Психологиянинг предмети


Download 1.05 Mb.
Pdf ko'rish
bet122/131
Sana11.10.2023
Hajmi1.05 Mb.
#1698984
1   ...   118   119   120   121   122   123   124   125   ...   131
Bog'liq
умумий психология маруза матни

Характер акцентуацияси 
Характернинг у ёки бу хусусияти миқдорий ифодалилиги охирги 
маррага етиб ва норманинг энг охирги чегарасига бориб қолганда 
характернинг акцентуацияси (ортиқча урғу берилиши) деб аталади. 
Характерга ортиқча урғу берилиши айрим характер хусусиятларининг 
кучайиши натижаси сифатида норманинг охирги вариантларидан бири 
саналади. Бунда индивидда бошқаларига нисбатан барқарорлик бўлгани 
ҳолда бир хил стрессоген (қаттиқ ҳаяжонланувчи) омилларга заифлик 
ортиши кузатилади. Характернинг акцентуацияси ўта ноқулай вазиятларда 
патологик бузилишларга ва шахс ҳулқ-атворининг ўзгаришларига, 
психопатияга олиб бориши (характер шахснинг адекват ижтимоий 
адаптацияга тўсқинлик қилувчи ва амалда такрорланмайдиган патологияси
гарчи тўғри даволаш шароитларида баъзи тузатишларга берилса ҳам) 
мумкин, лекин уни патологияга оид деб ҳисоблаш ноўриндир.
Характернинг акцентуацияси (ортиқча урғу берилиши) турларини 
таснифлаш анча мураккаблик туғдиради ва ҳар хил номенклатураси бўйича 
бир-бирига мос келмайди. (К.Леонгард, А.Личко). Лекин акцентуациялашган 
хусусиятларнинг тавсифи маълум даражада бир хил бўлиб қолади. Бу ҳар 
иккала тасниф схемаларидан муваффақиятли терминларни олиб ва бунда 
психиатрик терминология («шизофрения хусусиятлари», «эпилепсия» 
хусусиятлари ва ҳоказо) билан тўғридан- тўғри ўхшашлик бўлишидан қочган 
ҳолда ортиқча урғу бериладиган хусусиятлар рўйхатини келтириш 
имкониятини беради. Характерни ортиқча урғу берилган ҳолда баҳолаш 
психиатрнинг эмас, балки педагогнинг диққатини жалб қилишини тақозо 
этади, гарчи акцентуация муаммосининг ўртача қўйилиши тарихи 
психиатрия ва психоневрологияга бориб тақалганда ҳам шундай 
ҳисобланади.
Немис психиатри К.Леонгард фикрича, 20-50% кишиларда баъзи 
характер хусусиятлари шу даражада кучлики, баъзан бир хил типдаги 
зиддият ва ҳиссий портлашларга олиб келиши мумкин.

Download 1.05 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   118   119   120   121   122   123   124   125   ...   131




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling