Y n o’rq-58 ipoteka to’G’risida


Download 310.27 Kb.
Pdf просмотр
bet1/5
Sana04.04.2017
Hajmi310.27 Kb.
  1   2   3   4   5

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASINING 

QONUNI 

04.10.2006 y. 

N O’RQ-58 

 

 



 

IPOTEKA TO’G’RISIDA 

 

Qonunchilik palatasi tomonidan 2006 yil 28 iyunda qabul qilingan 



Senat tomonidan 2006 yil 25 avgustda ma’qullangan 

 

 



1-bob. Umumiy qoidalar (1-9-moddalar) 

2-bob. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma. 

Ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish (10-13-moddalar) 

3-bob. Garov xati (14-21-moddalar) 

4-bob. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma bo‘yicha garovga qo‘yilgan 

mol-mulkning asralishini ta’minlash (22-28-1-moddalar) 

5-bob. Navbatdagi ipoteka (29-32-moddalar) 

6-bob. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma bo‘yicha huquqlardan 

boshqa shaxs foydasiga voz kechish. Garov xatini boshqa 

shaxsga o‘tkazish va garovga qo‘yish (33-35-moddalar) 

7-bob. Undiruvni garovga qo‘yilgan mol-mulkka 

qaratish (36-39-moddalar) 

8-bob. Garovga qo‘yilgan mol-mulkni 

realizatsiya qilish (40-53-moddalar) 

9-bob. Ayrim turdagi ko‘chmas mulk ipotekasining 

o‘ziga xos xususiyatlari (54-65-moddalar) 

10-bob. Yakunlovchi qoidalar (66-69-moddalar) 

 

 



1-BOB. UMUMIY QOIDALAR 

 

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi 



2-modda. Ipoteka to‘g‘risidagi qonun hujjatlari 

3-modda. Ipotekaning vujudga kelishi asoslari 

4-modda. Ipotekaga qo‘yuvchi 

5-modda. Ipoteka bilan ta’minlanadigan majburiyat 

6-modda. Ipoteka narsasi 

7-modda. Ipoteka bilan ta’minlanadigan talablar 

8-modda. Ipotekaga oluvchining qo‘shimcha 

xarajatlarini ipoteka bilan ta’minlash 

9-modda. Mol-mulkni ipotekaga qo‘yish huquqi 

 

 



1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi 

 

Ushbu  Qonunning  maqsadi  ko‘chmas  mulk  garovi  (bundan  buyon  matnda  ipoteka  deb  yuritiladi) 



qo‘llanilganda vujudga keladigan munosabatlarni tartibga solishdan iborat. 

 

 



2-modda. Ipoteka to‘g‘risidagi 

qonun hujjatlari 

 

Ipoteka to‘g‘risidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir. 



Agar  O’zbekiston  Respublikasining  xalqaro  shartnomasida  O’zbekiston  Respublikasining  ipoteka 

to‘g‘risidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma 

qoidalari qo‘llaniladi. 

 

 



3-modda. Ipotekaning 

vujudga kelishi asoslari 

 

Ipoteka ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma asosida (shartnoma asosidagi ipoteka) yoki qonun asosida (qonun 



asosidagi ipoteka) vujudga keladi. 

Ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnoma  bo‘yicha  bir  taraf  -  ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  bo‘yicha 

kreditor  bo‘lgan  garovga  oluvchi  (bundan  buyon  matnda  ipotekaga  oluvchi  deb  yuritiladi)  shu  majburiyat 

bo‘yicha  o‘zining  qarzdorga  nisbatan  pul  talablari  boshqa  tarafning  -  garovga  qo‘yuvchining  (bundan  buyon 

matnda  ipotekaga  qo‘yuvchi  deb  yuritiladi)  garovga  qo‘yilgan  ko‘chmas  mulki  qiymatidan  ipotekaga 

qo‘yuvchining boshqa kreditorlariga qaraganda imtiyozli qanoatlantirilish huquqiga ega bo‘ladi, ushbu Qonunda 

belgilangan hollar bundan mustasno. 

Qonun asosidagi ipotekaga nisbatan unda ko‘rsatilgan holatlar yuzaga kelganda, agar qonunda boshqacha 

tartib belgilanmagan bo‘lsa, ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma asosida vujudga keladigan ipoteka haqidagi qoidalar 

qo‘llaniladi. 

Ipoteka  asosiy  majburiyatdan  hosila  xususiyatiga  ega  va  u  asosiy  majburiyat  tugaguniga  qadar  haqiqiy 

bo‘ladi. 

Ipoteka  bo‘yicha  munosabatlarga  nisbatan,  agar  ushbu  Qonunda  boshqa  qoidalar  belgilanmagan  bo‘lsa, 

O’zbekiston  Respublikasining  Fuqarolik  kodeksida  va  "Garov  to‘g‘risida"gi  O’zbekiston  Respublikasi 

Qonunidagi garov haqidagi umumiy qoidalar qo‘llaniladi. 

 

 



4-modda. Ipotekaga qo‘yuvchi 

 

Ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  bo‘yicha  qarzdorning  o‘zi  yoki  bu  majburiyatda  ishtirok 



etmaydigan uchinchi shaxs (ashyoviy kafil) ipotekaga qo‘yuvchi bo‘lishi mumkin. 

Ipoteka  belgilangan  mol-mulk,  agar  ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnomada  boshqacha  tartib  nazarda 

tutilmagan bo‘lsa, ipotekaga qo‘yuvchining egaligida va foydalanishida qoladi. 

 

 



5-modda. Ipoteka bilan 

ta’minlanadigan majburiyat 

 

Ipoteka, agar qonunda boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, kredit shartnomasi, qarz  shartnomasi yoki 



boshqa  shartnoma  bo‘yicha  majburiyatni,  shu  jumladan  oldi-sotdi,  ijara,  pudrat  shartnomalariga  asoslangan 

majburiyatni,  shuningdek  zarar  yetkazilishi  oqibatida  vujudga  keladigan  majburiyatni  bajarilishini  ta’minlash 

uchun belgilanishi mumkin. 

 

 



6-modda. Ipoteka narsasi 

 

Ko‘chmas mulk, shu jumladan binolar, inshootlar, ko‘p kvartirali uylardagi kvartiralar, korxonalar, boshqa 



mulkiy  majmualar,  yuridik  va  jismoniy  shaxslar  mulki  bo‘lgan  savdo  va  xizmat  ko‘rsatish  sohasi  ob’ektlari, 

shuningdek turar joylar ular joylashgan yer uchastkalari bilan birga, qonunda ko‘chmas mulk jumlasiga kiritilgan 

va  ularga  bo‘lgan  huquqlar  qonun  hujjatlarida  belgilangan  tartibda  ro‘yxatdan  o‘tkazilgan  boshqa  mol-mulk 

ipoteka narsasi bo‘lishi mumkin. 

Ipoteka to‘g‘risidagi qoidalar: 

qonun  hujjatlarida  belgilangan  talablarga  muvofiq  yer  uchastkasida  barpo  etilayotgan  qurilishi 

tugallanmagan mol-mulk garoviga; 

yakka  tartibdagi  uy-joy  qurish  yoki  dehqon  xo‘jaligini  yuritish  uchun  meros  qilib  qoldiriladigan  yer 

uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqlari garoviga; 

agar shartnomada yoki qonunda boshqacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, ijaraga oluvchining ko‘chmas 

mulk ijarasi to‘g‘risidagi shartnoma bo‘yicha huquqlari (ijara huquqi) garoviga; 


agar shartnomada yoki qonunda boshqacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, yer uchastkasi ijarasiga doir 

huquqlar garoviga nisbatan ham qo‘llaniladi. 

Muomaladan  chiqarilgan  va  tasarrufdan  chiqarilishi  mumkin  bo‘lmagan  ko‘chmas  mulk  ipoteka  narsasi 

bo‘lishi mumkin emas. 

Qonun  hujjatlarida  majburiy  xususiylashtirilishi  nazarda  tutilgan  yoki  xususiylashtirilishi  taqiqlangan 

yoxud cheklangan korxonalar va mol-mulk turlari hamda guruhlari ipoteka narsasi bo‘lishi mumkin emas. 

 

 

7-modda. Ipoteka bilan 



ta’minlanadigan talablar 

 

Ipoteka ipoteka bilan ta’minlanadigan majburiyat bo‘yicha qarzning asosiy summasi ipotekaga oluvchiga 



to‘liq hajmda yoki ipoteka to‘g‘risidagi shartnomada nazarda tutilgan qismi to‘lanishini ta’minlaydi. 

Kredit  shartnomasi  yoki  qarz  shartnomasi  bo‘yicha  majburiyatning  ijrosini  foizlar  to‘lash  sharti  bilan 

ta’minlash  uchun  belgilangan  ipoteka  kreditorga  (qarz  beruvchiga)  kreditdan  (qarz  mablag‘laridan) 

foydalanganligi uchun unga tegishi kerak bo‘lgan foizlar ham to‘lanishini ta’minlaydi. 

Agar shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, ipoteka ipotekaga oluvchiga tegishi kerak 

bo‘lgan: 

ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyatni  bajarmaganlik,  bajarishni  kechiktirib  yuborganlik  yoki  o‘zga 

tarzda  lozim  darajada  bajarmaganlik  oqibatida  kelib  chiqqan  zararlarning  o‘rnini  qoplaydigan  va  (yoki) 

neustoyka (jarima, penya) tariqasidagi summalar; 

sud  chiqimlarini  va  undiruvni  garovga  qo‘yilgan  mol-mulkka  qaratish  tufayli  kelib  chiqqan  boshqa 

xarajatlarni qoplaydigan summalar; 

garovga  qo‘yilgan  mol-mulkni  realizatsiya  qilish  xarajatlarini  qoplaydigan  summalar  ham  to‘lanishini 

ta’minlaydi. 

Agar  ipotekaga  oluvchining  ipoteka  bilan  ta’minlangan  talablarining  umumiy  qat’iy  summasi  ipoteka 

to‘g‘risidagi shartnomada ko‘rsatilgan bo‘lsa, qarzdorning ipotekaga oluvchi oldidagi majburiyatlarining ana shu 

summadan ortiq qismi ipoteka bilan ta’minlangan deb hisoblanmaydi, ushbu modda uchinchi qismining ikkinchi 

va to‘rtinchi xatboshilarida yoki ushbu Qonunning 8-moddasida ko‘rsatilgan talablar bundan mustasno. 

 

 



8-modda. Ipotekaga oluvchining qo‘shimcha 

xarajatlarini ipoteka bilan ta’minlash 

 

Ipotekaga  oluvchi  ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnoma  shartlariga  muvofiq  yoki  shu  shartnoma  bo‘yicha 



garovga qo‘yilgan mol-mulk asralishini ta’minlash zarurligi sababli uni saqlash va (yoki) muhofaza qilish uchun 

yoxud  ipotekaga  qo‘yuvchining  ana  shu  mol-mulk  bilan  bog‘liq  soliqlar,  yig‘imlar  yoki  kommunal  to‘lovlar 

bo‘yicha qarzlarini uzish uchun xarajatlar qilishga majbur bo‘lgan hollarda, ipotekaga oluvchiga bunday zarur 

xarajatlarning qoplanishi garovga qo‘yilgan mol-mulk hisobidan ta’minlanadi. 

 

 

9-modda. Mol-mulkni ipotekaga qo‘yish huquqi 



 

Agar  qonun  hujjatlarida  boshqacha  tartib  belgilanmagan  bo‘lsa,  ushbu  Qonunning  6-moddasida 

ko‘rsatilgan,  ipotekaga  qo‘yuvchiga  mulk  huquqi  va  boshqa  ashyoviy  huquqlar  yoki  shartnomaviy  asosda 

tegishli bo‘lgan mol-mulkka ipoteka belgilanishi mumkin. 

Tarixiy,  badiiy  yoki  o‘zga  madaniy  qimmati  yoxud  davlat  xavfsizligini  ta’minlash  manfaatlari  nuqtai 

nazaridan  ipoteka  qo‘llanilishi  mumkin  bo‘lmagan  ob’ektlar  ro‘yxati  O’zbekiston  Respublikasi  Vazirlar 

Mahkamasi tomonidan belgilanadi. 

Agar tasarrufdan chiqarilishi uchun boshqa shaxsning yoki organning roziligi yoxud ruxsatini olish talab 

etiladigan mol-mulk ipoteka narsasi bo‘lsa, bu mol-mulk ipotekasi uchun shunday rozilik yoki ruxsat olish zarur. 

Umumiy  birgalikdagi  mulk  (mulkdorlardan  har  birining  mulk  huquqidagi  ulushi  belgilanmagan  holda) 

bo‘lgan mol-mulk faqat barcha mulkdorlarning yozma roziligi bilan ipotekaga qo‘yilishi mumkin. 

Umumiy  ulushli  mulk  ishtirokchisi  umumiy  mulk  huquqidagi  o‘z  ulushini  boshqa  mulkdorlarning 

roziligisiz ipotekaga qo‘yishi mumkin. 

 

 



2-BOB. IPOTEKA TO’G’RISIDAGI 

SHARTNOMA. IPOTEKANI DAVLAT 

RO’YXATIDAN O’TKAZISH 

 

10-modda. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma 



11-modda. Ipotekaga oluvchini uchinchi shaxslarning 

ipoteka narsasiga bo‘lgan huquqlari to‘g‘risida ogohlantirish 

12-modda. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnomani notarial 

tartibda tasdiqlash va davlat ro‘yxatidan o‘tkazish 

13-modda. Ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish 

 

 



10-modda. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma 

 

Ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnoma  ushbu  Qonun  va  boshqa  qonun  hujjatlarining  qoidalariga  rioya  etilgan 



holda tuziladi. 

Ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnomada  nomi,  turgan  joyi  va  identifikatsiya  qilish  uchun  yetarlicha  tavsifi 

ko‘rsatilgan holda ipoteka narsasi, uning bahosi, mohiyati, miqdori, ipoteka bilan ta’minlanadigan majburiyatni 

bajarish  muddati  va  garovga  qo‘yilgan  mol-mulk  taraflarning  qaysi  birida  turganligi,  shuningdek  taraflar 

kelishuvga erishgan boshqa ma’lumotlar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak. 

Ipoteka to‘g‘risidagi shartnomada ipoteka narsasi bo‘lgan mol-mulk ipotekaga qo‘yuvchiga qaysi huquqqa 

ko‘ra tegishli ekanligi va ipotekaga qo‘yuvchining bu huquqini ro‘yxatdan o‘tkazgan ko‘chmas mulkka bo‘lgan 

huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazuvchi organning (bundan buyon matnda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ deb 

yuritiladi) nomi ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak. 

Agar  garovga  qo‘yuvchiga  tegishli  ijara  huquqi  garov  narsasi  bo‘lsa,  ijaraga  olingan  mol-mulk  aynan 

uning o‘zi ipoteka narsasi bo‘lgandagi kabi garov shartnomasida belgilanishi va ijara muddati ko‘rsatilishi kerak. 

Ipoteka narsasini baholash ipotekaga qo‘yuvchi bilan ipotekaga oluvchi o‘rtasidagi kelishuvga ko‘ra yoki 

baholash  faoliyati  to‘g‘risidagi  qonun  hujjatlari  talablariga  muvofiq  ipoteka  narsasini  baholashdan  o‘tkazish 

orqali amalga oshiriladi. 

Ipoteka  bilan  ta’minlanadigan  majburiyat  ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnomada  uning  summasi,  vujudga 

kelish  asoslari  va  bajarilish  muddati  belgilangan  holda  ko‘rsatilishi  kerak.  Bu  majburiyat  biron-bir  boshqa 

shartnomaga asoslangan hollarda esa, mazkur shartnomaning taraflari, tuzilgan sanasi va joyi ko‘rsatilishi kerak. 

Agar  ipoteka  bilan  ta’minlanadigan  majburiyat  summasi  kelgusida  aniqlanishi  lozim  bo‘lsa,  ipoteka 

to‘g‘risidagi shartnomada ipoteka bilan ta’minlanadigan majburiyat summasini aniqlash tartibi va boshqa zarur 

shartlari ko‘rsatilishi kerak. 

Agar  ipoteka  bilan  ta’minlanadigan  majburiyat  qismlarga  bo‘lib  bajarilishi  lozim  bo‘lsa,  ipoteka 

to‘g‘risidagi  shartnomada  tegishli  to‘lovlarning  muddatlari  (davriyligi)  va  ularning  miqdorlari  yoki  bu 

miqdorlarni aniqlash imkoniyatini beradigan shartlar ko‘rsatilishi kerak. 

Agar  ipotekaga  oluvchining  huquqlari  garov  xati  bilan  tasdiqlangan  bo‘lsa,  bu  ipoteka  to‘g‘risidagi 

shartnomada ko‘rsatib o‘tiladi, qonun asosidagi ipotekada garov xati berilishi hollari bundan mustasno. 

 

 



11-modda. Ipotekaga oluvchini uchinchi shaxslarning 

ipoteka narsasiga bo‘lgan huquqlari 

to‘g‘risida ogohlantirish 

 

Ipotekaga  qo‘yuvchi  ipoteka  to‘g‘risida  shartnoma  tuzilayotganda  ipoteka  davlat  ro‘yxatidan 



o‘tkazilayotgan paytda o‘ziga ma’lum bo‘lgan uchinchi shaxslarning ipoteka narsasiga bo‘lgan barcha huquqlari 

(garov,  meros  qilib  qoldiriladigan  yer  uchastkasiga  umrbod  egalik  qilish,  ijara huquqlari,  servitutlar  va  boshqa 

huquqlar)  haqida  ipotekaga  oluvchini  yozma  shaklda  ogohlantirishi  shart.  Bu  majburiyatning  bajarilmasligi 

ipotekaga  oluvchiga  ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyatning  muddatidan  oldin  bajarilishini  yoki  ipoteka 

to‘g‘risidagi shartnoma shartlari o‘zgartirilishini talab qilish huquqini beradi. 

 

 



12-modda. Ipoteka to‘g‘risidagi shartnomani 

notarial tartibda tasdiqlash va 

davlat ro‘yxatidan o‘tkazish 

 

Ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnoma  (shu  jumladan,  navbatdagilari  ham)  notarial  tartibda  tasdiqlanishi  va 

davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak. 

Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan e’tiboran tuzilgan deb hisoblanadi 

va kuchga kiradi. 

Ipoteka to‘g‘risidagi shartnomani notarial tartibda tasdiqlash va davlat ro‘yxatidan o‘tkazish qoidalariga 

rioya etmaslik uning haqiqiy emasligini keltirib chiqaradi. Bunday shartnoma o‘z-o‘zidan haqiqiy bo‘lmaydi. 

 

 



13-modda. Ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish 

 

Ipotekani  davlat  ro‘yxatidan  o‘tkazish  ko‘chmas  mulkka  bo‘lgan  huquqlarni  va  ularga  doir  bitimlarni 



davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun belgilangan tartibda binolar (inshootlar) garovi davlat reestriga tegishli yozuv 

kiritish orqali amalga oshiriladi. 

Shartnoma  asosidagi  ipotekani  davlat  ro‘yxatidan  o‘tkazish  uchun  ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnoma  asos 

bo‘ladi. 

Qonun asosidagi ipotekaning vujudga kelishiga sabab bo‘luvchi kredit shartnomasi yoki qarz shartnomasi 

qonun  asosidagi  ipotekani  davlat  ro‘yxatidan  o‘tkazish  uchun  asos  bo‘ladi.  Qonun  asosidagi  ipotekani  davlat 

ro‘yxatidan  o‘tkazish  alohida  ariza  berilmagan  va  ro‘yxatdan  o‘tkazganlik  uchun  yig‘im  to‘lanmagan  holda 

amalga oshiriladi. 

Qonun  asosidagi  ipotekani  davlat  ro‘yxatidan  o‘tkazish,  agar  qonunda  boshqacha  tartib  belgilanmagan 

bo‘lsa, qaysi shaxsning huquqlariga ipoteka yuklangan bo‘lsa, shu shaxsning mulk huquqini davlat ro‘yxatidan 

o‘tkazish bilan bir vaqtda amalga oshiriladi. Qonun asosidagi ipoteka bo‘yicha ipotekaga oluvchining huquqlari 

garov xati bilan tasdiqlanishi mumkin. 

Binolar (inshootlar) garovi davlat reestrida ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan ipoteka to‘g‘risidagi 

qayd yozuvi amalga oshirilgan kun ipoteka davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan sana hisoblanadi. 

Ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  mazmuni  navbatdagi  ipoteka  bilan  o‘zgartirilganda,  shuningdek 

ipoteka  narsasiga  bo‘lgan mulk  huquqi  yoki  boshqa ashyoviy  huquqlar  bu  mol-mulkni  haq  evaziga  yoxud  haq 

olmasdan  tasarrufdan  chiqarilishi  natijasida  yoki  universal  huquqiy  vorislik  tartibida  ipotekaga  qo‘yuvchidan 

boshqa  shaxsga  o‘tkazilganida  ipoteka  qo‘shimcha  ravishda  davlat  ro‘yxatidan  o‘tkaziladi.  Mazkur  talabning 

bajarilmasligi ipoteka bilan ta’minlangan majburiyatda amalga oshirilgan o‘zgarishlar haqiqiy emasligini keltirib 

chiqaradi. 

Ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  qarzdor  tomonidan  bajarilganida,  ipotekaga  oluvchi  ipotekaga 

qo‘yuvchining talabiga ko‘ra ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga binolar (inshootlar) garovi davlat reestriga tegishli 

o‘zgartishlar  kiritish  uchun  zarur  hujjatlarni  taqdim  etishi  shart.  Ipotekaga  oluvchi  tomonidan  mazkur  talab 

bajarilmagan  taqdirda  ipotekaga  qo‘yuvchi  undan  bu  majburiyat  bajarilmaganligi  tufayli  o‘ziga  yetkazilgan 

zararlarning o‘rni to‘la hajmda qoplanishini talab qilishga haqli. 

Har  qanday  shaxs  ro‘yxatdan  o‘tkazuvchi  organda  tegishli  mol-mulk  ipotekasi  to‘g‘risida  qayd  yozuvi 

borligi  yoki  yo‘qligi  haqida  ma’lumot  hamda  ipoteka  to‘g‘risidagi  qayd  yozuvidan  tasdiqlangan  ko‘chirma 

olishga haqli. 

 

 

3-BOB. GAROV XATI 



 

14-modda. Ipotekaga oluvchining garov xati bo‘yicha huquqlari 

15-modda. Garov xati haqidagi shartlarni haqiqiy emas deb topish 

16-modda. Garov xatining mazmuni 

17-modda. Garov xatining shartlarini o‘zgartirish 

18-modda. Garov xatiga ilovalar 

19-modda. Garov xatining qonuniy egalarini ro‘yxatdan o‘tkazish 

20-modda. Garov xati bo‘yicha huquqlarni amalga oshirish va 

ipoteka bilan ta’minlangan majburiyatni bajarish 

21-modda. Yo‘qolgan garov xati bo‘yicha huquqlarni tiklash 

 

 

14-modda. Ipotekaga oluvchining 



garov xati bo‘yicha huquqlari 

 

Ipotekaga oluvchining ipoteka bilan ta’minlangan majburiyat bo‘yicha va ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma 

bo‘yicha huquqlari, agar ushbu Qonunda boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, garov xati bilan tasdiqlanishi 

mumkin. 


Garov xatida, agar ushbu Qonunda boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, ipotekaga oluvchining qonun 

asosidagi  ipoteka  bo‘yicha  va  mazkur  ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  bo‘yicha  huquqlari  tasdiqlanishi 

mumkin. 

Garov  xati  egasining  nomi  yozilgan  qimmatli  qog‘oz  bo‘lib,  u  garov  xati  qonuniy  egasining  quyidagi 

huquqlarini tasdiqlaydi: 

ipoteka bilan ta’minlangan pul majburiyatining, shu majburiyat mavjudligining boshqa dalillarini taqdim 

etmagan holda bajarilishiga erishish huquqi; 

ipoteka belgilangan mol-mulkka bo‘lgan garov huquqi. 

Ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  bo‘yicha  qarzdor  va  (yoki)  ipotekaga  qo‘yuvchi  garov  xati 

bo‘yicha majburiyatli shaxslardir. 

Garov  xati ipotekaga  qo‘yuvchi  tomonidan,  agar  u  bu  majburiyatda ishtirok  etmaydigan  uchinchi  shaxs 

(ashyoviy  kafil)  bo‘lsa,  shuningdek  ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  bo‘yicha  qarzdor  tomonidan  ham 

tuziladi. 

Ipoteka  davlat  ro‘yxatidan  o‘tkazilganidan  keyin  garov  xati  ro‘yxatdan  o‘tkazuvchi  organ  tomonidan, 

ipotekaga  qo‘yuvchi  bilan  ipotekaga  oluvchi  ishtirokida  rasmiylashtiriladi  va  dastlabki  ipotekaga  oluvchiga 

beriladi. 

Garov  xati  ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  bajarilguniga  qadar  istalgan  paytda  tuzilishi  va 

ipotekaga oluvchiga berilishi mumkin. 

 

 

15-modda. Garov xati haqidagi 



shartlarni haqiqiy emas deb topish 

 

Agar: 



mulkiy majmua sifatidagi butun korxona yoki unga bo‘lgan ijara huquqi ipoteka narsasi bo‘lsa; 

qarz summasi shartnoma tuzish paytida aniqlanmagan va bu summani lozim paytda aniqlash imkoniyatini 

beradigan shartlarni o‘z ichiga olmaydigan pul majburiyati ipoteka bilan ta’minlansa, garov xatini tuzishga va 

berishga yo‘l qo‘yilmaydi hamda ipoteka to‘g‘risidagi shartnomada bayon qilingan garov xati haqidagi shartlar 

haqiqiy emas deb topiladi. 

 

 



16-modda. Garov xatining mazmuni 

 

Garov  xati  ro‘yxatdan  o‘tkazuvchi  organ  tomonidan  dastlabki  ipotekaga  oluvchiga  berilayotgan  paytda 



unda quyidagilar ko‘rsatilishi kerak: 

hujjat nomiga kiritilgan "garov xati" degan so‘z; 

ipotekaga qo‘yuvchining familiyasi, ismi, otasining ismi va yashash joyi yoki, agar ipotekaga qo‘yuvchi 

yuridik shaxs bo‘lsa, uning nomi va joylashgan yeri (pochta manzili); 

ipotekaga oluvchining familiyasi, ismi, otasining ismi va yashash joyi yoki, agar ipotekaga oluvchi yuridik 

shaxs bo‘lsa, uning nomi va joylashgan yeri (pochta manzili); 

majburiyatning bajarilishi ipoteka bilan ta’minlanadigan shartnomaning mazkur shartnoma tuzilgan sana 

va joy yoki ipoteka bilan ta’minlangan majburiyatning vujudga kelishi asoslari ko‘rsatilgan rekvizitlari; 

ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  bo‘yicha  qarzdorning,  agar  u  ipotekaga  qo‘yuvchi  bo‘lmasa, 

familiyasi,  ismi,  otasining  ismi  va  yashash  joyi  yoki,  agar  qarzdor  yuridik  shaxs  bo‘lsa,  uning  nomi  va 

joylashgan yeri (pochta manzili); 

ipoteka bilan ta’minlangan majburiyat summasi va, agar shu majburiyat bo‘yicha foizlar to‘lanishi kerak 

bo‘lsa, ularning miqdori yoxud bu summa va foizlarni lozim paytda aniqlash imkoniyatini beradigan shartlar; 

ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  summasi  to‘lanadigan  muddat,  agar  bu  summa  qismlarga  bo‘lib 

to‘lanishi  lozim  bo‘lsa, tegishli  to‘lovlarning  muddatlari  (davriyligi)  hamda  ulardan  har  birining  miqdori  yoki 

to‘lovlarning ana shu muddatlari va miqdorlarini aniqlash imkoniyatini beradigan shartlar (qarzni uzish rejasi); 

ipoteka  belgilangan  ko‘chmas  mulkning  nomi  va  uni  identifikatsiya  qilish  uchun  yetarli  tavsifi  hamda 

shunday mulk turgan joy; 



ipoteka  belgilangan  ko‘chmas  mulkning  pulda  ifodalangan  bahosi,  ipotekani  belgilash  qonunga  asosan 

majburiy bo‘lgan hollarda esa, shunday mol-mulkning baholovchi tashkilotning baholash to‘g‘risidagi hisoboti 

bilan tasdiqlangan, pulda ifodalangan bahosi

(O’zR 17.09.2010 y. O’RQ-257-son Qonuni

 

tahriridagi xatboshi) 



ipoteka  narsasi  bo‘lgan  ko‘chmas  mulk  ipotekaga  qo‘yuvchiga  tegishliligiga  sabab  bo‘lgan  huquq  va 

davlat ro‘yxatidan o‘tkazish raqami, sanasi va joyi ko‘rsatilgan holda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning nomi, 

agar  ipotekaga  qo‘yuvchiga  tegishli  ijara  huquqi  ipoteka  narsasi  bo‘lsa,  ushbu  qismning  to‘qqizinchi 

xatboshisiga muvofiq ijara narsasi bo‘lgan shunday mol-mulkning nomi va shu huquqning amal qilish muddati; 

ipoteka  narsasi  bo‘lgan  ko‘chmas  mulkka  garov,  meros  qilib  qoldiriladigan  yer  uchastkasiga  umrbod 

egalik qilish huquqi, ijara huquqi, servitut yoki boshqa huquq yuklanganligi yoxud ipoteka davlat ro‘yxatidan 

o‘tkazilayotgan paytda mazkur mulkka uchinchi shaxslarning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim bo‘lgan hech 

qanday huquq yuklanmaganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar; 

ipotekaga qo‘yuvchining imzosi, agar u uchinchi shaxs (ashyoviy kafil) bo‘lsa, shuningdek ipoteka bilan 

ta’minlangan majburiyat bo‘yicha qarzdorning ham imzosi; 

ipoteka davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar; 

dastlabki  ipotekaga  oluvchiga  garov  xati  berilgan  sana.  Qonun  asosidagi  ipotekada  garov  xati  berilgan 

taqdirda, ushbu qismning o‘n birinchi xatboshisida ko‘rsatilgan ma’lumotlarni garov xatiga kiritish ro‘yxatdan 

o‘tkazuvchi organ tomonidan ta’minlanadi. 

"Garov  xati"  deb  nomlanib,  ushbu  moddaning  birinchi  qismida  ko‘rsatilgan  ma’lumotlar  va  shartlardan 

biron-biri bo‘lmagan hujjat garov xati hisoblanmaydi va dastlabki ipotekaga oluvchiga berilmaydi. 

Ipotekaga  qo‘yuvchi  va  ipotekaga  oluvchi  o‘rtasidagi  kelishuvga  binoan  garov  xatiga  ushbu  moddada 

nazarda tutilmagan ma’lumotlar va shartlar ham kiritilishi mumkin. 

Garov  xatining  o‘zida  yangi  egalik  qiluvchilar  va  ipoteka  bilan  ta’minlangan  majburiyat  qisman 

bajarilganligi  haqida  belgilar  (garovga  o‘tkazishga  doir  maxsus  yozuv)  qo‘yish  yoxud  boshqa  zarur 

ma’lumotlarni yozish uchun joy yetishmasa, garov xatiga qo‘shimcha varaq biriktirib qo‘yiladi, unga yozuvlar 

va belgilar garov xatida boshlanib, ana shu varaqda tugaydigan qilib joylashtiriladi. 

Garov  xatining  barcha  varaqlari  bir  butun  hujjatni  tashkil  etadi.  Ularga  tartib  raqamlari  qo‘yilishi  va 

ro‘yxatdan  o‘tkazuvchi  organning  muhri  bilan  muhrlanishi  kerak.  Garov  xatining  alohida  varaqlari  bitimlar 

narsasi bo‘lishi mumkin emas. 

Garov  xati  mazmuni  ipoteka  to‘g‘risidagi  shartnomaga  yoki  majburiyati  ipoteka  bilan  ta’minlangan 

shartnomaga  nomuvofiq  bo‘lgan  taqdirda,  agar  garov  xatini  oluvchi  bitim  tuzilayotgan  paytda  bunday 

nomuvofiqlik  haqida  bilmagan  va  bilishi  lozim  ham  bo‘lmagan  bo‘lsa,  garov  xatining  mazmuni  haqiqiy  deb 

hisoblanadi. Bu qoida garov xatining qonuniy egasi dastlabki ipotekaga oluvchi bo‘lgan hollarga nisbatan tatbiq 

etilmaydi. 

Garov  xatining  qonuniy  egasi  ushbu  moddaning  oltinchi  qismida  ko‘rsatilgan  nomuvofiqlik  o‘z 

egaligidagi garov xatini bekor qilish va shu bilan bir vaqtda yangi garov xati berish orqali bartaraf etilishini talab 

qilishga, agar bu talab garov xatining qonuniy egasiga bunday nomuvofiqlik haqida ma’lum bo‘lganidan keyin 

darhol bildirilgan bo‘lsa, haqlidir. 

Ushbu  moddaning  oltinchi  qismida  ko‘rsatilgan  nomuvofiqlik  va  uni  bartaraf  etish  bilan  bog‘liq  holda 

vujudga kelgan zararlar uchun javobgarlik garov xatini bergan ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ zimmasida bo‘ladi. 

 

 




Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling