O’zmu qoshidagi S. Raximov akademik litseyi 303-guruh o’quvchisi


Download 445 b.
Sana05.11.2017
Hajmi445 b.


O’ZMU qoshidagi S.Raximov akademik litseyi

  • 303-guruh o’quvchisi

  • Ismoilov Nursulton


Mavzu: Fazoviy jismlar.

  • Reja:

  • 1. Parallelepiped

  • 2. Piramida

  • 3. Silindrik sirtlar

  • 4. Konik sirtlar

  • 5. Sfera va shar



Parallelipiped

  • Ikkita yog’i ikkita parallel tekisliklarda yotgan o’zaro teng parallelogrammlar, qolgan barcha yoqlari shu berilgan parallelogramlarning mos tomonlari orqali o’tuvchi parallelogrammlardan iborat ko’pyoq parallelepiped deyiladi

  • Parallelepipedlar uch xil bo’lladi:

  • a)og’ma parallelepiped, uning barcha yoqlari parallelogrammlardan iborat;

  • b)to’g’ri parallelepiped,uning yon qirralari asos tekisligiga perpendikulyar bo’ladi;

  • d)to’g’ri burchakli parallelepiped,unig barcha yoqlari to’g’ri to’g’ri to’rtburchaklardan iborat.

  • .



Parallelepipedning xossalari.

  • Parallelepipedning qarama-qarshi yoqlari teng va o’zaro parallel bo’ladi. Parallelepipedning diagonallari bitta nuqtada kesishadi va bu nuqtada teng ikkiga bo‘linadi.

  • To‘g‘ri burchakli parallelepiped ixtiyoriy diagonalining kvadrati uning uchta o‘lchovlari yig‘indisiga teng.



Parallelepiped



Piramida

  • Bitta yog‘i ixtiyoriy qavariq ko‘pburchakdan,qolgan yoqlari esa umumiy uchga ega bo‘lgan uchburchaklardan iborat ko‘pyoq piramda deyiladi.



Piramidaning xossalari

  • Agar piramidaning yon qirralari o‘zaro teng bo‘lsa,piramida asosiga tashqi aylana chizish mumkin.

  • Agar piramidaning yon yoqlari asos tekisligi bilan o‘zaro teng burchaklar hosil qilsa,piramidaning balandligi asosga ichki chizilgan aylana markazidan o‘tadi.



Piramida

  • Piramida yon yoqlari yuzlarining yig‘indisi uning yon sirtining yuzi yoki yon sirti deb ataladi va S kabi belgilanadi.

  • Muntazam piramida yon sirtining yuzi uning asosi bilan apofemasi ko‘paytmasining yarmiga teng.

  • Agar piramidaning yon sirtiga uning asosi yuzi (S)qo‘shilsa,piramidaning S to‘la sirtini olamiz

  • Piramidaning hajmi asosining yuzi bilan balandligi ko‘paytmasining uchdan biriga teng:



Kesik piramida

  • Muntazam kesik piramida yon sirtining yuzi uning asoslari perimetrlari yig‘indisining yarmi bilan apofemasi ko‘paytmasiga teng.

  • Agar kesik piramidaning, mos ravishda, pastki va yuqori asoslari yuzlari, h- uning balandligibo‘lsa,kesik piramidaning hajmi bo‘ladi.



Silindrik sirtlar

  • Doiraviy silindr deb, parallel tekisliklarda yotuvchi ikkita teng doira va yasovchilar berilgan tekisliklarga perpendikulyar bo‘lgan silindrik sirt bilan chegaralangan geometrik jismga aytiladi



Silindrik sirtlar.

  • Agar silindr asosining radiusi R ,silindrning balandligi H bo‘lsa, silindr yon sirtining yuzi

  • Silindr to‘la sirtining yuzi uning yon sirti va ikkita asosi yuzlarining yig‘indisiga teng

  • Silindrning hajmi asosining yuzi bilan balandligi ko‘paytmasiga teng.



Konus

  • To‘g‘ri doiraviy konus deb, S uchdan bir tomonda yotgan konik sirt va doira bilan chegaralangan hamda:

  • 1)yo‘naltiruvchisi aylanadan iborat;

  • 2) S uch chegaralovchi doira-ning markaziga proeksiyalanadigan geometrik jismga aytiladi



Konus

  • konus yon sirtining yuzi asos aylanasi uzunligi yarmining yasovchisi ko‘paytmasiga teng

  • Konus to‘la sirtining yuzi yon sirt va asos yuzlari yig‘indisi kabi hisoblanadi:

  • Konusning hajmi asosining yuzi bilan balandligi ko’paytmasining uchdan biriga teng.



Sfera va shar

  • Fazoda berilgan masofada joylashgan nuqtalarning geometrik o‘rniga sfera deyiladi.

  • Fazoda berilgan O nuqtadan berilgan R masofadan katta bo‘lmagan masofada joylashgan nuqtalarning geometrik o‘rni shar deyiladi.



Markazdan bir xil uzoqlikda joylashgan kesimlar teng bo‘ladi.Teng kesimlar markazdan bir xil uzoqlikda joylashadi.

  • Markazdan bir xil uzoqlikda joylashgan kesimlar teng bo‘ladi.Teng kesimlar markazdan bir xil uzoqlikda joylashadi.

  • Ikkita o‘zaro teng bo‘lmagan kesimlardan markazga yaqin joylashgani katta bo‘ladi va aksincha.

  • Kesim tekisligiga perpendikular diametr kesimning markazidan o‘tadi va aksincha.

  • Kesimlar ichida tekisligi shar markazidan o‘tgan kesim kattadir.Bu kesim katta doira deyiladi.





Sfera

  • Sfera sirtining yuzi katta doira aylanasi uzunligining diametrga ko‘paytmasiga teng.



E’tiboringiz uchun raxmat!




Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling