Texniki Filter broşürası Öhdəlik


Download 10.28 Mb.
Pdf просмотр
bet1/3
Sana10.06.2019
Hajmi10.28 Mb.
  1   2   3

Texniki Filter broşürası

Öhdəlik

Bu broşüranın bütün məlumatları diqqətlə araşdırılmış və tərtib edilmişdir. Buna baxmayaraq səhvlərə rast gəlinə bilər, 

məlumatlar yalnış tərcümə edilmiş və ya əskik ola bilər, eyni zamanda təqdim edilən məlumatlar dəyişdirilə bilər. Buna görə də 

təmin edilmiş məlumatların dəqiqliyi, tamlığı, aktuallığı və keyfiyyəti ilə əlaqədar heç bir zəmanət vermir və ya hüquqi məsuliyyət 

daşımırıq. Xüsusilə bu broşurada mövcud olan məlumatların yanlış və ya tam olmayan istifadəsinə əsaslanan birbaşa və ya dolayı, 

maddi və ya maddi olmayan zərərlər üçün bizə qarşı olan hər hansı bir öhdəlik, bizim tərəfimizdən edilmiş səhlənkarlığa və ya 

xətaya əsaslanmırsa, istisna edilir. 

Buna uyğun olaraq, biz zəruri təmir biliklərinə və təcrübəsinə malik olmayan, vacib texniki məlumatlara sahib olmayan mühərrik 

ustası və ya mexanik tərəfindən verilən zərərlərə görə cavabdeh deyilik. 

Burada təsvir edilən texniki əməliyyatlar və təmir göstərişlərinin növbəti mühərrik nəsillərinə nə dərəcədə tətbiq edilə biləcəyi 

proqnozlaşdırıla bilməz və hər bir fərdi halda mühərrik ustası tərəfindən və ya emalatxanada yoxlanılmalıdır.

Redaksiya:

Motorservice, Texniki bazar dəstəyi



Planlama və istehsalat:

Motorservice, Marketinq

DIE NECKARPRINZEN GmbH, Heilbronn

Yenidən çap, çoxaltma və tərcümələr, hətta qismən olsa belə 

yalnız bizim əvvəlki yazılı razılığımız və mənbəyimizin təsdiqi 

ilə mümkündür.

Dəyişikliklər və şəkil yansımaları qorunur.

Məsuliyyət istisna olunur.



Nəşriyyatçı:

© MS Motorservice International GmbH



Motorservice Qrupu

Bir mənbədən olan keyfiyyət və xidmət

Motorservice Qrupu, Rheinmetall Automotive-in dünya miqyasında satış sonrası 

fəaliyyəti üçün olan satış təşkilatıdır. Bu, hissələrin əvəz edilməsi bazarı üçün mühərrik 

komponentlərinin aparıcı təchizatçısıdır. Kolbenschmidt, Pierburg, TRW Engine Components 

kimi premium markaları, eləcə də BF markası ilə, Motorservice müştərilərinə bir mənbədən 

olan keyfiyyətli məhsulda geniş və dərin çeşidləməni təklif edir. Pərakəndə və emalatxanalar 

üçün problem həlli kimi o geniş xidmət paketinə də malikdir. Motorservice müştəriləri əsas 

beynəlxalq avtomobil təchizatçılarının konsentrat texniki istehsalat sirrlərindən faydalanır. 



Rheinmetall Automotive

Beynəlxalq avtomobil sənayesinin tanınmış təchizatçısı

Rheinmetall Automotive texnologiya qrupu Rheinmetall Group-un mobillik hissəsidir. 

Rheinmetall Automotive premium markalar olan Kolbenschmidt, Pierburg və Motorservice 

ilə havalandırma, çirkləndirici emissiyaların azaldılması və nasos sahələrində, eləcə də 

porşenlərin, mühərrik bloklarının və valların hazırlanması, istehsalı və ehtiyat hissələri 

təchizatında dünyada aparıcı mövqeləri tutur. Çirkləndirici emissiyanın az olması, 

sərfəli yanacaq istehlakı, etibarlılıq,keyfiyyət və təhlükəsizlik Rheinmetall Automotive-in 

innovasiyalarının arxasındakı əsas təsiredici faktorlardır.

|  Texniki Filter broşürası



Nəşr 01.2010 (062017)

Artikul nöm. 50 003 596-34



Texniki Filter broşürası  | 

3

  



Mündəricat

Mündəricat

Səhifə

1 |


Giriş

4

2 |



Filtrasiya

9

3 |



Çirklənmə yükü və diferensial təzyiq

11

4 |



Filtrasiya mühiti

13

5 |



Hava filteri

15

6 |



Daxili filter

20

7 |



Hava quruducu

28

8 |



Yanacaq filteri

29

9 |



Karbamid filteri

36

10 | Soyuducu filter



36

11 | Yağ filteri

37

12 | Transmissiya yağ filtri



45

13 | Sonluq

45

Sözlük


46

|  Texniki Filter broşürası

1 | Giriş

Kolbenschmidt filter çeşidləri, həm avtobus 

həm də ticari nəqliyyat vasitələri üçün hava, 

yağ və yanacaq filterlərini özündə 

birləşdirir. Quraşdırlmasından asılı olaraq, 

aşağıdakı növləri ilə fərqlənir:

Təyinat

Filter növü



AC (salon havalandırması)

Daxili filter, standart

ACC (aktivləşdirilmiş kömürlü salon 

havalandırması)

Aktivləşdirilmiş kömürlü daxili filter

AD (Hava quruducu)

Hava quruducu

AP (pava paneli) 

Hava filteri, Panel

AR (Hava sirkulyasiyası)

Hava filteri, dövrə

CS (soyuducu filter)

Soyuducu filter

FC (yanacaq ketrici)

Yanacaq filteri elementi

FP (yanacaq borusu(daxili boru))

Yanacaq daşıyıcısı filteri

FC (yanacaq filteri)

Yanacaq vintli filtri

FX (metalsız yanacaq)

Yanacaq filterləri, metal olmayan

OC (yağ ketrici)

Yağ filteri qurğusu

OH (yağ hidravlik)

Yağ hidrvalikfilter

OS (yağ sirkulator)

Yağ sirkulasiya filteri

OT (yağ transmissiyası)

Avtomatik otürücü qutusu yağı filteri

OX (yağ metalsız)

Yağ filteri qurğusu, metal olmayan

OZ (yağ sentrofuqu)

Sentrofuq yağ filteri

1.2 Kolbenschmidt filter növləri

1.1 Ümumi

Onların varlığı kölgədə qalsada, onlar hər 

hansı bir rahatlıq təmin edən avadanlıqdan 

daha vacibdir: Filter. Filterlər, mühərrikin 

düzgün çalışması üçün vacib olan hissələri 

təmizləyir. Unudulmuş əvəz etmə 

intervalları və ya filter keyfiyyətinin 

olmaması çox vaxt böyük xərclərə səbəb 

olur. Müasir nəqliyyat vasitələrindəki 

filtrasiya müasir mühərriklərin daim artan 

tələbləri səbəbindən çox geniş spektrlı 

olmuşdur. Yüksək müştəri tələbləri və 

hədəflənmiş ətraf mühit strategiyası filter 

texnologiyasının inkişafına da böyük təsir 

göstərən amillərdəndir.

Mühərrik filterinin məqsədi mühərrikə hava, 

yağ və yanacaq vasitəsi ilə daxil ola biləcək 

çirklər və xarici cisimlərdən qorumaqdır.

Mühərrik texnologiyasında müxtəlif 

avadanlıqlar üçün müxtəlif növ filterlər 

istifadə olunur. Onlar funksiyası, strukturu 

və təmir intervalları ilə fərqlənirlər. 

Filtrasiya variantları çoxdur: Çirk hissəcikləri

• sıx məsafəli plastik və ya 

• metal süzgəclər,

• xırda məsaməli kağız, keçə 

• və ya sentrofuq güc vasitəsi ilə filtrasiya 

oluna bilər.

Filterlərin növləri


Texniki Filter broşürası  | 

5

  



Giriş | 1 

Kolbenschmidt filterlər üçün iki rəqəm sıra 

aralığı mövcuddur: Standartlaşdırılmış 

səkkiz rəqəmli Kolbenschmidt nömrəsinə 

əlavə olaraq müvafiq qısa bir rəqəm də var. 

Qısa nömrə üç və ya dörd rəqəmdən və iki 

və ya üç hərfdən ibarət olur: Rəqəmlər 

filterləri müəyyənləşdirir, hərflər isə filter 

tipini izah edir (baxın 2.). Səkkiz rəqəmli 

Kolbenschmidt nömrəsi bütün sənədlərdə 

görünür, məs. göndərmə və hesab-

fakturada olduğu kimi. İlk beş rəqəm 

həmişə "50 013" və ya "50 014"; son üç və 

ya dörd rəqəm isə filteri müəyyən edir və 

qısa nömrənin rəqəmlərinə uyğun gəlir.

Misal üçün:

• Yağ filter qurğusu 

095-OC = 50 013 095

• Aktivləşdirilmiş kömürlü daxili filter 

4027-ACC = 50 014 027

1.3 Kolbenschmidt artikul nömrələrinin izahı 

Hava filteri



|  Texniki Filter broşürası

Hərəkətli hissələrdə toxunma və ya 

kilidləmə zamanı qaçınılması labüd olan 

sürtünmə meydana gəlir. 

Uyğun bir sürtgü vaitəsi kimi, hərəkətli 

hissələr arasında sürüşkən bir təbəqə 

yaradan bir mineral və ya sintetik yağ 

istifadə olunur. Bu ultra-nazik ayırıcı təbəqə 

birbaşa toxunmanın qarşısını almaq və 

onun sürüşməsinə imkan verən bir tampon 

kimi çıxış edir. Bu yağlama yalnız yağ təmiz 

olduqda mümkündür. Hətta mikroskopik 

ölçülü çirkləndiricilər belə nəql 

olunnmamalıdır ki, onlar mühərrik 

hissəciklərində böyük aşındırıcı yeyilmələr 

yaradır. 

Mühərrik daxilində mühüm yerlər silindr 

zolaqları, porşenlər, porşen halqaları, 

klapanlar, kipləşdiricilər, mühərrik daxili 

dirsək valları və birləşdirici paya 

rulmanlarıdır. Xarici cisimlər qum və ya qum 

hissəcikləri şəklində mühərrikə birbaşa 

yanacaq və ya su axını vasitəsi ilə daxil ola 

bilərlər. Hətta dolayı olaraq sistemdəki 

xarici cisimlər aşınma, yüngül yanma və ya 

1.4 Daxili yanma mühərrikindəki aşınma

kiçik liflər, plastik və ya kauçuk hissəciklər 

vasitəsilə aşınma və yırtılmaya şərait yarada 

bilər və xətarlara səbəb ola bilər.

1 | Giriş

Mühərrik kəsiyi



Texniki Filter broşürası  | 

7

  



Yeni hissə

Yağın və kirin aşındırıcı hissəciklərinin 

səbəb olduğu əsas yırğalanma yastıqlarında 

güclü dairəvi yeyinmə. 

Nəticə: Mühərrikə zərər

Zədələnmiş hissə 

1.5 Sistemdəki xarici cisimlər səbəbiylə mühərrikdə aşınma

Aydın aşınma əlamətləri 

olan porşen: Porşenin 

ətək örtüyünə güclü 

aşınma. Düzgün bir işçi 

təbəqənin olmaması, porşenin 

çirklənməsinə, ən pis halda porşenin 

tutulmasına səbəb ola bilər.

Yeni hissə

zədələnmiş hissə

Porşen yağ remeninin podyumunda böyük 

yeyinmə.  

Nəticə: Yağ sərfiyyatının artması

Yeni hissə

Zədələnmiş hissə

Giriş | 1 



|  Texniki Filter broşürası

1 | Giriş

1-ci hissədəki əhəmiyyətli aşınma. Şayba 

(şək. 2) Artan boşluq (2-şəkil) daha az 

sıxılmaya səbəb olur və nəticədə 

performans itkilərinə gətirib çıxarır.

Aydın görünən kəsikli yeni silindr gilzaları 

(şək. 3): Honlama alətinin yardımı ilə edilən 

bu vasitə ilə, silindrinin daxili divarına yağın 

yapışması yaxşılaşır.

Daxili divardakı dairəvi yeyinməli silindrik 

gilzalar (şək. 4): Honlanma şəkili artıq 

tanınmır. Nəticə: yağ sərfiyyatının artması

Şək. 1

Şək. 2


Şək. 3

Şək. 4


Texniki Filter broşürası  | 

9

  



Filtrasiya | 2 

Müasir nəqliyyat vasitələrində filtrasiya 

haqqında söhbət gedərkən, əsasən dərin 

filterlər nəzərdə tutulur. Bu xüsusi filter 

elementləri mayenin (neft və ya yanacaq) və 

ya qazların (havanın) hissəciklərini 

mümkün 100 %-ə qədər ayırmaq lazım 

olduqda istifadə olunur. Hissəciklərin 

2.2 Filtrasiya effekti

Kir hissəciklərinin çökməsi müxtəlif 

mexanizmlərdən qaynaqlanır. Bu təsirlər 

aşağıdakı fəsillərdə göstərilir: Onlar əmələ 

gələn hissəciklərin ölçüsündən və müvafiq 

maye və ya qazın xüsusiyyətlərindən 

asılıdır. Sentrofuq və elektrostatik qüvvələr 

kimi fiziki təsirlər də çökmə prosesinə 

əhəmiyyətli təsir göstərir. 

Aşağıdakı təsvirlərdə filter materialı görüntü 

səviyyəsinə perpendikulyar bir lif kimi təsvir 

olunur. Hava, yağ və yanacaq axını laminar 

şəkildə lif ətrafında dolaşır və sadə 

traektoriyalar (axın xəttlər) ilə təmsil olunur. 

Baryer effekti neft və yanacağın 

filtrasiyasında əsas ayırma mexanizmidir. 

Hava filtrasiyasında isə bariyer effektinə 

əlavə olaraq ətalət və diffuziya təsiri 

xüsusilə vurğulanmalıdır.

2.3 Ətalət effekti

1 Axın istiqaməti

2  Axın xətləri

3  Tək lif: Təsvir səviyyəsinə perpendikulyar ox

4 Kir hissəcikləri

Ətalət effekti ondan ibarətdir ki, ətalətin 

təsiri ilə mövcud traektoriyasını tərk edən 

daha böyük kütləli kir parçacıqları lifə daha 

yaxınlaşır və lif ilə qarşılaşır.

2.1 Səbəblər

ayrılması mühitin dərin strukturunda, fərdi 

liflər səthində baş verir.

Bu çirklər natamam yanmadan olan toz, 

metal aşınma hissəcikləri və ya karbon 

hissəciklər ola bilər. Lakin, yalnız qatı 

hissəciklər deyil, həmçinin yanacaq 

xəttlərində meydana gələn su ayrılmaları və 

təzyiqli qaz vasitəsi ilə ventilyasa zamanı 

maye şəklində meydana gələn yağ 

damlaları filtrlər vasitəsi ilə sistemdən 

kənarlaşdırılmalıdır. 

Atalet effekti


10 

|  Texniki Filter broşürası

2 | Filtrasiya

Baryer effekti zamanı hissəciklər ölçüsünə 

görə axın xətlərini izləyə bilər. Lakin, lifə çox 

yaxınlaşsanız və ona toxunursanız, onlar 

orada qalacaqlar (Van der Waals qüvvəsi).

Diffuziya effekti zamanı 0, 5 mm-dən az 

diametri olan kir hissəcikləri filterlənir: 

Onlar xaotik istiqamətdə hərəkət edirlər 

(Brownian hərəkəti) və lif ilə təsadüfi 

hallarda rastlaşır və ona yapışırlar.

1 Axın istiqaməti

2  Axın xətləri

3 Tək lif: Təsvir səviyyəsinə perpendikulyar ox

4  Axını izləyə bilən xırda parçacıq hissəcikləri

2.4 Baryer effekti

2.5 Diffuziya effekti

1 Axın istiqaməti

2  Axın xətləri

3 Tək lif: Təsvir səviyyəsinə perpendikulyar ox

Baryer effekti

Diffuziya effekti


Texniki Filter broşürası  | 

11

  



Çirklənmə yükü və diferensial təzyiq | 3 

Dəyişən təzyiqin Δp əmələ gəlməsi 

əməliyyatın vaxtı və ya yükündən asılı 

olaraq diaqramda göstərilmişdir: Təzyiq 

fərqinin kifayət qədər yavaş artması 

dərinliyi olan filtrelərin tipik görünüş 

formasıdır. Yalnız filterin məsamə həcmi 

tıxandıqda, diferensial təzyiq sürətlə artır. 

Daha sonra filter də dəyişdirilməlidir. T1 

zamanı müddəti avtomobil istehsalçısının 

spesifikasiyası ilə müəyyən edilir.

3.2 Təzyiq fərqinin müddəti

1  Filterin dəyişdirilməsi üçün lazım 

olan maksimal zaman aralığı

Max. təzyiq fərqi Δp

Zaman aralığı və ya çirklənmə yükü

Təzy

iq fər


qi Δp

t

1



Yeni bir filter istifadə edərkən, kir 

parçacıqları əvvəlcə lif səthinə toplanırlar. 

Artıq çirklənmə ilə birlikdə bu sürüşmə 

3.1 Səbəblər

təbəqəsi artır və filterinin məsamə həcmi 

daha da azalır. Məsamə həcmini azalsa da, 

axının sabit qalması ilə təzyiq fərqi artır. 

Təzyiq fərqi



1

2

5



3

4 6 8


12 

|  Texniki Filter broşürası

3 | Çirklənmə yükü və diferensial təzyiq

Filterlər bir qayda olaraq mikroskopik 

hissələri saxlamalıdır. Aşağıdakı təsvirdə 

süzgəcin saxlayacağı tipik çirk 

hissəciklərinin müxtəlif ölçüləri təsvir 

olunur.


Filtirasiya zamanı hərəkət etdiyimiz 

miqyasın daha aydın nümunəsini 

göstərmək üçün, kir və çiçək tozcuqları, 

digər şeylər arasında müqayisədə, bir insan 

saçı ilə nisbətdə göstərilir.

1 Insan saçı

(~70 µm)

2 Minimal insan görmə qabiliyyəti

(~40 µm)

3 Ağ qan hüceyrəsi

(~25 µm)

4 Tozcuq


(~10 µm)

5 Çirk hissəcikləri

6 Qırmızı qan hüceyrəsi

(~7 µm)


7 Bakterya

(~2 µm)


3.4 Ölçülərin mütənasibliyi

3.3 Müxtəlif hissəciklərin böyüklüyü

Tüstü

Küçə tozu



Duman

Tozcuq


Spor

Tullantı qazı

His

Bakteriyalar



0, 01 µm

0, 1 µm


1 µm

10 µm


100 µm

Müxtəlif hissəciklərin böyüklüyü

Böyük kir parçacıqları

Kir hissəciklərinin ölçü nisbəti



Texniki Filter broşürası  | 

13

  



Filter mühiti | 4 

Kağız mühərrikli vasitə texnologiyasındakı 

filter mühitlərinin ən böyük hissəsini təmsil 

etdiyinə görə, bu, növbəti fəsildə daha 

ətraflı müzakirə ediləcək. Bu broşurada sıx 

• Hər hansı dinamik yüklənmədə yüksək 

pulsasiya sabitliyi

• Suya qeyri həssaslıq (məsələn, ağır 

yağış və ya sprey aerozollarında), 

mühərrik yağı, karter qazları və yanacaq 

buxarları

• Yüksək istilik sabitliyi, sürüş zamanı 

filter elementində 80 °C-yə qədər 

temperaturun olması mümkündür

Ketricdə mümkün olan maksimum filter 

səthini yerləşdirmək üçün kağız termal 

emalı zamanı qabardılır. Bu istehsal 

prosesində, kağız 20-100 °C temperaturda 

termoplastik hərəkətlilikdən ötəri, emal 

edildikdən sonra da müəyyən bir qat 

şəklində tətbiq olunur.

Bu qatlama geometriyası, məsələn, ticari 

nəqliyyat vasitəsi filteri ketrici üçün 

təxminən 10 m² səviyyəsində effektiv bir 

filter sahəsi əldə etməyə imkan yaradır. 

Qatların mühərrikin təsiriylə bir-birinə 

bükülməməsini təmin etmək üçün, bəzi 

Qatlama geometiryası

4.2 Tələblər

Bu kimi mexaniki, iqlim və istilik təsirlərinə 

qarşı davamlılıq üçün filter kağızları 

hopdurulur: Burada kağız, müasir sintetik 

qətrana batırılmış və termal emala məruz 

qalır. Başlanğıc materialının məsamə 

həcmi, məsamə ölçüsü və lif strukturu 

dəyişilməməlidir.

4.3 Qəlibləmə

hallarda, kiçik yüksəlmələr aralayıcı kimi 

qəliblənərək formalaşdırılır. Bundan əlavə, 

hər bir qat davamlı olaraq dalğalandırıla 

bilər və beləliklə kağız qatının 

toplanmalarının qarşısını almaq mümkün 

olur.

4.1 Səbəblər



keçə və ya toxunmamış materiallar üçün 

istifadə olunan filtrasiya metodlarının ətraflı 

təsviri yoxdur. Tətbiqə əsasən, texniki 

cəhətdən üstün filterlər lif və məsamə 

strukturunun tərkibi, həmçinin incəliyi ilə 

xarakterizə olunur. Üç ən mühüm filter 

pambıq, selüloz və plastik liflərdir.


14 

|  Texniki Filter broşürası

4 | Filter mühüti

Filter kağızı ciddi keyfiyyət nəzarəti 

altındadır. Ən əhəmiyyətli test üsullarından 

biri Hava şarı adlanan (Bubble-Test) testdir. 

Sadəcə olaraq, bu test zamanı sınaq kağızı 

yaxşı müəyyən edilmiş bir mayeyə 

hopdurduqdan sonra müxtəlif sınaq 

təzyiqlərinə məruz qoyulur. 

Beləliklə, ilk hava şarı ən böyük mövcud 

məsamə ilə hesabi olaraq əlaqələndirilə 

bilər. Hava şarı ilə örtülmüş sınaq 

obyektinin bağlı örtüyü məsamə ölçülərinin 

orta paylanma ölçüsünü müəyyənləşdirir. 

Çünki: "Böyük məsamələr aşağı yük 

təzyiqləri tələb etdiyi halda, kiçik 

məsamələr yüksək yük təzyiqləri tələb edir". 

Bundan başqa, bu metod diferensial təzyiqi 

müəyyənləşdirir Sınağı həyata keçirmək çox 

asandır və çox dəqiqdir. Həmçinin 

unutmamalıyıq ki, digər kağızlara yalnız 

müqayisə edilə bilən qeydlər ötürülür. 

Bundan əlavə, təcrübədə hələ də çökmə 

testləri sınaq hissəcikləri ilə həyata keçirilir 

(DIN ISO 5011-ə uyğun birbaşa metod). 

Aşağıdakı təsvir ayırma dərəcəsini və filter 

elementlərinin toz tutumunu təyin etmək 

üçün test quruluşunu göstərir.

Əldə edilən nəticələrdən, hər filter üçün 

doğru filter kağız dəqiq müəyyən edilə bilər.

Ayrılma səmərəliliyini müəyyənləşdirmək üçün test tənzimlənməsi

Havaaxını

Havaaxını

1  Giriş borusu

2  Toz injektoru

3  Toz toplanması üçün konteyner

4  Çıxış borusu

5  Təzyiq ölçən cihaz

6  Tam filter

7  Axın həcmi ölçən

8   Axınının həcminin idarə edilməsi üçün 

qurğu

9  Kənarlaşdırıcı ventilyator



10  Filter

4.4 Filter kağızlarında keyfiyyət testi



Texniki Filter broşürası  | 

15

  



Hava filteri | 5 

Müasir mühərrik istehsalı sahəsində hava 

filterləri (suqəbuledici filterlər) haqqında 

danışarkən bunlar çox hallarda quru filterlər 

nəzərdə tutulur. Bu müxtəlif seçimli kağız 

filterləri üçün ümumi terminidir. Prinsipcə, 

quru filterlər funksiya baxımından sulu və 

ya yağlı vanna filterlərindən suyun 

Hava filterləri giriş havasını təmizləyir və 

mühərrikin daxil olma səsini azaldır. Digər 

bir funksiyası isə xüsusilə sərnişin 

avtomobili sahəsində giriş havasının 

əvvəlcədən qızdırılması və temperaturun 

tənzimlənməsindən ibarətdir. Bu 

tənzimləmə mühərrikin fəaliyyət qabiliyyəti 

və tullantı qazı tərkibi üçün çox vacibdir.

Fəaliyyət qabiliyyətini və filter elementinin 

əhəmiyyətini aydınlaşdırmaq üçün burada 

kiçik bir nümunə göstərilmişdir:  

Landşaftdan, iqlim şəraitindən, zəmin və 

Təxminən 15.000 km sürüş məsafəsindən 

sonra filterdə toplanan kir örtüyü aydın 

şəkildə görünə bilər (şəkil 1). Ən kiçik kir 

hissəcikləri filter kağızının dərin 

strukturunda toplanır. Nəticə: daha çox 

yağlanmış yanacaq-hava qarışığı, ətraf-

mühitə zərərli emissiyanın artması, azalmış 

mühərrik fəaliyyəti

5.2 Vəzifə / funksiya

küçə xüsusiyyətlərindən, eləcə də nəqliyyat 

vasitələrinin istifadəsindən asılı olaraq hər 

1 m³ havaya düşən toz miqdarı 1 ilə 10 mq 

arasında dəyişə bilər. Dağılmış yollarda və 

ya tikinti sahələrində o, hətta 40 mq-a 

qədər arta bilər.

Bir litr yanacağın tam yanması üçün 14 kq 

hava daşınmasının zəruri olduğunu nəzərə 

alaraq (benzin mühərrikləri) bu vasitə ilə 

süzülməli olan toz parçacıqlarının miqdarını 

təsəvvür etmək mümkündür.

Bu miqdar yağlama üçün istifadə olunan 

yağ ilə birlikdə porşen, porşen həlqələri və 

silindrin işlək səthlərinin təkzib edilə 

bilməyəcək dərəcədə təhlükəli aşınmasına 

səbəb olan örtük kütləsinin yaranmasına 

səbəb olur.

5.1 Səbəblər

içərisində hava alınması zamanı toz 

hissəciklərini ayırması vəzifəsinə görə 

fərqlənirlər. Buna görə havanın alınması 

üçün kağız filterləri əsasən üstünlük təşkil 

edir, çünki daha yüksək səviyyədə təminat 

verə bilər və hər şeydən əvvəl, bütün yük 

dövrələrində ardıcıl olaraq ayrılma dərəcəsi 

təmin edə bilir. Əlavə üstünlükləri texniki 

baxışın asanlığı və quraşdırma mövqeyinin 

müstəqilliyidır. Kağız filterləri də ekoloji 

baxımdan üstündür.

Şək.

 

1



16 

|  Texniki Filter broşürası

5 | Hava filteri

Vaxtında yenisi ilə əvəz edilməyən hava 

filteri artmış axın müqaviməti ilə bağlı 

olaraq daha çox yağlanmış yanacaq-hava 

qarışığına, ətraf-mühitə zərərli emissiya 

artmış miqdarına, azalmış mühərrik 

fəaliyyətinə malik olurlar.

Filter kağızından keçən kiçik tozcuqlar 

mühərrikdəki kirlənməni artırır və onlar 

Sərnişin avtomobili hava filterləri iki fərqli 

dizaynda istehsal olunur: panel filterlər və 

dəyirmi filterlər (dəyirmi və oval 

elementlər). Xüsusi bir halda hansı filter 

forması növünün uyğun olduğu ilk növbədə 

filterin texniki prinsiplərinin nə dərəcədə 

yaxşı tətbiq oluna biləcəyindən asılıdır.

Filterin nəqliyyat vasitəsindəki yeri mümkün 

qədər az olan toz və ya su daşınmasına 

əsasən təyin edilir. Filter elementləri 

yüksək, fəaliyyətdən asılı olmayan ayırma 

dərəcələrinə malikdir. Onlar nəqliyyat 

hava kütlə sensoru üzərində toplana bilər. 

Bu hissə daxil olma filterinin təmiz hava 

tərəfində yerləşir və yanacaq miqdarının 

ölçülməsinə cavabdehdir ( artan yanacaq 

sərfiyyatı ). 

Kir parçaçıqları yanma kamerasına daxil 

olduqda daxili yanma mühərrikinin xidmət 

müddəti azalır, çünki artmış sumbata ilə 

Şək. 1:  

Hava filteri, 

Panel (AP)

Şək. 2:  

Hava filteri, 

dövrə (AR)

Şək. 4:  

Hava filteri, qoruyucu 

lövhəli panel

Şək. 3:  

Hava filterləri, yük 

avtomobilləri (AR)

5.3 Nəticədə formalaşan zədələnmələr

cilalanmaq effektinin təsiri ilə hamar 

yastıqları, porşeni, porşen həlqələrini və 

silindirin işlək səthlərini aşındırır.

5.4 Sərnişin avtomobili hava filterinin strukturu

vasitəsi istehsalçısı tərəfindən təyin edilən 

texniki baxış intervalı zamanı asanlıqla 

dəyişdirilirlər.

Müxtəlif nəqliyyat vasitəsi istehsalçılarının 

mühərrik paletləri çox genişdir və hər bir 

nəqliyyat vasitəsi mühərrikin və 

quraşdırılma sahəsinin tələbatlarına uyğun 

olan filter tələb edir. Kolbenschmidt, hər bir 

növə uyğun olan dizayn formasında demək 

olar ki, bütün nəqliyyat vasitələri üçün hava 

filterləri təklif edir.

Filter korpusu və filter elementləri 

dəqiqliklə bir-birinə uyğunlaşdırılıb və öz 

qəbuledici sistemi ilə mühərrik tipinə ən 

uyğun şəkildə quraşdırılır.

Xüsusi bir dizayn forması qoyun yunu 

keçəsi panel filtridir (şəkil 4). Filter filter 

kağızından əlavə olaraq qabarıq filtrasiya 

üçün nəzərdə tutulmuş qoyun yunundan 

hazırlanmış örtüyə malikdir. Bu versiya 

əsasən tozlu sahələrdə tətbiq edilir. 


Texniki Filter broşürası  | 

17

  



Filter korpusundakı daha böyük axın 

miqdarı və daha az kənarlı kipləşdiricilər 

səbəbindən ticari nəqliyyat vasitələrində 

metal və ya plastik torlu silindrik dəyirmi 

filterlər üstünlük təşkil edir. 

Ticari nəqliyyat vasitələri sahəsində bir və 

çox pilləli hava filtrləri ayırd edilir. Bir pilləli 

filterlərdən fərqli olaraq çox pilləli filterlərdə 

adətən siklonla əks istiqamətdə 

əlaqələndirilən ön ayırıcı mövcuddur.

Siklon ön ayırıcı mərkəzdənqaçma qüvvəsi 

effektindən istifadə edir: Xüsusi olaraq 

hazırlanmış arakəsmələri olan rotor diskləri 

vasitəsi ilə hava axını fırlanma rejiminə 

keçirilir. Kir hissəcikləri mərkəzdənqaçma 

qüvvələri hesabına korpus divarına atılır, 

burada isə onlar daha sonra filter 

əməliyyatından asılı olaraq açıq havaya və 

ya toplama konteynerinə daxil olurlar.

Bu ön ayırıcı xidmət müddətini uzadır.

Hər iki filter tipləri əsasən korpusa 

möhkəmləndirilmişdir. Çox pilləli filter 

əsasən tikinti və kənd təsərrüfatı 

maşınlarında tətbiq olunur. 

Xüsusilə tikinti maşınları sektorunda 

filterlər qismən əlavə ikincili element 

(təhlükəsizlik elementi) ilə təchiz 

edilmişdir. Bu baza element üzərində 

aparılan texniki baxış işləri zamanı və ya 

mühərrikin zədələnməsi halında mühərriki 

qorumaq üçün istifadə olunur. İkincili 

element, prinsip olaraq, əsas filter olmadan 

quraşdırıla bilməz və hər üçüncü baza 

elementin dəyişdirilməsi prosesi zamanı 

yenisi ilə əvəz edilməlidir. 

Ticari nəqliyyat vasitələrində tez-tez hava 

girişi yerinin sürücü kabininin üzərində və 

ya kənarında olduğu müəyyən edilir. 

Bununla da texniki baxış intervallarının 

uyğun olaraq uzadılmasına səbəb olan 

toplanan kir miqdarının mümkün qədər az 

olmasına nail olunur.

5.4.1 Ticari nəqliyyat vasitəsi hava filterinin strukturu

Müasir yükdaşıma maşınlarında filter 

korpuslarının filtrasiya üçün zəruri olandan 

daha böyük ölçüdə olması nəzərdə 

tutulmuşdur. Bu tədbirlər vasitəsi ilə daxil 

olma səsi aydın şəkildə azaldıla bilər. 

Burada filtrasiya və səs izolyasiyasını vahid 

şəkildə birləşdirən səs boğucu filterlər 

nəzərdə tutulmuşdur.

Müxtəlif təmir müddətləri

Zaman

Δp (b


ar)

Max. təzyiq fərqi Δp

1 tək pilləlifilter

2 çox pilləli filter

Ticari nəqliyyat vasitəsinin çoxpilləli 

hava filteri bir deflektordan (hidravlik 

plitə) (1), əsas filter elementindən (2) və 

təhlükəsizlik elementindən (3) ibarətdir. 

Təmin olunan hava xarici örtük vasitəsi 

ilə filterə keçir, təmizlənmiş hava isə 

mərkəzi daxili çıxışdan xaric olunur.

Hava filteri | 5 

Çox-pilləli ticarət nəqliyyat vasitəsi hava filteri


18 

|  Texniki Filter broşürası

5 | Hava filteri

Hava filterini dəyişdirərkən aşağıdakı 

məqamlara diqqət yetirin:

• Mühərrik işləyərkən hava filterini heç 

vaxt dəyişdirməyin.

• Köhnə filterin çıxarılması zamanı heç 

bir kir parçacıqlarının hava kanallarına 

getməməsindən əmin olun.

• Köhnə filterləri təzyiqli hava ilə 

təmizləməyə çalışmayın.

• Düzgün filteri seçmək lazımdır, 

əks halda müxtəlif izolyasiya və 

transmissiya xüsusiyyətlərinə görə 

mühərrikdə ciddi bir qüsur yarana bilər.

• Yeni filteri istehsalçının göstərişlərinə 

uyğun olaraq quraşdırın.

• Yeni filteri quraşdırmazdan öncə 

örtüyü və korpusu təmiz və yumşaq bir 

parça ilə təmizləyin. Kir hissəciklərinin 

toplanmasına səbəb ola biləcək fırçadan 

və ya digər vasitələrdən istifadə 

etməyin.


• Bütün kipləşdiriciləri zədələnməyə 

görə yoxlayın. Hətta kiçik çatlar və 

deformasiyalar əhəmiyyətli çirklənməyə 

səbəb ola bilər.  

Şübhə yaranarsa, kipləşdiriciləri 

dəyişdirin.

• Filter elementini mərkəzə yerləşdirin.

• Qapağı bağladıqda, qapaq və korpus 

arasında heç bir boşluq olmadığından 

əmin olun, əks halda filter olunmamış 

hava yanma kameralarına daxil ola bilər.

5.5 Filter dəyişdirilməsi ilə bağlı quraşdırılma göstərişləri





Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling