

 

 



13  Parazit  zuluklar  va  parazit 

mollyuskalarning tuzilishi va 

rivojlanishi. 

2  Lab

or. 


 

(1)  102-

109 b. 

 

 



 

14  Parazitqisqichbaqasimonlar 



(sakkulina,  karpxo’rlar)  va 

parazit  kanalar  (mol  kanasi, 

tovuq 

kanasi, 


yaylov 

kanasi,qo’tir  kanasi)  ning 

tuzilishi va rivojlanishi. 

2  Lab


or. 

 

(1)  109-



122 b. 

 

 



 

15  Parazit va kasallik 



tarqatuvchi hasharotlardan - 

parxo’rlar, bitlar, 

burgalarning tuzilishi va 

rivojlanishi . 

 (1) 122-131 b. 

2  Lab


or. 

 

(1)  122-



131 b. 

 

 



 

16  Parazit 



va 

kasallik 

tarqatuvchi 

hasharotlardan 

chivin,  iskabtopar,  so’na, 

bo’kalarning  tuzilishi  va 

rivojlanishi . 

2  Lab


or. 

 

(1)  131-



148 b. 

 

 



 

 



2.7. Didaktik  vositalar 

1. Jihozlar va uskunalar, 

moslamalar

 

2. Video-audio 

uskunalar

 

3. Kompyuter va 

multimediali vositalar

 

1. Rangli rasmli jadvallar 

2. Doimiy mikropreparatlar 

3. Kolleksiyalar 

4. Laboratoriya o`quv – metodik  

majmuasi 

5. Mikroskoplar 

6. Jarrohlik annachalar,qaychilar 

1. DVD apparati 

2. Proektor

 

3. Video apparati



 

1. Kompyuter  

2. ekran 

3. Dell tipidagi proektor



 

 

10 


2.8.Baholash mezoni 

Talabaning “Parazitologiya” fani bo`yicha bilim, ko`nikma va malakalarini 

baholashda quyidagi mezonlarga asoslaniladi:  

a)  86-100  ball  uchun  –  parazitologiya  fan  sifatida  shakllanish,  zoologik 

tadqiqotlarning  rivojlanish  tarixi,  hayvonlar  taksonomik  guruhlari  va  asosiy  turlarini 

lotincha, o`zbekcha yoki barcha hollari, darslikka kiritilgan zoologik atamalar va ularning 

tavsifi,  hayvonlar  ichki  va  tashqi    tuzilishlarining  yashash  muhitiga  moslashishi 

xususiyatlari,  hayvonlar  organizmi  ichki  va  tashqi    tuzilishi  va  funktsiyasini,  hayvonlar 

turli sitematik guruhlar o`rtasidagi filogenetik bog`lanishlari,  

b)  71-85  ball  uchun  –parazitologiyaning  qisqacha  rivojlanish  tarixi,  zoologiya 

fanlari sistemasini, hayvonlar eng asosiy taksonomlarining lotincha, o`zbekcha va ruscha 

nomlarini,  kasbiy  zoologik  atamalar  va  ularning  nomlarini,    hayvonlar  tashqi  va  ichki 

tuzilishi  hamda  ularning  funktsiyasini,  qizil  kitobga  kiritilgan  asosiy  turlarni,  asosiy 

sistematik  guruhlar  va  ularga  mansub  turlarni  tanib  olishni,    foydali  va  zararkunanda 

hayvonlar asosiy turlarini, o`z fikri va bilimini ifodalay olsa qo`yiladi. 

v)  55-70  ball  uchun  –parazitologiyaning  shakllanishi  va  rivojlanishida  hissa 

qo`shgan  zoologik  olimlar  xizmatlarini,  asosiy  taksonomik    guruhlar  (tip,  sinf,  turkum, 

oila,  tur)  tushunchalarni  va  klassifikatsiyalashning  nazariy  ahamiyatini,  eng  muxim 

zoologik  atamalarning  lug`oviy  ma`nosini,  hayvonlarning  tuzilishi  va  hayot 

kechirishining  asosiy  xususiyatlarini,  eng  muxim  foydali  va  zararkunanda  hayvonlar 

turlari  va  ularning  iqtisodiy  ahamiyatini,  o`z  –  o`zini  baholash  texnologiyasidan 

foydalanishni bilsa qo`yiladi. 

g)    asosiy  taksonomik  kategoriyalarni    va  zoologiya  fanlari  va  hayvonot  dunyosi 

sistemasi  to`g`risida  aniq  tasavvurga  ega  bo`lmasa,hayvonlar  tuzilishi  va  hayot 

kechirishining  umumiy  qonuniyatlarini  tushunmasa,  mustaqil  bilim  olish,  o`z  –  o`zini 

baholash  texnologiyasidan  foydalanishni  bilmasa,  o`z  fikri  va  bilimini  ifodalay  olmasa 

talabalarga 54 va undan past ball quyiladi.

 

 



2.9 Oraliq nazorat  savollari 

1. Parazit xivchinlilar: tuzilishi, ko‘payishi, rivojlanishi va patogen ahamiyati.  

2.  Bitlar:  parazit  hayot  kechirishga  moslanish  xususiyatlari,  ko‘payishi,  rivojlanishi  va 

epidemiologik ahamiyati. 

3. Kanalar: tuzilishi va ularning parazit hayot kechirishga moslanishi. 

4. Tasmasimon chuvalchanglar: tuzilishi, ko‘payishi, rivojlanishi va patogen ahamiyati. 

5. Tikanbosh chuvalchanglar: tuzilishi, rivojlanishi va patogenen ahamiyati. 

6. Qoramol bo‘kasining tuzilishi va biologiyasi. 

7. Lambliya va trixomonadalar tuzilishi va patogen ahamiyati. 

8. Koksidiyalarning rivojlanishi  va patogen ahamiyati. 

9.  Foydali  hasharotlarda  parazitlik  qiluvchi  bir  hujayralilar:  tuzilishi,  ko‘payishi  va 

epizootologik  ahamiyati.      

10. Leyshmaniya va  tripanosomalar tuzilishi, rivojlanishi va patogen ahamiyati. 

11. Parazitologiya fanining shakllanishi va rivojlanishi. 

12.  Parazit  hayvonlarni  parazitlik  qiladigan  joyi  va  parazitlik  muddatiga  binoan 

klassifikatsiya qilish. 

13. Geogelmintlar va biogelmintlar, ularning hayot sikli. 


 

11 


14. Ichburug‘ amyobasining sistematik o‘rni, rivojlanishi  va zarari.  

15.  Odam  va  hayvonlar  qonida  parazitlik  qiluvchi  bir  hujayrali  hayvonlar,  ularning  patogen 

ahamiyati. 

16. Lambliya va trixomonadalar: tuzilishi, rivojlanish sikllari va qo‘zg‘atadigan kasalliklari. 

17. Trixinellaning tuzilishi, rivojlanish sikli va qo‘zg‘atadigan kasalligi.  

18.To‘shak qandalasining sistematik o‘rni, tuzilishi, tarqalishi  va zarari. 

19. Bo‘kalarning sistematik o‘rni, tuzilishi, biologiyasi, qo‘zg‘atadigan kasalliklari  va ularning 

oldini olish choralari. 

20. Mushuk ikki so‘rg‘ichlisining tuzilishi, ko‘payishi, qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

21.  Qilbosh  va    qiyshiqbosh      nematodalarining  rivojlanish      sikli      va  ular  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklar.  

22. Pakana gijjaning rivojlanish sikli va odamlarda qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

23.  Parazitologiya  fanining    bo‘limlari.  O‘zbekistonda  parazitologiya  fanining  rivojlanishiga 

hissa qo‘shgan olimlar. 

24. Jigar  qurtining rivojlanishi  va zarari. 

25. Qoramol tasmasimonining  tuzilishi, rivojlanishi, qo‘zg‘atadigan  kasalliklari. 

26.Odamlarda  parazitlik   qiluvchi    nematodalar   va   ular    qo‘zg‘atadigan  kasalliklar.  

27. Odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi sporalilar va ular qo‘zg‘atadigan  kasalliklar.   

28. Odam askaridasining sistematik o‘rni. Odam askaridasining tuzilishi, biologiyasi, zarari.  

29. Odam va   hayvonlarda   parazitlik  qiluvchi burgalar, ular orqali tarqaladigan kasalliklar. 

30.  Foydali  hasharotlarda  parazitlik  qiluvchi  mikrosporidiyalar  va  ular  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklar. 

31.  Parazitologiya fanining maqsadi va  rivojlanish tarixi. 

32. So‘rg‘ichlilar sinfining asosiy vakillari va ular qo‘zg‘atadigan   kasalliklari. 

33. Tasmasimon chuvalchanglar sinfining asosiy vakillari va ular qo‘zg‘atadigan   kasalliklar.        

34. Rishtaning rivojlanishi   va qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

35. Exinokokkning rivojlanishi va qo‘zg‘atadigan  kasalligi. 

36. Ikki va uch  xo‘jayinli  so‘rg‘ichlilar  vakillari, ularning rivojlanishi va zarari.  

37. Tasmasimon  chuvalchanglar  sinfida  ikki  va uchta xo‘jayin  orqali rivojlanadigan vakillari 

va ular qo‘zg‘atadigan kasalliklar. 

38. Monogenetik so‘rg‘ichlilar sinfi vakillarining tuzilishi, ko‘payishi,  rivojlanishi  va zarari. 

39. Qoramol  tasmasimonining rivojlanish  sikli  va    qo‘zg‘atadigan kasalliklari. 

40.  So‘rg‘ichlilar  sinfining  umumiy  tavsifi,  odam  va  hayvonlarda  parazitlik    qiluvchi  asosiy 

turlari. 

41. Odamlarda parazitlik qiluvchi yassi chuvalchanglar va ularning sistematik o‘rni . 

42. Qon so‘ruvchi ikki qanotlilar, ularning tarqalishi va zarari. 

43. Odam va hayvonlarga   kanalar orqali yuqadigan  kasalliklar. 

44.  Odam      ichagida      parazitlik    qiluvchi  tasmasimon  chuvalchanglarning  biologiyasi  va 

qo‘zg‘atadigan kasalliklar . 

45. Qon  ikki so‘rg‘ichlilarning  tuzilishi,  biologiyasi va  qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

46. Bolalar gijjasining biologiyasi va  zarari .  

47. Infeksion va invazion kasalliklar (ta’rifi, misollar keltiring). 

48.Odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi tripanosomalarning rivojlanish sikli va zarari.   

49.  Baliqlarda  parazitlik  qiladigan  monogeniyalarning  tuzilishi,  rivojlanishi  va  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklari. 

50. Serbar  tasmasimon chuvlchangning tuzilishi, biologiyasi va qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

51. Odam va hayvonlarda parazitlik qiladigan infuzoriyalarning biologiyasi va zarari.  

52. O‘simliklarda parazitlik qiladigan nematodalarning tuzilishi va zarari. 



 

12 


53. O‘zbekistonda  parazitologiya fanining rivojlanish tarixi. 

54. Leyshmaniyaning  tuzilishi,  rivojlanish  sikli va qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

55. Xo‘jayin- parazit munosabatlarining  shakllari. Misollar keltiring.   

56. Odamlarda uchrovchi ektoparazitlar va ular  tarqatadigan kasalliklar. 

57.  Odam    va  hayvonlarda  uchrovchi  so‘rg‘ichlilar  sinfi  vakillari  va  ular  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklar. 

58. Exinokokkning   sistematik o‘rni  .  Exinokokkning tuzilishi va biologiyasi.   

59. Odam va   hayvonlarda parazitlik qiluvchi  ikki qanotlilar va ular tarqatadigan kasalliklar. 

60.  Filoyoq  kasalligini  qo‘zg‘atadigan  Bankroft  ipchasining  tuzilishi,  biologiyasi,  tarqalish  va 

zarari. 


61. Bezgak plazmodiyasining rivojlanishi, qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

62.  Parazitlarning  oraliq,  qo‘shimcha,  rezervuar  va  asosiy  xo‘jayinlari.  Misollar  asosida 

tushuntiring. 

63. Kanalar turkumining asosiy oilalari va ularning zarari. 

64.  Bir,  ikki  va  uchta    xo‘jayinda      parazitlik  qilib  rivojlanadigan  kanalar  va    ular  orqali 

yuqadigan  kasalliklar.   

65. Lichinkalik davrida parazitlik qiladigan hasharotlar va ular qo‘zg‘atadigan kasalliklar. 

66. 3uluklar sinfi vakillarining zarari. 

67. Bitlar turkumi, asosiy turlari va ularning zarari. 

68. Trixinella  va bankroft ipchasi nematodalarining rivojlanishi     va zarari. 

69. Kanalar turkumi  vakillarining tuzilishi, ko‘payishi va zarari. 

70. Qo‘tir kanasining sistematik o‘rni, rivojlanish sikli va zarari. 

71. Kipriklilar    tipiga    kiruvchi   parazitlar va ularning zarari. 

72. Tabiiy manbali  transmissiv  kasalliklar. Misollar asosida tushuntiring. 

73.  Odamlar  terisida  parazitlik  qiluvchi  bir  hujayrali  hayvonlarning  tuzilishi,  biologiyasi      va 

zarari.   

74. Uy pashshasining tuzilishi, biologiyasi  va zarari. 

75. Bezgak parazitining rivojlanish sikli va zarari. 

76.  Se-se  pashshasi  va  iskabtoparlar  orqali  tarqaladigan  bir  hujayrali  parazitlar,  ularning 

biologiyasi va zarari. 

77. Parazit bir hujayrali hayvonlar qaysi tiplarda  va sinflarda uchraydi. Misollar keltiring. 

78. Parazit  chuvalchanglarning  asosiy  vakillari,  ularning tuzilishi, biologiyasi va zarari. 

79. Qon so‘ruvchi ikkiqanotlilar va ularning zarari. 

80. Mushuk   ikki   so‘rg‘ichlisi va  o‘pka   so‘rg‘ichlisining   tuzilishi, biologiyasi, zarari. 

81.  Parrandalar  nafas    yo‘llarida  parazitlik  qiluvchi  singamidlarning  tuzilishi,  biologiyasi  va 

zarari.  

82. Gamaz kanalarining tuzilishi, biologiyasi va zarari. 

83. Baliqlarda   parazitlik qiluvchi  qisqichbaqasimonlar   va ularning zarari. 

84. Parazitologiya  faniga hissa qo‘shgan yirik olimlar ishlari.   

85. Odam  askaridasining rivojlanish sikli va zarari. 

86. Koksidiyalarning rivojlanish  sikli.  

87. So‘rg‘ichlilarning umumiy tavsifi  va  asosiy  vakillari. 

88. Keng tasmasimon  chuvalchangining rivojlanish sikli va qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

89. Bezgak  chivini va  iskabtoparlarning sistematik o‘rni biologiyasi va zarari.  

90.  Tasmasimon    chuvalchanglar  sinfining  umumiy  tavsifi  va  ularning  odamlarda  parazitlik 

qiluvchi asosiy vakillari.  

91. Odam va  hayvonlarda parazitlik qiluvchi  kanalar  va ular orqali yuqadigan    kasalliklar.  


 

13 


92.  Chuvalchanglarning  parazitlik  qilib  yashashga  moslashgan  belgilarini  misollar  asosida 

tushuntiring.  

93.  Bitta  xo‘jayinda    rivojlanadigan    parazit  chuvalchanglarning  sistematik  o‘rni,  ularning 

tuzilishi va  zarari. 

94. Odam ichagida parazitlik qiluvchi bir hujayralilarning sistematik o‘rni, ularning tuzilishi va  

zarari. 


95. Go‘sht orqali yuqadigan parazit chuvalchanglar va ularni qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

96. Kanalar turkumi vakillarining tuzilishi biologiyasi va zarari. 

97. Cho‘chqa tasmasimon chuvalchangining rivojlanish sikli va qo‘zg‘atadigan kasalliklari. 

98. Baliqlarda parazitlik qiladigan mollyuskalarning o‘ziga xos tuzilish belgilari va zarari. 

99. Sifat gelmitokoprologik tekshirishlar qanday usullar asosida olib boriladi. 

100. Makrogelmintoskopiya tekshirish usuli orqali gelmintlarning qaysi davri aniqlanadi. 

101. Gelmintoovoskopiya tekshirish usuli orqali gelmintlarning qaysi davri o‘rganiladi. Misollar 

keltiring. 

102.  Gelmintolarvoskopiya  tekshirish  usuli  orqali  gelmintlarning  qaysi  davri  o‘rganiladi. 

Misollar keltiring. 

103O‘lgan hayvonlarning gelmintlarini o‘rganish uchun qanday gelmintologik yorib tekshirish 

usullari bor. 

104. Gelmintoovoskopiyaning qanday tekshirish usullari bor. Misollar keltiring. 

105. Gelmintolarvoskopiyaning qanday tekshirish usullari bor. Misollar keltiring. 



                     2.10 Yakuniy nazorat savollari 

1.Parazit xivchinlilar: tuzilishi, ko‘payishi, rivojlanishi va patogen ahamiyati.  

2.  Bitlar:  parazit  hayot  kechirishga  moslanish  xususiyatlari,  ko‘payishi,  rivojlanishi  va 

epidemiologik ahamiyati. 

3. Kanalar: tuzilishi va ularning parazit hayot kechirishga moslanishi. 

4. Tasmasimon chuvalchanglar: tuzilishi, ko‘payishi, rivojlanishi va patogen ahamiyati. 

5. Tikanbosh chuvalchanglar: tuzilishi, rivojlanishi va patogenen ahamiyati. 

6. Qoramol bo‘kasining tuzilishi va biologiyasi. 

7. Lambliya va trixomonadalar tuzilishi va patogen ahamiyati. 

8. Koksidiyalarning rivojlanishi  va patogen ahamiyati. 

9.  Foydali  hasharotlarda  parazitlik  qiluvchi  bir  hujayralilar:  tuzilishi,  ko‘payishi  va 

epizootologik  ahamiyati.      

10. Leyshmaniya va  tripanosomalar tuzilishi, rivojlanishi va patogen ahamiyati. 

11. Parazitologiya fanining shakllanishi va rivojlanishi. 

12.  Parazit  hayvonlarni  parazitlik  qiladigan  joyi  va  parazitlik  muddatiga  binoan  klassifikatsiya 

qilish. 


13. Geogelmintlar va biogelmintlar, ularning hayot sikli. 

14. Ichburug‘ amyobasining sistematik o‘rni, rivojlanishi  va zarari.  

15.  Odam  va  hayvonlar  qonida  parazitlik  qiluvchi  bir  hujayrali  hayvonlar,  ularning  patogen 

ahamiyati. 

16. Lambliya va trixomonadalar: tuzilishi, rivojlanish sikllari va qo‘zg‘atadigan kasalliklari. 

17. Trixinellaning tuzilishi, rivojlanish sikli va qo‘zg‘atadigan kasalligi.  

18.To‘shak qandalasining sistematik o‘rni, tuzilishi, tarqalishi  va zarari. 

19. Bo‘kalarning sistematik o‘rni, tuzilishi, biologiyasi, qo‘zg‘atadigan kasalliklari  va ularning 

oldini olish choralari. 

20. Mushuk ikki so‘rg‘ichlisining tuzilishi, ko‘payishi, qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

21.  Qilbosh  va    qiyshiqbosh      nematodalarining  rivojlanish      sikli      va  ular  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklar.  



 

14 


22. Pakana gijjaning rivojlanish sikli va odamlarda qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

23.  Parazitologiya  fanining    bo‘limlari.  O‘zbekistonda  parazitologiya  fanining  rivojlanishiga 

hissa qo‘shgan olimlar. 

24. Jigar  qurtining rivojlanishi  va zarari. 

25. Qoramol tasmasimonining  tuzilishi, rivojlanishi, qo‘zg‘atadigan  kasalliklari. 

26.Odamlarda  parazitlik   qiluvchi    nematodalar   va   ular    qo‘zg‘atadigan  kasalliklar.  

27. Odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi sporalilar va ular qo‘zg‘atadigan  kasalliklar.   

28. Odam askaridasining sistematik o‘rni. Odam askaridasining tuzilishi, biologiyasi, zarari.  

29. Odam va   hayvonlarda   parazitlik  qiluvchi burgalar, ular orqali tarqaladigan kasalliklar. 

30.  Foydali  hasharotlarda  parazitlik  qiluvchi  mikrosporidiyalar  va  ular  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklar. 

31.  Parazitologiya fanining maqsadi va  rivojlanish tarixi. 

32. So‘rg‘ichlilar sinfining asosiy vakillari va ular qo‘zg‘atadigan   kasalliklari. 

33. Tasmasimon chuvalchanglar sinfining asosiy vakillari va ular qo‘zg‘atadigan   kasalliklar.        

34. Rishtaning rivojlanishi   va qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

35. Exinokokkning rivojlanishi va qo‘zg‘atadigan  kasalligi. 

36. Ikki va uch  xo‘jayinli  so‘rg‘ichlilar  vakillari, ularning rivojlanishi va zarari.  

37. Tasmasimon  chuvalchanglar  sinfida  ikki  va uchta xo‘jayin  orqali rivojlanadigan vakillari 

va ular qo‘zg‘atadigan kasalliklar. 

38. Monogenetik so‘rg‘ichlilar sinfi vakillarining tuzilishi, ko‘payishi,  rivojlanishi  va zarari. 

39. Qoramol  tasmasimonining rivojlanish  sikli  va    qo‘zg‘atadigan kasalliklari. 

40.  So‘rg‘ichlilar  sinfining  umumiy  tavsifi,  odam  va  hayvonlarda  parazitlik    qiluvchi  asosiy 

turlari. 

41. Odamlarda parazitlik qiluvchi yassi chuvalchanglar va ularning sistematik o‘rni . 

42. Qon so‘ruvchi ikki qanotlilar, ularning tarqalishi va zarari. 

43. Odam va hayvonlarga   kanalar orqali yuqadigan  kasalliklar. 

44.  Odam      ichagida      parazitlik    qiluvchi  tasmasimon  chuvalchanglarning  biologiyasi  va 

qo‘zg‘atadigan kasalliklar . 

45. Qon  ikki so‘rg‘ichlilarning  tuzilishi,  biologiyasi va  qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

46. Bolalar gijjasining biologiyasi va  zarari .  

47. Infeksion va invazion kasalliklar (ta’rifi, misollar keltiring). 

48.Odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi tripanosomalarning rivojlanish sikli va zarari.   

49.  Baliqlarda  parazitlik  qiladigan  monogeniyalarning  tuzilishi,  rivojlanishi  va  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklari. 

50. Serbar  tasmasimon chuvlchangning tuzilishi, biologiyasi va qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

51. Odam va hayvonlarda parazitlik qiladigan infuzoriyalarning biologiyasi va zarari.  

52. O‘simliklarda parazitlik qiladigan nematodalarning tuzilishi va zarari. 

53. O‘zbekistonda  parazitologiya fanining rivojlanish tarixi. 

54. Leyshmaniyaning  tuzilishi,  rivojlanish  sikli va qo‘zg‘atadigan kasalligi. 

55. Xo‘jayin- parazit munosabatlarining  shakllari. Misollar keltiring.   

56. Odamlarda uchrovchi ektoparazitlar va ular  tarqatadigan kasalliklar. 

57.  Odam    va  hayvonlarda  uchrovchi  so‘rg‘ichlilar  sinfi  vakillari  va  ular  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklar. 

58. Exinokokkning   sistematik o‘rni  .  Exinokokkning tuzilishi va biologiyasi.   

59. Odam va   hayvonlarda parazitlik qiluvchi  ikki qanotlilar va ular tarqatadigan kasalliklar. 

60.  Filoyoq  kasalligini  qo‘zg‘atadigan  Bankroft  ipchasining  tuzilishi,  biologiyasi,  tarqalish  va 

zarari. 

61. Bezgak plazmodiyasining rivojlanishi, qo‘zg‘atadigan kasalligi. 



 

15 


62. Parazitlarning oraliq, qo‘shimcha, rezervuar va asosiy xo‘jayinlari. Misollar asosida 

tushuntiring. 

63. Kanalar turkumining asosiy oilalari va ularning zarari. 

64. Bir, ikki va uchta  xo‘jayinda   parazitlik qilib rivojlanadigan kanalar va  ular orqali 

yuqadigan  kasalliklar.   

65.  Lichinkalik  davrida  parazitlik  qiladigan  hasharotlar  va  ular  qo‘zg‘atadigan 

kasalliklar. 

66. 3uluklar sinfi vakillarining zarari. 

67. Bitlar turkumi, asosiy turlari va ularning zarari. 

68. Trixinella  va bankroft ipchasi nematodalarining rivojlanishi     va zarari. 

69. Kanalar turkumi  vakillarining tuzilishi, ko‘payishi va zarari. 

70. Qo‘tir kanasining sistematik o‘rni, rivojlanish sikli va zarari. 

71. Kipriklilar    tipiga    kiruvchi   parazitlar va ularning zarari. 

72. Tabiiy manbali  transmissiv  kasalliklar. Misollar asosida tushuntiring. 

73. Odamlar terisida parazitlik qiluvchi bir hujayrali hayvonlarning tuzilishi, biologiyasi   

va zarari.   



  

 

Reyting jadvali 

Maksimal ball – 100 ball                                                   Saralash ball – 55 ball 

JN maks. ball – 40              Saralash ball –22                   86-100 ball –5 baho 

ON maks. ball – 30             Saralash ball –17                    71-85 ball  - 4 baho 

Yan maks. ball – 30           Saralash ball –17                   56-70  ball  - 3 baho 

 

 



 

Nazorat turi 

Nazorat 

shakllari 

Har bir nazorat 

uchun 


belgilangan 

maksimal ball 

Nazoratlar 

soni 


Nazorat 

shakllari 

boyicha 

belgilangan 

maksimal ball 

Joriy 


nazorat (JB) 

1.Og’zaki  

20 



20 



2 .Og’zaki 

20 


20 


Jami: 

40 


40 


Oraliq nazorat 

(OB) 


1. Test 

30 


30 


Jami: 

 



30 

Yakuniy 


nazorat (Yan) 

1.Og’zaki 

(Yakuniy nazorat 

shakli fakultet 

kengashi 

muhokamasi asosida 

rektor buyrug’i bilan 

belgilanadi)

 

30 


30 


Jami: 

100 


100 


 

 

16 


 

 

III. O`quv uslubiy adabiyotlar va elektron ta`lim resurslari  ro`yxati  

 

Asosiy darslik va o`quv qo`llanmalar  

 

№ 

Muallif 



Adabiyot nomi 

Nashr 


yili 

Adabiyotning 

ARM dagi 

shifri 


Adabiyotning   

ARM dagi 

inventar 

raqami 


Dadaev S. D.

 

Parazitologiya



 

T. 2006 y.

 

ИНВ-


28.6ya73 

Д15 


У-7186 

 

Qo`shimcha adabiyotlar 

1.

 

Mavlonov. O., Xurramov. Sh. Umurtqasizlar zoologiyasi. Oliy o`quv yurtlari 

talabalari            uchun o`quv qo`llanma. T, "Mehnat", 1998. 

2.

 

Mavlonov O.,  Xurramov Sh., Norboev Z. Umurtqasizlar zoologiyasi. Oliy uquv 

yurtlari talabalari uchun darslik. T. "O`zbekiston", 2002. 

3.

 

Mavlonov.  O.,  Xurramov.  Sh.,  eshova  X.  Umurtqasizlar  zoologiyasi.  T., 

«O`zbekiston milliy entsiklopediyasi» davlat ilmiy nashriyoti: T., 2006. 1-464. 

 

Elektron ta`lim resurslari  

1. 


www.tdpu.uz

 - o`qit. Sayt. 

2. 

www.pedagog.uz



 - ped VUZ 

3. Umurtqalilar zoologiyasi ma`ruzalar matnining elektron varianti. 

 

 

 



 

Kafedra mudiri:  ___________  b.f.n., dots.  D.A.Mamatqulov 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

 



Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling