Pediatriyada hamshiralik ishi


Download 1.48 Mb.
Pdf просмотр
bet21/34
Sana15.12.2019
Hajmi1.48 Mb.
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   34
chakak bo‘lib ketadi, ko‘z soqqalari yumshoq bo‘ladi. Es-hushi oldiniga
joyida bo‘ladi, keyin asta-sekin so‘nib borib, batamom yo‘qolib ham
ketadi, pay reflekslari bo‘lmaydi. Koma boshlanganida, ko‘pincha,
qorinda qattiq og‘riq turib, jigar ham ancha kattalashib ketadi.
Diabetik komani giðoglikemik komadan farqlash kerak, giðo-
glikemik koma, ko‘pincha, insulin dozasi oshirib yuborilganida va
insulin yuborilganidan keyin beriladigan ovqat yetarli bo‘lmaganida
boshlanadi va qondagi qand miqdorining keskin pasayib ketishi
bilan xarakterlanadi. Diabetik komada bemorga katta dozada in-
sulin  berib  qo‘yilganida  giðoglikemik  holat  yuzaga  kelib  qolishi
mumkinligini esda tutish zarur.
Diqqat! Diabetik va giðoglikemik komaning differensial-diagnostik belgilari:
k
i
n
il
K
i
r
a
li
g
l
e
b
a
m
o
k
k
i
m
e
k
il
g
r
e
ð
i
G
k
i
m
e
k
il
g
o
ð
i
G
a
m
o
k
g
n
i
n
a
m
o
K
i
h
s
i
n
a
lj
o
v
i
r
n
a
li
b
k
il
n
i
k
e
s
-
a
t
s
A
a
g
i
n
a
d
r
i
B
i
r
e
T
i
r
a
l
a
m
a
l
p
o
q
h
s
i
n
i
h
s
a
q
,
n
a
g
a
h
s
q
u
r
u
q
i
r
e
T
i
r
e
t
,i
d
a
n
a
l
h
s
a
t
a
g
z
‘
o
k
i
r
a
l
z
i
i
k
o
y
h
s

g
z
i
q
-
h
s
i
q
o
i
g
n
a
r
a
d
g
n
a
r
i
g
a
d
t
a
d
o
n
a
g
r
a
q
o
,
m
a
n
i
r
e
T
r
a
l
k
a
h
s
u
M
i
s
u
n
o
t
n
a
g
y
a
s
a
P
k
a
h
s
u
m
,
n
a
g
y
a
h
c
u
K
,i
h
s
a
r
ti
t
r
a
l
i
d
a
li
t
a
z
u
k
r
a
l
h
s
i
h
s
i
r
it
n
a
z
’
a
b
y
a
P
i
r
a
l
s
k
e
lf
e
r
i
k
o
y
n
a
g
y
a
s
a
p
i
r
a
l
s
k
e
lf
e
r
y
a
P
i
d
y
a
m
li
r
i
q
a
h
c
n
a
g
y
a
h
c
u
k
i
r
a
l
s
k
e
lf
e
r
y
a
P
s
a
f
a
N
-
r
u
q
u
h
c
,i
l
n
i
q
v
o
h
s
s
a
f
a
N
n
a
d
i
z
‘
g
o
r
o
m
e
B
.
r
u
q
u
h
c
i
d
a
r
u
t
b
il
e
k
i
d
i
h
n
o
t
e
s
a
.
k
e
d
i
g
a
d
t
a
d
o
a
h
c
n
i
p
‘
o
k
s
a
f
a
N
i
d
y
a
m
l
e
k
i
d
i
h
n
o
t
e
s
A
r
i
m
o
t
-
k
a
r
u
Y
i
m
i
z
it
-
e
t
r
a
,
q

g
‘
o
b
i
r
a
l
n
o
t
k
a
r
u
Y
-
r
a
k
i
x
a
t
,
n
a
g
y
a
s
a
p
m
is
o
b
l
a
ir
s
l
u
p
q
o
h
s
m
u
y
a
v
a
y
i
d
l
a
i
r
e
t
r
a
,
q
i
n
a
i
r
a
l
g
n
a
h
o
k
a
r
u
Y
a
d
r
a
ll
o
h
m
i
r
y
a
,l
i
b
a
t
s
m
i
s
o
b
,
a
y
i
d
r
a
k
i
d
a
r
b
,
a
y
i
n
o
t
o
ð
i
g
i
z
’
a
b
a
y
i
d
r
a
k
i
x
a
t
a
d
r
a
ll
o
h

190
Oqibati. Kasallikning oqibati tashxisning o‘z vaqtida aniqla-
nishiga bog‘liq. Og‘ir va asorat bergan hollarda qandli diabetning
oqibati yaxshi emas. Bolaga yetarli ahamiyat berilmaganda, ya’ni
umumiy  rejim  buzilsa,  to‘g‘ri  ovqatlanish  va  ovqatning  sifatiga
e’tibor  qilinmasa  va  insulin  vaqtida  yuborib  turilmasa,  ayniqsa,
yomon bo‘ladi.
Hamshiralik tashxislari. Ko‘p chanqash, ko‘p siyish, quvvat-
sizlik, bosh og‘rig‘i, teridagi qichimalar, ekzema, ko‘ngil aynishi,
qusish,  nafas  olishning  buzilishlari,  es-hushning  kirarli-chiqarli
bo‘lishi va hokazo.
Qo‘shimcha  tekshiruvlar.  Qonning  umumiy  tahlili,  qondagi
va  siydikdagi  qand  miqdorini  aniqlash,  qondagi  keton  tanalari
miqdorini aniqlash va boshqalar.
Davolash  va  parvarish  qilish.  Davolashning  asosiy  maqsadi
fiziologik  me’yorlarga  to‘g‘ri  keladigan,  sifatli  ovqatlar  bilan
ovqatlantirish, insulin terapiya qilish va gigiyena rejimiga amal qi-
lishga qaratilgan.
Umuman, sog‘lom bolalar uchun belgilangan ovqatda oqsillar,
yog‘lar,  uglevodlar  nisbati  1:1:4  bo‘lsa,  qandli  diabet  bilan
og‘rigan bolalarda bu nisbat 1:0,75:3,5 bo‘lishi kerak. Ayni vaqtda,
yog‘lar  bilan  uglevodlar  miqdori  bir  qadar  cheklab  qo‘yiladi.
Mana  shunday  parhez  jismoniy  jihatdan  to‘g‘ri  o‘sib  borishni
ta’minlaydi,  organizmning  immunologik  reaktivligini  ma’lum
darajada saqlab turadi.
Qandli diabet bilan og‘rigan bolalar ratsionidan qandni butun-
lay istisno qilish bolalarga, ayniqsa, maktab yoshidagi bolalarga
og‘ir botadi. Qandni ksillit va sorbit bilan almashtirishning ha-
misha ham iloji bo‘lavermaydi. Bir qancha olimlarning fikricha,
i
r
a
l
o
z
’
a
m
z
a
H
i
m
i
z
it
,i
h
s
i
n
y
a
li
g
n
‘
o
k
,
q
u
r
u
q
li
T
ti
n
o
ti
r
e
p
o
d
v
e
s
p
a
v
h
s
i
s
u
q
i
d
a
li
t
a
z
u
k
i
r
a
lt
a
m
o
l
a
i
d
y
a
m
li
t
a
z
u
k
h
s
i
s
u
q
,
m
a
n
li
T
i
r
a
l
a
m
l
o
z
‘
o
K
it
a
l
o
h
,
q
o
h
s
m
u
y
i
r
a
l
a
m
l
o
z
‘
o
K
q
u
r
u
q
i
s
a
d
r
a
p
a
r
e
l
k
s
-
r
a
g
z
‘
o
i
s
u
n
o
t
i
r
a
l
a
m
l
o
z
‘
o
K
m
a
n
i
s
a
d
r
a
p
a
r
e
l
k
s
,
n
a
g
a
m
n
o
Q
-
i
s
t
a
o
t
e
k
,
a
y
i
m
e
k
il
g
r
e
ð
i
G
a
h
c
m
i
h
s
‘
o
q
a
s
e
a
d
z
o
d
a
y
i
m
e
n
o
t
e
k
r
e
ð
i
g
a
d
h
s
i
v
a
r
a
y
i
m
e
k
il
g
o
ð
i
G
k
i
d
y
i
S
,
a
y
i
r
u
z
o
k
u
l
g
a
d
k
i
d
y
i
S
n
o
t
e
s
a
a
s
e
a
d
z
o
d
i
s
t
a
o
t
e
k
t
a
b
s
u
m
n
i
k
s
e
k
i
s
a
m
a
n
i
s
i
d
y
a
m
li
t
a
z
u
k
a
y
i
r
u
z
o
k
u
l
G

191
bunday bolalarga sutkasiga 20—30 g qand berish mumkin, bunda
shu me’yorni buzmaslik kerak.
Bolaga  ovqatni  besh  mahal  berib  turgan  ma’qul:  nonushta,
insulin yuborilganidan keyingi 3 soat oralatib beriladigan qo‘shimcha
ovqat  —  2-nonushta,  tushlik,  tushdan  keyingi  ovqat,  kechki
ovqat. Bola shu tariqa ovqatlanib borganida uglevodlarning bir
tekis  taqsimlanishi  ta’minlanadi.  Insulin  3  mahal  yuborib  tu-
riladigan bo‘lsa, 6 marta ovqat berib turish lozim.
Qandli diabet bilan og‘rigan bolalar fiziologik to‘g‘ri ovqatlanib
borishi bilan bir qatorda o‘rinbosar terapiya tariqasida insulin olib
turishlari  kerak.  Insulinning  sutkalik  dozasi  sutkalik  glikozuriya
miqdoriga qarab aniqlanadi (amaliy qismga qarang).
Oddiy  insulin  bilan  bir  qatorda  bolalarga  ta’siri  uzaytirilgan
(prolonglangan)  preparatlar  ham  buyuriladi:  protamin  rux-
insulin,  rux-insulin  suzpenziyasi  shular  jumlasidandir.  Ta’siri
uzaytirilgan  insulin  dozasi  har  qaysi  bolaning  o‘ziga  qarab  ta-
yinlanishi kerak va 5 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun u, odatda,
sutkalik  dozaning  ko‘p  deganda  1/3  qismini,  5  yoshdan  katta
bolalar  uchun  1/2  yoki  2/3  qismini  tashkil  etadigan  bo‘lishi
lozim. Insulin bitta ignadan, ammo har xil shprisdan yuboriladi:
oldin oddiy insulin, keyin ignani sal surib turib, ta’siri uzayti-
rilgan insulin inyeksiya qilinadi. Liðodistrofiya boshlanib qolmasligi
uchun teri ostiga inyeksiya qilinadigan joylarni alishtirib turish
kerak. Maktab yoshidagi bolalarni o‘z-o‘ziga inyeksiya qilishga
o‘rgatish  lozim.
Qandli  diabet  bilan  og‘rigan  kattaroq  yoshdagi  bolalarni
davolash uchun keyingi yillarda sulfanilmochevina preparatlaridan
foydalanilmoqda, lekin bular kasallikning faqat zimdan o‘tayotgan
va  yengil  shakllarida  ishlatiladi.  Tolbutamid  guruhining  asosiy
preparatlari butamid, orobet, ravtinon, tolbusal va boshqalardir.
Katta yoshdagi bolalar uchun tolbutamidning eng katta sutkalik
dozasi 2 g: soat 7—8 da 1 g va soat 17—18 da 1 g ichiladi.
Sulfanilmochevina  unumlari  bilan  davolashda  jigar,  buyrak,
qon funksiyalarining holatiga qarab borish kerak. Mana shu a’zo-
lar kasalliklarida bu preparatlar ishlatilmaydi.
Har  1,5—2  oyda  fermentlar  va  liðotrop  moddalar  buyurib
turish kerak. Pankreatin, metionin maktabgacha tarbiya yoshidagi
bolalarga ovqatdan oldin kuniga 3—4 marta 0,15—0,3 g dan, mak-
tab yoshidagi bolalarga 0,4—0,5 g dan buyuriladi. Davoni 10—30
kunlik kurslar ko‘rinishida o‘tkaziladi.

192
Bolalar  yetarli  miqdorda  C,  B
1
  B
2
,  B
12
  vitaminlari  bilan
ta’minlanib turishi kerak.
Qandli  diabet  bilan  og‘rigan  bolalarning  umumiy  rejimi
sog‘lom bolalar rejimi bilan bir xil. Harakat rejimi cheklanmas-
ligi kerak. Maktabda o‘qishga moneliklar yo‘q, bemorlar fizkul-
tura  bilan  shug‘ullanishlari  mumkin,  lekin  musobaqalarga  qat-
nashmasliklari  kerak.  Bolaning  ahvoliga  qarab,  ba’zi  hollarda
mashg‘ulotlardan ozod qilib qo‘yiladigan qo‘shimcha kun bel-
gilash tavsiya etiladi.
Kurortlarda  davolanish  umuman  quvvatga  kirgizadigan  omil
sifatida foydali bo‘ladi.
Qandli diabet bilan og‘rigan bolalar dispanser kuzatuvi ostida
bo‘lishlari, poliklinika shifokori tomonidan oyiga bir marta tekshirib
turilishi  lozim.  6  oyda  bir  marta  okulist,  nevropatolog,  ftiziatr
ko‘ruvidan o‘tib turishi kerak. Bunday kasallik bilan og‘rigan bolalar
epidemiologik  zarurat  tufayligina  ehtiyotdan  emlanishiga  ruxsat
beriladi. Ota-onasiga kasallik haqida va insulin yuborish yo‘llari haqida
tushuntiruv ishlari olib borilishi ham kerak.
14.2.  Endemik  buqoq
Endemik  buqoq  qalqonsimon  bezning  kattalashib  ketishi,
jismoniy va jinsiy rivojlanishning ortda qolishi, yurak va asab tizimi
faoliyatining  buzilishi  bilan  xarakterlanadigan  kasallik  bo‘lib,
hamma yoshdagi kishilarda, shuningdek, bolalarda ham kuzatiladi.
Kasallik aksari qiz bolalar va ayollarda ko‘proq uchraydi.
Etiologiyasi. Kasallik, asosan, surunkali ravishda suv va oziq-
ovqat mahsulotlarida yod moddasining yetishmasligi hamda boshqa
elementlar:  mis,  marganes,  qo‘rg‘oshin,  rux,  kobalt,  brom  va
boshqalarning  yetarli  miqdorda  organizmga  tushmay  qolishi
natijasida kelib chiqadi. Endemik buqoq podzol va qum tuproqli
zonalarda, ya’ni yod kam bo‘ladigan joylarda, shuningdek, tog‘li
tumanlarda (yodning yuvilib ketishi sababli) ko‘proq kuzatiladi.
Klinikasi. Bemorlar aksari hech qanday shikoyat qilishmaydi
va qalqonsimon bez kattalashganligini tasodifan ko‘rib qolgachgina
tibbiyot xodimlariga murojaat qilishadi. Shuning uchun kasallik-
ning asosiy belgisi bezning kattalashishi hisoblanadi. Bez katta-
lashuvining 5 ta darajasi farqlanadi. Asosiy shikoyatlar bez katta-
lashuvining 3-darajasidan so‘ng boshlanadi. Kattalashish shakliga
ko‘ra diffuz, tugunli va aralash buqoq farq qilinadi.

193
Buqoq juda kattalashib ketishi munosabati bilan ba’zan traxeya,
qizilo‘ngach,  halqum  asab  tolalarining  bosilib  qolishiga  xos
alomatlar paydo bo‘ladi, shunda bemorlarning nafas olishi o‘zga-
rib, ularda quruq yo‘tal paydo bo‘ladi, ovoz bo‘g‘ilib qoladi, yutish
qiyinlashadi.
Kasallik,  ko‘pincha,  bez  funksiyasining  buzilishini  ko‘rsa-
tuvchi simptomlarsiz o‘tadi, lekin bir qancha bemorlarda giðer-
terioz yoki qalqonsimon bez giðerfunksiyasiga xos simptomlarni
topish  mumkin.
Asoratlari. Kasallikda bezning kattalashib ketishidan nafas olish
va yutishning qiyinlashuvi, bez giðerfunksiyasi natijasida qaltirash
va turg‘un taxikardiya kabi asoratlar kuzatilishi mumkin.
Oqibati. Kasallik vaqtida (1—2-darajalarda) aniqlanib, tegishli
davo choralari olib borilganda xayrli tugaydi. Lekin vaqt o‘tib qolsa
va yuqoridagi asoratlar kelib chiqsa, oqibat yomon tus oladi.
Hamshiralik tashxislari. Bezning kattalashuvi, nafas olish va
yutishning qiyinlashuvi, ovoz bo‘g‘ilishi, taxikardiya va boshqalar.
Qo‘shimcha  tekshiruvlar.  Qonning  umumiy  tahlili,  qondagi
triyodtironin  miqdorini  aniqlash,  jarroh  konsultatsiyasi  va
boshqalar.
Davolash va parvarish qilish. Davolash tadbirlari qalqonsimon
bezning funksional holatini hisobga olgan holda olib boriladi. Giðoti-
reoid  buqoqda,  ya’ni  bez  funksiyasining  pasayishida,  0,1  g  dan
tireoidin preparatini kuniga 2—3 mahal ichib turiladi. Davolash
ishlari 6 oydan 1 yilgacha davom etishi mumkin. Konservativ davo-
lash kutilgan natija bermagan hollarda, ya’ni bez haddan tashqari
kattalashib  ketib,  nafas  yo‘lini,  ovqat  yo‘lini,  qon  tomirlar  va
asab tolalarini mexanik tarzda qisib qo‘yganda jarrohlik yo‘li bilan
ham davolash mumkin.
Profilaktikasi. Endemik o‘choqlarda buqoqqa qarshi maxsus
chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Osh tuzi va boshqa oziq-ovqat
mahsulotlariga oz miqdorda yod tuzlarini qo‘shib berishdan iborat
ommaviy yod profilaktikasi ana shunday chora-tadbirlar jumlasiga
kiradi. Yodlangan tuz zavod usuli bilan ishlab chiqariladi (1 tonna
tuzga 25 gramm kaliy yodid qo‘shiladi).
Bolalar  jamoalarida  bolalarga,  shuningdek,  bolalarda  uchray-
digan  tug‘ma  buqoqning  oldini  olish  uchun  homilador  ayollarga
haftasiga 1—2 marta 1—2 ta antistrumin yoki 1 haftada 1 marta kaliy
yodid  tabletkasi  ichirib  turish  buyuriladi.  Profilaktik  tadbir  si-
fatida emizikli onalarga ham ushbu usulni qo‘llash tavsiya etiladi.

194
15.  TAYANCH-HARAKAT  TIZIMI  KASALLIKLARI
Bolalarda îyoq-qo‘llar va tana harakatigà xos bo‘lgan kasallik-
larni 2 guruhga ajratish mumkin:
1. Suyak  va  bo‘g‘imlar  morfologiyasining  buzilishi  natijasida
kelib chiqqan kasalliklar.
2. Mushak  va  asablarning  noto‘g‘ri  faoliyati  natijasida  kelib
chiqqan kasalliklar.
15.1. Tug‘ma son chiqishi
Bola tug‘ilgan vaqtida chanoq-son bo‘g‘imida chiqib qolganlik
holati kuzatiladi. Bu holatni hamma vaqt va har qanday shifokor
ham o‘sha zahoti aniqlay olmaydi. Tug‘ma son chiqishi uch xilda
bo‘ladi:
1. To‘liq chiqish.
2. Yarim chiqish.
3. Displaziya.
Tug‘ma son chiqishi, o‘z navbatida, bir tomonlama yoki ikki
tomonlama bo‘lishi ham mumkin.
Klinikasi.  Bolani  sinchiklab  tekshiril-
ganda  son  suyagi  boshchasining  bo‘g‘im
chuqurchasiga  to‘liq  kirmasligi  buning
natijasida bo‘g‘im burmalarining bir-biriga
to‘g‘ri kelmasligi, oyoqlar harakatining che-
garalanishi va zararlangan tomonda oyoq-
ning kalta bo‘lishi kuzatiladi (36-rasm).
Davolash. Son suyagining to‘liq chiqi-
shida  Pavlin  yoylari  qo‘llaniladi,  bunda
oyoqlarni yozish chegaralanadi va ularning
harakati ta’minlanadi. Og‘ir chiqish holla-
rida tortib qo‘yish (traksiya) yoki operativ
davo  o‘tkaziladi.  Chanoq-son  bo‘g‘imi
displaziyasi  konservativ  yo‘l  bilan  davo-
lanadi, natija kuzatilmasa, operatsiya qilinadi.
Hamshiralik  parvarishi.  Pavlin  yoylari
bilan davolash ambulator sharoitda o‘tkaziladi
va uni doimo nazorat qilib turish kerak bo‘ladi.
Bolaning onasiga chanoq-son bo‘g‘imi
harakatiga  to‘sqinlik  qilmaydigan  kiyim
kiydirish, bolani oyoqlarini kergan holatda
ko‘tarib  yurish,  taglikni  ehtiyotlik  bilan
36-rasm. Chanoq-son
bo‘g‘imi  burmalarining
to‘g‘ri  kelmasligi  (a),
chiqqan tomonda
oyoqning kaltaligi (b).
a
b

195
almashtirish kerakligi, tozalik muolajalarini o‘tkazish usullari haqida
ma’lumotlar beriladi va o‘rgatib qo‘yiladi.
Profilaktikasi.    Bola  oyoqlarini  noto‘g‘ri  yo‘rgaklash  va  be-
shikka e’tiborsizlik bilan bog‘lash chanoq-son bo‘g‘imining no-
to‘g‘ri shakllanishiga olib keladi. Ota-onaga bolani yo‘rgaklash
va uni qo‘lda ko‘tarish, bolaning tana holatini fiziologik to‘g‘ri tu-
tish va ko‘krak yoshidagi bolalarda oyoqlarning erkin harakatiga
to‘sqinlik qilmaydigan holatlar tushuntiriladi.
15.2. Sinishlar
Bolalarda suyak to‘qimasi kattalarnikidan farq qilib, juda nozik,
singanda bo‘laklar toliq  ajralmaydi.
1. Tug‘uruq vaqtidagi sinishlar tug‘uruq vaqtida tashqi kuchlar
ta’sirida kelib chiqadi. Asosan, o‘mrov, yelka, son suyaklari sinishi
kuzatiladi, bunda falaj kuzatilmasa natija xayrli bo‘ladi.
2. Yelka suyagining periferik qismi sinishi, asosan, qo‘l  bilan
yiqilganda kelib chiqadi. O‘rta asab bilan bilak qismidan o‘tuvchi
asablarning falaji ko‘rinishidagi asoratlar bo‘lishi kuzatiladi.
3. Bilakning tashqi qismi sinishi ko‘p hollarda jarrohlik yo‘li
bilan davolanadi. Agar operatsiya qilinmasa suyak siniqlari o‘smaydi
va psevdoartroz rivojlanadi, natijada bir necha yil davomida asab
falaji kelib chiqishi mumkin.
4. Son suyagi tanasi (diafiz) sinishi, asosan, avtofalokat yoki
yiqilganda tashqi kuch ta’sirida kelib chiqadi.
Davolash. Bolalarda sinishlarning asosiy davolash usuli konser-
vativ davolashdir. Sezilarsiz yorilishlar va suyak deformatsiyasida
giðs qo‘yiladi. Aniq yorilganda tortish o‘tkaziladi. Qobiq usti si-
nishlarida qon aylanishi buzilishi va asab falajlari kuzatiladi. Bu
hollarda jarrohlik operatsiyasi qilinadi.
Giðs bog‘lami qo‘yilgan joy najas va siydik bilan ifloslanmasligiga
harakat qilinadi. Son sohasida giðsli bog‘lam qo‘yilganda tuvakdan
foydalanilsa, ifloslanishning oldini olish uchun suvqog‘oz yopib
qo‘yiladi.
Giðsli bog‘lam bosib turganda qon aylanishi buzilishi va asab
falaji kelib chiqishi mumkin, shuning uchun doimo nazorat qilib
turish kerak bo‘ladi. Uzoq vaqt giðsli bog‘lam qo‘yilganda mushaklar
atrofiyasi, mushak kuchining kamayishi, bo‘g‘imlar kontrakturasi
kelib  chiqishi  mumkin.  Shuning  uchun  tananing  boshqa  qism-
larida faol mashqlar o‘tkazib turilishi lozim.

196
16.  BOLALARDA  O‘SMA  KASALLIKLARI
Bolalarning har 10000—13000 tasidan 1 tasida o‘sma kasalliklari
kuzatiladi. Eng ko‘p uchraydigan kasallik leykemiya bo‘lib, o‘sma
kasalliklarining 40 % ni tashkil qiladi. Bundan tashqari, bosh miya
o‘smasi, limfoblastoma, neyroblastoma kasalliklari ham uchrab turadi.
16.1. Leykemiya
Leykemiya  qon  yaratuvchi  hujayralar  (qon  yaratuvchi  o‘zak
hujayra)ning har xil qon hujayralari (limfotsit, granulotsit, mega-
kariotsit)ni  differensiatsiya  jarayonida  boshqa  shaklga  o‘tisi  va
ularning  normadan  tashqari  ko‘payishi  natijasida  kelib  chiqadi.
Natijada suyak ko‘migi leykoz hujayralari bilan to‘ladi va bu sog‘-
lom qon yaratuvchi hujayralarning ko‘payishiga to‘sqinlik qiladi.



Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   34


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling