Qaytalanib turuvchi va jadallashishga moyil kasallik bo`lib, me'da va o`n ikki barmoqli ichakda yara illati sodir bo’lishi bilan ifodalanadi


Download 445 b.
Sana23.05.2017
Hajmi445 b.



Qaytalanib turuvchi va jadallashishga moyil kasallik bo`lib, me'da va o`n ikki barmoqli ichakda yara illati sodir bo’lishi bilan ifodalanadi

  • Qaytalanib turuvchi va jadallashishga moyil kasallik bo`lib, me'da va o`n ikki barmoqli ichakda yara illati sodir bo’lishi bilan ifodalanadi





Balog’atga yetgan axolining 2-5 foizi yara kasalligiga chalingan, ko’pincha 25-30 yoshlardagi erkaklarda uchraydi. Duodenum yarasi me'daga nisbatan 3 marta ko’p. Yara kasalligi ko’payishini urbanizatsiya, tartibsiz ovqatlanish, tashki muxitning ifloslanishi va to’kima gipoksiyasining rivojlanishi bilan bog’laydilar

  • Balog’atga yetgan axolining 2-5 foizi yara kasalligiga chalingan, ko’pincha 25-30 yoshlardagi erkaklarda uchraydi. Duodenum yarasi me'daga nisbatan 3 marta ko’p. Yara kasalligi ko’payishini urbanizatsiya, tartibsiz ovqatlanish, tashki muxitning ifloslanishi va to’kima gipoksiyasining rivojlanishi bilan bog’laydilar



A) Alimentar omil - odatdagi ovkatlanish ritmining o`zgarishi, o`tkir ta'sirlovchi (qovurilgan, achchiq, sho’r, dudlangan) taomlarni iste'mol kilish

  • A) Alimentar omil - odatdagi ovkatlanish ritmining o`zgarishi, o`tkir ta'sirlovchi (qovurilgan, achchiq, sho’r, dudlangan) taomlarni iste'mol kilish

  • B) Alkogol

  • V) Dori-darmonlar

  • G) Davomli yoki tez-tez kaytalanuvchi asab-ruxiy taranglanish, bosh miyaning mexanik shikastlanishi (chaykalishi), nerv sistemasining distrofik o`zgarishlari.



D) Buyrak usti, miya ortig’i (gipofiz) va jinsiy bezlar gormonlari boshqaruvi mexanizmlarining buzilishi xastalikning vujudga kelishida aloxida o`rin egallaydi

  • D) Buyrak usti, miya ortig’i (gipofiz) va jinsiy bezlar gormonlari boshqaruvi mexanizmlarining buzilishi xastalikning vujudga kelishida aloxida o`rin egallaydi

  • Ye) Irsiy omillar:

  • (1) yaqin qarindoshlarda xastalikka chalinish xavf-xatari 10 martadan ortiq

  • (2) O (I) gurux qonli odamlarda yara kasalligiga duchor bo’lish extimoli 30-40 foizdan yuqori

  • J) Infeksiya - xelikobakter pilorining yara chaqiruvchi (ulserogen) shtammlari aniqlangan







Yara kasalligi rivojlanishining mexanizmi asosida «tajovuzkor» va «ximoyachi» omillar o’rtasidagi fiziologik muvozanatning buzilishi yotadi

  • Yara kasalligi rivojlanishining mexanizmi asosida «tajovuzkor» va «ximoyachi» omillar o’rtasidagi fiziologik muvozanatning buzilishi yotadi





(1) me'da shirasining xlorid kislotasi va pepsin;

  • (1) me'da shirasining xlorid kislotasi va pepsin;

  • (2) o`n ikki barmok ichakdan o`tning (duodenal-gastralgik reflyuks) oshqozonga tushishi;

  • (3) me'da va o`n ikki barmok ichak dismotorikasi;

  • (4) Helicobacter pylori;

  • (5) Gistamin va serotonin kislotali peptik omil faolligini oshiradi va membrana o’tkazuvchanligini kuchaytiradi



(1) tarkibida neytral mukopolisaxaridlar bo`lgan me'da va o`n ikki barmogli ichak shillig’i;

  • (1) tarkibida neytral mukopolisaxaridlar bo`lgan me'da va o`n ikki barmogli ichak shillig’i;

  • (2) sialo va sulfomutsinlar

  • (4) normal maxalliy qon aylanishi



1. Etiologiyasiga qarab:

  • 1. Etiologiyasiga qarab:

  • A) Xelikobakter pilori bilan bog’langan.

  • B) Xelikobakter pilori bilan bog’lanmagan.

  • 2. Joylashishiga qarab:

  • A) Me'da yarasi:

  • a) kardiya qismi

  • b) kichik egriligi

  • v) pilorik bo’limi (oshqozonni chiqishi)

  • g) antral bo’limi

  • B) O’n ikki barmoqli ichak yarasi:

  • a) piyozchasida

  • b) piyozchadan tashqari bo’lim (postbulbar)

  • C) Me'da va o’n ikki barmoqli ichak yarasining birga mavjudligi



3. Yara turiga qarab:

          • 3. Yara turiga qarab:
          • A) yakka
          • B) ko’pchilik
          • 4. Yara diametriga qarab:
          • A) kichkina diametrli 0,5 sm gacha
          • B) o’rta diametrli 0,5-1sm gacha
          • C) katta diametrli 1,1-2,9sm
          • D) ulkan (juda katta), me'da yarasi uchun 3sm va ortiq, o’n ikki barmoqli ichak yarasi uchun 2sm dan ortiq
          • 5. Klinik kechishiga qarab:
          • A) tipik
          • B) notipik
          • - notipik og’riq sindromi bilan
          • - og’riqsiz (lekin boshqa klinik belgilar bilan)
          • - simptomsiz






Me'da va o`n ikki barmoq ichak yara kasalligi ba'zan belgisiz kuzatiladi. Xastalikning mazkur turida jarayon to`satdan qon qusish yoki yara teshilishi ko`rinishi bilan ifodalanadi. O`n ikki barmoq ichak «soqov» yarasida najas qora rangda bo`ladi (tarkibida qon mavjudligi xisobiga), ko`pincha bexushlik sodir bo`ladi.

  • Me'da va o`n ikki barmoq ichak yara kasalligi ba'zan belgisiz kuzatiladi. Xastalikning mazkur turida jarayon to`satdan qon qusish yoki yara teshilishi ko`rinishi bilan ifodalanadi. O`n ikki barmoq ichak «soqov» yarasida najas qora rangda bo`ladi (tarkibida qon mavjudligi xisobiga), ko`pincha bexushlik sodir bo`ladi.



(1) Og’riq - xastalikning zo`rayishi davrida yetakchi belgi xisoblanadi. Og’riq sezgisini vujudga keltiruvchi sabablar quyidagilar:

  • (1) Og’riq - xastalikning zo`rayishi davrida yetakchi belgi xisoblanadi. Og’riq sezgisini vujudga keltiruvchi sabablar quyidagilar:

  • a) me'da va pilorus muskullarining qisqarishi;

  • b) tomir devori qisqarishi natijasida vujudga keluvchi ishemiya;

  • c) yalliglanish jarayoni



Qusish - yara kasalligida ko`ngil aynishisiz, og’riqning eng kuchaygan davrida sodir bo`ladi

  • Qusish - yara kasalligida ko`ngil aynishisiz, og’riqning eng kuchaygan davrida sodir bo`ladi

  • Qusishning ikki turi tafovut qilinadi:

  • (1) gipersekretsiya ta'sirida yara satxining ta'sirlanishiga bo’liq;

  • (2) me'da pilorik bo`limining stenozi natijasida.



  • Jig’ildon qaynashi

  • Nordon kekirish.

  • Ko`ngil aynishi kam uchraydi.

  • Kabziyat xastalikning zo`raygan davrida kuzatiladi



Me'dani fraksion usulda zondlanganda, ko`pincha shira miqdorining ko`payganligi va uning yuqori kislotaliligi aniqlanadi.

  • Me'dani fraksion usulda zondlanganda, ko`pincha shira miqdorining ko`payganligi va uning yuqori kislotaliligi aniqlanadi.

  • Najasda qon aniqlanishi yara vjudligini tasdiqlidi

  • Siydikda ko`pincha proteolitik ferment - uropepsin miqdorining ko`payishi aniqlanadi.



Rentgen tekshirishlari - yara «tokchasi»,

  • Rentgen tekshirishlari - yara «tokchasi»,

  • Gastrofibroskopiya - yara nuqsoni shaklini, xajmini chuqurligini asoratlar borligini aniqlaydi.



(1) Surunqali giperatsidli gastrit



konservativ va jarroxlik usullari bilan bajariladi.

  • konservativ va jarroxlik usullari bilan bajariladi.

  • Davoni individualizatsiyalash

  • Xastalikni davolashda muxim-sharoyitlarda xisoblanadi.

  • (1) Jiddiy yotoq tartibi 1-2 xafta qo’llaniladi,

  • (2) Davoli ovqat .

  • (3) Dori-darmonlar bilan davolash patogenetik tamoyil (prinsip) asosida bajariladi:

  • parda himoya faoliyatini, xujayralar regeneratsiyasini va mahalliy qon aylanishni sozlash, xelikobakter piloriga qarshi antibakterial moddalarni qo’llash tavsiya qilinadi.



(1) Cimetidin (tagamet)

  • (1) Cimetidin (tagamet)

  • (2) Ranitidin

  • (3) Famotidin.

  • (4) Omeprol

  • (5) Ranisan



(1) Eriydigan antacidlar:

  • (1) Eriydigan antacidlar:

  • (a) magniy oksidi.

  • (b) magniy karbonati.

  • (c) magniy triksilikati.

  • (d) vikalin, vikair yoki rotor.

  • (2) Erimaydigan antacidlar:

  • (a) almagel yoki flatugel

  • (b) fosfalugel



(1) oksiferriskarbon natriy.

  • (1) oksiferriskarbon natriy.

  • (2) Solkoseril

  • (3) Vinilin

  • (4) oblepixa yog’i

  • (5) U-vitamini

  • (6) B1, B2, B6, B12, B15, C, A vitaminlar.



Sukralfat - alyuminiyning organik tuzi

  • Sukralfat - alyuminiyning organik tuzi

  • Vismutning kolloidli subcitrati

  • a) Metacin

  • b) Platifillin

  • c) Sulpirin (egnolin)

  • d) Gastrostecepin

  • e) Gastrobamat








Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling