O’zbekiston respublikasi


Download 252.24 Kb.
Sana29.02.2020
Hajmi252.24 Kb.

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI


OLIY VA O’RTA MAXSUS TALIM VAZIRLIGI

NAMANGAN DAVLAT UNIVERSITETI


KIMYO KAFEDRASI



«TASDIQLAYMAN»

O’quv ishlаri bo’yichа prоrektоr v.b. ____________ b.f.n. D.Dehqonov

«___» ______________2019 yil




KIMYOVIY TEXNOLGIYA

fanining
IShChI O’QUV DASTURI

2019/2020 o’quv yili kunduzgi ta’lim shakli, 3-kurslari uchun
Bilim sohasi: 100000- Gumanitar soha

Ta’lim sohasi: 140000- Tabiiy fanlar

Bakalavriat ta’lim yo’nalishi: 5140500- Kimyo

NAMANGAN – 2019

Fanning ishchi o’quv dasturi O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirining 20__ yil «_____» – __________dagi _____ – sonli buyrug’i bilan tasdiqlangan namunaviy fan dasturi asosida tuzilgan.



Tuzuvchi: O.G. Abdullayev


Fanning ishchi o’quv dasturi Kimyo kafedrasining 2019 yil ___ - avgustdagi 1– sonli yig’ilishida muhokamadan o’tgan va fakultet Kengashida ko’rib chiqish uchun tavsiya etilgan.



Kafedra mudiri: D.S. Xolmatov

Ishchi o’quv dastur Tabiiy fanlar fakultetining 2019-yil ___-avgustdagi 1 – sonli Kengashida ko’rib chiqilgan va foydalanishga tavsiya etilgan.


Fakultet Kengashi raisi: A.A. Nazarov


Kelishildi:

O’quv- uslubiy bоshqаrmа bоshlig’i v.b.: Z.Mo’minov
O’quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o’rni
Ushbu dan kimyogarlar, kimyoviy texnologiya sohasida ishlovchi mutaxassislarni tayyorlashda, talabalarni kimyoviy ishlab chiqarish sohasidagi dunyoqarashlarini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Kimyoviy texnologiya fani sanoatda xom ashyolardan samarali kompleks ravishda foydalanish, ularni qayta ishlashda foydalaniladigan turli asbob-uskuna va qurilmalarning tuzilishi va ishlash printsipi, turli mahsulotlar ishlab chiqarishda boradigan asosiy kimyoviy jarayonlar, hamda ushbu maxsulotlarni qayta ishlash texnologiyalari va kerakli maxsulot ishlab chiqarishni eng mo’’tadil sharoitlarini to’g’risida talabalarga kerakli bilim va tushunchalar beradi.

“Kimyoviy texnologiya” fani ixtisoslik fanlar blokiga kiritilgan kurs hisoblanib, 3- va 4-kurslarda o’kitilishi maqsadga muvofiq. “Kimyoviy texnologiya” fani gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar turkumiga kiradi.


O’quv fanining maqsadi va vazifalari
Fanni o’qitishdan maqsad - sanoatda amalga oshiriladigan kimyoviy texnologik jarayonlar, ularning qonuniyatlari, o’ziga xos xususiyatlari, xom- ashyo va issikdik-energiya resurslaridan unumli foydalanish, iktisodiy samaradorligi, ekologik xavfsizligi xaqida yo’nalish profiliga mos bilim ko’nikma va malaka shakllantirishdir.

Ushbu maqsadga erishish uchun fan talabalarni nazariy bilimlar, amaliy ko’nikmalar, kimyo sanoatida turli mahsulotlar ishlab chiqarish va bunda boradigan jarayonlarga uslubiy yondashuv hamda ilmiy dunyoqarashini shakllantirish vazifalarini bajaradi.


Fan bo’yicha bilim, ko’nikma va malakaga qo’yiladigan talablar
Fan bo’yicha talabalarning bilim, ko’nikma va malakalariga kuyidagi talablar qo’yiladi. Talaba:

kimyoviy texnologik jarayonlar, kimyo sanoatida ishlatiladigan asbob- uskunalar, kimyoviy reaktorlar, xom ashyoni boyitish usullari, mineral moddalar chiqarish, qora va rangli metallar ishlab chiqarish, silikat mteriallarni ishlab chiqarish, yoqilg’ini qayta ishlash usullari, yoqilgilarni qayta ishlash texnologiyasi, organik va polimer materiallar ishlab chiqarish texnologiyalarini xaqidagi tasavvurga ega bo’lishi;

maxalliy xomashyoni ishlatish tendentsiyalari va uni kompleks ishlatish, Uzbekistondagi xom ashyo turlari va ularning asosidagi ishlab chiqarishlar, kimyoviy ishlab chiqarishda suvni tayyorlash, mineral kislota, tuzlar va o’g’itlar ishlab chiqarish; elektorkimyoviy jarayonlar, sanoatda organik va yuqori molekulyar birikmalar sintez kilish usullarini bilishi va ulardan foydalana olishi;

xom-ashyoni flotatsiya usulida boyitish; reaktorlarni taqkoslash, tanlash va modellash, yokilg’i xossalarini o’rganish; buyumlarni elektrokimyoviy usullar bilan koplash ko’nikmalariga ega bo’lishi kerak.


Umumiy va o’quv ishlari turlari bo’yicha hajmi
Fanga umumiy 244 soat ajratilgan bo’lib, shundan auditoriya mashg’ulotlari 144 soat bo’lib, 5-semestrda haftasiga 4 soatdan, 6-semestrda ham haftasiga 6 soatdan o’tiladi.

Semestrlar bo’yicha mashg’ulot turlariga ajratilgan soatning taqsimoti


Semestr

Yuklama

Auditoriya mashg’ulotlari turi bo’yicha o’quv yuklamasi taqsimoti (soat)

Mustaqil ta’lim

Jami

Ma’ruza

Amaliy mashg’ulot

Laboratoriya mashg’ulot

V

122

72

24

6

42

50

VI

122

72

22

6

44

50

Jami

244

144

46

12

86

100



Ma’ruza mashg’ulotlari mazmuni va unga ajratilgan soatlar




Mavzular

Qisqacha mazmuni

Soati

1

Kimyoviy texnologiya faniga kirish.

Kirish. Kimyo sanoati fanining maqsad va vazifalari. Kimyo sanoatining rivojlanish tarixi. Kimyoviy texnologiyaning rivojiga xissa ko’shgan olimlar va muhim ixtirolar. Xozirda dunyo kimyoviy sanoati va uning rivojlanish istikbollari. O’zbekistonda kimyo sanoatining paydo bo’lishi, rivojlanish tarixi va istikbollari.

2

2

Kimyoviy texnologiyaning asosiy ko’rsatkichlari.

Kimyoviy texnologiyaning asosiy tushunchalari. Kimyoviy texnologik sistema. Kimyoviy ishlab chiqarishning asosiy ko’rsatkichlari. Kimyoviy texnologik jarayonlar. Mexanik jarayonlar. Gidromexanik jarayonlar. Issiklik jarayonlari (Issikdik almashynuv jarayonlari). Massaalmashinuv jarayonlari. Kimyoviy jarayonlar

2

3

Issiklik almashinish jarayonlari va qurilmalari.

Gidromexanik jarayonlar va qurilmalar.

Issiklik uzatish usullari. Issiklik uzatish asoslari. Issiklik tashuvchilar. Issiklik almashinish qurilmalari. Gidromexanik jarayonlar. Gidromexanikaning asosiy konunlari. Gidromexaniq qurilmalar. Nasoslar va kompressorlar, ularning tuzilishi va ishlash printsipi.

2

4

Kimyoviy texnologiyada massa almashinuv jarayonlari va qurilmalari.


Absorbtsiya jarayonlari. Haydash va rektifikatsiya jarayonlari. Ekstraktsiya (suyukliklarni) jarayonlari. Adsorbtsiya jarayonlari. Ionalmashinuv jarayonlari. Eritib ekstraktsiya qilish jarayonlari. Quritish jarayonlari. Kristallash jarayoni. Membrana jarayonlari. Massaalmashinuv jarayonlarida ishlatiladigan asbob uskuna va qurilmalar.

2

5

Kimyoviy reaktorlar. Kimyo sanoatida kataliz.

Kimyo sanoatida ishlatiladigan kimyoviy reaktorlar. Ularning sinflanishi, tuzilishi va ishlap printsiplari. Kimyo sanoatida kataliz. Katalizatorlar, ularga qo’yiladigan talablar va ularni tayyorlash. Promotorlar. Kontakt qurilmalari. Katalizator zaharlari.

2

6

Kimyo sanoatining xom ashyosi va uni boyitish usullari

Tabiiy xom ashyo, sinflanishi, turlari va manbalari. Xom ashyoni boyitish usullari. Qattiq, suyuq va gazeimon xom ashyoni boyitish usullari. Xom ashyoni boyitishning mexanik, termik, elektromagnit va fizik-kimyoviy usullari. Flotatsiya, uning nazariy asoslari va amalga oshirish texnologiyasi. Xom ashyoni kompleks ishlatilishi.

2

7

Kimyo sanoatida suv va energiya manba’lari

Tabiiy suvlarning manbalari va tavsiflari. Suv sifatining asosiy ko’rsatkichlari: tinikligi, rangi, hidi, mazasi, qattiqligi, umumiy tuz mikdori, oksidlanuvchanligi, reaktsiyalari. Suvni sanoatda ishlatish uchun tayyorlash. Suvning qayta ishlashning mexanik, fizikaviy, fizik-kimyoviy, termin, kimyoviy va biokimyoviy usullari. Suvni qattikligini kimyoviy usullar yordamida yo’kotish. Ionalmashuv jarayonlarni suvlarni yumshatish va tuzsizlantirish jarayonlarida qo’llanilishi. Sanoat oqava suvlari va ularni tozalash. Ichimlik suvini tayyorlash. Sanoatda energiya, uning ahamiyati va man’balari.

2

8

Sanoatda sulfat kislotasi ishlab chiqarish

Sulfat kislotasining xossalari va ishlatilish sohalari. Sanoatda sulfat kislota ishlab chiqarish texnologiyasi. Sulfat kislota ishlab chiqarishning asosiy bosqichlari. Xom ashyodan SO2 olish. S02 qo’shimchalardan tozalash. S02 ni SO3 ga kontaktli oksidlash. Kontakt apparatining tuzilishi va ishlash printsipi. S03 adsorbtsiyasi.

2

9

Sanoatda ammiak va nitrat kislotasi ishlab chiqarish

Erkin azotni boglash usullari. Azov va vodorod xom ashyosidan kontaktli usulda ammiak sintezi texnologiyasi. Ammiak ishlab chiqarish jarayonining fizik-kimyoviy asoslari. Azot-vodorod aralashmasini tayyorlash va uni tozalash. O’rta bosimda ammiak sintezi texnologiyasi. Ammiak sintezi minorasining tuzilishi va ishlash printsipi.

2

10

Nitrat kislota ishlab chiqarish texnologiyasi. O’g’itlar

Nitrat kislotasining xossalari va ishlatilish sohalari. Sanoatda nitrat kislotasi ishlab chiqarish usullari. Suyultirilgan nitrat kislota ishlab chiqarish texnologiyasi. Suyultirilgan nitrat kislota ishlab chiqarishning asosiy bosqichlari. Suyultirilgan nitrat kislotani kontsentralash. Bevosita kontsentrlangan nitrat kislota ishlab chiqarish. Ma’danli o’g’itlar. Ma’danli o’g’itlarning turlari, sinflanishi va ishlatilishi. Uzbekistonda ma’danli o’g’itlar ishlab chiqarish.

2

11

Sintetik yuvuvchi vositalar ishlab chiqarish texnologiyalari.

Sirt faol moddalar fizik-kimyoviy xossalari. Sintetik yuvuvchi vositalarning kimyosi va texnologiyasi. Yuvuvchi vositalar tarkibi, va ularni ishlab chiqarish texnologiyalari. Sovunlar ishlab chiqarish texnologiyalari. Yuvish kukunlari va boshqa yuvuvchi vositalar ishlab chiqarish texnologiyalari.

2

12

Sanoatda silikat materialar ishlab chiqarish.

Silikat materiallarning umumiy xossalari, turlari, sinflanishi va ishlatilish sohalari. Shisha, shisha maxsulotlarining sinflanishi, shisha turlari va tarkibi. Shisha ishlab chiqarish asosiy xom ashyosi va yordamchi materiallar. Shisha pishirish pechlari. Sanoatda listli shisha ishlab chiqarish texnologiyasi. Shisha pishirishning asosiy bosqichlari. Furko va Float usullari. Shishaga shakl berish usullari. Sitallar, ularning xossalari va olinishi.

2

V semester bo’yicha jami

24

13

Bog’lovchi materiallar va keramik materiallar ishlab

chiqarish.



Boglovchi materiallar. Tsement, uning xossalari, turlari. Sanoatda tsement ishlab chiqarish usullari. Portlandtsement ishlab chiqarishning texnologik sxemalari. Xo’l, kuruk va kombinirlangan usulda portlandtsement klikeri ishlab chiqarish. Klinker olish pechining tuzilishi va unda boradigan jarayonlar. Tsement massasining kotishi.

2

14

Xavoda kotuvchi boglovchi materiallar. Keramik

materiallar ishlab chiqarish texnologiyalari. Olovbardosh materiallar.



Xavoda qotuvchi boglovchi materiallar ishlab chiqarish texnologiyalari. Keramik materiallar. Chinni va fayans ishlab chiqarish texnologiyalari. Olovbardosh materiallar, ularning turlari, xossalari va ishlatilishi.

2

15

Kimyo sanoatida elektrokimyoviy jarayonlar.

Elektrolizning fizikaviy-kimyoviy asoslari. Osh tuzi eritmasiining elektrolizi, kaustik sodasi va xlor ishlab chiqarish. Elektroliz maxsulotlarining ishlatilish sohalari. Sanoatda kaustik soda ishlab chiqarish. Kaustik sodasini diafragmali, simob katodli va membranali usullarda ishlab chiqarish texnologiyalari. Sanoatda elektrokimyoviy usulda alyuminiy metali ishlab chiqarish. Alyuminiy ishlab chiqarish xom ashyosi va uni boyitish. Alyuminiy ishlab chiqarishning texnologik sxemasi.

2

16

Metallurgiya sanoati. Qora metallurgiya. Cho’yan ishlab

chiqarish.



Metallarning xossalari va sinflanishi. Metallurgik jarayonlar. Metall rudalar. Rudalardan metallarni qaytarishning fizik-kimyoviy asoslari. Qora metallar. Temir va uning qotishmalarini xossalari. Temir rudalari. Qora metallar ishlab chiqarishning umumiy sxemasi. Cho’yan ishlab chiqarish, cho’yanning xossalari va ishlatilish sohalari. Cho’yan ishlab chiqarish xom ashyosi. Domna pechi, uning tuzilishi va unda boradigan asosiy jarayonlar. Domna jarayonining texnologik sxemasi.

2

17

Sanoatda po’lat ishlab chiqarish.

Po’lat, uning xossalari, tarkibi va turlari. Po’lat olishning mohiyati. Kislorodli konvertorda po’lat quyish. Elektr pechlarda po’lat quyish. Marten pechlarida po’lat quyish. Po’latni legirlash, legirlovchi elementlar. Legirlangan po’lat, uning xossalari va ishlatilish sohalari.

2

18

Sanoatda rangli metallar ishlab chiqarish.

Rangli metallar ishlab chiqarish asoslari. Gidrometallaurgiya va pirometallurgiya usullari yordamida rangli metallar ishlab chiqarish. Mis, rux va boshka rangli metallar ishlab chiqarish texnologiyalari. Uzbekistan metallurgiya sanoati. Uzbekistonda rangli metallar ishlab chiqarish.

2

19

Yoqilg’i. Sanoatda suyuq yokilgilarni qayta ishlash.

Yoqilg’i, uning turlari va sinflanishi. Yoqilgi xom ashyosining kelib chiqishi. Yokilg’i mahsulotlarining asosiy ko’rsatkichlari: tarkibi, yonish issikligi va boshqalar. Yokilg’ini qayta ishlash usullari. Suyuq yoqilg’ini qayta ishlash. Neft, uning tarkibi. Neft asosidagi mahsulotlar. Neftni qayta ishlash printsipi. Neftni qayta ishlashga tayyorlash. Neftni to’g’ridan- to’gri haydash yo’li bilan tarkibiy qismlarga ajratish. Neftni atmosfera bosimida va vakuumda rektifikatsiya qilish va neft fraktsiyalari. Rektifikatsiya minoralari.

2

20

Sanoatda neft maxsulotlarini qayta ishlash.

Neft mahsulotlari, ularning xossalari va ularni sifatini oshirish. Neftni termik va katalitik krekinglash. Neftni termik va katalitik qayta ishlash mahsulotlari. Neftni qayta ishlashda ishlatiladigan katalizatorlar va uskunalar. Katalitik reforming. Motor yoqilg’ilarining oktan va tsetan soni, unga ta’sir kiluvchi omillar. Neft maxsulotlarini tozalash. O’zbekistonda neftni qayta ishlash.

2

21

Sanoatda kattik yoqilg’ini qayta ishlash texnolsh iyalari.

Qattiq yoqilgilar. Sanoatda qattiq yoqilg’ilarni qayta ishlash usulari. Ko’mir, uning turlari tarkibi va hossalari. Toshko’mirni kokslash texnologiyasi. Kokslash batareyalarining tuzilishi va ishlash printsipi. Kokslash mahsulotlari va ularni ajratish. Koks gazini qayta ishlash texnologiyasi. Ko’mirni yarimkokslash texnologiyasi.

2

22

Sanoatda organik moddalar ishlab chiqarish texnologiyalari.

Spirtlar ishlab chiqarish texnologiyasi.

Organik sintez texnologiyalari. Organik moddalar sintezida ishlatiladigan xom ashyolar. Organik sintez texnologiyalarining asosiy jarayonlari va qonuniyatlari. Sanoatda sintez-gazdan metil spirti ishlab chiqarish texnologiyasi. Sanoatda etil spirti ishlab chiqarish usullari. Etilendan gidratatsiya yo’li bilan etanol sintez kilish texnologiyasi.

2

23

Sanoatda polimer materiallar ishlab chiqarish

Polimerlar va polimer materiallar, ularning o’ziga xos xossalari va ishlatilish sohalari. Sanoatda polimerlarni olish usullari. Bolokda, suspenziyada, emulsiyada, erituvchida va boshka usullar yordamida polimerlar sintez kilish. Ko’p tonnajli polimerlar ishlab chiqarish. Kauchuk va rezina mahsulotlari ishlab chiqarish texnologiyalari.

2

VI semester bo’yicha jami

22

2019-2020 o’quv yili bo’yicha jami

46



Laboratoriya mashg’ulotlar taqsimoti



Mavzular

Soati



Toshko’mirni flotatsiya usulida boyitish

4



Suvning muvaqqat (karbonatli) qattiqligini aniqlash

4



Suvning umumiy qattiqligini aniqlash.

4



Suvni yumshatish va tuzsizlantirish.

4



Ionalmashinish usulida suvni yumshatish.

4



Kationitning almashinuv sigimini aniqlash.

4



Ammiakli selitra olish

4



Superfosfat olinishi

4



Silvinitdan kaliy xlorid olish

4



Sementli qotishmani normal zichligini aniqlash.

4



Gipsni qotish vaqtini aniqlash.

2




VI semester bo’yicha jami

42

1

Elektrolitik usulida nikel qoplamasini hosil qilish.

4

2

Elektrokimyoviy usulda mis qoplamalarini hosil qilish

4

3

Neft maxsulotlarini zichligini aniqlash

4

4

Sovun olish.

4

5

Yog’ kislotalarning mikdorini aniqlash

4

6

Fenolformaldegid smolasini olish

4

7

Tiokol kauchugini olish

4

8

Metilmetakrilatni blokda polimerlanishi

4

9

Sintetik tola olish va ularning geometrik o’lchamlarini aniqlash

4

10

Atsetat tolasini olish

4

11

Dixloretan ishlab chiqarishning moddiy balansini tuzish.

4




VI semester bo’yicha jami

44

2019-2020 o’quv yili bo’yicha jami

12


Amaliy mashg’ulotlar taqsimoti




Mavzular

Soati

1

Xom ashyoni boyitishning fizikaviy va kimyoviy usullari.

Kimyo sanoatida suv. Suvni tozalash usullari



2

2

Sulfat kislota ishlab chiqarish.

Azotli o’g’itlar ishlab chiqarish texnologiyasi



2

3

Silikatlar ishlab chiqarish texnologiyasi

Metallurgiya jarayoni.



2




VI semester bo’yicha jami

6

1

Neftni qayta ishlash texnologiyasi

2

2

Organik moddalar ishlab chiqarish texnologiyasi

Metil va etil spirti ishlab chiqarish texnologiyasi



2

3

Polimerlar olish va qayta ishlash texnologiyasi.

2




VI semester bo’yicha jami

6

2019-2020 o’quv yili bo’yicha jami

12


MUSTAQIL ISh MAVZULARI VA ShAKLLARI



Mavzu nomi

TMI shakli

Soati

1

Gidrodinamik jarayonlar. Massaalmashinuv jarayonlari. Kimyoviy kinetika va kataliz.

Konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish

10

2

Rangli metallar: rux va mis ishlab chiqarish texnologiyalari.

Amaliy mashg’ulotlarini takrorlash, konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish

10

3

Sanoatda havoda qotuvchi bog’lovchi materiallar ishlab chiqarish..

Konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish, taqdimot tayyorlash

10

4

Yoqilg’ilarni oktan va tsetan sonlarini oshirish usullari.

Amaliy mashg’ulotlarini takrorlash, konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish

10

5

Toshko’mirni kokslashda hosil bo’ladigan mahsulotlarni ajratish.

Amaliy mashg’ulotlarini takrorlash, konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish

10

VI semester bo’yicha jami

50

1

  1. Divinil ishlab chiqarish texnologiyasi.

Konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish

10

2

  1. Uzbekistonda kimyoviy xom ashyo xillari va manbalari.

Amaliy mashg’ulotlarini takrorlash, konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish

10

3

  1. Uzbekistan kimyo sanoati ishlab chiqaradigan mahsulotlar va kimyoviy ishlab chiqarish usullarini rivojlantirish kontseptsiyalari.

Konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish, taqdimot tayyorlash

10

4

  1. Gazlarni changdan tozalash. Gaz tozalagichlarning turlari: chang cho’ktirish kameralari, tsiklonlar, gaz yuvish kameralari, filtrlar, elektrofiltrlar. Havoni suyuklantirib rektifikatsiyalash.

Amaliy mashg’ulotlarini takrorlash, konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish

10

5

Uzbekistonda mineral o’g’itlar va tuzlar ishlab chiqaruvchi kimyo sanoati korxonalari. Ularning maqsulotlari va ishlatiladigan texnologiyalar.

Amaliy mashg’ulotlarini takrorlash, konspekt qilish, adabiyotlar bilan tanishish

10

VI semester bo’yicha jami

50

2019-2020 o’quv yili bo’yicha jami

100


NAZORAT SAVOLNOMALARI

  1. Kimyo sanoati fanining maqsad va vazifalari.

  2. Kimyo sanoatining rivojlanish tarixi.

  3. Kimyoviy texnologiyaning rivojiga xissa ko’shgan olimlar va muhim ixtirolar. Xozirda dunyo kimyoviy sanoati va uning rivojlanish istikbollari.

  4. O’zbekistonda kimyo sanoatining paydo bo’lishi, rivojlanish tarixi va istikbollari.

  5. Kimyoviy texnologiyaning asosiy tushunchalari. Kimyoviy texnologik sistema. Kimyoviy ishlab chiqarishning asosiy ko’rsatkichlari.

  6. Kimyoviy texnologik jarayonlar. Mexanik jarayonlar. Gidromexanik jarayonlar. Issiklik jarayonlari (Issikdik almashynuv jarayonlari). Massaalmashinuv jarayonlari. Kimyoviy jarayonlar

  7. Issiklik uzatish usullari. Issiklik uzatish asoslari. Issiklik tashuvchilar. Issiklik almashinish qurilmalari. Gidromexanik jarayonlar. Gidromexanikaning asosiy konunlari. Gidromexaniq qurilmalar. Nasoslar va kompressorlar, ularning tuzilishi va ishlash printsipi.

  8. Absorbtsiya jarayonlari.

  9. Haydash va rektifikatsiya jarayonlari. Ekstraktsiya (suyukliklarni) jarayonlari. Adsorbtsiya jarayonlari. Ionalmashinuv jarayonlari. Eritib ekstraktsiya qilish jarayonlari.

  10. Quritish jarayonlari. Kristallash jarayoni. Membrana jarayonlari. Massaalmashinuv jarayonlarida ishlatiladigan asbob uskuna va qurilmalar.

  11. Kimyo sanoatida ishlatiladigan kimyoviy reaktorlar. Ularning sinflanishi, tuzilishi va ishlap printsiplari. Kimyo sanoatida kataliz. Katalizatorlar, ularga qo’yiladigan talablar va ularni tayyorlash. Promotorlar. Kontakt qurilmalari. Katalizator zaharlari.

  12. Tabiiy xom ashyo, sinflanishi, turlari va manbalari.

  13. Xom ashyoni boyitish usullari. Qattiq, suyuq va gazeimon xom ashyoni boyitish usullari.

  14. Xom ashyoni boyitishning mexanik, termik, elektromagnit va fizik-kimyoviy usullari.

  15. Flotatsiya, uning nazariy asoslari va amalga oshirish texnologiyasi. Xom ashyoni kompleks ishlatilishi.

  16. Tabiiy suvlarning manbalari va tavsiflari.

  17. Suv sifatining asosiy ko’rsatkichlari: tinikligi, rangi, hidi, mazasi, qattiqligi, umumiy tuz mikdori, oksidlanuvchanligi, reaktsiyalari.

  18. Suvni sanoatda ishlatish uchun tayyorlash. Suvning qayta ishlashning mexanik, fizikaviy, fizik-kimyoviy, termin, kimyoviy va biokimyoviy usullari. Suvni qattikligini kimyoviy usullar yordamida yo’kotish. Ionalmashuv jarayonlarni suvlarni yumshatish va tuzsizlantirish jarayonlarida qo’llanilishi.

  19. Sanoat oqava suvlari va ularni tozalash. Ichimlik suvini tayyorlash. Sanoatda energiya, uning ahamiyati va man’balari.

  20. Sulfat kislotasining xossalari va ishlatilish sohalari. Sanoatda sulfat kislota ishlab chiqarish texnologiyasi. Sulfat kislota ishlab chiqarishning asosiy bosqichlari. Xom ashyodan SO2 olish. S02 qo’shimchalardan tozalash. S02 ni SO3 ga kontaktli oksidlash. Kontakt apparatining tuzilishi va ishlash printsipi. S03 adsorbtsiyasi.

  21. Erkin azotni boglash usullari. Azov va vodorod xom ashyosidan kontaktli usulda ammiak sintezi texnologiyasi.

  22. Ammiak ishlab chiqarish jarayonining fizik-kimyoviy asoslari. Azot-vodorod aralashmasini tayyorlash va uni tozalash. O’rta bosimda ammiak sintezi texnologiyasi. Ammiak sintezi minorasining tuzilishi va ishlash printsipi.

  23. Nitrat kislotasining xossalari va ishlatilish sohalari.

  24. Sanoatda nitrat kislotasi ishlab chiqarish usullari. Suyultirilgan nitrat kislota ishlab chiqarish texnologiyasi.

  25. Suyultirilgan nitrat kislota ishlab chiqarishning asosiy bosqichlari. Suyultirilgan nitrat kislotani kontsentralash. Bevosita kontsentrlangan nitrat kislota ishlab chiqarish. Ma’danli o’g’itlar.

  26. Ma’danli o’g’itlarning turlari, sinflanishi va ishlatilishi. Uzbekistonda ma’danli o’g’itlar ishlab chiqarish.

  27. Sirt faol moddalar fizik-kimyoviy xossalari. Sintetik yuvuvchi vositalarning kimyosi va texnologiyasi. Yuvuvchi vositalar tarkibi, va ularni ishlab chiqarish texnologiyalari.

  28. Sovunlar ishlab chiqarish texnologiyalari. Yuvish kukunlari va boshqa yuvuvchi vositalar ishlab chiqarish texnologiyalari.

  29. Silikat materiallarning umumiy xossalari, turlari, sinflanishi va ishlatilish sohalari. Shisha, shisha maxsulotlarining sinflanishi, shisha turlari va tarkibi. Shisha ishlab chiqarish asosiy xom ashyosi va yordamchi materiallar. Shisha pishirish pechlari. Sanoatda listli shisha ishlab chiqarish texnologiyasi. Shisha pishirishning asosiy bosqichlari. Furko va Float usullari. Shishaga shakl berish usullari. Sitallar, ularning xossalari va olinishi.

  30. Boglovchi materiallar.

  31. Sement, uning xossalari, turlari. Sanoatda tsement ishlab chiqarish usullari. Portlandtsement ishlab chiqarishning texnologik sxemalari. Xo’l, kuruk va kombinirlangan usulda portlandtsement klikeri ishlab chiqarish. Klinker olish pechining tuzilishi va unda boradigan jarayonlar. Sement massasining kotishi.

  32. Xavoda qotuvchi boglovchi materiallar ishlab chiqarish texnologiyalari.

  33. Keramik materiallar. Chinni va fayans ishlab chiqarish texnologiyalari. Olovbardosh materiallar, ularning turlari, xossalari va ishlatilishi.

  34. Elektrolizning fizikaviy-kimyoviy asoslari. Osh tuzi eritmasiining elektrolizi, kaustik sodasi va xlor ishlab chiqarish. Elektroliz maxsulotlarining ishlatilish sohalari. Sanoatda kaustik soda ishlab chiqarish. Kaustik sodasini diafragmali, simob katodli va membranali usullarda ishlab chiqarish texnologiyalari. Sanoatda elektrokimyoviy usulda alyuminiy metali ishlab chiqarish. Alyuminiy ishlab chiqarish xom ashyosi va uni boyitish. Alyuminiy ishlab chiqarishning texnologik sxemasi.

  35. Metallarning xossalari va sinflanishi. Metallurgik jarayonlar. Metall rudalar. Rudalardan metallarni qaytarishning fizik-kimyoviy asoslari. Qora metallar. Temir va uning qotishmalarini xossalari. Temir rudalari. Qora metallar ishlab chiqarishning umumiy sxemasi. Cho’yan ishlab chiqarish, cho’yanning xossalari va ishlatilish sohalari. Cho’yan ishlab chiqarish xom ashyosi. Domna pechi, uning tuzilishi va unda boradigan asosiy jarayonlar. Domna jarayonining texnologik sxemasi.

  36. Po’lat, uning xossalari, tarkibi va turlari. Po’lat olishning mohiyati. Kislorodli konvertorda po’lat quyish. Elektr pechlarda po’lat quyish. Marten pechlarida po’lat quyish. Po’latni legirlash, legirlovchi elementlar. Legirlangan po’lat, uning xossalari va ishlatilish sohalari.

  37. Rangli metallar ishlab chiqarish asoslari.

  38. Gidrometallaurgiya va pirometallurgiya usullari yordamida rangli metallar ishlab chiqarish. Mis, rux va boshka rangli metallar ishlab chiqarish texnologiyalari. Uzbekistan metallurgiya sanoati. Uzbekistonda rangli metallar ishlab chiqarish.

  39. Yoqilg’i, uning turlari va sinflanishi. Yoqilgi xom ashyosining kelib chiqishi. Yokilg’i mahsulotlarining asosiy ko’rsatkichlari: tarkibi, yonish issikligi va boshqalar. Yokilg’ini qayta ishlash usullari.

  40. Suyuq yoqilg’ini qayta ishlash. Neft, uning tarkibi. Neft asosidagi mahsulotlar. Neftni qayta ishlash printsipi. Neftni qayta ishlashga tayyorlash. Neftni to’g’ridan- to’gri haydash yo’li bilan tarkibiy qismlarga ajratish. Neftni atmosfera bosimida va vakuumda rektifikatsiya qilish va neft fraktsiyalari. Rektifikatsiya minoralari.

  41. Neft mahsulotlari, ularning xossalari va ularni sifatini oshirish. Neftni termik va katalitik krekinglash.

  42. Neftni termik va katalitik qayta ishlash mahsulotlari. Neftni qayta ishlashda ishlatiladigan katalizatorlar va uskunalar. Katalitik reforming. Motor yoqilg’ilarining oktan va tsetan soni, unga ta’sir kiluvchi omillar. Neft maxsulotlarini tozalash. O’zbekistonda neftni qayta ishlash.

  43. Qattiq yoqilgilar. Sanoatda qattiq yoqilg’ilarni qayta ishlash usulari. Ko’mir, uning turlari tarkibi va hossalari.

  44. Toshko’mirni kokslash texnologiyasi. Kokslash batareyalarining tuzilishi va ishlash printsipi. Kokslash mahsulotlari va ularni ajratish. Koks gazini qayta ishlash texnologiyasi. Ko’mirni yarimkokslash texnologiyasi.

  45. Organik sintez texnologiyalari.

  46. Organik moddalar sintezida ishlatiladigan xom ashyolar.

  47. Organik sintez texnologiyalarining asosiy jarayonlari va qonuniyatlari.

  48. Sanoatda sintez-gazdan metil spirti ishlab chiqarish texnologiyasi. Sanoatda etil spirti ishlab chiqarish usullari. Etilendan gidratatsiya yo’li bilan etanol sintez kilish texnologiyasi.

  49. Polimerlar va polimer materiallar, ularning o’ziga xos xossalari va ishlatilish sohalari. Sanoatda polimerlarni olish usullari. Bolokda, suspenziyada, emulsiyada, erituvchida va boshka usullar yordamida polimerlar sintez kilish.

  50. Ko’p tonnajli polimerlar ishlab chiqarish. Kauchuk va rezina mahsulotlari ishlab chiqarish texnologiyalari.



TAVSIYA ETILAYOTGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

Asosiy adabiyotlar

1. Kattaev N., Ixtiyorova G., Muxamediev M, Mirzoxidov X. Kimyoviy texnologiya. Uzbekistan faylasuflar milliy jamiyati nashriyoti. Toshkent, 2012. 400 bet.

2. Jess A., Wasserscheid R. Chemical Technology. 2013 Wiley-VCh Verlag & So. KGaA, Boschstr. 12, 69469 Weinheim, Germany. P.850.
Qo’shimcha adabiyotlar

1. Obщaya ximicheskaya texnologiya (pod.red. I.P. Muxlyonova). V 2-ch M.: Vыssh.shk. 1985, 312 bet.

2. Tixvinskaya M.Yu., Volыnskiy V.S. Praktikum po ximicheskoy texnologii. M.: Prosveщenie, 1984, 160 bet

3. Grigorev A.P., Fedotova O.D. Laboratornыy praktikum po texnologii plasticheskix mass. M.: Vыs.shk. 1977, 4.1. — 248 str; 4.2. -235 str.

4. Klyuchnikov M.K. IIrakticheskie zanyatiya po ximicheskoy texnologii. M.: Prosveщenie, 1978, 224 str.

5. Vixrev V.F., Shkrob M.S. Vodopodgotovka. M.: Energiya, 1973, 416 str

6. Ismatov F.M. Ximicheskaya texnologiya neorganicheskix metallov. Tashkent: O’qiguvchi, 2003, 325 str.

7. Kutepov L.M., Bondareva T.I., Berengarten M.G. Obщaya ximicheskaya texnologiya. M.: Vыssh.shk., 1990, 520 str

8. Mipdlip S.S. Texnologiya proizvodstva polimerov i plasticheskix mass na ix osnove. M.: Ximiya, 1973, 231 str

9. Osnovы ximicheskoy texnologii (Pod.red. Amelina A.G.). M.: Ximiya, 1977, 400 str.

10. Z.Salimov. «Kimyoviy texnologiyaning asosiy jarayonlari va qurilmalari». 1,2-jild, Toshkent, «O’zbekiston», 1994 y.

11. Z.Salimov, I.To’ychiev. Ximiyaviy texnologiya protsesslari va apparatlari. T., «O’qituvchi», 1987.

12. P.G.Romankov i dr. «Protsessы i apparatы ximicheskoy texnologii». Leningrad, «Ximiya», 1989.

Veb saytlar:



http://vvvvw.chem.msu.ru

http://www.rushim.ru

http://www.Zivo.net
BAHOLASh MEZONLARI




Nazorat turlari

Soni

Ball

Jami

ball

I.

Joriy nazorat

1.1. Laboratoriya ishi (kollokviumni topshirish)

1.2. Amaliy (mashg’ulotlarni topshirish)

1.3.. TMI. Referat tayyorlash


11

3



5

2.7


1.7

5

30

5

5



II.

Oraliq nazorat.

2.1. Og’zaki (3 ta savol)



1

3x10

30

III.

Yakuniy nazorat

3.1. Yakuniy nazorat Yozma ish (3 ta savol)



1

3x10

30

Jami







100 ball


Fandan talabalar bilimini baholash mezonlari.

    1. Joriy nazorat. Laboratoriya mashg’ulot topshiriqlarini to`la sifatli bajargan talabaga belgilangan balning 86%-100%gacha beriladi, agar to`la bo`lmasa bajarish darajasiga qarab belgilangan balning 71%-85%gacha, undan past bajarilgan ishga esa belgilangan balning 55%-70% gacha beriladi.




    1. Amaliy mashg’ulotlar topshiriqlarini to`la mustaqil bajargan va nazariyani amalda qo`llay oladigan talabaga belgilangan balning 86%-100%gacha beriladi, agar nazariy o’zlashtirilsa, lekin amalda qo’llay olmasa bajarish darajasiga qarab belgilangan balning 55%-85% gacha beriladi.




    1. *TMIlarida hajmi va sifatiga qarab 2,7 dan 5 ballgacha berilishi mumkin (topshiriqlar to`liq va sifatli, ijodiy tarzda bajarilgan– 4,4–5 ball, me`yor talablari darajasida–4,3–3,5 ball, o`rta darajada –2,7 – 3,4 ball).

2.1. Oraliq nazorat og’zaki tarzda o`tkazilib, undan 3 ta savolga javob berishi so`raladi. Har bir savol- 10,0 ballgacha baholanadi.




  • agar savol mohiyati to`la ochilgan, javoblari to`liq,aniq va ijodiy fikrlari bo`lsa 8,6 – 10,0 ball;

  • savolning mohiyati umumiy ochilgan asosiy faktlar to`g’ri bayon etilgan bo`lsa- 7,1 – 8,5 ball;

  • savolga umumiy tarzda javob berilgan, ammo ayrim kamchiliklari bo`lsa 7,0 – 5,5 ball;

3.1. Yakuniy nazoratda talaba 3 ta savolga javob berishi lozim.



  • har bir yozma savolga 10 ball ajratiladi.

  • agar savol mohiyati to`la ochilgan bo`lib, mavzu bo`yicha talabaning tanqidiy nuqtai

nazari bayon qilingan bo`lsa – 9,0 – 10 ball;

  • savol mohiyati to`la ochilgan, asosiy faktlar to`g’ri bayon qilgan bo`lsa – 8,2 –8,8 ball;

  • savolga to`g’ri javob berilgan, lekin ayrim kamchiliklari bor bo`lsa – 7,0 – 8,0 ball;

  • berilgan savolda javoblar umumiy va kamchiliklar ko`proq bo`lsa – 5,5 - 7,0 ball beriladi.






Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling