Sun’iy tanlash va uning insoniyat hayotidagi axamiyati. Jinsiy tanlanish va uning biologik ahamiyati, turlari. Seleksiya va uni axamiyati


Download 488.68 Kb.
Pdf просмотр
Sana10.01.2019
Hajmi488.68 Kb.

6.2. “Sun’iy tanlash va uning insoniyat hayotidagi axamiyati. Jinsiy tanlanish va uning 

biologik ahamiyati, turlari.Seleksiya va uni axamiyati” 

amaliy mashg‘ulotining texnologik xaritasi 

 

Ish 



bosqichlari va 

vaqti 

Faoliyat mazmuni 

Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

Tayyorlov 

bosqichi 

Mavzuni  aniqlaydi,  ta’limiy  maqsadni 

belgilaydi 

va 


kutilayotgan 

natijalarni 

shakllantiradi. 

Belgilangan  ta’limiy  maqsadlarga  mos 

о‘quv bilish muammoli vazifalarni ishlab chiqadi. 

Samarali  ichki  guruhlar  ishini  ta’minlovchi 

guruhlar 

uchun 


yozma 

yо‘riqnomalarni 

tayyorlaydi.  

Ekspert 


guruhlar 

ish 


natijalarini 

baholash 

mezonlarini ishlab chiqadi 

 

 



 

 

 



1. О‘quv 

mashg‘ulotiga 

kirish bosqichi 

      (10 daq) 

1.1.  Mashg‘ulot  mavzusi,  uning  maqsadi  va 

kutilayotgan  natijalar  bilan  tanishtiradi,  ularning 

axamiyatliligi va dolzarlabligini asoslaydi. 

  

Tinglaydilar va akmaliy 



mashg‘ulotiga 

tayyorgarlik kо‘radilar 



2. Asosiy 

bosqich 

(50 daqiqa) 



 

 

 

2.1.Talabalarning  dastlabki  bilimini  tekshirish 

maqsadida talabalar bilan savol-  javob о‘tkaziladi 

(1-ilova) 

2.2.  Jadvallardan  foydalangan  xolda  mavzuni 

tushuntiradi va tarqatma materiallarni tarqatadi (2-



ilova).  

2.3. Sun’iy tanlash insoniyat hayotidagi roli,   

jinsiy  tanlanish    biologik  shakli,seleksiya  fanini 

qishloq xо‘jaligidagi ahamiyati   



 

  bilan tanishish   



 

2.4.  Kichik  guruhlarga  bо‘linadi  va  BBB 

jadvalini beradi (3-ilova) 

2.1.Talabalar  savollarga 

javob beradilar.  

2.2. Talaba tarqatma 

materiallar bilan 

tanishadi  

2.3 Mustaqil ravishda 

seleksiya gerbariy  

namunalari bilan 

tanishadi doimiy 

preparatni  kо‘radi. 

2.4 BBB jadvalini 

tо‘ldiradi  

3–Yakuniy 

bosqich 

(20 daqiqa) 

 

 

3.1.О‘quv faoliyati yuzasidan xulosa bildiradi.  



3.2. Talabalar faoliyatiga baho beradi (4-ilova) va 

о‘zlashtira olmagan qismlarini tushuntiradi. 

3.3. Uyga vazifa beradi 

 

Tinglaydilar. 



Yozib oladilar  

 

 



 

1-ilova 

 

2-ilova 

BBB jadvali 

 

№ 

Terminlar  

Bilaman  

Bilishni xoxlayman  

Bilib oldim 

Fikotsian  



 

 

 

Xlorofill   



 

 

 

Monospora  



 

 

 

Fikoeritrin  



 

 

 

Karpogon  



 

 

 

Trixogina  



 

 

 

Diatomin  



 

 

 

Sistokarp  



 

 

 

Spermatsiy  



 

 

 

10 

Karpospora  



 

 

 

11 

Assimilyator  



 

 

 

12 

Anteridi 



 

 

 

 

3-ilova 

Guruhlarning bilim va kо‘nikmalarini baholash mezonlari 

 

Kichik guruxlarda ishlash natijasida ish hisobot tarzida о‘qituvchiga topshiriladi. Bunda talaba 

vazifani tо‘liq bajarib, topshiriqdagi test va jadvallarni tо‘ldirgach mashg‘ulotni bajargan sanaladi. 

Natijalar joriy baholashdagi 30ball hisobidan mashg‘ulotlar soniga qarab, ballarda aks ettiriladi. Bu 

mashg‘ulotda maksimal ball 25 hisoblanadi va quyidagi mezonlarda inobatga olinadi:  

 

22 – 24 ball    -     «a’lo» 

18 – 24 ball   -   «yaxshi» 

        14 – 17 ball  -   «konikarli» 

            0  - 14 ball   -   «konikarsiz» 

 

7.1. Amaliy mashg‘ulotini о‘qitish texnologiyasi 

 

7-mashg‘ulot 

Antropogenez xaqida tushuncha . Odam genofondi va yer 

yuzida tarqalishi, demografiya va uning  muammollari   

 

Mashg‘ulot vaqti-2 soat 

Talabalar soni: 12 – 18 gacha 

Mashg‘ulot shakli 

Mavzu  bо‘yicha  bilimlarni  kengaytirish  va  mustahkamlash 

                                     Savollar  

1.Sun’iy tanlash insoniyat hayotidagi roliga ta’rif bering? 

2.Jinsiy tanlanishni shakllari,rolini tushintiring ? 

3.Seleksiya fanini qishloq xо‘jaligidagi ahamiyati qanday? 

4.Inbriding,nav va zot xaqida nima bilasiz? 


yuzasidan amaliy  mashg‘uloti 

 

Amaliy mashg‘ulot rejasi 

1. Antropogenez fani xaqida umumiy tushuncha  

2. Odam genofondi va yer yuzida tarqalishi bilan tanishish 

3.Antropologiya va antropogenez о‘rganish usullari  

3. Antropoidlarning asosiy vakillari   

О‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Talabalarda Antropologiya,antropogenez xaqida umumiy 

tushuncha hosil qilish,Nomo avlodini asasiy vakillari haqidagi bilimlarini kengayti rish 



Pedagogik vazifalar

1.Antropogenezga umumiy ta’rif beradi  

2.Nomo avlodining asosiy vakillari bilan 

tanishtiradi  

3.Fanni о‘rganishni asosiy usullarini 

о‘rgatadi  

4.Antropogenezni oxirgi ilmiy yutuq lari 

haqida ma’lumot beradi  



О‘quv faoliyati natijalari: 

 1.Antropogenez fani xaqida umumiy 

tushunchaga ega bо‘ladi   

2.Antropologiyani о‘rganish usullari bilan 

tanishadi  

3.Nomo avlodini  asosiy ma’lum bо‘lgan vaki 

llari xaqida bilim oladi  

4.Fan soxasidagi oxirgi yangiliklar haqida 

ma’lumot oladi  

Ta’lim berish usullari 

Bayon  qilish,  tarqatma  materiallar  bilan  mustaqil 

ishlash texnologiyasi  

Ta’lim berish shakllari 

Ommaviy, guruhlarda ishlash 



Ta’lim berish vositalari 

О‘quv  qо‘llanma,  tarqatma  materiallar  va 

jadvallar, 

laboratoriya 

mashg‘uloti 

asbob 


anjomlari 

Ta’lim berish sharoiti 

Texnik  ta’minlangan,  guruhlarda  ishlash  uchun 

mо‘ljallangan auditoriya 

Monitoring va baholash 

Og‘zaki nazorat: savol-javob  

 

 

7.2. “

Antropogenez xaqida tushuncha . Odam genofondi va yer yuzida tarqalishi, demografiya va 

uning  muammollari

 ” 

amaliy mashg‘ulotining texnologik xaritasi 

 

Ish 



bosqichlari va 

vaqti 

Faoliyat mazmuni 

Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

Tayyorlov 

bosqichi 

Mavzuni  aniqlaydi,  ta’limiy  maqsadni 

belgilaydi 

va 


kutilayotgan 

natijalarni 

shakllantiradi. 

Belgilangan  ta’limiy  maqsadlarga  mos 

о‘quv bilish muammoli vazifalarni ishlab chiqadi. 

Samarali  ichki  guruhlar  ishini  ta’minlovchi 

guruhlar 

uchun 


yozma 

yо‘riqnomalarni 

tayyorlaydi.  

Ekspert 


guruhlar 

ish 


natijalarini 

baholash 

mezonlarini ishlab chiqadi 

 

 



 

 

 



1. О‘quv 

mashg‘ulotiga 

kirish bosqichi 

      (10 daq) 

1.1.  Mashg‘ulot  mavzusi,  uning  maqsadi  va 

kutilayotgan  natijalar  bilan  tanishtiradi,  ularning 

axamiyatliligi va dolzarlabligini asoslaydi. 

  

Tinglaydilar va amaliy 



mashg‘ulotiga 

tayyorgarlik kо‘radilar 



2. Asosiy 

bosqich 

(50 daqiqa) 



 

 

 

2.1.  Talabalarning  dastlabki  bilimini  tekshirish 

maqsadida talabalar bilan savol-  javob о‘tkaziladi 

(1-ilova) 

2.2.  Jadvallardan  foydalangan  xolda  mavzuni 

tushuntiradi va tarqatma materiallarni tarqatadi (2-



ilova).  

2.3.Paleontropologik 

topilmalar,suyak 

qoldiq 


lari,tablitsalar,sxemalar,mulyajlar beradi  

2.4. Kichik guruhlarga bо‘linadi va jadvalini Blits 

о‘yin jadvalini beradi (3-ilova) 

2.1.Talabalar  savollarga 

javob beradilar.  

2.2. Talaba tarqatma 

materiallar bilan 

tanishadi  

2.3 Mustaqil ravishda 

paleontropologik 

topilmalar bilan 

tanishadi, obyektlar 

kо‘radi rasmlarini 

chizib oladi. 

2.4 Jadvalni yechadi   

3–Yakuniy 

bosqich 

(20 daqiqa) 

 

 

3.1.О‘quv faoliyati yuzasidan xulosa bildiradi.  



3.2. Talabalar faoliyatiga baho beradi (4-ilova) va 

о‘zlashtira olmagan qismlarini tushuntiradi. 

3.3. Uyga vazifa beradi 

 

Tinglaydilar. 



Yozib oladilar  

 

 



 

1-ilova 

 

 



 

2-ilova 

 

 

 

 

 

 

 

№ 

Savollar 

Yakka 

javob 


Tо‘g‘ri 

javob 


Sizning harakatingiz 

 

1. 



Odam  evolyusiyasi  xaqida  nima 

bilasiz 


 

 

 



2. 

Demografik muammolar nima 

 

 

 



3. 

Antropogenez fani nima о‘rganadi 

 

 

 



4. 

Odam 


evolyusiyasidagi 

oraliq 


vakillarni aytib bering 

 

 



 

5. 


Antropologiya 

fani 


qanday   

 

 



                                     Savollar  

1.

 



Antropogenez xaqida tushunchani yoritib bering? 

2.

 



Odam genofondi nima? 

3.

 



Demografik muammolar deganda nimani tushinasiz? 

4.

 



Nomo avlodini qadimgi oraliq vakillarini ayting? 

BLITS- О‘YIN 

 


bо‘limlarni tashkil etadi 

6. 


Nomo  sapiyensni  asosiy  morfologik 

belgilarini ayting 

 

 

 



 

 

3-ilova 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

4-ilova 

Guruhlarning bilim va kо‘nikmalarini baholash mezonlari 

 

Kichik guruxlarda ishlash natijasida ish hisobot tarzida о‘qituvchiga topshiriladi. Bunda talaba 

vazifani tо‘liq bajarib, topshiriqdagi test va jadvallarni tо‘ldirgach mashg‘ulotni bajargan sanaladi. 

Natijalar joriy baholashdagi 30ball hisobidan mashg‘ulotlar soniga qarab, ballarda aks ettiriladi. Bu 

mashg‘ulotda maksimal ball 25 hisoblanadi va quyidagi mezonlarda inobatga olinadi: 

25 – 30 ball    -     «a’lo» 

22 – 25 ball   -   «yaxshi» 

        17 – 18 ball  -   «konikarli» 

            0 -  16 ball   -   «konikarsiz» 

 

8-mashg‘ulot 



Irqshunoslik, irqlarni tarqalishi. G‘ayri insoniy g‘oyalar. 

Tashqi muhitning nisbiyligi. Organizmlarning 

adaptatsiyasi va izolyatsiyasi. 

 

8.1. Amaliy mashg‘ulotini о‘qitish texnologiyasi 

 

Mashg‘ulot vaqti-2 soat 

Talabalar soni: 12 – 18 gacha 

Mashg‘ulot shakli 

Mavzu  bо‘yicha  bilimlarni  kengaytirish  va  mustahkamlash 

yuzasidan amaliy mashg‘uloti 

 

Amaliy mashg‘ulot rejasi 

1.Irqshunoslik,irqlarga  umumiy ta’rif  

2.Hayri insoniy hoyalar ularni jamiyatga salbiy zarari  

3.Irqlarni tarqalishi,organizmni adaptatsiyasi,izolyatsiyasi  



О‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Talabalarda irqshunoslik,irqlarni tarqalishi,g‘ay ri 

insoniy g‘oyalar,organizmlarni adaptatsiyasi va izolyatsiyasi  xaqida umumiy tushuncha hosil 

qilish va asosiy  bilimlar bilan tanishtirish  

Guruhlarda ishlash qoidasi 

Sherigingizni diqqat bilan tinglang. 

Guruh ishlarida о‘zaro faol ishtirok eting, berilgan topshiriqlarga mas’uliyat bilan yondashing. 

Agar yordam kerak bо‘lsa, albatta murojaat qiling. 

Agar sizdan yordam sо‘rashsa, albatta yordam bering. 

Guruhlar faoliyatining natijalarini baholashda hamma ishtirok etishi shart. 

Aniq tushunmog‘imiz lozim: 

 



Boshqalarga о‘rgatish orqali о‘zimiz о‘rganamiz; 

 



Biz bitta kemadamiz: yoki birgalikda suzib chiqamiz, yoki birgalikda chо‘kib 

ketamiz. 

 


Pedagogik vazifalar

1.Irqshunoslik,irqlar haqida umumiy 

tushuncha beradi   

2.Irqlarni о‘ziga hos hususiyatlari va asosiy 

vakillarini tushuntiradi  

3.Irqlarni hilma-hilligi haqida ma’lumot 

beradi  

О‘quv faoliyati natijalari: 

1.Irqlar xaqida umumiy ma’lumotga ega bо‘ladi    

2.G‘ayri insoniy g‘oyalar va  bilan tanishadi  

3.Irqlarni hilma hilligi,moslanishi haqida 

ma’lumot oladi  

Ta’lim berish usullari 

Bayon  qilish,  tarqatma  materiallar  bilan  mustaqil 

ishlash texnologiyasi  

Ta’lim berish shakllari 

Ommaviy, guruhlarda ishlash 



Ta’lim berish vositalari 

О‘quv  qо‘llanma,  tarqatma  materiallar  va 

jadvallar, 

laboratoriya 

mashg‘uloti 

asbob 


anjomlari 

Ta’lim berish sharoiti 

Texnik  ta’minlangan,  guruhlarda  ishlash  uchun 

mо‘ljallangan auditoriya 

Monitoring va baholash 

Og‘zaki nazorat: savol-javob  

 

 

 



8.2. “Irqshunoslik, irqlarni tarqalishi. G‘ayri insoniy g‘oyalar. Tashqi muhitning 

nisbiyligi. Organizmlarning adaptatsiyasi va izolyatsiyasi” 

amaliy mashg‘ulotining texnologik xaritasi 

 

Ish 



bosqichlari va 

vaqti 

Faoliyat mazmuni 



Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

Tayyorlov 

bosqichi 

Mavzuni  aniqlaydi,  ta’limiy  maqsadni 

belgilaydi 

va 


kutilayotgan 

natijalarni 

shakllantiradi. 

Belgilangan  ta’limiy  maqsadlarga  mos 

о‘quv bilish muammoli vazifalarni ishlab chiqadi. 

Samarali  ichki  guruhlar  ishini  ta’minlovchi 

guruhlar 

uchun 


yozma 

yо‘riqnomalarni 

tayyorlaydi.  

Ekspert 


guruhlar 

ish 


natijalarini 

baholash 

mezonlarini ishlab chiqadi 

 

 



 

 

 



1. О‘quv 

mashg‘ulotiga 

kirish bosqichi 

      (10 daq) 

1.1.  Mashg‘ulot  mavzusi,  uning  maqsadi  va 

kutilayotgan  natijalar  bilan  tanishtiradi,  ularning 

axamiyatliligi va dolzarlabligini asoslaydi. 

  

Tinglaydilar va amaliy 



mashg‘ulotiga 

tayyorgarlik kо‘radilar 



2. Asosiy 

bosqich 

(50 daqiqa) 



 

 

 

2.1.  Talabalarning  dastlabki  bilimini  tekshirish 

maqsadida talabalar bilan savol-  javob о‘tkaziladi 

(1-ilova) 

2.2.  Jadvallardan  foydalangan  xolda  mavzuni 

tushuntiradi va tarqatma materiallarni tarqatadi (2-



ilova).  

2.3.Irqshunoslik,irqlar,ularni  tarqalishi,  bir-biriga 

о‘xshashligi  va  ulardagi  farqlarni  tashqi  muxitga 

moslanishi 

natijasida 

paydo 


bо‘lganligini 

tushuntiradi  

2.1.Talabalar  savollarga 

javob beradilar.  

2.2. Talaba tarqatma 

materiallar bilan 

tanishadi  

2.3 Mustaqil ravishda 

irqlar rasmlari, tabiiy 

anatomik  namunalarini 

о‘rganadi. 

2.4 Jadvalni  yechadi   



2.4.  Kichik  guruhlarga  bо‘ladi  va

 

jadval    beradi. 



(3-ilova) 

3–Yakuniy 

bosqich 

(20 daqiqa) 

 

 

3.1.О‘quv faoliyati yuzasidan xulosa bildiradi.  



3.2.  Talabalar  faoliyatiga  baho  beradi  va 

о‘zlashtira olmagan qismlarini tushuntiradi. 

3.3. Uyga vazifa beradi 

 

Tinglaydilar. 



Yozib oladilar  

 

 



1-ilova 

 

 

2-ilova 

 

Guruhlarning bilim va kо‘nikmalarini baholash mezonlari 

 

Kichik guruxlarda ishlash natijasida ish hisobot tarzida о‘qituvchiga topshiriladi. Bunda talaba 

vazifani tо‘liq bajarib, topshiriqdagi test va jadvallarni tо‘ldirgach mashg‘ulotni bajargan sanaladi. 

Natijalar joriy baholashdagi 30ball hisobidan mashg‘ulotlar soniga qarab, ballarda aks ettiriladi. Bu 

mashg‘ulotda maksimal ball 25 hisoblanadi va quyidagi mezonlarda inobatga olinadi: 

26 – 30 ball    -     «a’lo» 

22 – 25 ball   -   «yaxshi» 

        17 – 18 ball  -   «konikarli» 

             0 - 16 ball   -   «konikarsiz» 

 

 



9-mashg‘ulot 

Tabiiy tanlanish organizmlar  evolyusiyasini  asosiy omili 

sifatida. 

 

9.1. Amaliy mashg‘ulotini о‘qitish texnologiyasi 

 

Mashg‘ulot vaqti-2 soat 

Talabalar soni: 15 – 18 gacha 

Mashg‘ulot shakli 

Mavzu  bо‘yicha  bilimlarni  kengaytirish  va  mustahkamlash 

yuzasidan amaliy mashg‘uloti 

 

Amaliy mashg‘ulot rejasi 

1. Tabiiy tanlanishga umumiy ta’rif  

2. Evolyusiya xaqida tushuncha  

 3. Evolyusion taraqqiyot omillari,sabablri va natijasi 



                         Savollar  

1.Irqshunoslik nimani о‘rgaadi? 

2.Asosiy irqlarni ayting,uni asosiy belgilari qanday? 

3.G‘ayri insoniy g‘oyalarni maqsadlari nima? 

4.Irqlarni paydo bо‘lishini sabablari nima? 

 

 

 

 

О‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Talabalarda tabiiy tanlanish,tadrijiy rivojla 

nish,evolyusiya omillari va natijalari xaqida umumiy tushunchalarni xosil qilish ular bilimlarini 

kengaytirish. 

Pedagogik vazifalar

1.Tabiiy tanlanishga umumiy ta’rif beradi  

2.Evolyusion rivojlanishni tushuntira di  

3.Evolyusiya  xaqida ma’lumot beradi  



О‘quv faoliyati natijalari: 

1.Tabiiy tanlanish haqida  ma’lumot oladi  

2.Evolyusion rivojlanish va tabiiy tanlanish 

shakillarini bilib oladi   

3.Evolyusiyani omillari,xarakatlantiruvchi 

kuchlarini  о‘rganadi.  



Ta’lim berish usullari 

Bayon  qilish,  tarqatma  materiallar  bilan  mustaqil 

ishlash texnologiyasi  

Ta’lim berish shakllari 

Ommaviy, guruhlarda ishlash 



Ta’lim berish vositalari 

О‘quv  qо‘llanma,  tarqatma  materiallar  va 

jadvallar, 

laboratoriya 

mashg‘uloti 

asbob 


anjomlari 

Ta’lim berish sharoiti 

Texnik  ta’minlangan,  guruhlarda  ishlash  uchun 

mо‘ljallangan auditoriya 

Monitoring va baholash 

Og‘zaki nazorat: savol-javob  

 

9.2. “Tabiiy tanlanish organizmlar  evolyusiyasini  asosiy omili sifatida” 

amaliy mashg‘ulotining texnologik xaritasi 

 

Ish 

bosqichlari va 

vaqti 

Faoliyat mazmuni 



Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

Tayyorlov 

bosqichi 

Mavzuni  aniqlaydi,  ta’limiy  maqsadni 

belgilaydi 

va 


kutilayotgan 

natijalarni 

shakllantiradi. 

Belgilangan  ta’limiy  maqsadlarga  mos 

о‘quv bilish muammoli vazifalarni ishlab chiqadi. 

Samarali  ichki  guruhlar  ishini  ta’minlovchi 

guruhlar 

uchun 


yozma 

yо‘riqnomalarni 

tayyorlaydi.  

Ekspert 


guruhlar 

ish 


natijalarini 

baholash 

mezonlarini ishlab chiqadi 

 

 



 

 

 



1. О‘quv 

mashg‘ulotiga 

kirish bosqichi 

      (10 daq) 

1.1.  Mashg‘ulot  mavzusi,  uning  maqsadi  va 

kutilayotgan  natijalar  bilan  tanishtiradi,  ularning 

axamiyatliligi va dolzarlabligini asoslaydi. 

  

Tinglaydilar va amaliy 



mashg‘ulotiga 

tayyorgarlik kо‘radilar 



2. Asosiy 

bosqich 

(50 daqiqa) 



 

 

 

2.1.  Talabalarning  dastlabki  bilimini  tekshirish 

maqsadida talabalar bilan savol-  javob о‘tkaziladi 

(1-ilova) 

2.2.  Jadvallardan  foydalangan  xolda  mavzuni 

tushuntiradi va tarqatma materiallarni tarqatadi (2-



ilova).  

2.3.Evolyusion 

rivojlanish,uni 

omillari,xarakatlantiruvchi 

kuchlari 

xaqidagi 

tablitsalar,sxemalar,diagrammalar,  rasmlar  bilan 

ta’minlaydi. 

2.4. Kichik guruhlarga bо‘ladi va

 

test topshiriqlar 



2.1.Talabalar  savollarga 

javob beradilar.  

2.2. Talaba tarqatma 

materiallar bilan 

tanishadi  

2.3 Mustaqil ravishda  

namunalarni va tabi iy 

namunalar yordami da 

о‘rganadi. 

2.4 Test  yechadi   



beradi.(3-ilova) 

3–Yakuniy 

bosqich 

(20 daqiqa) 

 

 

3.1.О‘quv faoliyati yuzasidan xulosa bildiradi.  



3.2.  Talabalar  faoliyatiga  baho  beradi  va 

о‘zlashtira olmagan qismlarini tushuntiradi. 

3.3. Uyga vazifa beradi 

 

Tinglaydilar. 



Yozib oladilar  

 

 



1-ilova 

 

 

2-ilova 



Mavzuga oid savollar 

1.Tur ta’rifi? 

2.Evolyusiyani xarakatlantiruvchi kuchlarini ayting? 

3.Populyatsiya nima? 

4.Tabiiy tanlanish natijasida nima hosil bо‘ladi? 

5.Tabiiy tanlanish shakllarini ayting? 

6.Suniy tanlash natijasida nima hosil bо‘ladi? 

 

 



 

3-ilova 

Guruhlarning bilim va kо‘nikmalarini baholash mezonlari 

 

Kichik guruxlarda ishlash natijasida ish hisobot tarzida о‘qituvchiga topshiriladi. Bunda talaba 

vazifani tо‘liq bajarib, topshiriqdagi test va jadvallarni tо‘ldirgach mashg‘ulotni bajargan sanaladi. 

Natijalar joriy baholashdagi 30ball hisobidan mashg‘ulotlar soniga qarab, ballarda aks ettiriladi. Bu 

mashg‘ulotda maksimal ball 30 hisoblanadi va quyidagi mezonlarda inobatga olinadi: 

25 – 30 ball    -     «a’lo» 

22 – 25 ball   -   «yaxshi» 

        17 – 18 ball  -   «konikarli» 

         0 - 16 ball   -   «konikarsiz» 

 

 



 

                                     Savollar  

1.Tabiiy tanlanishni moxiyati va о‘ziga hos hususiyatlari 

qanday? 

2.Tabiiy tanlanish natijasida nimi hosil bо‘ladi ? 

3.Turga ta’rif bering ? 

     4.Sun’iy tanlash natijasida qanday organizmlar hosil 

bо‘ladi? 

 

 

10-mashg‘ulot 

Ekologiya  va biotexnologiya sohalarining insoniyat  

bashariyatidagi  ahamiyati Geologiya muzeyiga 

ekskursiya 

 

10.1. Amaliy mashg‘ulotini о‘qitish texnologiyasi 

 

Mashg‘ulot vaqti-2 soat 

Talabalar soni: 12 – 18 gacha 

Mashg‘ulot shakli 

Mavzu  bо‘yicha  bilimlarni  kengaytirish  va  mustahkam  lash  

yuzasidan  amaliy  mashg‘uloti 

 

Amaliy mashg‘ulot rejasi 

1.

 

Ekologiya fani va sohalariga umumiy ta’rif 

2. Biotexnologiya va ekologiya fani insoniyat uchun ahamiyati 

3. Ekologiya,biotexnologiya fanlarini о‘rganish usullari  

О‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Talabalarda ekologiya va biotexnologiya

 

xaqida 



tushuncha hosil qilish,insoniyat oldidagi axamiyati haqidagi bilimlarini kengaytirish 

Pedagogik vazifalar

1.Ekologiya tushunchasiga umumiy ta’rif 

beradi  

2.Biotexnologiyani maqsadi,ahamiyati 

haqida ma’lumot beradi  

3.Ekologiya va biotexnogiya fanlarini ilmiy 

о‘rganish usullarini о‘rgatadi  

О‘quv faoliyati natijalari: 

1.Ekologiyaniumumiy ta’rifi va maqsadi,mu 

ammolari bilan bilan tanishadi  

2.Biotexnologiyani maqsadi,muammolarini bilib 

oladi  

3.Tabiatni himoya qilish usullarini,shaklla-rini 



о‘rganadi  

Ta’lim berish usullari 

Bayon  qilish,  tarqatma  materiallar  bilan  mustaqil 

ishlash texnologiyasi  

Ta’lim berish shakllari 

Ommaviy, guruhlarda ishlash 



Ta’lim berish vositalari 

О‘quv  qо‘llanma,  tarqatma  materiallar  va 

jadvallar, 

laboratoriya 

mashg‘uloti 

asbob 


anjomlari 

Ta’lim berish sharoiti 

Texnik  ta’minlangan,  guruhlarda  ishlash  uchun 

mо‘ljallangan auditoriya 

Monitoring va baholash 

Og‘zaki nazorat: savol-javob  

 

 

 



 

 

10.2. “Ekologiya  va biotexnologiya sohalarining insoniyat  bashariyatidagi  ahamiyati 

Geologiya muzeyiga ekskursiya” 

amaliy mashg‘ulotining texnologik xaritasi 

 

Ish 



bosqichlari va 

vaqti 

Faoliyat mazmuni 

Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

Tayyorlov 

bosqichi 

Mavzuni  aniqlaydi,  ta’limiy  maqsadni 

belgilaydi 

va 


kutilayotgan 

natijalarni 

shakllantiradi. 

Belgilangan  ta’limiy  maqsadlarga  mos 

о‘quv bilish muammoli vazifalarni ishlab chiqadi. 

Samarali  ichki  guruhlar  ishini  ta’minlovchi 

guruhlar 

uchun 


yozma 

yо‘riqnomalarni 

 

 

 



 

 


tayyorlaydi.  

Ekspert 


guruhlar 

ish 


natijalarini 

baholash 

mezonlarini ishlab chiqadi 

1. О‘quv 

mashg‘ulotiga 

kirish bosqichi 

      (10 daq) 

1.1.  Mashg‘ulot  mavzusi,  uning  maqsadi  va 

kutilayotgan  natijalar  bilan  tanishtiradi,  ularning 

axamiyatliligi va dolzarlabligini asoslaydi. 

  

Tinglaydilar va amaliy 



mashg‘ulotiga 

tayyorgarlik kо‘radilar 



2. Asosiy 

bosqich 

(50 daqiqa) 



 

 

 

2.1.  Talabalarning  dastlabki  bilimini  tekshirish 

maqsadida talabalar bilan savol-  javob о‘tkaziladi 

(1-ilova) 

2.2.  Jadvallardan  foydalangan  xolda  mavzuni 

tushuntiradi va tarqatma materiallarni tarqatadi (2-



ilova).  

2.3. 


Ekologiya 

va 


biotexnologiyaga 

oid 


tablitsalar,diagrammalar,rasmlar,internet 

materiallari va jadvallarini beradi  

2.4.  Kichik  guruhlarga  bо‘ladi  va  Klaster 

(tarmoqlar metodi)jadvalini beradi (3-ilova) 

2.1.Talabalar  savollarga 

javob beradilar.  

2.2. Talaba tarqatma 

materiallar bilan 

tanishadi  

2.3 Mustaqil ravishda 

kо‘rgazma qurollarni  

kо‘radi va rasmlarini 

chizib oladi  

2.4 Klaster(tarmoqlar 

metodi)jadvalini 

tо‘ldiradi  

3–Yakuniy 

bosqich 


(20 daqiqa) 

 

 



3.1.О‘quv faoliyati yuzasidan xulosa bildiradi.  

3.2. Talabalar faoliyatiga baho beradi (4-ilova) va 

о‘zlashtira olmagan qismlarini tushuntiradi. 

3.3. Uyga vazifa beradi 

 

Tinglaydilar. 



Yozib oladilar  

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-ilova 

 

 



Savollar: 

1.Ekologiya va biotexnologiya 

fanlarini farqi,о‘xshashligi nimada? 

2.Texnogen falokatlar nima? 

3.Tabiatni himoya qilish maqsadi? 

4.Yer,suv va havo ifloslanishini oldini 

olish choralarini aytib bering? 

 


 

2-ilova  

 

 



 

 

 

3-ilova 



Guruhlarning bilim va kо‘nikmalarini baholash mezonlari 

 

Kichik guruxlarda ishlash natijasida ish hisobot tarzida о‘qituvchiga topshiriladi. Bunda talaba 

vazifani tо‘liq bajarib, topshiriqdagi test va jadvallarni tо‘ldirgach mashg‘ulotni bajargan sanaladi. 

Natijalar joriy baholashdagi 30ball hisobidan mashg‘ulotlar soniga qarab, ballarda aks ettiriladi. Bu 

mashg‘ulotda maksimal ball 30 hisoblanadi va quyidagi mezonlarda inobatga olinadi: 

25 – 30 ball    -     «a’lo» 

22 – 25 ball   -   «yaxshi» 

        17 – 18 ball  -   «konikarli» 

         0 - 16 ball   -   «konikarsiz» 

 

 



         SUV 

 

HAVO 



 

TUPROQ 


Ekologiya 

 



Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling