Seminar mashg’ulotlarining ta’lim texnologiyasi 1-mavzu Tilshunoslik tarixi, maktablari. Hind va Yunon tilshunosligi


Download 0.67 Mb.

bet1/8
Sana26.09.2018
Hajmi0.67 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8

SEMINAR MASHG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYASI 

 

1-mavzu 

Tilshunoslik tarixi, maktablari. Hind va 

Yunon tilshunosligi  

 

1.1. Ta’lim  berish texnologiyasining modeli 

 

Mashg’ulot vaqti  - 2 soat  

Talabalar soni – 30 ta  



Mashg’ulot shakli 

Mavzu bo‟yicha bilimlarni kengaytirish va 

mustahkamlash yuzasidan seminar 

Seminar rejasi  

1. Tilshunoslik tarixi, maktablari. 

2. Qadimgi hind tilshunosligi. 

 3. Qadimgi Yunon tilshunosligining 

ikki davri.  

4. Analogiya. 

5. Anomaliya. 

6. Falsafiy davr vakillari.   

            7. Grammatik davr vakillari. 

 

           Seminarning 



ta’limiy 

maqsadi

Tilshunoslik tarixi, maktablari. Qadimgi hind 

tilshunosligi.  Yunon  tilshunosligining  ikki 

davri:  falsafiy  va  grammatik  davrlari,  

anologiya  va  anomaliya  tarafdorlarining 

fikrlari  haqidagi  bilimlarni  kengaytirish  va  

mustahkamlash. 

         Seminarning tarbiyaviy maqsadi: dars  

tarbiyaviy  xarakterdagi    qator  vazifalarni 

bajarish    imkoniyatini  beradi:  jamoa  bilan 

ishlash   mahorati, xushmuomalalik,   o‟zgalar 

fikriga  hurmat,  faollik,  liderlik  sifatlarini 

shakllantirish,  ishga ijodiy yondashish, o‟zini 

xolis baholash va b. 

         Seminarning 

rivojlantiruvchi 

maqsadi:    talabalarning  ijodiy  tafakkurini 

o‟stirish. 



              

 

Mavzuni 

o’zlashtirish  uchun  zaruriy 

bo’lgan adabiyotlar ro’yxati 

 

 

   1.  S.Usmonov.  Umumiy  tilshunoslik.- 



T., 1972. 

2. V.I.Koduxov. Obщee yazыkoznanie. 

-M., 1974. 

3. 


N.A.Kondrashov. 

Istoriya 

lingvisticheskix ucheniy. 

   -M.,1979. 

4.  Ya.V.Loya.  Istoriya  lingvisticheskix 

ucheniy.- M., 1968. 

5. 

T.A.Amirova,  B.A.Olьxovikov, 

Yu.V.Rojdestvenskiy.    Ocherki  po  istorii 

lingvistiki.- M., 1975. 

6.  Rasulov  R.  Umumiy  tilshunoslik 


(OTM 

filologiya 

fakulьtetlari 

talabalari  

uchun darslik).  –T., 2010. 

 

Pedagogik vazifalar: 

         -Qadimgi  hind  tilshunosligi        haqidagi 

bilimlarni kengaytirish va chuqurlashtirish. 

        -Yunon  tilshunosligining  ikki  davri: 

falsafiy  va  grammatik  davrlari  haqida  

ma‟lumotlarni tahlil qilish ko‟nikmasini hosil 

qilish ; 

-

 



  anologiya 

va 


anomaliya 

tarafdorlarining 

fikrlarini 

yoritib 


berish; 

-

 



bu borada talabalarning shaxsiy fikrini 

aniqlash. 



 

O’quv faoliyati natijalari: 

  -Qadimgi  hind  tilshunosligi        haqidagi 

bilimlarini kengaytiradi va chuqurlashtiradi. 

-

 



Yunon  tilshunosligining  ikki  davri: 

falsafiy  va  grammatik  davrlarini 

sharhlab beradi ; 

-

 



  anologiya 

va 


anomaliya 

tarafdorlarining 

fikrlarini 

yoritib 


beradi; 

-o‟z shaxsiy fikrini bildiradi. 



Ta’lim berish usullari 

Munozara, suhbat,  tezkor so‟rov 



Ta’lim berish shakllari   

Ommaviy, jamoaviy,  hamkorlikda ishlash 

texnologiyasi 

Ta’lim berish vositalari  

O‟quv qo‟llanma, kompьyuter, proektor , 

tarqatma material, ekspert topshiriqlari 

Ta’lim berish sharoiti 

O‟TV ga moslashtirilgan auditoriya  



Monitoring va baholash 

Og‟zaki savol-javob 



 

1.2. “Tilshunoslik tarixi, maktablari. Hind va Yunon tilshunosligi ” mavzusidagi seminar 

mashg’ulotining  texnologik xaritasi 

 

Ish  bosqichlari va vaqti 

Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

Tayyorgarlik bosqichi 

1. Mavzuni aniqlaydi, 

ta‟limiy maqsadni belgilaydi. 

2.Belgilangan ta‟limiy 

maqsadlarga mos  o‟quv 

bilish topshiriqlarini ishlab 

chiqadi. 

  

3.Ichki guruhlar ishini  



samarali bo‟lishini ta‟minlash 

maqsadida ular uchun yozma  

yo‟riqnomalarni tayyorlaydi.  

 

4. Ekspert guruhlar ish 



natijalarini baholashi uchun 

mezonlarni ishlab chiqadi. (1-

ilova) 

 

 



1-bosqich. O’quv 

mashg’ulotiga kirish  

bosqichi 

(10 daqiqa) 

1.1. 


Mashg‟ulot  mavzusi, 

uning 


maqsadi 

va 


kutlayotgan  natijalar  bilan 

tanishtiradi, 

ularning 

ahamiyati  va  dolzarbligini 

asoslaydi. 

1.2.  Mavzu  bo‟yicha  asosiy 

Tinglaydilar 

 

 



 

 

Talabalar berilgan savollarga   



javob beradilar  

tushunchalarga 

 

ta‟rif 



berishni  taklif  qiladi  va  shu 

asosda tezkor-so‟rov  o‟tkazib 

talabalarni faollashtiradi.  

 

1.3.Talabalarga  bugungi  dars 



guruhlarga  bo‟lingan  holda  

tarzida  kechishini  bildiradi. 

Guruhlarda  ishlash    qoidalari 

bilan tanishtiradi (2-ilova)   

  

2-bosqich. Asosiy bosqich 

(55 daqiqa) 

2.1.  Kursni  5ta  guruhga 

bo‟ladi,  ularni    talabalar 

takliflari  asosida  nomlaydi. 

Har bir guruh  mavzu asosida  

taqdimot tayyorlashini aytadi.  

2.2. 

Mavzu 


bo‟yicha 

tayyorlangan 

ekspert 

varaqasini 

tarqatadi. 

(3-


ilova). 

2.3.  Guruhlarga  topshiriqni 

bajarishda  yordam  beradi. 

Taqdimot  materiallari  to‟liq 

va to‟g‟ri bo‟lishini kuzatadi. 

2.4.  Taqdimot  boshlanishini 

e‟lon qiladi.  Guruh sardorlari 

taqdimotini  tashkillashtiradi. 

Aniqlik  kiritish  lozim  bo‟lsa, 

sardorni  to‟xtatadi,  savollar 

beradi, 

muhokamasini  

kursga havola qiladi. 

2.5.  Mavzu  asosida  berilgan 

ma‟lumotlarni 

umumlashtiradi 

va 

xulosalaydi, 



faol 

ishtirok 

etgan  talabalarni  baholaydi 

va    guruhga  umumiy  ball 

qo‟yadi.   

 

Talabalar berilgan savollarga 



javob beradilar. 

 

Kichik guruhlarga 



bo‟linadilar. 

 

 



Guruh sardorini saylaydilar. 

 

Taqdimot tayyorlaydilar. 



 

Taqdimotni taqdim qilishda 

sardorga  yordam  beradilar. 

3-bosqich. Yakuniy bosqich 

(20 daqiqa) 

3.1. 


O‟quv 

faoliyati 

yuzasidan xulosa bildiradi. 

3.2. 


Mavzu 

maqsadiga 

erishishdagi 

talabalar 

faoliyatini  tahlil  qiladi  va 

o‟zlashtira  olmagan  joylarni 

qayta o‟qib chiqishni  tavsiya 

qiladi. 


3.3. Uyga vazifa beradi. 

Tinglaydilar. 

 

 

  



 

 

 



 

 

 



Vazifani yozib oladilar. 

 

1-ilova 

Ekspert guruhlar ish natijalarini baholash mezonlari 

 

Mezonlar 

Maks. 

Ball 











Axborotning 

to’liqligi 

1,0 

 

 

 

 

 

Axborotning grafik 

shaklda  ifoda 

etilishi 

0,6 

 

 

 

 

 

Guruhning faolligi 

0,4 

 

 

 

 

 

Ballarning jami 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-ilova 

“BIRGALIKDA O’QIYMIZ” TEXNIKASI 

 

   Birgalikda  o’qish:      o‟quv  guruhi  kichik  guruhlarga  bo‟linadi.  Har  bir    kichik  guruh  



o‟rganilayotgan mavzuning biror sohasida ekspert bo‟ladi va  boshqalarni o‟rgatadi.  

“Birgalikda o’qiymiz” texnikasidan foydalangan holda guruhlarda  ishni tashkil etish 

jarayonining tuzilishi  

 

      1. 5-6 talabadan iborat guruhlar tuziladi, ularga talabalarning takliflari asosida nom beriladi. 

      2.Har bir guruhga bitta topshiriq beriladi – umumiy mavzuning bir qismi, uning ustida  butun 

o‟quv guruhi ish olib boradi hamda ularga ekspert varaqlari taqdim etiladi. 

       3. Har bir guruh ichida umumiy topshiriq taqsimlanadi. 

       4. Hamma yakka tartibdagi topshiriqni bajaradi. 

       5. Barcha guruh a‟zolarining mini-ma‟ruzalari  tinglanadi. Umumiy natijan shakllantirishadi 

va uni taqdimotga tayyorlashadi.  

      6. Sardor guruh ishi natijalarini taqdim qiladi. 

 

 

Guruhlarda ishlash qoidasi 

SHerigingizni diqqat bilan tinglang. 

Guruh ishlarida faol ishtirok eting, berilgan topshiriqlarga mas‟uliyat bilan yondoshing. 

Agar yordam kerak bo‟lsa, albatta, murojaat qiling. 

Agar yordam kerak bo‟lsa, albatta, yordam bering. 

Guruhlar faoliyati natijalarini baholashda barcha ishtirok etishi shart. 



Aniq bilmog’imiz lozim: 

A. Boshqalarga o‟rgatish orqali o‟zimiz o‟rganamiz. 

B. Biz bitta kemadamiz: yoki birgalikda suzib chiqamiz, yoki birgalikda cho‟kib ketamiz. 

 

 

 

 

 

3-ilova 

 

Ekspert varag’i № 1 

O’quv topshirig’i 

 

              1.Yunon tilshunosligi taraqqiyoti  nechta davrga bo‟linadi? 



              2. Tilshunoslikning falsafiy davrining o‟ziga xos jihatlari nimada? 

    3.  Geraklit va  Demokrit  tarafdorlarining  so‟z va predmet  munosabati masalasidagi  

qarashlari 

 

 

 

 

 

Ekspert varag’i № 2 

O’quv topshirig’i 

           1. Analogistlar kimlar? 

           2. Anomalistlar  kimlar? 

           3. Siz kimning tarafidasiz? 



 

 

 

 

Ekspert varag’i № 3 

O’quv topshirig’i 

 1.Tilshunoslikning  grammatik  davrining o‟ziga xos jihatlari nimadan iborat? 

 2. Qadimgi hind tilshunoslari kimlar?  

 3. Qadimgi  hind  tilshunosligida nechta so‟z turkumi ajratildi? 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ekspert varag’i № 4 

O’quv topshirig’i 

1.  Yunon  tilshunoslik maktabining jiddiy kamchiligi nimadan  iborat edi? 

2.  Hind tilshunoslik maktabining jiddiy kamchiligi nimadan  iborat edi? 

3. Yunon va hind tilshunoslik maktablarining  tilshunoslik tarixida tutgan o‟rni qanday? 



 

 

 

 

 

Ekspert varag’i № 5 

O’quv topshirig’i 

1. Iskandariya  grammatika maktabining  eng yirik vakillari kimlar va ularning qanday 

asarlarini bilasiz? 


2. Qadimgi Yunon tilshunosligida  nechta so‟z turkumi ajratilgan va ular qaysilar? 

3. Vedalar nima? 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-mavzu 

Arab tilshunosligi  

 

1.1. Ta’lim  berish texnologiyasining modeli 

 

Mashg’ulot vaqti  - 2 soat  

Talabalar soni – 30 ta  



Mashg’ulot shakli 

Mavzu bo‟yicha bilimlarni kengaytirish va 

mustahkamlash yuzasidan seminar 

Seminar rejasi  

1.Arab  tilshunosligining    Kufa  va  Basra 

maktablari. 

2. 


Ushbu 

maktab 


vakillari, 

ularning 

tadqiqotlari. 

 Seminarning  ta’limiy  maqsadi:        Arab 

tilshunosligining  Kufa  va  Basra  maktablari.  

Ushbu  maktab  vakillari,  ularning tadqiqotlari 

haqidagi 

bilimlarni 

kengaytirish 

va  

mustahkamlash.  



          Seminarning  tarbiyaviy  maqsadi

dars    tarbiyaviy  xarakterdagi    qator 

vazifalarni  bajarish    imkoniyatini  beradi:  

jamoa 


bilan 

ishlash 


 

mahorati, 

xushmuomalalik,    o‟zgalar  fikriga  hurmat, 

faollik,  liderlik  sifatlarini  shakllantirish,  

ishga  ijodiy  yondashish,  o‟zini    xolis 

baholash va b. 

 

        Seminarning 

rivojlantiruvchi 

maqsadi:  talabalarning  ijodiy  tafakkurini,  

mantiqiy  fikrlash  va  analiz-sintez  qilish  

qobiliyatini o‟stirish. 

   

              

 

     

 

  1. S.Usmonov. Umumiy tilshunoslik.- T., 



    Mavzuni  o’zlashtirish  uchun  zaruriy 

bo’lgan adabiyotlar ro’yxati 

1972. 


2. V.I.Koduxov. Obщee yazыkoznanie. 

-M., 1974. 

3. 

N.A.Kondrashov. 

Istoriya 

lingvisticheskix ucheniy. 

   -M.,1979. 

4.  Ya.V.Loya.  Istoriya  lingvisticheskix 

ucheniy.- M., 1968. 

5. 

T.A.Amirova,  B.A.Olьxovikov, 

Yu.V.Rojdestvenskiy.    Ocherki  po  istorii 

lingvistiki.- M., 1975. 

6.  Rasulov  R.  Umumiy  tilshunoslik 

(OTM 


filologiya 

fakulьtetlari 

talabalari  

uchun darslik).  –T., 2010. 



 

Pedagogik vazifalar: 

     


    -      Arab  tilshunosligining      Kufa  va  Basra 

maktablari.  Ushbu  maktab  vakillari,  ularning 

tadqiqotlari.  Sibavayxiyning  “al  Kitob”i. 

Arab  tilshunosligining  tuzilishi:  rasmul  xat 

(grafika), 

tajvid 


(orfoepiya), 

sarf 


(morfologiya),  naxv  (sintaksis),  ilmul  Lug‟at  

(leksikografiya  va  leksikologiya),  ilmu  –  l-

manoiy 

 

(semasiologiya), 



ilmu-l-bayon 

(uslubshunoslik)  va  boshqalar,    ularning 

o‟zaro  munosabati,  xususiyatlarini  yoritib 

berish; 

-

 

bu borada talabalarning shaxsiy fikrini 



aniqlash; 

-

 



  arab 

tilshunosligi 

 

haqidagi 



bilimlarni 

 

kengaytirish 



va 

chuqurlashtirish. 



O’quv faoliyati natijalari: 

   


  -  Arab  tilshunosligining  Kufa  va  Basra 

maktablari.  Ushbu  maktab  vakillari,  ularning 

tadqiqotlari.  Sibavayxiyning  “al  Kitob”i. 

Arab  tilshunosligining  tuzilishi:  rasmul  xat 

(grafika), 

tajvid 


(orfoepiya), 

sarf 


(morfologiya),  naxv  (sintaksis),  ilmul  Lug‟at  

(leksikografiya  va  leksikologiya),  ilmu  –  l-

manoiy 

 

(semasiologiya), 



ilmu-l-bayon 

(uslubshunoslik)  va  boshqalar,    ularning 

o‟zaro  munosabati,  xususiyatlarini    yoritib 

beradi; 

-

 

bu  borada  talabalarning  shaxsiy  fikri 



shakllanadi; 

  -arab  tilshunosligi    haqidagi  bilimlarni  

kengaytiradi va chuqurlashtiradi. 

   



Ta’lim berish usullari 

Munozara,  suhbat,  tezkor  so‟rov,  FSMU 

texnikasi 

Ta’lim berish shakllari   

Ommaviy, jamoaviy,  hamkorlikda, yakka 

tartibda  ishlash texnologiyasi 

Ta’lim berish vositalari  

O‟quv qo‟llanma, kompьyuter, proektor , 

tarqatma material, ekspert topshiriqlari 

Ta’lim berish sharoiti 

O‟TV ga moslashtirilgan auditoriya  



Monitoring va baholash 

Og‟zaki nazorat:  savol-javob 



 

1.2. “Arab  tilshunosligi ” mavzusidagi seminar mashg’ulotining  texnologik xaritasi 

 

Ish  bosqichlari va vaqti 

Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

Tayyorgarlik bosqichi 

1. Mavzuni aniqlaydi, 

ta‟limiy maqsadni belgilaydi. 

2.Belgilangan ta‟limiy 

maqsadlarga mos  o‟quv 

bilish topshiriqlarini ishlab 

chiqadi. 



 

  

3.Ichki guruhlar ishini  

samarali bo‟lishini ta‟minlash 

maqsadida ular uchun yozma  

yo‟riqnomalarni tayyorlaydi.  

 

 



1-bosqich. O’quv 

mashg’ulotiga kirish  

bosqichi 

( 5 daqiqa) 

1.1. 


Mashg‟ulot  mavzusi, 

uning 


maqsadi 

va 


kutlayotgan  natijalar  bilan 

tanishtiradi, 

ularning 

ahamiyati  va  dolzarbligini 

asoslaydi. 

 

 



 

1.2.  Guruhlar  ishini  baholash 

mezonlarini  e‟lon  qiladi  (1-

ilova).  

  

Tinglaydilar 



 

 

 



 

 

2-bosqich. Asosiy bosqich 



(50 daqiqa) 

2.1.  Talabalarni  faollashtirish  

maqsadida 

 

tezkor-so‟rov 



usulini qo‟llaydi.  

 

2.2.Guruhni 



5ta 

guruhchalarga  bo‟ladi,  ularni  

talabalar  takliflari  asosida 

nomlaydi. Guruhlarga ekspert  

vazifalarini 

tarqatadi 

va 

ularning mohiyati bilan ularni 



tanishtiradi. 

Ekspert  

vazifalarini 

“FSMU” 


texnikasi asosida  bajarilishini 

tushuntiradi (2-3-ilovalar). 

Avval 

 

yakka 



tartibda 

bajargan  ishlarni  muhokama 

qilib,  yagona    to‟g‟ri  fikrni 

tanlab, 


format 

qog‟oziga 

ko‟chirishni taklif qiladi. 

Talabalar 

faoliyatini 

yo‟naltiradi,  maslahat  beradi. 

Baholash 

mezonlarini 

eslatadi.  

Taqdimot  boshlanishini  e‟lon 

qiladi. 

2.3. 


Bajarilgan 

ishlarni 

taqdim 

qilishni 



so‟raydi, 

savollar  beradi.  Taqdimot 

jarayonida  talabalar  fikrini 

tahlil  qiladi,  faol  ishtirok 

etgan  talabalarni  baholaydi 

va    guruhga  umumiy  ball 

Talabalar berilgan savollarga 

javob beradilar. 

 

Kichik guruhlarga 



bo‟linadilar. 

 

 



Topshiriqni bajaradilar 

 

 



 

 

Taqdimotni taqdim qilishda 



sardorga  yordam  beradilar. 

 

 



Taqdimotlar muhokamasida  

faol qatnashadilar 



qo‟yadi.   

3-bosqich. Yakuniy bosqich 

(15 daqiqa) 

3.1. 


Mavzuni 

umumlashtiradi,  u  yuzasidan 

xulosa  bildiradi.  Bilimlarni 

mustahkamlash  uchun  testlar 

beradi  

(4-ilova).  

3.2. 

Guruhlar 



ishini 

baholaydi,  faollarni  alohida 

qayd  qiladi  va  ballarni  e‟lon 

qiladi. 


3.3.  Mustaqil  ish  uchun 

vazifalar (savollar) beradi. 

Tinglaydilar. 

 

 



Testlarni yechadilar 

 

  



 

 

Vazifani yozib oladilar. 



 

1-ilova 

Guruhlarning bilim va ko’nikmalarini baholash mezonlari 

 

Topshiriqlar, 

baholash 

ko’rsatkichlari va 

mezonlari 

Maks. 

Ball 











Maksimal ball 



 

 

 

 

 

Savol to’liq yoritib 

berildi 

0,5 

 

 

 

 

 

Javoblar yetarli 

darajada asoslab 

berildi 

0,5 



Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling