Sharq allomalari ilmiy merosi


Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil


Download 83.62 Kb.
bet4/6
Sana07.03.2020
Hajmi83.62 Kb.
1   2   3   4   5   6

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 2



Xorazmiy davrida “Bayt ul-hikma”da ishlagan yirik tarjimonlar kimlar edi?

Hajjoj ibn Yusuf ibn Matar, Abu Zakariyo Yuhanno ibn al-Bitriq, Hunayn ibn Is’hoq va Kusto ibn Luqo al-Ba’al-bakkiy

Hajjoj ibn Yusuf ibn Matar, Abu Zakariyo Yuhanno ibn al-Bitriq, Abu Sahl Masihiy, Abulxayr ibn Hammor

Abu Zakariyo Yuhanno ibn al-Bitriq, Hunayn ibn Is’hoq va Kusto ibn Luqo al-Ba’al-bakkiy, Habash al-Marvaziy,

Xolid ibn Abdumalik al-Marvarudiy



Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Al-Xorazmiy qayerda vafot etgan?

Bag’dodda

Xorazmda

Damashqda

Marvda

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 2



Bag’doddagi rasadxonning asoschisi va rahbari bo’lgan Yahyo ibn Abu Mansur qayerlik bo’lgan?

Marvdan

Bag’doddan

Nishopurdan

Xorazmdan



Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiydan bizgacha qancha asar yetib kelgan?

20 dan ortiq asardan 10 tasi

30 dan ortiq asardan 10 tasi

25 dan ortiq asardan 15 tasi

20 dan ortiq asardan 15 tasi

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning eng mashhur algebraik risolasi qaysi?

”Al-jabr va al-muqobala hisobi haqida kitob”

”Qo’shish va ayirish haqida kitob”

”Usturlob bilan ishlash haqida kitob”

”Kitob surat ul- arz”

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 3



Xorazmiy qachondan boshlab Bag’doddagi rasadxonaga ham rahbarlik qiladi?

831-yilda Bag’doddagi rasadxonning asoschisi va rahbari bo’lgan Yahyo ibn Abu Mansur vafot etgandan so’ng

821-yilda Bag’doddagi rasadxonning asoschisi va rahbari bo’lgan Yahyo ibn Abu Mansur vafot etgandan so’ng

831-yilda Bag’doddagi rasadxonning asoschisi va rahbari bo’lgan Yahyo ibn Abu Mansur o’z yurti Marvga qaytgandan so’ng

821-yilda Bag’doddagi rasadxonning asoschisi va rahbari bo’lgan Yahyo ibn Abu Mansur betob bo’lib qolganidan so’ng

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 3



Xorazmiyning astronomiyaga oid asarlari ko’rsatilgan qatorni aniqlang?

Barcha javoblar to’g’ri.

”Usturlob yasash haqida kitob” , “Usturlob yordamida azimutni aniqlash haqida.

“Yahudiylarning taqvimi va bayramlarini aniqlash haqida risola”, ”Usturlob bilan ishlash haqida kitob” , “Zij”.

Usturlob bilan ishlash haqida kitob”

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning arifmetik risolasi qachon yozilgan?

840-yilda

Bag’dodga kelguniga qadar

Qachon yozilgani noma’lum

830-yilda

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning algebraik risolasi necha qismdan iborat va birinchi qism qanday qism?

3 qismdan , 1-qism algebraik qism

2 qismdan , 1-qism algebraik qism

4 qismdan, 1-qism geometrik qism

3 qismdan , 1-qism geometrik qism

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiy algebraik risolasining 3-qismini qanday atagan?

”Vasiyatnoma”

”Vasiyatlar kitobi”

”Geometriya kitobi”

Algebraik

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning algebraik risolasining to’liq nomi …

”Al-kitob al-muxrasar fi hisob al-jabr va al-muqobala”

”Al-jabr va al-muqobala hisobi haqida kitob”

”Al-kitob al-muxrasar fi hisob al-jabr “

Barcha javoblar to’g’ri

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 3



Xorazmiyning algebraik risolasi haqida berilgan fikrlardan qaysi biri noto’g’ri?

Risola uch qismdan: 1-qism algebraik qism , 2-qism geometrik qism,3-qism vasiyatlar qismidan iborat

Xorazmiyning algebraik risolasining to’liq nomi ”Al-kitob al-muxrasar fi hisob al-jabr va al-muqobala”

Risola ikki qismdan: 1-qism algebraik qism , 2-qism geometrik qism

Xorazmiy o’z risolasida hech qanday belgi keltirmaydi va mazmunni butunlay so’z bilan bayon etadi va shakllar keltiradi

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 3



Xorazmiy algebraik risolasining nechta qo’lyozmasi saqlanadi va ular qaysilar?

Risolaning 3 ta qo’lyozmasi saqlagangan .Ular Qobulda , Madinada va Oksford universitetining Bodleyan kutubxonasida

Risolaning 2 ta qo’lyozmasi saqlagangan .Ular Qobulda , Madinada

Risolaning 3 ta qo’lyozmasi saqlagangan .Ular Qobulda , Madinada va Bag’dodda

Risolaning 2 ta qo’lyozmasi saqlagangan .Ular Madinada va Bag’dodda

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning 830-yil atrofida yozilgan asari qaysi?

Zij

Al-kitob al-muxrasar fi hisob al-jabr va al-muqobala”

”Usturlob bilan ishlash haqida kitob”

“Yahudiylarning taqvimi va bayramlarini aniqlash haqida risola”

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning “Zij” asari …

830-yil atrofida yozilgan

37 bob , 116 jadvaldan iborat

37 bob , 118 jadvaldan iborat

Xorazmiyning eng yirik geometrik asari

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 2



Xorazmiyning “Zij” asari haqida bildirilgan fikrlardan qaysi biri to’g’ri?

Yuqoridagilarning barchasi to’g’ri

7-22-boblar Quyosh , Oy va besh sayyoraning harakatlari masalasiga bag’ishlangan

23-bob trigonometriyaga bag’ishlangan

Asarning avvalgi besh bobi xronologiyaga bag’ishlangan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 3



Xorazmiyning geografiya fani rivojiga qo’shgan hissasi qanday bo’ldi?

Barcha javoblar to’g’ri

Geografik kitobida shaharlar , tog’lar, dengizlar , orollar va daryolardagi 2402 ta geografik joyning koordinatalari keltirilgan

Geografiyani iqlimlar nazariyasiga to’la rioya etgan holda birinchi marta Xorazmiy bayon qildi.

Xorazmiyning “Zij”i geografiya sohasidagi buyuk kashfiyotlarga ham aloqador

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 2



Xorazmiy “Zij” asarining diqqatga sazovor nusxasi qaysi?

To’g’ri javob berilmagan

Ispaniyalik Arab astronomi Maslama al-Majritiy tomonidan 1005-yili ko’chirilgan nusxasi

Adelard Bat tomonidan 1007-yili ko’chirilgan nusxasi

Ispaniyalik Arab astronomi Maslama al-Majritiy tomonidan 1007-yili ko’chirilgan nusxasi

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 2



Xorazmiy “Zij” asarining 23-bobi nimaga bag’ishlangan?

Trigonometriyaga bag’ishlangan

Quyosh, Oy va besh sayyoraning harakatlari masalasiga bag’ishlangan

Matematik geografiyaga bag’ishlangan

Quyosh va Oy tutilishi , parallaks(yoritgichning ko’rinish farqi) masalalariga bag’ishlangan



Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiy “Zij” asarining 25-27-boblari nimaga bag’ishlangan?

Matematik geografiyaga bag’ishlangan

Quyosh , Oy va besh sayyoraning harakatlari masalasiga bag’ishlangan

matematik geografiyaga trigonometriyaga bag’ishlangan

Quyosh va Oy tutilishi , parallaks(yoritgichning ko’rinish farqi) masalalariga bag’ishlangan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiy “Zij” asarining 7-22-boblari nimaga bag’ishlangan?

Quyosh , Oy va besh sayyoraning harakatlari masalasiga bag’ishlangan

Quyosh , Oy va besh sayyoraning harakatlari trigonometriyaga bag’ishlangan

matematik geografiyaga bag’ishlangan

Quyosh va Oy tutilishi , parallaks(yoritgichning ko’rinish farqi) masalalariga

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiy “Zij” asarining 33-35-boblari nimaga bag’ishlangan?

Quyosh va Oy tutilishi , parallaks(yoritgichning ko’rinish farqi) masalalariga

Quyosh , Oy va besh sayyoraning harakatlari masalasiga bag’ishlangan

matematik geografiyaga bag’ishlangan

Quyosh va Oy tutilishi , masalalariga

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 2



Xorazmiy “Zij” asarining 28-bobida nima keltirilgan?

Trigonometrik masalalarga murojaat qiladi va tanges , kotanges tushunchalarini kiritadi va ularga mos jadvallarni keltiradi

Planetalar harakatining tezligini aniqlash keltirilgan

Quyosh va Oy ko’rinmas kuchlarining o’lchami kelirilgan

Munajjimlik masalalariga bag’ishlangan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 2



Xorazmiy “Zij” asarining 29-bobida nima keltirilgan?

Planetalar harakatining tezligini aniqlash keltirilgan

Harakatining tezligini aniqlash keltirilgan

Quyosh va Oy ko’rinmas kuchlarining o’lchami kelirilgan

Munajjimlik masalalariga bag’ishlangan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 2



Xorazmiy “Zij” asarining 30-bobida nima keltirilgan?

Quyosh va Oy ko’rinmas kuchlarining o’lchami kelirilgan

Trigonometrik masalalarga murojaat qiladi va tanges , kotanges tushunchalarini kiritadi va ularga mos jadvallarni keltiradi

Planetalar harakatining tezligini aniqlash keltirilgan

Munajjimlik masalalariga bag’ishlangan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 3



Xorazmiy “Zij” asarining 31-31- va 36-37-boblarida nima keltirilgan?

Munajjimlik masalalariga bag’ishlangan

Trigonometrik masalalarga murojaat qiladi va tanges , kotanges tushunchalarini kiritadi va ularga mos jadvallarni keltiradi

Planetalar harakatining tezligini aniqlash keltirilgan

Quyosh va Oy ko’rinmas kuchlarining o’lchami kelirilgan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Qaysi alloma Xorazmiy “Zij” asarini sharhlashga uchta asarini bag’ishlagan?

Abu Rayhon Beruniy

Ahmad al- Farg’oniy

Abu abdulloh al-Xoraxmiy

Mirzo Ulug’bek

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Qaysi olim iqlimlarning sonini 8 tagacha kamaytirgan va iqlimlar nazariyasiga rioya qilmagan?

Al – Xorazmiy Ptolomey

Eratosfen

Al – Xorazmiy

Abu Rayhon Beruniy

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning algebraik risolasi qachon lotin tiliga tarjima qilingan?

1145-yili Seviliyada Robert Chester tomonidan

1135-yili Seviliyada Robert Chester tomonidan

1145-yili Londonda Robert Chester tomonidan

1135-yili Londonda Robert Chester tomonidan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiy algebrasi – bu …

Barcha javoblar to’g’ri Qo’shish , ayirish , bo’lish , ko’paytirish amallari bilan bog’liq matematik fan

sonli kvadrat va chiziqli tenglamalarni yechish haqidagi fan

Murakkab tenglamalarni yechish haqidagi fan

Qo’shish , ayirish , bo’lish , ko’paytirish amallari bilan bog’liq matematik fan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning arifmetik risolasi qachon , kim tomonidan qayta ishlangan?

XII asrda Ispaniyada seviliyalik Ioann tomonidan

XIII asrda Ispaniyada seviliyalik Ioann tomonidan

XII asrda Qohirada seviliyalik Ioann tomonidan

XIII asrda Qohirada seviliyalik Ioann tomonidan

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning 1200 yillik yubileyi qachon nishonlandi?

1983-yil

1993-yil

2003-yil

1994-yil

Manba: “Ma`naviyat yulduzlari”. T. 2001 yil.

Qiyinlik darajasi – 1



Xorazmiyning arifmetik risolasi qachon lotin tiliga tarjima qilingan?

XIV asrda Angliyada

XIV asrda Ispaniyada

XII asrda Ispaniyada

XII asrda Italiyada

Download 83.62 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling