Va selekciya


och  sariq  holatda  qoladi.  Bu  metod  klassik  genetikada  boshqarilgan


Download 12.32 Mb.
Pdf просмотр
bet23/41
Sana15.12.2019
Hajmi12.32 Mb.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   41

och  sariq  holatda  qoladi.  Bu  metod  klassik  genetikada  boshqarilgan

223


r e k o m b in o g e n e z  

deb  yuritiladi.  Bu  metod  xromosomalarning  genetik 

xaritasini  tuzishda  hamda  seleksiya  materiallarida  irsiy  o ‘zgaruvchanlik 

doirasini  kengaytirib  tanlash  orqali  liniya  va  navlar  yaratishda  samarali 

ishlatilmoqda.

Xromosoma  injeneriyasida  donor  organizmning  foydali  gen joylash­

gan  xromosomasini  butunligicha  retsipient  organizmga  o ‘tkazish  me­

todi  ham  mavjud.  Bu  metod  asosan  madaniy  o ‘simliklar  genetikasi  va 

seleksiyasida  qo‘llaniladi.  Masalan:  g ‘o ‘za  o ‘simligida  bu  sohadagi 

tadqiqotlar  amerikalik  olimlar  D.  Stelli  va  S.  Saxa,  o ‘zbekistonlik  olim

A.  A.  Abdukarimov  bilan  hamkorlikda  o ‘tkazilmoqda.  Buning  uchun

S.  Saxaning  laboratoriyasida  yaratilgan  G.barhadense  L.  turiga  mansub 

navlarning  tola  sifati  genlari  joylashgan  xromosomalari  negizida 

yaratilgan  monosomik  holatga  keltirilgan  noyob  sitogenetik  liniyalar 

ishlatilmoqda.

2.2.  Hujayra  injeneriyasi

Keyingi  vaqtlarda  hujayra  injeneriyasi  sohasidagi  tadqiqotlarga  ham 

ko‘proq  e ’tibor  berilmoqda.  Buning  uchun  umumiy  genetikada  somatik 

va  jinsiy  hujayralarda  qo‘llaniladigan  quyidagi  tajriba  metodlaridan 

foydalaniladi:  a)  somatik  hujayralami  duragaylash;  b)  ayrim  tana 

hujayralaridan strukturaviy va  funksional  butun organizm olish;  d) somatik 

hujayra  yadrosini  yadrosi  olib  tashlangan  jinsiy  hujayraga  ko‘chirib  o ‘t- 

kazish.

Somatik  hujayralami  o ‘zaro  duragaylash  y o ‘li  bilan  har  xil  turlarga 

mansub  organizmlar  xromosomalari  yadrolari  orqali  bitta  hujayrada 

jamlanadi  (88-rasm).  Somatik  duragaylashning  samarali  bo‘lishi  uchun 

hayvonlar hujayralariga «senday»deb  nomlangan inaktiv holatdagi  viruslar 

ta’sir  qilinadi.  Somatik  duragaylashdan  oldin  o ‘simlik  hujayralarining 

po‘stlari  pektinaza  yordamida  eritib  yuborilib,  «yalang‘och»  -   protoplast 

holatiga  keltiriladi.  Somatik  duragay  hujayralari  liniyalari  populatsiyasi 

sun’iy tayyorlangan maxsus  selektiv  oziqa sharoitida o ‘rganiladi.  Ularning 

o ‘zida  duragaylangan  hujayralar  yadrolarining  jamlaganlari  saqlanib 

qoladi.  Qolganlari  esa  nobud  bo‘lib  ketadi.  Agar  somatik  duragaylashda 

qarindoshlik  jihatidan  yaqinroq  organizmlar  qatnashgan  bo‘lsa,  duragay 

hujayralarda  ikkala  boshlang‘ich  (ota-ona)  hujayralarining  sitoplazmasi 

va  yadrosi  qo‘shilgan  bo‘ladi.  Bunday  somatik  duragay  hujayralaming 

kelgusi  mitoz  orqali  bo‘linishida  kuzatiladigan  metafaza  plastinkasida

224


har  ikkala  ota-ona  organizm  hujayralarining  xromosomalari  jamlashib, 

aralashgan holda joylashgan bo‘ladi.

Ona hujayrasi A  

Ota hujayrasi В

88-rasm.  Somatik hujayralar duragaylarini  olish  jarayonining  sxemasi.

Bitta  somatik  hujayradan  voyaga  yetgan  butun  organizm  olish 

metodining  mohiyatini 

0

‘simliklar  ustida  qilingan  tajriba  misolida  ko‘- 



ramiz.  0 ‘simlik  bitta  bargining  ayrim  hujayralari  proteinaza  ishtirokida 

ajratib  olinib,  ularga  sellilaza  ta’sir  etiladi.  Buning  natijasida  hujayra 

po‘stiga  ega  bo‘lmagan  protoplast  hujayralari  ajratib  olinadi.  Ular  yangi 

tayyorlangan  oziqaga  o ‘tkaziladi.  Po‘sti  qayta  tiklangan  ayrim  hujayra 

k o‘paytirilib,  kallus  hosil  qilinadi  va  u  sintetik  b-  benziladenin  gormonini 

qo‘shib  tayyorlangan  sun’iy  oziqa  sharoitida  ko‘paytiriladi.  Bu  sharoitda 

kallusda  o ‘simlik  organlari  paydo  b o ia   boshlaydi.  So‘ngra  uni  sintetik 

neftiluksus  kislota  gormoni  qo‘shilgan  oziqa  sharoitiga  ko‘chiriladi.  Bu 

sharoitda 

0

‘simlik  ildiz  chiqarib,  o ‘sib  rivojlana  boshlagach,  uni  tajriba 



maydoniga ko‘chiriladi.

225


89-rasm .  Tana rangi bo'yicha  genotipi har xil baqalarda hujayra  injeneriyasi  metodi 

yordamida klonlashtirish natijasi.

Somatik  hujayra  yadrosini  yadrosi  olib  tashlangan  jinsiy  hujayraga 

o ‘tkazib,  hosil  boTgan  sintetik  «zigota»dan  strukturaviy  va  funksional 

normal hayvon organizmi  olish mumkin ekanligi  baqa ustida  olib borilgan 

tajriba natijasida isbotlandi  (90-rasm).

Hujayra  injeneriyasini  qo‘llash  natijasida  o ‘simlik  va  hayvonlaming 

klonlarini  yaratish biotexnologiyasi ishlab chiqildi.  Yuksak o ‘simliklaming 

klonlari  ularning  meristema  to‘qimasining  ayrim  somatik  hujayralarini 

sun’iy  yaratilgan  oziqa  sharoitida  ko‘paytirish  orqali  olinadi.  Yuksak 

hayvonlarda  esa  klonlar  olish  qiyin  bajariladi.  Buning  uchun  ularning 

somatik  hujayralarigina  emas,  balki  jinsiy  hujayralaridan  ham  foyda- 

laniladi.  Bu  murakkab  muammoni  1977-yilda  ingliz  olimi  J.  Gordon  nafis 

tajribalarga  asoslangan  tadqiqotlar  natijasida  hal  qilishga  erishdi.  Buning 

226

uchun  u  klonlashtirilishi  kerak  b oigan   oq  rangdagi  baqaning  somatik 

hujayrasi yadrosini  kuchli ultrabinafsha nurlari ta’sirida yadrosi yemirilgan 

faqat  sitoplazmaga  ega  boigan  qora  baqa  tuxum  hujayrasi  ichiga 

joylashtirgan  (89-rasm).  Bunday  uslubiyot  orqali  olingan  qora  baqaning 

barcha avlodlari  oq rangli baqaning  kloni  tarzida namoyon b oid i.  Hozirgi 

vaqtda bu metod  sigir  zotlarida  qoilanilib,  chorvachilik uchun  ahamiyatli 

natijalar  olindi.  Buning  uchun  yuqori  va  sifatli  mahsulot  beruvchi  sigir 

zotining  tuxum  hujayrasi  sun’iy  sharoitda  urugiantirilib,  olingan  zigota 

shu  sharoitga  yaxshi  moslashgan,  lekin  zoti  yuqori  sifatli  boim agan  sigir 

zoti  bachadoniga  transplantatsiya  qilinadi.  Ushbu  metodni  qoilash  orqali 

yuqori  sifatga ega b oigan  sigir zoti  tczkorlik bilan ko‘paytiriladi.

Somatik  hujayralarni  duragaylash  metodini  sichqonlarda  qoilash 

orqali  spetsifik  antitela deb  ataluvchi  amaliy  meditsinada katta ahamiyatga 

ega  boigan  fiziologik  aktiv  moddalami  ko‘p  miqdorda  sintez  qilish 

mumkin  ekanligi  isbotlandi.  Bunday  muhim  natija gibridoma  deb  atalgan 

hujayralarni  yaratish  va  ular  ustida  olib  borilgan  tadqiqotlar  natijasida 

olindi  (ilovada -   91-rasm).  Gibridoma  hujayrasi  tajriba  sharoitida  antitela 

ishlab  chiqadigan  so g io m  hujayrani rak hujayrasi bilan qo‘shish natijasida 

olindi.  Gibridoma  hujayrasi  rak  hujayrasi  kabi  sun’iy  tayyorlangan  oziqa 

muhitida  juda  tez  ko‘payish  xususiyatiga  ega  b o id i.  Maxsus  murakkab 

molekular  tajribalar  natijasida  gibridoma  hujayrasi  so g io m   boshlangich 

(ona)  hujayraning  antitela  sintez  qilish  xususiyatini  ham  saqlab  qoldi. 

Bunday  hujayralarni  klonlab  ko‘paytirish  natijasida  maxsus  monoklonal 

antitelo  sintezlovchi  gibridomalar liniyasi  olindi.

Genetik  injeneriyaning  hayvonlarda  yaratilgan  bu  metodi  odamlarda 

ham  qoilanildi.  Bu  sohada  1975-yilda  ingliz  olimlari  Keler  va 

Milshteynlar  samarali  tadqiqot  ishlarini  amalga  oshirdilar.  Ular  odamning 

antitelo  sintezlovchi  limfosit  hujayrasini  melanoma  raki  hujayrasi 

bilan  somatik  duragaylash  orqali  qo‘shib  maxsus  monoklonal  antitelo 

sintezlovchi  gibridoma  liniyalarini  yaratdilar.  Ularning  yordamida 

laboratoriya  sharoitida  meditsina  uchun  katta  ahamiyatga  ega  boigan 

monoklonal  antitelolar  sintezlash  imkoniyati  yaratildi.  Ular  ba’zi  rak 

kasalliklarini  diagnostika  qilish  va  davolashda  qoilash  sohasidagi  tibbiy 

tadbirlar orqali onkologiyada qoilanila boshlandi.

Endi  hujayra  injeneriyasining  gen  injeneriyasi  bilan  hamkorlikda 

samarali  faoliyat  ko‘rsatishi  oqibatida  olingan  material  bilan  tanishamiz. 

Odamda  talassemiya  nomli  irsiylanadigan  retsessiv  gen  mutatsiyasi 

natijasida kelib chiqadigan kasallik mavjud. Bunday bemorlaming eritrotsit

227

аоя  doaachaiarinmg  strukturasi  va  funksiyasi  buzilgan  boMadi.  Bunday 

og‘ii  kasallikni  davolash  metodi  hujayra  va  gen  injeneriyasi  sohasidagi 

tadqiqotlar  natijasida  yaratildi.  Buning  uchun  talassemiya  kasaliga  duchor 

b o lg a n  



odamning suyak  iligida joylashgan qon  sintezlovcbi  organdan qon 

hossl  qilish 



hujayralari  ajratib  olindi.

90- rasm.  Baqada yadrosi  olib  tashlangan jinsiy hujayraga  somatik  hujayra yadrosini 

joylab,  yangi  avlod  olish  mexanizmi.

I  -  urug'lanmagan  tuxum hujayra;  2 -  ultrabinafsha nurlar  bilan nurlantirish;

3 -  itbaliq;  4 — itbaliq  ichagi;  5 ~  ichak hujayrasi;  6 -  mikropipetka;  7 -  ichak  yadrosi; 

8 -  retsipient yadrosi;  9 -  blastula;  10 -  bo'linish  y o ‘q;

11 -  normal  boMmagan  embrion;  12 -  voyaga etgan  baqa.

228


Ular  sun’iy  tayyorlangan  oziqa  muhitida  ko'paytirildi.  So'ngr* 

ning  genotipiga  talassemiyaning  normal,  ya’ni 

do m in ant  geni  gen 



injeneriyasi  metodi  yordamida  kiritildi.  Bu  gen  eritrotsitlami  strukturav

;y 

va  funksional  normal  holatga  qaytardi.  Bundan  tashqari  shu 

eritrotsit 



hujayrasining  o‘ziga  metatriksat  omiliga  chidamlilikni  ta’min  etuvchi  goa 

ham  kiritildi.  Bu  kimyoviy  birikma  ta’siriga  ehidamlilik 

xususiyatini 



ham 

tajribadagi  eritrotsit  hujayrasining  o ‘zida  hosil  qilish  zarurligini  ko'zlah, 

uning  genotipiga  ikkinchi  gen  ham  kiritildi.  Bu  xususiyat 

tajribadagi 



eritrotsit hujayralarga kelgusida hayotchanligini  saqlab 

qolish 


irokoniv^tHu 

beradi.

Gen  injeneriyasi  metodi  bilan  tayyorlangan  eritrotsitlar  b«S*  .  i  ' 

suyagidagi  ilik  hujayralariga  qo‘shib  yuboriladi.  Biroz  vaqtdК  • 

ularga  saralab  tanlovchi  metatriksat  moddasini  ta’sir  ettiriladi,  L><  ”  * 

ta’siri asosida ehidamlilik hamda funksional  va  strakturaviy  norir 

^   ^ 

ega  bo‘lgan  eksperimental  eritrotsit  hujayralari  yashab  qoladi,  t 

Talassemiya,  ya’ni  kasal  eritrositlar qirilib  ketadi.  Bu  metodni  talassemiya 

rak kasalini  davolashda  samarali  ishlatish  mumkin  ekanligi  isbotlandi.

Shunday  qilib,  genetik -injeneriya  biologiyaning 

jumladan.  genetik'’ 

ning  muhim  dolzarb  nazariy  masalalarini  samarali  tadqiq 

qiia  оич1-! 

isbotladi.  Kashf etilgan  nazariy  qonuniyatlarga  asosan  genetik  injenenyfi 

organizm  genetik  axborotini  maqsadga  muvofiq  o ‘zgartirib, 

qayta 


qurish 

ning  metodlarini  yaratdi.  Yuqorida  bayon  etilgan 

tadqiqotlar  natijasida 

yaratilgan  genetik  injeneriya  metodlarini  tibbiyot,  insonni  ekologik. 

toza 

oziq-ovqat,  suv  va  havo  bilan  ta’minlash  kabi 

dolzarb 

muammolarni  ha! 

qilishda qoilanilmoqda.

Genetikaning  muammolarini  tadqiq  qilishning  kelgusida 

yanada 


samarali  boiishini  ta’min  etish  uchun  genetik  injeneriya  metodlarini 

yanada  takomillashtirish  va  molekular  genetika  yaratgan  genlar  bankini 

yanada  boyitish  zarur.  Genetik  injeneriya  oldida  hozircha  hal  qilinmagan, 

hal  qilinishi  uchun  uzoq  yillar  davomida  tadqiqotlar  o ‘tkazilishi  zarat 

b oiga n   ilmiy va amaliy muammolar ko‘ndalang  turibdi.

229


XII bob.  0 ‘ZGARUVCHANLIK VA UNING  MODDIY ASOSLARI

XII.1.  Mutatsion 

0

‘zgaruvchanlik



XII.

1.1.  Irsiy 

va 

irsiy  bo'lmagan 

0

‘zgaruvchanlik



0 ‘zgaruvchanlik  irsiyat  kabi  organizmlarning  asosiy  xususiyat- 

laridan  bo‘lib,  ulaming  evolutsiyasida,  individ  rivojlanishida,  tashqi 

va  ichki  muhit  o ‘zgarishlariga  moslashishlarida  alohida  o ‘rin  tutadi. 

0 ‘zgaruvchanlik  ham  ma’lum  qonuniyatlar  asosida  sodir  bo‘lib,  bu 

qonuniyatlami ham genetika  fani o ‘rganadi.

0 ‘zgaruvchanlik  deb  organizmlar  belgi,  xossa  va  xususiyatlarining 

tashqi  va  ichki  omillar  ta’sirida  bir  holatdan  boshqa  holatga,  boshqacha 

aytganda,  bir  fenotipik  ko‘rinishdan  boshqa  bir  fenotipik  ko‘rinishga 

o ‘tishiga aytiladi.

Irsiyat  organizmlarga  xos  belgi  va  xususiyatlaming  nasldan-naslga 

o ‘tishi  va m a’lum  bir tarixiy  davr  davomida  saqlanib  turishini  ta’minlasa, 

0

‘zgaruvchanlik  ana  shu  belgi  va  xususiyatlaming  o ‘zgarishiga  olib 



keladi,  organizmlar  olamida  xilma-xillikni  vujudga  keltiradi.  Bu  tabiiy 

tanlanish  va  sun’iy  tanlash uchun  manba  bo‘lib  xizmat qiladi.  Shu  tufayli 

irsiyat  va 

0

‘zgaruvchanlik  organizmlar  evolutsiyasini  ta’min  etuvchi 



omillar hisoblanadi.

0 ‘zgaruvchanlik  irsiylanish  xarakteriga  qarab  irsiy  va  irsiy  b o‘l- 

magan  o ‘zgaruvchanliklarga  bo‘linadi.  Irsiy 

0

‘zgaruvchanlik  deb 

organizm 

genetik 

materialining 

o ‘zgarish 

qobiliyatiga 

aytiladi. 

Irsiy  b o‘lm agan  o ‘zgaruvchanIik  esa  ma’lum  genotip  zaminida 

organizmlarning  tashqi  muhit  sharoitlarining  ta’sirida  reaksiya  normasi 

doirasida 

b o ‘ladigan 

o ‘zgarishlaridir. 

Bunday 

o ‘zgaruvchanliklar 

organizmlarning  individual  rivojlanish  davrida  vujudga  kelib,  u  naslga 

berilmaydi.  Bunday  o ‘zgarishlar  modifikatsion  o‘zgaruvchanliklar 

deb  ham  ataladi.  K o‘pchilik  modifikatsion  o ‘zgarishlar  organizmlar

230

uchun  foydali  bo‘lib,  uning  o‘zgargan  muhit  sharoitida yashab  qolishiga 

moslashish 

imkonini 

beradi. 

Masalan, 

qorong‘iroq 

sharoitlarda 

yashaydigan  o ‘simliklaming  barg  plastinkalari  kattalashgan  b o ‘ladi  va 

ular  fotosintez  aktivligini  oshiradi.  Mo'ynali  hayvonlarda  haroratning 

pasayishi  tivitlarining  qalinlashishiga  olib  keladi.  Organizm  reaksiya 

normasini,  uning  modifikatsion  o ‘zgarishining  chegarasini  bilish  inson 

uchun  foydali  bo‘lgan  o ‘simlik,  hayvon  va  mikroorganizmlarning 

yangi  formalarini  yaratishda  katta  ahamiyat  kasb  etadi.  Bunday 

o ‘zgaruvchanliklaming  o ‘simlik  va  hayvonlaming  mahsuldorligini 

oshirishda  ahamiyatli  bo‘lgan  nafaqat  nav  va  zotlarning  o ‘zlari,  balki 

ularning  imkoniyatlaridan  maksimal  foydalanishdagi  ahamiyati  katta. 

Modifikatsion  o ‘zgaruvchanlik  qonuniyatlarini  bilish  hozirgi  vaqtda 

o ‘zining  barcha  sa’y  harakatlari  odamzotning  genetik  imkoniyatini 

o ‘zgartirishga  emas,  balki  uni  saqlab  turish,  reaksiya  normasi  doirasida 

odam  organizmining  rivojlanishini  ta’minlovchi  meditsina  uchun  ham 

muhimdir.

Irsiy  o ‘zgaruvchanlik  o ‘z  navbatida  kombinativ,  rekombinativ  va 

mutatsion  o ‘zgaruvchanliklarga  bo‘linadi.  Kombinativ  o ‘zgaruvchanlik 

bilan  biz  Mendel  va  uning  izdoshlari  tomonidan  olib  borilgan 

tadqiqotlarda  tanishgan .edik.  Keskin  farqlanuvchi  belgilarga  ega  bo‘lgan 

organizmlarni  o ‘zaro  chatishtirishdan  olingan  duragay  avlodlarda  allel  va 

allel  bo‘lmagan  genlaming  kombinatsiyalanishi  hisobiga  hosil  bo‘ladigan 

o ‘zgaruvchanlik  kombinativ o‘zgaruvchanlik deb  ataladi.

Morgan  va  uning  shogirdlari  tomonidan  amalga  oshirilgan  sito­

genetik  tadqiqotlar  natijasida  yaratilgan  belgilaming  to‘liq  va  to‘liqsiz 

birikkan  holda  irsiylanish  qonunlaridan  kelib  chiqqan  holda  gomologik 

xromosomalar  o ‘rtasida  ketadigan  krossingoverlar  natijasida  birikkan 

genlaming  o ‘zaro  ajralib,  yangi  genotipda  y ig ‘ilishi  tufayli  olingan 

0

‘zgaruvchanlik rekombinativ o ‘zgaruvchanlik deb  ataladi.



M utatsion  o ‘zgaruvchanlik  esa  bevosita  tashqi  va  ichki  omillaming 

genotipga  ta’sir  qilishi  natijasida  vujudga  keladi  va  organizmlarning 

hayotchanligiga  hamda  ulaming  jinsiy  yoki  jinssiz  ko‘payishiga  salbiy 

ta’sir etmasa,  naslga beriladi.

Organizmlarning  individual  rivojlanishi  davrida  vujudga  keladigan 

o ‘zgarishlar ontogenetik o ‘zgaruvchanlik deb ataladi.

231

Xll.1.2.  Mutatsion  nazariya

Mutatsion  o'zgaruvchanlik  irsiy  o ‘zgaruvchanlikning  bir  turi  boiib, 

kelib  chiqish  sabablari va tabiatiga ko‘ra boshqa irsiy o‘zgaruvchanliklardan 

farq  qiladi.  Biror  belgining  to‘satdan  keskin  o ‘zgarishi,  ya’ni  bir 

ko‘rinishdan  boshqa  bir  ko‘rinishga  boigan  irsiy  o ‘zgarishi  fanda  mutat­

siya  atamasi  nomini  olib,  uni  birinchi  marta  fanga  gollandiyalik  genetik 

olim  X.De  Friz  olib  kirdi.  U  Oenothera  o'simligining  har  xil  turlarida 

o ‘tkazgan  tajribalariga  asoslanib  turib  o'zining  mutatsion  nazariyasini, 

aniqrog‘i,  mutatsiya  nazariyasini  yaratdi.  Bu  nazariyaning  asosiy  mohiyati 

quyidagicha:

1.  Mutatsiyalar to‘satdan paydo  boiadi.

2.  Yangi  mutatsiyalar  turg‘un  irsiylanadigan  o ‘zgaruvchanlik  hisob­

lanadi.

3.  Irsiy boim agan o ‘zgarishlardan farqli oiaroq, mutatsiyalar uzluksiz 

qatorlar hosil qilmaydi.  Ular sifat o ‘zgarishlar hisoblanadi.

4.  Mutatsiyalar har xil yo‘nalishlarda ketadi.

5.  Mutatsiyalar ham  foydali,  ham zararli  boiishi  mumkin.

6.  Mutatsiyalami  aniqlash  ehtimolligi  tadqiq  qilinayotgan  individlar 

soniga b o g iiq  boiadi.

7.  0 ‘xshash  mutatsiyalar  bir  necha  marta  paydo  b o iis h i  mumkin. 

Genetika  fanining  keyingi  rivojlanishi  shuni  ko‘rsatdiki,  X.  De  Friz- 

ning  mutatsion  nazariyasi  umuman  to‘g ‘ri  asoslangan  b o is a   ham, 

lekin  uning  ayrim  tomonlari  evolutsion  nazariyaga  qarama-qarshi  edi. 

Uning  fikricha  har  qanday  yangi  mutatsiya  yangi  tur  hosil  boiishining 

boshlanishi  hisoblanadi.  Bu  bilan  De  Friz  tabiatda  yangi  turlaming 

paydo  boiishida  evolutsiyaning  bosh  omili  -   tabiiy  tanlanishning  rolini 

inkor  etadi.  Qanday boiganda  ham  uning  sakrash  y o ‘li  bilan boiadigan 

irsiy  o ‘zgarishlar  haqidagi  fikrlari  keyinchalik  tajriba  dalillari  bilan  o ‘z 

tasd igini topdi.

XII.1.3.  Mutatsiyalar tasnifi

«Mutatsiya»  tushunchasini  belgilashning  naqadar  qiyinligini  uning 

tasnifi  yaxshi  ko‘rsatib  beradi.  Bunday  tasnifning  bir  nechta  tamoyillari 

mavjud.

A.  Genom o ‘zgarishining xarakteri bo‘yicha:

1.  Gen yoki nuqtaviy mutatsiyalar— genlaming  o ‘zgarishi.

232

1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   41


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling