S. z mirtursunova.,SH. Sh. Bobojonova. Patologiya fanidan


Download 5.01 Kb.

bet2/26
Sana27.11.2017
Hajmi5.01 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26

 
Yallig„lanish.  
Isitma.  
Alteratsiya:  yallig‗lanish  o‗chog‗ida  moddalar  almashinuvining  va  fizik  – 
kimyoviy  o‗zgarishlarni  kuzatilishi.  YAllig‗lanish  mediatorlari:  ularning  turlari,  kelib 
chiqishi, rivojlanishidagi ahamiyati. 
Ekssudatsiya. Maxalliy Qon aylanish buzilishlarining bosqichlari va mexanizmlari. 
Ekssudat turlari. Qon tomirlardan qoni suyuq qismini to‗qimaga o‗tish, mexanizmlari. 
Leykotsitlar  emigratsiyasi  va  mexanizmlari.  YAllig‗lanish  jarayonida  har  xil 
to‗qimalarda  proliferatsiya  rivojlanish  mexanizmlari  va  uning  ahamiyati.  Fagotsitoz 
turlari, bosqichlari va mexanizmlari. 
Isitmaning  umumiy  patofiziologik  belgilari.  Isitma  etiologiyasi.  Infeksion  va 
infeksion bo‗lmagan isitmalar. 
Infeksion  jarayonda,  to‗qimalarning  aseptik  shikastlanishida  va  immun 
reaksiyalardan  pirogen  moddalarning  xosil  bo‗lish  manbalari  va  ularning  kimyoviy 
tabiati.  Isitmaning  har  xil  bosqichlarida  termoregulyasiyaning  buzilishlari  va  ularning 
mexanizmlari.  Isitma  reaksiyasi,  tiplari  haqida  tushuncha.  Isitmada  fiziologik 
funksiyalarni va moddalar almashinuvini buzilishi. Isitmaning biologik ahamiyati. 
 
                 Qon tizimining patologiyasi. Trombositopatiyalar. 
Anemiyalar  etiologiyasi,  patogenezi,  klassifikatsiyasi  va  asosiy  ko‗rinishlari 
(postgemorragik, gemolitik, mieletoksik, vitamin V12, temir etishmasligi). 
Gipoplastik  va  aplastik  anemiyalar,  har  xil  anemiyalarda  Qon  va  suyak  iligi 
ko‗rsatkichlari. 
Leykotsitoz va leykopeniya, etiologiyasi, patogenezi 
Leykotsitoz va leykopeniya haqida tushuncha. Leykotsitar formulaning O‗zgarishi. 
Uning turlari, sabablari, rivojlanish mexanizmi va organizm uchun ahamiyati. 
Dori preparatlarni ishlatish natijasida oq qon sistemasining buzilishi. Gemoblastoz 
va  leykoz  haqida  tushuncha.  Leykozlarning  o‗sma  tabiati,  ularning  etiologiyasi  va 

12 
 
klassifikatsiyasi. Leykozlarda qon ishlab chiqarish va periferik qonda xujayralar tarkibi 
o‗zgarishining xususiyatlari. 
 
Yurak – qon tomirlari tizimi patologiyasi.  
Qon  aylanish  etishmovchiligi  tushunchasi,  uning  asosiy  ko‗rinishi  va  turlari, 
qonning umumiy xajmi kamayishida qon aylanish etishmovchiligi, o‗tkir qon yo‗qotish 
gipovolemiya asosiy sabablaridan biri ekanligi, qon yo‗qotishda organizmning ximoya 
moslashuv  reaksiyalari: tezda  sodir bo‗ladigan gemodinamik  reaksilar, qonning xajmi, 
plazma oqsillari, shaklli elementlarning o‗z xolatiga qayta tiklanishi. Yurak  funksiyasi 
buzilganda qon aylanish etishmovchiligi haqida tushuncha, uning asosiy formalari. 
Yurak  ka  xaddan  tashqari  og‗irlik  tushishi  natijasida  Yurak    etishmovchiligini 
kelib  chiQishi,  uning  rivojlanish  bosqichlari  va  turlari.  Miokardning  fiziologik  va 
patologik gipertrofiyasi. Dekompensatsiya mexanizmlari. 
Yurak  ning  miokardial  etishmovchiligining  kelib  chiqish  sabablari  va  rivojlanish 
mexanizmlari.  Aritmiya  uning  turlari  kelib  chiqishi  sabablari  va  mexanizmlari. 
Aritmiyaning  elektrokardiografik  va  gemodinamik  ko‗rinishlari.  Yurak    fibrilyasiyasi 
va  ekstrosistoliyasi.  Koronar  etishmovchiligining  kelib  chiqish  sabablari.  Yurak  
etishmovchiligi  kelib  chiqishida  psixoemotsional  faktorlar  va  vissero-visseral 
reflekslarning ahamiyati. 
Yurak    blokadasi.  Ularning  turlari,  kelib  chiqish  sabablari.  Yurak    paroklari, 
etiologiyasi, patogenezi 
Qon tomir tonusi buzilishida qon aylanish etishmovchiligi. Arterial gipotenziya va 
ularning mexanizmlari. 
Arterial  qon  bosim  sistemasini  farmakologiya  vositalari  bilan  stabillash,  qon 
tomirlarini  xarakatga  keltiruvchi,  markazga  ta‘sir  qiluvchi,  Yurak    ishiga,  qon  tomir 
innervatsiyasi va ularning silliq muskullar tonusiga ta‘sir qiluvchi ta‘sirotlarni qo‗llash. 
Arterial gipertenziya. 
Birlamchi  arterial  gipertenziya  (gipertonik  kasallik)  va  ikkilamchi  (simptomatik) 
gipertenziya. Toj arteriallarda qon aylanishining buzilishi, o‗tkir Yurak  etishmovchiligi 
(stenokardiya). Infarkt, miorakd, etiologiyasi, patogenezi.  
 
Hazm tizimi patologiyasi. Jigar patologiyasi.  
Ishtaxa  buzilishining  famakologik  korreksiyalash  yo‗llari.  Ochlik  markazini 
tormozlab  ishtaxani  bug‗ish  va  to‗lik  ishtaxani  normallashtirish.  Sulak  bezlari 
funksiyasini  buzilishi:    gipo  va  gipersalivatsiya,  ularning  sabablari  va  mexanizmlari. 
Me‘da sekretsiyasini patologik tiplari. 
Me‘daning motor funksiyasini buzilishi va ularni vegetotrop vositalari yordamida 
korreksiyalash. Ko‗ngil aynishi, qusish sabablari va mexanizmlari.  
Ingichka va yug‗on ichakning sekretor va motor funksiyalarini buzilishi.  
 
Jigar  vazifalari  buzilishining  etiologiyasi  va  asosiy  turlari.  Jigar  patologiyasini 
eksperimental modellari. Gepatitlar va jigan sirrozi, ularning etiologiyasi va patogenezi. 
Sariqlik patofiziologiyasi va turlari.  
Buyraklar patologiyasi.   

13 
 
Buyrak gemodinamikasining buzilishi, siydik ajralishining Qiyinlashuvi, buyraklar 
parenximasini  shikastlanishi,  siydik  hosil  bo‗lishi  neyro  –  gumoral  boshqarilishining 
buzilishi. 
Koptokcha filtratsiyasi, proksimal va distal kanalchalar reabsorbsiyasi, kanalchalar 
sekretsiya  va  ekskretsiyasi,  aralash  buzilishlarining  mexanizmlari.  Buyrak  faoliyati 
buzilishining asosiy ko‗rinishlari. 
Arterial  qon  bosimni  va  qon  tomirlar  tonusini  korreksiyalab,  buyrak  faoliyatini 
yaxshilash.  Poliuriya  bilan  boradigan  kasalliklar  etiologiyasi  patogenezi  va  kechishini 
hisobga olgan holda farmakologik vositalar bilan diurezni kamaytirish. 
Buyrak tosh kasalliklari sabablari va rivojlanish mexanizmlari. 
Buyrak tosh kasalligini etiologiyasi.  
Tosh hosil bo‗lishiga to‗sqinlik qiladigan, ularni eritib yubora oladigan va chiqarib 
yuboradigan, siydik reaksiyasini aktiv tuzatadigan dori darmon vositalarini qo‗llash. 
 
Endokrin tizimi patologiyasi. Endokrinopatiyalar
.
 
Organizmning  xayot  faoliyatini  maxsus  tarzda  idora  etuvchi  endokrin  tizimidir.  
Endokrin  tizimining  buzilishini  keltirib  chiqaruvchi  sabablar,  gipofizni  giper  va  gipo 
funksiyasi oqibatida kelib chiquvchi kasalliklar. Qalqonsimon bez va qalqonsimon bezi 
oldi bezlari faoliyatining buzilishlari.  
 
Buyrak  usti  bezi,  jinsiy  bezlar,  epifez,  me‘da  osti  bezi  faoliyatining  buzilishlari 
natijasida kelib chiqadigan kasalliklar xaqida ma‘lumotlar berish.  
 
 
Nerv tizimi patologiyasi.  
Asab  tizimini  xarakatlantiruvchi  funksiyasi  buzilishi.  Giperkinetik  xolatlar. 
Talvasaga  qarshi  preparatlar  yordamida  qo‗zg‗aluvchanlikni  spinal  motoneyronlar  va 
po‗stloq  osti  qo‗zg‗alish  o‗tishini  kamaytirish.  Gipokinetik  xolat,  markaziy  periferik 
paralich  va  parezlarni  keltirib  chiqaruvchi  omillarni  yo‗qotish,  miya  shishi, 
intoksikatsiya. 
Asab tizimining sezuvchanlik funksiyasini buzilishi, turlari va mexanizmlari. 
    
Amaliy mashg„ulotlarning mavzulari 
 
1.
 
Patologiya faniga kirish. Farmasevtlar faoliyatida patologiya fanining ahamiyati. 
2.
 
Hujayra 
shikastlanishi. 
Patologik 
jarayonlarni 
rivojlanishida 
shart 
– 
sharoitlarning ahamiyati. 
3.
 
Qon aylanishining mahalliy buzilishlari. Tromboembolizm va staz. 
4.
 
Yallig‗lanish.Ekssudatsiya. 
5.
 
Isitma. Termoregulyasiya. 
6.
 
Moddalar almashinuvi patologiyasi..Qandli diabetlar  
7.
 
Kislota  –  ishqor  muvozanatining  buzilishlari.  Suv  –  tuz  almashinuvining 
buzilishi.Edema.  
8.
 
Immun tizimi patologiyasi. Allergiya. 
9.
 
To‗qima o‗sishining patologiyasi.Neoplaziyalar.  
10.
 
Qon tizimining patologiyasi. Talassemiyalar 
11.
 
 Oq qon patologiyasi. Reaktiv leykotsitozlar 
12.
 
 Yurak – qon tomirlari tizimi patologiyasiKardiomiopatiyalar 

14 
 
13.
 
 Nafas tizimi patologiyasi. Pnevmoniyalar. 
14.
 
 Hazm tizimi patologiyasi.  
15.
 
Jigar va me‘da osti bezi patologiyasi. Yog‘li gepatozlar 
16.
 
 Buyraklar patologiyasi.  
17.
 
 Endokrin tizimi patologiyasi. Endokrinopatiyalar. 
18.
 
 Nerv tizimi patologiyasi. 
Laboratoriya ishlarini tashkil etish bo‟yicha ko‟rsatmalar 
 
Fan bo‘yicha laboratoriya ishlari namunaviy o‘quv rejada ko‘zda tutilmagan. 
 
Kurs ishini tashkil etish bo‟yich uslubiy ko‟rsatma 
Fan bo‘yicha kurs ishi namunaviy o‘quv rejada rejalashtirilmagan. 
Mustaqil ta‟limning mavzulari 
 
Talaba mustaqil ishining asosiy maqsadi – o`qituvchining raxbarligi va nazoratida 
muayyan  o`quv  ishlarini  mustaqil  ravishda  bajarish  uchun  bilim  va  ko`nikmalarni 
shakllantirish va rivojlantirish.  
Talaba mustaqil ishini tashkil etishda quyidagi shakllardan foydalaniladi:  

 
ayrim nazariy mavzularni o`quv adabiyotlari yordamida mustaqil o`zlashtirish;  

 
bеrilgan mavzular bo`yicha axborot (rеfеrat) tayyorlash;  

 
nazariy bilimlarni amaliyotda qo`llash;  

 
makеt, modеl va namunalar yaratish;  

 
prezentatsiyalar; 

 
testlar; 

 
ilmiy maqola , anjumanga ma'ruza tayyorlash va x.k..  
Amaliy  mashg`ulotlarni  tashkil  etish  bo`yicha  kafеdra  profеssor  –  o`qituvchilari 
tomonidan  ko`rsatma  va  tavsiyalar,  masalalar  to`plami  ishlab  chiqiladi.  Unda 
talabalarga asosiy ma'ruza mavzulari bo`yicha amaliy masala va misollar  еchish uchun 
masalalar kеltirildi 
   
Tavsiya etilayotgan mustaqil ishlarning mavzulari 
 
1.
 
Irsiy kasalliklar. 
2.
 
Regional mikrosirkulyatsiyaning buzilishi. 
3.
 
Yallig‘lanish mediatorlari. 
4.
 
Issiq urishi. Gipertermik sindrom. 
5.
 
Yog‘li infiltratsiya va distrofiya. 
6.
 
Kislorod – ishqor buzilishining asosiy ko‘rinishlari. 
7.
 
Immunodefitsit holat OITS. 
8.
 
O‘smalarni paydo qiluvchi sabablar. 
9.
 
Irsiy gemolitik anemiyalar. 
10.
 
Toj tomirlar arterosklerozi 
11.
 
Bronxial astma. 
12.
 
Vabo kasalligi.    
 

15 
 
                                Dasturning informatsion - metodik  ta‟minoti 
 
       Patologiya  fanini  o‗zlashtirishda  ajratilgan  soatlar  uchun  amaliy  mashg‗ulot  va 
ma‘ruza  darslari  ta‘limning  zamonaviy  (xususan  interfaol,  bumerang,  aqliy  xujum) 
metodlari  pedogogik  va  axborot-kommunikatsiya  (media  ta‘lim,  amaliy  dastur 
paketlari, elektron-dialektik) texnologiyalarini qo‗llash orqali olib boriladi. - asab tizimi 
patologiyasi  bo‗limiga  tegishli  ma‘ruza  darslarida  komp‘yuter  texnologiyalari 
yordamida prezentatsion va elektron – didaktik texnologiyalaridan: 
-
 
Yurak    –  qon  tomir  va  nafas  tizimi  patologiyasi  mavzularida  o‗tkaziladigan 
laboratoriya  mashg‗ulotlarida  ―aqliy  xujum‖,  ―guruxli  fikrlash‖,  ―blits  o‗yini‖, 
pedagogik texnologiyalaridan; 
-
 
hazm  tizimi,  ajratish  tizimi,  moddalar  almashinuvi  patologiyasi  mavzularida 
o‗tkaziladigan laboratoriya mashg‗ulotlarida kichik gurux musobaqalari, guruhli 
fikrlash, pedagogik texnologiyalarini qo‗llash nazarda tutiladi. 
 
Tavsiya etiladigan adabiyotlar ro„yxati  
 
Asosiy adabiyotlar 
 
1. I. A. Karimov. ―Kadrlar tayyorlash  milliy dasturi‖. Toshkent-1997yil.  
2.  B.Xodiyev; L Golish  ―Mustaqil o‘quv faoliyatini tashkil etish usul va   
vositalari, Toshkent – 2010-yil 
3.Maloshtan L.N; Ryadnik  E.K; Jegunova G.R; Petrenko I.G ―Fiziologiya s 
osnovami anatomii cheloveka‖  Xarkov 2002 yil 
4.Abdullaxujaeva  M.S.,  Osnovi  patologii  cheloveka.  Tom  -  1,2.  T.,  ―Ibn  Sino‖ 
nashriyoti, 1997 g.    
      5.Abdullaev  N.X.,  Karimov  X.E.  Patologik  fiziologiya.  T.,  ―Ibn  Sino‖  
nashriyoti.,1998 y. 
     6.Abdullaev  I.X.,  Karimov  X.E.,  Iriskulov  B.O‗.,  Mirtursunova  S.Z.  Patologik 
fiziologiya asoslari. T., ―Fan‖ nashriyoti, 2008 y.  
     7.Karimov  H.Y.,  Saidov.S.A.,  SH.SH.  Bobojonova.  Patologiya.  T.,  ―Tafakkur 
qanoti‖, 2014y. 
 
 
Qo„shimcha adabiyotlar: 
 
1.
 
Abdullaev  N.X..  Karimov  X.YA.,  Patologik  fiziologiyadan  amaliy  mashg‗ulotlar 
uchun qo‗llanma. T., ―ToshMI‖ nashriyoti, 1994 y.  
2.
 
Litvitskiy P.I.. Patologicheskaya fiziologiya. M., izd – vo ―Meditsina‖, 1995 g.  
3.
 
Mirtursunova S.Z., Bagdasarova E.S. Patofiziologiya fanidan ma‘ruzalar matni. 
―KOLORIT GROUP‖ nashriyoti 2008 y. 
 

16 
 
Xorijiy adabiyotlar: 
 
     1.  Robbins+Basic+Pathology+(9th+Edition) California- 2013y 
2.A.D.Ado, ―Patologicheskaya  fiziologiya‖. Xarkov- 1985yil 
3.S.G. Xachkruzov.‖ UZI  v  ginekologii‖. Sankt- Peterburg-2003yil 
4.Vikrem Dogra; Debra Djorj Rubens.‖ Sekreti Ultrazvukovoy diagnostiki.‖  
 London-2006 yil. 
       
5.Artur K. Gayton Djon E. Xoll –Tibbiyot fiziologiyasi 
        Moskva Logosferl – 2008 g. 
     6. Vichram Singh, Anatomy of abdomen & Lower limb 1,2,3. 2011. 
      7. Indu Khurana. ―Medical physiology‖ Elsevier, India 2012 
 8. Stefan Silbernagl.,Florian Lang,-Color Atlas of Pathophyziology-2000. 
New  York. 
 
Internet saytlari 
 
1.
 
http://www.ziyonet.uz
 
2.
 
http://www.wikipedia.ru
 
3.
 
http://www.chemist.com
 
4.
 
http://www.himiki.ru
 
5.
 
http://www.organicchem.com
   
 
6.
 
http://www.Lex.uz

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

17 
 
 
O„ZBEKISTON  RESPUBLIKASI   
SOG„LIQNI  SAQLASH VAZIRLIGI 
TOSHKENT  FARMATSEVTIKA  INSTITUTI 
“FARMAKOLOGIYA  VA  KLINIK  FARMATSIYA” KAFEDRASI 
 
 
Ro‗yxatga olindi 
№________________ 
2016__ yil _________ 
           
       ―TASDIQLAYMAN‖ 
O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor 
       f.f.d.  S.U.Aliyev________ 
 2016____ yil ―_____________‖ 
 
Bilim sohasi:           500000 – Sog‗liqni saqlash va ijtimoiy ta‘minot 
Ta‘lim sohasi:         510000   – Sog‗liqni saqlash 
Ta‘lim yo‗nalishi:   5510500 – Farmatsiya (Klinik farmatsiya) 
                                5510500 – Farmatsiya (Farmatsevtik taxlil) 
                                5510500 – Farmatsiya (Farmatsevtika ishi) 
                                5111000 – Kasb ta‘limi (5510500-Farmatsevtika ishi) 
                                5510600 – Sanoat farmatsiyasi (dori vositalri) 
                                5510600 – Sanoat farmatsiyasi (farmatsevtik biotexnologiya) 
                                5510600 – Sanoat farmatsiyasi (kosmetsevtika) 
                                5320500 – Biotexnologiya (farmatsevtik biotexnologiya) 
 
 
 PATOLOGIYA 
 fanidan 
 
ISHCHI DASTUR 
Umumiy o„quv soati:   
Farmatsiya-121 
k /t -114 
qayta tayyorlov kursi-90 
Jumladan:  
Ma‟ruza 
Farmatsiya-18 
 k /t – 18 
 qayta tayyorlov kursi-20 
Amaliy mashg„ulot 
Farmatsiya-54, 
 k /t  - 54 
qayta tayyorlov kursi-40 
Mustaqil ta‟lim soati 
Farmatsiya-49 
k /t -42                                   TOSHKENT-2016 

18 
 
Tuzuvchilar:  
Farmakologiya va klinik farmatsiya kafedrasi dots., b.f.n. – Mirtursunova S.Z. 
Farmakologiya va klinik farmatsiya kafedrasi katta o‘qituvchi.– SH.SH. Bobojonova      
 
 
 
Taqrizchilar: 
 
 
Utyamishev R.G – Gematologiya va qon quyish ITI  profeesor t.f.d 
Fayzieva Z.T. – Ilmiy tadqiqot va ilmiy pedogogik kadrlar tayyorlash bo‗limi  
                           boshlig‗i, t.f.d.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ishchi  dastur  namunaviy  dastur  asosida tuzildi va kafedraning    ―___‖___2016  yildagi 
№___ yig‗ilishida muxokama qilinib, tasdiqlash uchun tavsiya etildi. 
 
Kafedra mudiri:                                                   dots.S.A.Saidov. 
 
Ishchi dastur soha uslubiy kengashida muhokama qilinib va tasdiqlash uchun tavsiya 
etildi 
―___‖___ 2016yil №___ sonli bayonnomasi 
 
Soha uslubiy kengash raisi:                                      dots.S.A.Saidov.  
 
 
 
 
 
 
Ishchi dastur MUKda ko‗rib chiqildi va tasdiqlandi. 
 ―____‖____________dagi ― _____‖ sonli bayonnomasi.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
                                                                       

19 
 
                                                                
KIRISH 
 
         Fanni o„qitishdan maqsad va uning vazifalari. 
Fanni  o„qitishdan  maqsad  Patologiya  oliy  meditsina  ta‘lim  tizimida  meditsina 
fani  va  amaliyotini  mustasnosiz  barcha  jabhalarining  bevosita  asosi  sifatida 
fundamental – zaminiy fanlar qatoriga kiradi. 
 Patologiya fani oliy ta‘lim tizimida tibbiy-biologik fanlar va kimyo farmatsevtika 
sohalarining yaqinlashuvida muhim vazifani o‗taydi. Ushbu fanning asosiy  maqsadi, u 
kasal organizmdagi hayotiy jarayonlarni o‗rganadi. 
Patalogiya  fanining  asosiy  vazifasi  meditsina-ning  turli  muammolarini  anglash, 
masalalarini hal etish va savollariga davrning o‗ziga xos fan – texnika yutuqlari asosida 
zamonaviy  nuqtai  nazardan  javob  berish  kabi  vazifalarini  o‗z  ichiga  olgan  patologiya 
fani  muhim  fanlar  qatoriga  kiradi.  CHunki  ayrim  yoki  mahsus  fanlar  (biologiya, 
anatomiya, gistologiya, fizika, kimyo)  hamda  klinik  meditsinaning  turli  sohalariga oid 
adabiyot manbalarini topish, son – sanoqsiz kasalliklarga hos ma‘lumotlarni patologiya 
nuqtai  nazaridan  bilish,  ularni  tahlil  eta  olish,  uning  asosida  eksperimental  sharoit 
(tajriba)  da  davolash  choralarini  topib,  asoslab  berish  va  h.k.  masalalarni  hal  etish, 
asosan shu fanning zimmasidadir.  
 Fan  bo„yicha  talabalarning  bilimiga,  malaka  va    qo„nikmasiga  qo„yiladigan 
talablar 
Patologiya fanini o‗rganish davomida quyidagi bilimlarga ega bo‗lishi kerak: 
-
 
umumiy nozologiyaning asosiy tushunchalarini; 
-
 
kasalliklar  kelib  chiqish  sabablarini,  shart-sharoitlarini,  organizmning  reaktivlik 
xossalarini, kasallikning rivojlanish oqibatlarini; 
-
 
tipik patologii jarayonlar va reaksiyalar sabablarini va mexanizmlarini; 
-
 
a‘zo va sistemada kechadigan buzilishlarning ko‗rinishlari; 
-
 
patologik jarayonlarni o‗rganishda eksperimental usulning axamiyati; 
-
 
Respublikamizda sog‗liqni saqlash va profilaktika ishlarini rivojlantirishda umumiy 
patologiyaning axamiyati; 
-
 
umumiy patologiya masalalarini materialistik nazariy asosida analiz qilinishi
Talabaning ko„nikmasiga qo„yiladigan talablar: 
Laboratoriya  mashg‗ulotlarda  esa  talabalarning  o‗zlari  mustaqil  ravishda 
hayvonlarda tajriba o‗tkazishlari, tajriba bayonini yozishlari, olgan natijalarni analiz 
kilishlari 
xamda 
tayyor 
surtmalar, 
preparatlar, 
gemogrammalar, 
elektrokardiogrammalar, biokimyoviy analizlarni tekshirishlari va sinov masalalarini 
yechishlari kerak.  
1.3.  Fanning   o„quv  rejadagi  boshqa  fanlar  bilan  o„zaro  bog„liqligi  va uslubiy 
jihatdan uzviy ketma-ketligi 
Patologiya fanini o‗rganishda fiziologiya bilan odam anatomiyasi, biokimyo, 
mikrobiologiya va farmakologiya fanlarini materiallaridan keng foydalaniladi. Bu 
fanlardan olingan bilimlar prodyuser uchun nixoyatda ahamiyatli bo‗lib, ular yordamida 
kasalliklarni rivojlanish mexanizmi, uni davolash va oldini olish kabi muxum 
tushunchalarni bo‗lajak farmatsevt egallashi lozim. Odam anatomiyasi va fiziologiyasi 
kursi: 

20 
 
- Odam organizmining asosiy tizimlari (yurak qon tomir, nafas, endokrin, ayruv va x.k.) 
a‘zolarini tuzilishi va funksiyasini; 
- Xazm fiziologiyasi; 
- Ichki muxit (gomeostaz) tushunchasi
- Modda va energiya almashinuvi. Termoregulyasiya. 
- Analizatorlarning tuzilishi va funksiyasi; 
Biologik kimyo kursi: 
- Organik moddalarning tuzilishi va xossalari; 
- Organizmda kechadigan xayotiy jarayonlar (modda va energiya almashinuvi); 
- Vitaminlar xillari, tarkibi va ahamiyati
Mikrobiologiya kursi: 
- Patogen va patogen bo‗lmagan mikroorganizmlar to‗g‗risida tushuncha; 
- Immunokompetent sistema to‗g‗risida tushuncha; 
- YUqumli kasalliklarni kechishi, davolash, oldini olish usullari; 
Farmakologiya kursi: 
- Dori moddalarini xillari ta‘sirlanish mexanizmlari; 
- YUrak qon tomiri kasalliklarini davolashda ishlatiladigan dori – darmonlar. 
Fanning ishlab chiqarishdagi o„rni. 
Tibbiy oliy bilimgohlarda o‗qitiladigan nazariy fanlar ichida patologiya muxum rol 
o‗ynaydi.  U  bemor  muhim  organizmdagi  hayotiy  jarayonlarni  buzilishlarini, 
kasalliklarni  rivojlanish  qonuniyatlarini,  sabablarini  o‗rganadi.  Bu  fan  asosan 
organizning  hayotiy  faoliyatini  buzilishini  kelib  chiqishi  va  rivojlanishi  qonuniyatlari, 
ularning  sabablari,  tipik  shakllari,  oqibatlari  va  organizm  uchun  ahamiyati  xaqida 
umumiy tasavvurlar beradi. 

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling