Turizm asoslari


Download 12.94 Kb.

bet4/18
Sana11.03.2018
Hajmi12.94 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

«O kzbekturizm»  M illiy  Kompaniyasi  to ‘g krisida 
N IZ O M
I.  Um um iy  qoidalar
1.  « 0 ‘zbekturizm »  M K   (keyingi  o ‘rinlarda  K om paniya  deb 
atalad i)  turizm   sohasidagi  Vakolatli  davlat  organi  hisoblanadi  va 
o ‘z  fa o liy a ti  t o ‘g‘ris id a   0 ‘zb e k isto n   R esp u b lik asi  V a z irla r 
M ahkam asiga  hisob  beradi.
2.  K om paniya  tizim iga  quyidagilar kiradi:
S am arqand,  Buxoro,  X orazm   mintaqaviy b o lim la ri;
0 ‘zbekiston  Respublikasi  viloyatlari  markazlaridagi  Sayohat  va
ekskursiya  byurolari  davlat  korxonalari;
«Respublika  ilm iy-o‘quv  konsalting  markazi»  davlat  korxonasi;
«Dispetcherlashtirish va xizm at  ko‘rsatish  markaziy boshqarmasi» 
davlat  korxonasi  tasarrufidagi  boshqa  tashkilotlar.
3.  K o m p an iy a   o ‘z  fa o liy a tid a   0 ‘zb e k isto n   R esp u b lik asi 
K onstitutsiyasiga  va  qo n u nlariga,  0 ‘zbekiston  Respublikasi  Oliy 
Majlisi  qarorlariga va boshqa  hujjatlariga,  0 ‘zbekiston  Respublikasi 
Prezidenti  farmonlari va  farmoyishlariga,  0 ‘zbekiston  Respublikasi 
V azirlar  Mahkamasi qarorlari  va farmoyishlariga,  shuningdek,  ushbu 
N izom ga  amal  qiladi.
4.  K om paniya  o ‘z  fao liy a tin i  davlat  boshqaruvi  organlari, 
m ahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat birlashmalari va boshqa 
tash k ilo tlar bilan  o ‘zaro  ham korlikda  amalga  oshiradi.
5.  M arkaziy  a p p a ra t  va  m intaqaviy  b o ‘lim la r  t a ’m inotiga 
xarajatlar litsenziyalar berish  to ‘g ‘risidagi arizalar ko‘rib chiqilganligi 
uchu n yig‘imlardan, sertifikatlashtirishga doir xizmatlar ko‘rsatishdan 
tushum lar hamda qonun  hujüatlarida taqiqlanmagan boshqa  manbalar 
hisobiga  mablag‘  bilan  t a ’m inlanadi.
6.  K om paniya  va  u n in g   mintaqaviy  b o lim la ri  yuridik  shaxs
42
www.ziyouz.com kutubxonasi

h iso b la n ad ilar,  0 ‘zbekisto n  R esp u b lik asi  D aviat  gerbi  ta sv iri 
tushirilgan va  o ‘z  nom i  yozilgan  m uh rga  ega  b o ‘ladilar.
II.  Kompaniyaning  vazifalari  va  funksiyalari
7.  Q uyidagilar  K om paniyaning  asosiy  vazifalari  hisoblanadi: 
tu r iz m   s o h a s id a   y a g o n a   d a v i a t  s iy o s a ti  o ‘t k a z i l i s h i n i
t a ’m iniash,  tu ristik   x izm atlar  in fra tu z ilm a la rin i  sh a k lla n tirish g a  
ko‘m aklashish;
turizm ni  rivojlantirish daviat dasturlarini, turistlarning  m u hofaza 
qilinishi  va  xavfsizligini t a ’m iniash  dasturlarin i  am alga  oshirish; 
turistik xizm atlam i sertifikatlashtirish; 
turizm   sohasida  reklam a-axborot  siyosatini  am alga  oshirish; 
turizmni  rivojlantirish sohasiga xorijiy kreditlar va investitsiyalami 
jalb  etish,  xorijiy  m am lakatlar,  shu n ing dek ,  xorijiy  k o m p an iy alar 
bilan  ham korlikning  uzoq  m uddatli  dasturlarin i  rivojlantirish;
turizm  sohasi  uchun  kadrlarni  tayyorlash,  qayta  tayyorlash  va 
ularning  m alakasini  oshirish  ch o ra-tad b irlari  kom pleksini  am alg a 
oshirish,  turizm   tarm oq  fanini  rivojlantirishga  ko‘m akIashish;
8.  K om paniya  o ‘ziga  yuklangan  vazifalarga  muvofiq  quyidagi 
funksiyalarni  am alga  oshiradi:
0 ‘zbekiston  Respublikasida  tu rizm n i  rivojlantirishning  asosiy 
strategik  yo‘nalishiarini  ishlab  chiqadi;
turizm ni  rivojlantirish  b o ‘y ich a  n o rm a tiv -h u q u q iy   h u jja tla r 
loyihalarini  ishlab  chiqishda  qatnashadi;
turistik faoliyatni litsenziyalash b o ‘yicha  ishchi organ funksiyasini 
amalga  oshiradi;
«Turizm  to ‘g‘risida»gi  Q onunga  m uvofiq  turistik  xizm atlarni 
sertifikatlashtirishni  am alga  oshiradi;
turizm   so h asid a  statistik  h iso b o t  tiz im in i  ta k o m illa sh tirish  
b o ‘yicha  takliflar  ishlab chiqadi;
turizm   sohasida  m arketing tad q iq o tlarin i  tashkil  qiladi; 
tahliliy  ish larn i  am alga  o sh irad i  va  resp u b iik ad a  tu riz m n i 
rivojlantirishning  asosiy tendensiyalari  va  prognozlarini  belgilaydi;
turizm ni  rivojlantirish  b o 'y ich a  ta k lifla r  tayyoriaydi  h a m d a  
m a q sad li  ta rm o q   va  m in ta q a v iy   d a s tu r l a r   b a ja r ilis h in i 
muvofiqlashtirishni  tashkil  qiladi;
www.ziyouz.com kutubxonasi

turistik xizm atlarning amalga oshirilishini  reklam a-axborot bilan 
t a ’minlash  faoliyatini  am alga oshiradi;
xorijiy  davlatlarning  milliy  turistik  m a’m uriyatlari  va  ularning 
0 ‘zbekiston  Respublikasidagi  Vakolatxonalari  bilan  ham korlikni 
amalga  oshiradi;
Jahon  turizm   tashkiloti  ham da  turizm   bilan  bog‘liq  boshqa 
xalqaro  tashkilotlar  bilan  o ‘zaro  ham korlikni  ta ’minlaydi,  ularda 
respublika  m anfaatlarini  ifodalaydi;
turizm   industriyasini  rivojlantirishga  investitsiyalar  jalb   etish 
ishlarida qatnashadi;
turizm   in fratu zilm asin i  rivojîantirish  sohasidagi  investitsiya 
loyihalarini  ishlab  chiqadi;
tashqi  bozorda  0 ‘zbekiston  Respublikasi  m anfaatlariga  rioya 
etilishini  tahlil  qiladi  h am da  uning asosida  turizm  sohasidagi  salbiy 
holatlarni  b arta raf etish  b o ‘yicha takliflar tayyorlaydi;
tu riz m   so h asi  u c h u n   k ad rla r  tay yo rlash   b o ‘yicha  xalq aro  
dasturlarni  am alga  oshiradi.
9.  K om paniya  o ‘ziga  yuklangan  v azifalar  va  funksiyalarni 
bevosita,  shuningdek,  m intaqaviy  bo‘limlar,  tasarrufidagi  boshqa 
tashkilotlar orqali  bajaradi.
III.  Kompaniyaning  huquqlari  va javobgarligi
10.  K om paniya  o ‘ziga  yuklangan  vazifalar  va  funksiyalarni 
bajarish  uchun  quyidagi  huquqlarga ega:
tegishli  vazirliklar  va  idoralardan  turizm   faoliyati  masalalari 
b o ‘yicha  axborotiarni  so ‘rash  va  olish;
xorijiy davlatlarning Vakolatli organlari bilan belgilangan tartibda 
axborotlar ayirboshlashni  amalga  oshiradi;
o ‘z Vakoiatlari  doirasida konferensiyalar, yig‘ilishlar, sem inarlar, 
sim pozium lar o ‘tkazish,  ko‘rgazmalar va boshqa tadbirlarni tashkil 
qilish,  shuningdek,  boshqa  tashkilotlar  tom onidan  o'tkaziladigan 
shu  kabi  tadbirlarda  qatnashish;
turizm ni  rivojlantirishga  yo‘naltirilgan  loyihalarni  birgalikda 
ishlab  chiqish,  tajriba  alm ashish  m aqsadida  xalqaro,  xorijiy  va 
respublika  tashkilotlari  bilan  amaliy aloqalar o ‘rnatish;
xalqaro  n o rm alar asosida otellar,  m ehm onxonalar,  kem pinglar.
www.ziyouz.com kutubxonasi

shu ning dek ,  tu ristlarg a  x iz m a t  k o 'rsa tu v c h i  b o s h q a   obyektlar 
klassifikatsiyasini  ishlab  ch iq ish d a  qatnashish;
11.  Kompaniya o ‘ziga yuklangan vazifalarning sam arali bajarilishi 
uchun javob  beradi.
IV.  Kompaniya  faoliyatini  tashkil  ctish
12.  K o m p an iy an i  q o n u n   h u jja tla rid a   b e lg ila n g a n   ta rtib d a 
lavozim ga  tayinlanadig an   va  lavozim dan  o z o d   qilinadigan  rais 
boshqaradi.
Raisning  ikki  nafar,  shu ju m ladan   b ir  n afar b irin ch i  o ‘rinbosari 
b o ‘ladi.
R ais  m aq o m iga  k o ‘ra  vazirg a,  rais  o ‘rin b o s a rla ri  -   vazir 
o ‘rinbosarlariga tenglashtiriladi.
13.  K om paniya  raisi:
K o m p an iy a  fa o liy a tig a   y a k k a b o s h c h ilik   a s o s id a   u m u m iy 
rahbarlikni  amalga  oshiradi;
Kompaniya  V akolatiga  kiradigan  m asalalar  b o ‘yicha  qarorlar 
q ab u l  q ila d i  h a m d a   K o m p a n iy a g a   y u k la n g a n   v a z ifa la r  va 
funksiyalarning bajarilishi  u ch u n   shaxsan jav o b   b erad i;
0 ‘z  o ‘rinbosarlarining  V akolatlarini  belgilaydi,  u lar  o ‘rtasida 
vazifalarni  taqsim laydi.  K om paniya  tizim idagi  b o sh q a  m ansabdor 
sh ax slarn in g   V a k o la tla rin i,  o ‘z  o ‘r in b o s a r la r in in g   va  b oshqa 
m a n s a b d o r  s h a x s la rn in g   K o m p a n iy a   f a o liy a tin in g   a lo h id a  
uchastkalariga rahbarligi ham da tasarrufidagi tashkilotlar ishlar uchun 
javobgarlik darajasini  belgilaydi;
K om paniya  tizim i  x odim larining  bajarishi  m ajb u riy   b o ‘lgan 
buyruqlar chiqaradi  va  ko‘rsatm alar beradi;
K o m p an iy a  m a rk a z iy   a p p a r a ti  tu z ilm a s ig a   x o d im la rn in g  
belgilangan  um um iy  soni  doirasida  o 'zg artirish lar  kiritadi,  shtat 
jadvalini,  shuningdek,  K om paniya m arkaziy a p p a ra ti,  tasarrufidagi 
tashkilotlar xarajatlari  sm etalarini  tasdiqlaydi;
K om paniyaning  tarkibiy  b o ‘linm alari  va  m in taq av iy   b o ‘limlari 
to ‘g‘risidagi  nizom larni,  o‘z tizim iga  kiradigan tasarrufidagi boshqa 
tashkilotlarning  ustavlarini  belgilangan ta rtib d a tasdiqlaydi;
K o m p a n iy a   m a rk a z iy   a p p a r a ti  x o d im la r i n i,  m in ta q a v iy  
b o ‘lim larning,  K om paniya  tizim iga  kiruvchi  tasarru fid agi  boshqa
www.ziyouz.com kutubxonasi

tashkilotlarning rahbarlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlaydi 
va lavozim idan  ozod qiladi.
Rais  q o n u n   huijatlariga  muvofiq  boshqa  Vakolatlarni  am alga 
oshiradi.
14.  K om paniyada tarkibiga  K om paniya  raisi  (H ay’at  raisi),  rais 
o‘rinbosarlari  (lavozimiga ko'ra),  shuningdek,  mintaqaviy bo‘lim lar 
va tasarrufidagi  boshqa tashkilotlar  rahbarlari  kiradigan  7  kishidan 
iborat  H ay’at  tashkil  etiladi.
H ay’a tn in g   shaxsiy  tarkibi  raisning  taqdim nom asiga  b in o an  
O ‘z b e k is to n   R esp u b lik a si  V a z irla r  M ah k am asi  to m o n id a n  
tasdiqlanadi.
K om paniya H ay’ati  Kompaniya faoliyatining asosiy masalalarini 
ko‘rib  c h iq a d i,  tarkibiy  b o ‘Iin m alar,  m intaqaviy  b o ‘Iim lar  va 
tasarrufidagi boshqa tashkilotlar rahbarlarining hisobotlarini eshitadi, 
kom paniyaning  m uhim   buyruqlari  va  boshqa  hujjatlari  loyihalarini 
m uhokam a  qiladi.
Hay’at  qarorlari  raisning  buyruqlari  bilan  amalga  oshiriladi.  Rais 
bilan  Hay’at  o'rtasida  kelishmovchilik  paydo bo‘lgan  taqdirda  rais o‘z 
qarorini amalga oshiradi. Rais paydo bo‘lgan kelishmovchiliklar to‘g‘risida 
0 ‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasini  xabardor qiladi.
15.  M intaqaviy  b o ‘lim lar  o ‘z  faoliyatini  tegishli  viloyatlarning 
hokimlari  bilan kelishgan holda  Kompaniya tom onidan tasdiqlangan 
nizom larga  m uvofiq am alga  oshiradilar.
K o m paniy an in g   m intaqaviy  b o ‘limlari  rahbarlari  lavozim ga 
tegishli  v ilo y a tla r  h o k im larin in g   taq dim n om asig a  b in o an   rais 
tom onidan  tayinlanadi.
Qarorda  kom paniya mintaqaviy bolim ining namunaviy tuzilmasi 
ham   tasdiqlangan.  Unga  ko‘ra,  m intaqaviy b o ‘limga  boshqaruvchi 
(1  kishi)  ra h b a rlik n i  am alga  o sh irad i.  S h uningdek,  tu riz m n i 
rivojlantirish  boMimi  ( 1 - 2   kishi),  xususiy  turistik  firm alar  bilan 
ishlash  va  litsenziyalash  m asalalari  bo‘limi  (2  kishi),  buxgalter  -  
kassir  (I  kishi)  ishlashlari  belgilab  berildi.
Barcha  mintaqaviy bo‘limlar xodim larining cheklangan  um um iy 
soni  —  24  kishi,  shu  jum ladan,  boshqaruv  xodimlari  -   16  kishi, 
ulardan:  Sam arqand mintaqaviy boMimi — 6 kishi,  Buxoro mintaqaviy 
bo‘limi — 5 kishi, Xorazm mintaqaviy bolim i — 5 kishi qilib belgilandi.
www.ziyouz.com kutubxonasi

« 0 ‘zb ek tu rizm »   M K  raisig a  z a ru ra t  b o ‘Ig an d a  k o m p a n iy a 
markaziy apparati tuzilmasiga xodim larning belgilangan cheklangan 
um um iy  soni  doirasida  o ‘zg artirish lar  kiritishga  ruxsat  berildi.
Q aro rg a  k o ‘ra,  p ro fessio n al  b o sh q aru v ch i  k o m p a n iy a la rg a  
ishonchli  boshqaruvga  berilgunga  yoki  to liq   sotilgungacha  davlat 
ulushlarini  boshqarish  « 0 ‘zbekturizm »  M K   da  saqlab  qolinadigan 
korxonalar  ro ‘yxati  tasdiqlandi:
K orxonalar  ro‘yxati
U stav  fondidagi 
davlat  ulushi 
(% )
1.  «Otel  0 ‘zbekiston»  qo‘sh m a  korxonasi
yopiq  turdagi  aksiyadorlik jam iyati
58
2.  «Shodlik»  davlat  korxonasi
aksiyadorlik jam iyati
16
3.  «Varaxsha»  davlat  korxonasi  m a s’uliyati
25
cheklangan jam iyati
4.  «Sam arqand»  davlat  korxonasi
aksiyadorlik jam iyati
25
5.  «Chorsu»  davlat  korxonasi  m as’uliyati
cheklangan jam iyati
30
6.  «Jizzax  sayohat»  davlat  korxonasi
aksiyadorlik jam iyati
9
Q a ro rd a   « 0 ‘zb ek tu rizm »   M K   ga  q u yidagi  v a z if a la r   h am  
topshirildi:
— 0 ‘zbekiston  Respublikasi  Iqtisodiyot vazirligi,  Q oraqalpog'iston 
Respublikasi  V azirlar  K engashi,  viloyatlar  va  T o sh k e n t  sh ah ar 
hokimliklari, boshqa manfaatdor vazirlikiar va idoralar bilan birgalikda 
2010-yilgacha b o ‘lgan davrda turizm n i  rivojlantirish davlat dasturini 
ishlab  chiqish  va  Vazirlar  M ahkam asiga  kiritish;
-   m anfaatdor vazirlikiar va idoralar bilan birgalikda turistlarning 
0 ‘zbekiston  Respublikasiga  kelishi  va  ketishi  tartibi  to ‘g ‘risidagi 
nizom ni  ishlab  chiqish  va  tasdiqlash.
Q arom ing ahamiyatli tom oni yana shunda bo ld ik i,  unga muvofiq, 
« 0 ‘zbekturizm »  M K,  0 ‘zbekiston  Respublikasi  Iqtisodiyot  vazirligi 
va  Moliya  vazirligining  budjetdan  tashqari  Turizm ni  rivojlantirish 
jamg‘arm asini  tashkil  etish,  turistlarga xizm at  ko‘rsatilgan!igi  uchun
www.ziyouz.com kutubxonasi

turistik firmalar va m ehm onxona xo‘jaliklaridan undiriladigan turistik 
yig‘im ni jam g‘arm ani shakllantirish  manbalari etib belgilash  haqidagi 
taklifiga  rozilik  berildi.
0 ‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  2006-yil  17-apreldagi 
« 0 ‘zbekiston  Respublikasida  2006—2010-yillarda xizm at  ko‘rsatish 
va  servis  sohasini  rivojlantirishni  jadallashtirish  cho ra-tadbirlari 
t o ‘g ‘risida»gi  q a ro rid a   esa  m am lak atim izd a  servis  sohasidagi 
qoloqlikning  oldini  olish  u ch u n   m uhim   vazifalar  belgilab  berilib, 
u n g a   m u v o fiq   m a m la k a tim iz d a   x iz m a tla rn in g   y alp i  ic h k i 
m ahsulotdagi  ulushi  60—80  %  ni  tashkil  etishi,  xizm at  ko'rsatish 
sohasida iqtisodiyotda b a n d   boMgan aholining qariyb  70  %  m ehnat 
qilishi,  aholining iste’mol xarajatlari tarkibida esa m azkur soha 5 0 -  
60  %  ni  tashkil  etishi  ko‘rsatib  o ‘tildi.  Q arorda  savdo  va  um um iy 
ovqatlanish,  transport,  aloqa va axborotlashtirish,  moliyaviy, bank, 
k o m m u n al  va  m aishiy,  avto m o b il  va  boshqa  texnika  vositalari 
xizm atlari  bilan  bir  qato rd a  turistik —  ekskursiya  (2,5  barobar)  va 
m ehm onxona xizmatlari  (2,7 barobar) sohasida 2006 — 2010-yillarda 
am alga  oshiriüshi  lozim  boMgan  dastur  ishlab  chiqildi.  M asalan, 
tu rizm   xizm atlarini  rivojlantirish  bo‘yicha  — Toshkent  viloyatidagi 
«K um ushkon»  AJ  turbazasini  qayta qurishni  2007  —  2008-yillarda 
am alga  oshirib,  yillik  d aro m ad   olishni  180  min  so'm ga  yetkazish; 
turistlarga xizmat  ko‘rsatish darajasini yaxshilash  m aqsadida turistik 
klassdagi  100 ta transport vositalariga ega bo'lib, ulardan olinadigan 
d aro m ad n i  5,5  mlrd so‘m ga olib chiqish; yangi turistik -  ekskursiya 
y o'nalishlarini  ishlab chiqish;  ilmiy, m adaniy-ko‘ngilochar va sport 
tu riz m n i  ichki  va  xalqaro  d arajada  tashkil  etish  (shuningdek, 
baliqchilik,  ovchilik, alpinizm  turlari). Yoki,  m ehm onxona xo‘jaligini 
riv o jla n tir is h   b o ‘y ic h a   —  B u x o ro   s h a h rid a g i  « S h a h ris to n »  
m ehm onxonasi  ikkinchi qism ini  2006-yil  IV chorakda ishga tushirib, 
xorijiy  turistlar  qabul  qilishni  4  mingtagacha  yetkazish.  U lardan 
olinadigan yillik darom ad m iqdorini  30(hning A QSH  dollariga olib 
chiqish  ham da  100  ta  yangi  ishchi  o ‘rinlari  tashkil  etish;  Buxoro 
shahridagi «Buxoro» m ehm onxonasini 2007-yilda qayta qurib, xorijiy 
tu ristlar  qabul  qilishni  6  m inggacha yetkazish.  U lardan  olinadigan 
yillik  darom ad  m iqdorini  400  ming  AQSH  dollariga  olib  chiqish; 
Shahrisabz shahridagi  «Shahrisabz» mehmonxonasi qurilishini 2007-
www.ziyouz.com kutubxonasi

yili  amalga  oshirib,  xorijiy  turistlar  qabul  qilishni  5  m in gtagacha 
yetkazish.  U lardan  oiinadigan  yillik  d a ro m a d n i  350  m ing  A Q S H  
dollariga  olib  chiqish  ham da  120  ta  yangi  ishchi  o 'rin lari  tashk il 
etish;  Farg‘ona shahridagi  «Ziyorat» m ehm onxonasini qayta qurishni 
2 00 8-y ilda  am a lg a   o sh irib ,  x o rijiy   tu r i s t la r   q ab u l  q ilis h n i  3 
mingtagacha  yetkazish.  U lardan  oiinadigan  yillik  darom adni  200 
ming  AQSH  dollariga  olib  chiqish  ko‘z d a   tutildi.
Turizmga  oid  boshqa  m e'yoriy  hujjatlar
0 ‘zbek davlat standartlashtirish,  metrologiya va sertifikatlashtirish 
m a rk a z in in g   1 9 9 8 -y il  3 l- d e k a b r d a   r o ‘y x a td a n   o ‘tk a z g a n  
«M ehm onxonalar klassifikatsivasi»
Ushbu klassifikatsiya «O'zbekturizm»  M K  tom onidan vazirliklar, 
korxona!ar,  tashkilotlarning taklif va  m ulohazalarini  inobatga o igan 
holda ishlab chiqildi va 0 ‘zbek  Davlat standartlashtirish,  metrologiya 
va  sertifikatlashtirish  m arkaziga  kiritildi.  M azk u r  stan d art  k am id a 
10  nomerga  ega  b o lg a n   m ehm onxonalar,  m o tellar,  kem pinglar, 
turistikbazalar,  shuningdek,  0 ‘zbekiston  R espublikasiga kelayotgan 
turistlar va fuqarolarning boshqa vaqtincha yashab turish joylarining 
klassifikatsiyasini belgilaydi.  U nda, shuningdek,  ishlatiladigan asosiy 
atam alarn in g   s h a rh i,  m e h m o n x o n ala rg a  q o ‘yiladig an   u m u m iy  
talablar,  ularning  javobgarligi,  turli  toifadagi  m eh m onxonalarga 
qo‘yiladigan talablar haqida batafsil  m a’Iu m o tlar berilgan. A yniqsa, 
turli  toifadagi  m ehm onxonalarga  q o ‘yiladigan  talablarda:  bino   va 
unga tegishli hudud, texnik jihozlar,  nom erlar fondi, texnik ta ’m inot, 
m ebel  va  boshqa  jih o z la r  t a ’m in o ti,  jih o z la sh   va  nom erlardagi 
sanitariya  -   gigiyena  buyum lari,  u m um iy  foydalanish  sanitariya 
obyektlari, jam oat joylari,  ovqatlanish  x izm atlari  ko‘rsatish joylari, 
xizmatlar, ovqatlanish xizmatlari, xizm atchilar va ulam i tayyorlashga 
bo‘lgan talablar haqida  1—5 yulduzli  m ehm onxonalarga xos konkret 
vazifalar berilgan.
Turizm  b o ‘yicha  Samarqand  deklaratsiyasi
1994-yiI  5-oktabrda  Sam arqand shahrida JT T n in g  Yaxshi  niyatli 
kishilar  majlisida  ushbu  deklaratsiya  qabul  qilindi.  U nda  b u tu n  
dunyoga chaqiruv e ’lo n qilinib,  turizm ni  rivojlantirish  m asalalariga
www.ziyouz.com kutubxonasi

e ’tibor  berildi.  A yniqsa,  «Buyuk  ipak  yo‘li»ning  markazini  tashkil 
etgan  O‘zbekistonga turizm   ishida  keng aham iyat berilishi xususida, 
yurtimizdagi  mavjud  turistik resurslardan  unum li  foydalanish  uchun 
imkoniyatlarni  izlab  topish  haqida  fikr-m ulohazalar bildirildi.
Y UN ESK O   b o ‘yicha  m a’lumotlar:
M a’ium ki,  0 ‘zbekiston  tarixiy  va  m adaniy  yodgorliklarga  boy 
m am lakat.  M a n a   sh u   b ebaho  m e ro sim izn in g   k o ‘pgina  qism i 
insoniyat  mulkiga aylanganligiga ko‘p vaqt boMgan. Y U N ESK O ning 
Jahon  merosi  ro ‘yxatiga Xivadagi  Ichan  Q al’a  1990-yil,  Buxoroning 
tarixiy  m arkazi  1993-yil,  Shahrisabzning  tarixiy  markazi  2000-yil 
kiritilgan.  2001-yiI  1 2 -1 6 -d ek ab rk u n lari  Finlyandiyaning Xelsinki 
shahrida  Y U N E S K O   Jah o n   merosi  Q o ‘m itasining  navbatdagi 
yig'ilishi bo'lib,  u n d a Samarqand shahri  ham  Y U N ESK O ning Jahon 
merosi  ro ‘yxatiga kiritildi.  Demak,  endilikda m azkur to ‘rttala tarixiy 
m askan  xalqaro  ham jam iyat  m uhofazasida  b o ‘ladi.  H ozirgacha 
dunyodagi  721  ta   m adaniy va tarixiy  yodgorliklar Y U N ESK O ning 
Jahon  merosi  ro ‘yxatiga  kiritilgan.
Mazkur m avzuni  yoritishda  1-mavzuda berilgan Xalqaro turistik 
huquq  paragrafiga  ham   qaralsin.
Xulosa
«Turizm   asoslari»  kursi  m ashg‘ulotlari  jaray o n id a  ta lab alar 
turizm ning  asl  m ohiyatini  o ‘rganadilar  ham da  turizm ning  tarixi, 
taraqqiyot bosqichiari,  tajribasi,  hozirgi  kundagi  muammolari, turlari, 
kategoriyalari,  industriyasi,  yo‘nalishlari,  xizmatlari,  resurslari  haqida 
m a’lum bilimlarga ega bo‘ladilar. Turizm tushunchalari va atamalarining 
har biriga ta ’rif beriladi.  Kurs davomida turizmning  iqtisodiy,  siyosiy, 
m a’naviy  va  ijtim oiy  aham iyatini,  0 ‘zbekiston  va  ja h o n   turizm  
biznesining  ildizlarini  o ‘rganadilar,  kursning boshqa  bilimlar tizimida 
tutgan  o‘rnini  biladilar.  Shuningdek,  0 ‘zbekiston  Respublikasining 
turizm to ‘g‘risidagi  davlat siyosati  haqida  m a’lum ot  beriladi  va jahon 
turizm  tajribasining  ilg‘or  namunalaridan  misollar keltiriladi.
Tayanch  iboralar:
— T urizm   asoslari
— T urizm   tarixi
— T urizm   siyosati
www.ziyouz.com kutubxonasi

—  Fanning  maqsadlari
—  Fanning vazifalari
N azorat  va 
m u lo h a z a   s a v o lla ri:
1.
  « Turizm  asoslari» fe n i  nimani  o'rgatadi?
2.  Fanning maqsadi nimalardan  iborat?
3.  Fanning  vazifasini so ‘zlab  bering.
4.  Fanning  boshqa  bilimlar tizimida  tutgan  о ‘m i qanday?
5.  Nima  uchun  mazkur fa n n i  turizmga  oid fan/am ing  alijbosi deyiladi?
6.  0 ‘zbekistonda  turizm  to'g'risidagi  davlat siyosati nimalardan  iborat?
7.  0 ‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining turizmga  o id  farmonlaridan 
qaysilarini  bilasiz?
S.  0 ‘zbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining turizm bilan bogTtq 
qarorlaridan  namunalar keltiring.
9.  O'zbekiston  Respublikasi  Oliy Majlisining turizjfi  bilan  bog‘liq qonun 
va  kodekslaridan  qaysilarini  bilasiz?
10.  Turizm bo yicha Samarqand deklaratsiyasi haqidagiftkringiz qanday?
Foydalanilgan  adabiyotlar:
1.  0 ‘zbekiston  R espublikasi  P rez id e n tin in g   19 9 2 -y iI  27-iy uldag i 
« 0 ‘zbekturizm »  M Kni  tashkil  etish  to ‘g ‘risida»gi  F arm o n i.
2. O 'zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  1995-yil  2 -iyu nd agi «Buyuk 
ipak  yo‘li»ni  qayta  tiklashda  O ‘zbekiston  R espublikasining  ish tiro kin i  avj 
oldirish  va  Respublikada  xalqaro  tu rizm n i  rivojlantirish  b o rasid ag i  chora- 
tadbirlar  to ‘g‘risida»gi  Farm oni.
3.  0 ‘zbekiston  R espublikasi  P rezidentin in g  1999-yil  15-apreldagi 
«2005-yilgacha boMgan davrda 0 ‘zbekistonda turizm ni  rivojlantirish  Davlat 
dasturi  to ‘g ‘risida»gi  Farm oni.
4.  0 ‘zbekiston  Respublikasi  O liy  Majlisining  1999-yil  20-avgustdagi 
«Turizm   to ‘g‘risida»gi  Q onuni.
5.  « О с н о в ы   т у р и с т с к о й   д е я т е л ь н о с т и »   ( У ч е б .п о с о б и е ) . 
С остави тель  И льина  Е.Н.  - М . ,   2007.
6.  Б и рж аков  М .Б.  «В ведение  в туризм».  С а н к т -П е т е р б у р г ,  2008.
7.  Бгатов А. П. Туристские ф орм альн ости .  У чебное  п о со б и е.  2008.
8.  М ари н ин   М .М .  Т ури стски е  ф орм альности  и  б е зо п а с н о с т ь   в 
туризм е.  2008.
www.ziyouz.com kutubxonasi


Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling