Yangi imlo bo‘yicha olingan bilimlarni tekshirish uchun testlar: «Lotin yozuviga asoslangan o‟zbek alifbosiga o‟zgartirishlar kiritish to‟qrisida»


Download 358.37 Kb.
Pdf просмотр
Sana10.01.2019
Hajmi358.37 Kb.

Yangi imlo bo‘yicha olingan bilimlarni tekshirish uchun testlar: 

1.

 

«Lotin  yozuviga  asoslangan  o‟zbek  alifbosiga  o‟zgartirishlar  kiritish 

to‟qrisida»  qaror  qachon  qabul  qilindi  va  unda  yangi  alifbodagi  harflar  miqdori 

nechta deb belgilandi? 

A) 1996 yil 26 avgustda, 32 harf va tutuq belgisi 

B) 1995 yil 24 avgustda, 26 ta harf va 3 ta harf birikmasi 

C) 1995 yil 6-7 mayda, 26 harf va 3 ta harf birikmasi 

D) 1997 yil 3 martda, 29 harf va 1 tutuq belgisi 



2.

 

O‟zbekiston  Respublikasi  Vazirlar  Mahkamasining  «O‟zbek  tilining  asosiy 

imlo qoidalarini tasdiqlash haqida»gi 1995 yil 24 avgustda qabul qilingan qaroriga 

asosan, tutuq belgisining vazifalari noto‟g`ri ko‟rsatilgan hukmni  

aniqlang? 

A) «s» va «h» harflari yonma-yon kelganda, ularni «sh» harf birikmasidan farqlash 

uchun ishlatilmaydi. 

B)  arab  tilidan  o‟zlashgan  so‟zlarda  unlidan  oldin  kelib,  uni  oldingi  undoshdan 

ajratib aytilishini ifodalash uchun xizmat qiladi 

C)  arab  tilidan  o‟zlashgan  so‟zlarda  unlidan  keyin  kelib,  uning  cho‟ziqroq 

aytilishini ifodalash uchun xizmat qiladi 

D)  «n»  va  «g»  harflari  yonma-yon  kelganda,  ularni  «ng»  harf  birikmasidan 

farqlash uchun ishlatiladi 

3.

 

«ng» bir tovushni ifodalagan so‟zlarni belgilang? 

 A) tungi, unga 

 B) tongi, shtanga 

 C) tonggi, dengiz 

 D) yongan, singil 



4.

 

Qaysi gapda tinish belgisi noto`g`ri qo‟llangan? 

 A) Uy, buyum, mol-hol, hammasi senga qolsin. 

 B) Ulardan uchtasini: Sayyorani, Qayratni, Shavkatni ko‟rib turamiz. 

 C) Anvar har bir kishidagi shunday xislatni: odamoxunlik, mehmondo‟stlik, ochiq 

chehralilikni yoqtiradi. 

 D) Qayoqdan keldi shuncha olomon: bolalar, xotinlar, chollar? 

5.

 

Grafika nima? 

*A. Muayyan tilning fonetik-fonologik, leksik-semantik va morfologik birliklarini 

yozuvda ifodalash uchun maxsus shakllantirilgan optik-grafik belgilar tizimi. 

B.  Muayyan  tilda  so„zlarni  va  so„z  shakllarini  to„g„ri  yozish  me‟yorlarini 

belgilovchi qoidalar tizimi. 

D. Muayyan tilning alifbo va orfografiyadan iborat yozuv tizimi. 

 

6.

 

Grafema nima? 

A.Fonemaning ifoda plani, fizik-akustik tabiati. 

B.Leksemaning ifoda plani. 

D.Leksemaning ifoda va mazmun planlari. 


*E.Muayyan tilning yozuv tizimidagi eng kichik funksional  birlik. 

 

7.



 

Tovush tilining qaysi birligi kodlashtirilganligiga ko„ra “g„” harfi 

qanday grafema sanaladi? 

A.Prosodemografema. 

B.Logografema. 

*D.Fonografema. 

E.Orfografik belgi.    

 

8.



 

Yangi  o‟zbek  imlosiga  ko‟ra  chiziqcha  bilan  yozish  qoidasi  qaysi  qatorda 

buzilgan? 

 A) el-yurt 

 B) yozdi-oldi 

 C) do`st-u dushman 

 D) qizigandan-qizidi 

 

9.



 

Qaysi so‟z turkumiga oid qo‟shma so‟zlar doim ajratib yoziladi? 

 A) qo‟shma otlar 

 B) qo‟shma sifatlar 

 C) qo‟shma ravishlar 

 D) qo‟shma fe‟llar 

 

10.

 

Quyidagi juftliklarning qaysi biridagi so‟z xato yozilgan? 

 A) ta‟na - tana 

 B) juz‟iy - juziy 

 C) nash‟a - nasha 

 D) surat - sur‟at 



11.

 

Quyidagi qaysi gapda ega bilan ot kesim orasida tire ishlatilishi lozim? 

 A) Qo‟shnilarim ham halol odamlar 

 B) Hammayoq top-toza, yovvoyi o‟tlar yo‟q 

 C) O‟qlimdan umidim ko‟p 

 *D) Yaxshi qiz yoqadagi qunduz, yaxshi o‟qil ko‟kdagi yulduz 



12.

 

Ha  va  yo‟q  so‟zlari  gap  boshidan  kelib,  his-hayajon  bilan  aytilsa,  ulardan 

so‟ng qaysi tinish belgilari qo‟yiladi? 

 A) vergul 

 *B) undov belgisi 

 C) ko‟p nuqta 

 D) so‟roq va undov belgisi 

13.

 

Takrorlangan  yo,  yoki,  goh,  dam,  ba‟zan  boqlovchilari  yordamida 

bog`langan uyushiq bo‟laklar orasiga qanday tinish belgilari qo‟yiladi? 

 A) nuqta vergul 

 *B) tire 


 C) ikki nuqta 

 D) vergul 

  

14.

 

Aytilgan  so‟z  //  otilgan  o‟q.  (Maqol).  Ushbu  gapdagi  //  belgisi  o‟rnida 

qanday tinish belgisi qo‟yiladi? 

 A) ikki nuqta 

 B) nuqtali vergul 

 C) vergul 

 *D) tire 

 

15.



 

Fikrning tugallanmaganligini ko‟rsatish uchun yozuvda qanday tinish belgisi 

ishlatiladi? 

 A) undov va so‟roq belgilari 

 B) nuqtali vergul 

 C) ikki nuqta 

 *D) ko‟p nuqta 

 

16.



 

Noto`g`ri yozilgan so‟zlar qatorini aniqlang. 

 A) Hatti-harakat, qahrabo, qayrib, qah-qaha 

 B) Mehr, qittay, qo‟biz, xuda-behuda, ushshoq 

 C) Xushhavo, xohish, qabihlik, cho‟chchaymoq 

 D) Hayhot, halitdan, qittak, dabdurustdan 



17.

 

Qaysi  qatorda  ayirish  belgisining  qo‟llanish  o‟rniga  ko‟ra  xatoga  yo‟l 

qo‟yilgan? 

A

) ma‟zur, ma‟bud, ma‟yus 



B) ma‟shum, ma‟suliyat, ma‟sul 

C) ma‟mur, ma‟sum, ma‟shuq 

D) ma‟lun, minba‟d 

18.

 

Noto‟g‟ri yozilgan so‟zlar qatorini belgilang? 

A) tasavuf, tasaruf, tasavur 

B) hohish, mavhum, aqalli 

C) avf, ayhannos, mone‟ 

D) Barchasi noto`g`ri yozilgan. 



19.

 

Qaysi  qatorda  ayirish  belgisining  qo‟llanish  o‟rniga  ko‟ra  xatoga  yo‟l 

qo‟yilgan? 

A) ma‟ruza, ma‟buda, ma‟yus 

B) ma‟shum, ma‟suliyat, ma‟sud 

C) ma‟mur, ma‟sum, ma‟shuq 

D) mal‟un, minba‟d 

20.

 

Qaysi qatordagi gapda imloviy xatoga yo‟l qo‟yilgan? 

A) Mening eng yaqin do‟stim – sensan 

B) Do‟stlik o‟lkamizning qudrati, shoni 



C) Hadichaxon achchiq achchiq yigladi. 

D) B va C 



21.

 

Lotin  yozuviga  asoslangan  o‟zbek  alifbosi  asosida  yozilgan  quyidagi 

so‟zlarning qaysi biri imlo qoidasiga ko‟ra xato yozilan? 

A) yumor (yumor) 

B) shprits (shprits) 

C) konstitutsiya (konstitutsiya) 

D) budjet (budjet) 

22.

 

Qaysi so‟zlarning imlosi noto‟g‟ri? 

A) ta‟magir, ta‟qiqlamoq. Yuvindixo‟r 

B) cholgu, halqum, talofat 

C) hasharot, obihayot, mahsi 

 

23.

 

Qaysi so‟zlar to‟g‟ri yozilgan? 

A) xushtam, hayhot, shug`illanmoq 

B) shuvullamoq, mushkilot, muhir 

C) muhum, mushkil maddoh 

*D) kauchuk, ilhombaxsh, uvushmoq 

 

24.

 

 

Birja, diller, monitoring so‟zlari yozilishi qaysi qoidaga asoslangan? 

A) fonologik yozuv 

B) fonetik yozuv 

C) morfologik yozuv 

D) shakliy yozuv

 



25.

 

Noto‟g‟ri yozilgan so‟zlarni toping? 

A) mudofaa, tabiiy, juz‟iy 

*B) tajjub, taaluq, faniy 

C) Lutfiy, mo`jiza, avf 

D) muzaffar, mutolaa, matbaa 



26.

 

To‟g‟ri yozilgan so‟zlarni toping? 

A) temiryo‟l, jigar rang, tim qora 

B) janubiy Farg‟ona kanali, Buloq boshi qishlog‟i, Oltiariq 

*C) poyabzal, o‟rinbosar, Oltinko‟l  

D) Yangiobod, anashu, bodomqovoq 

 

27.

 

To‟g‟ri yozilgan so‟zlarni toping? 

*A) O‟zbekiston Oliy Kengashi, “Sen etim emassan” she‟ri 

B) “Mustaqillik” Ordeni, “Do‟stlik” Ordeni 

C) Orol gazetasi, “Jiguli” mashinasi 

D) markaziy Farg‟ona kanali, katta Andijon kanali 

 


 

28.

 

Lola, bahor  kabi so‟zlar qaysi yozuv asosida yozilgan? 

A) fonologik 

*B) semantik-uslubiy 

C) morfologik 

D) tarixiy-an‟anaviy 

 

29.



 

Qaysi qatordagi so‟zlar alifbo tartibida yozilmagan? 

A) yaylov, o‟simlik, g‟alaba   

B) javob, nazm, yodgor 

C) rahbar, talaffuz, shoir 

*D) kashfiyot, matonat, erksevar 



30.

 

Qaysi qatordagi so‟zlar n tovushi orqali yoziladi? 

*A) besara...jom, ga...jina, ta...bur 

B) cha..barak, gu...baz, za..burug‟, su...bul, gaji.., za...bar 

C) cha...barchas, za...barak, yo...g‟ir, da...ba 

D) za...bil, gu...burlamoq, guju..., do...-daraksiz 

 

31.

 

To‟g‟ri yozilgan so‟zlarni toping? 

A) karnay gul, achchiq tosh, mingoyoq 

B) o‟rinbosar, axborot noma, hamkasb 

C) O‟rta yer, molboqar, mingoyoq 

*D) Kosonsoy, tog‟olcha, toshdevor 



32.

 

To‟g‟ri yozilgan so‟zlarni toping. 

A) Yangi  yo‟l, Kosonsoy, Sherobod 

*B) Oltin O‟rda, hamuyrt, achchiqtosh 

C) Buloq boshi, karnaygul, darsxona 

D) Beshyog‟och, nozim xona, burulish 

 

33.

 

Bosh harflar imlosi haqidagi qaysi fikr noto‟g‟ri? 

A) Har bir gap bosh harf bilan boshlanadi. 

B) She‟rning har bir misrasi bosh harf bilan boshlanadi. 

C) Atoqli otlar bosh harf bilan yoziladi. 

*D) Atoqli otlardan hosil bo‟lgan turdosh otlar bosh harf bilan yoziladi. 



34.

 

Xato yozilgan so‟zlarni toping? 

*A) taasub, lutif, manopoliya 

B) shohidlik, ehtirom, yubiley 

C) tarozu, tavoze, hushbo‟y 

D) tarozi sahro, sa‟va 



35.

 

Fe‟l  nisbatlarini  yasovchi -dir,  -tir,  -kaz qo‟shimchalari  bilan  yasalgan 



kuldir, eshittir, o’tkaz, ko’rgaz fe‟llari qaysi qoidaga ko‟ra yoziladi? 

A) fonetik yosuv 

B) morfologik yosuv 

C) shakliy yosuv 

*D) fonetik va morfologik yosuv 

 

36.



 

Qaysi qatordagi so‟zda qo‟sh undosh xato qo‟llangan? 

A) taraddud 

B) shilliqqurt 

C) yashshamagur 

*D) hiqqildoq 



37.

 

Quyida 


berilgan so‟zlarning qaysi biri imlo qoidasiga ko‟ra xato yozilgan? 

1) taqsim; 2) tahsim; 3) tahlit; 4) taqlid; 5) ta‟qirlamoq; 6) taqazo etmoq 

A) 2, 3, 5, 6 

B) 1, 4, 5, 6 

C) 2, 5, 6 

D) 1, 3, 5, 6 

E) 2, 3, 5 

38.

 

Qaysi so‟z imlo qoidasiga ko‟ra noto‟g‟ri yozilgan? 

A) bazur 

B) bazo‟r 

C) istehzomuz 

D) berkinish 

 

39.

 

Quyidagi  so‟zlarning  qaysi  birida  nuqtalar  o‟rnida  bo‟g‟iz  tovushi 

ishlatiladi?  1) musho...ada;  2) kabi...lik;  3) ho..ish;  5) hafa...ol;  6) gul...ayri; 

7) ala..simoq; 8) ala...siramoq; 9) ta..lika; 10) mu...ofaza 

A) 1, 2

 6, 8, 10 



B) 1, 2, 3, 7, 8, 9, 10 

C) 1, 2, 3, 5 8, 9, 10 

D) 2, 3, 5, 6, 7, 8 

E) 1,2, 3, 5, 9, 10 



40.

 

Quyidagi  qo‟shimchalardan  qaysi  biri  fonetik  yozuv  qoidasi  asosida 

yoziladi? 1) -qa; 2) -ib; 3) -di, 4) -gan 

A) –ga, -gan 

B) –ga, -di, -gan 

*C) –gan, -ib, -di 

D) –ga 

41.

 

Qaysi imlo qoidasiga ko‟ra yozilgan so‟z og‟zaki talaffuzga hamma vaqt 

teng kelavermaydi? 

A) fonetik yozuv asosida yozilgan so‟z 

B) morfologik yozuv asosida yozilgan 


C) shakliy yozuv asosida yozilgan so‟z 

D) A va B 

E) A, B, C. 

 

42.



 

Grafika nima? 

*A. Muayyan tilning fonetik-fonologik, leksik-semantik va morfologik birliklarini 

yozuvda ifodalash uchun maxsus shakllantirilgan optik-grafik belgilar tizimi. 

B.  Muayyan  tilda  so„zlarni  va  so„z  shakllarini  to„g„ri  yozish  me‟yorlarini 

belgilovchi qoidalar tizimi. 

D. Muayyan tilning alifbo va orfografiyadan iborat yozuv tizimi. 

 

43.

 

Grafema nima? 

A.Fonemaning ifoda plani, fizik-akustik tabiati. 

B.Leksemaning ifoda plani. 

D.Leksemaning ifoda va mazmun planlari. 

*E.Muayyan tilning yozuv tizimidagi eng kichik funksional  birlik. 

 

44.

 

Tovush tilining qaysi birligi kodlashtirilganligiga ko„ra “g„” harfi 

qanday grafema sanaladi? 

A.Prosodemografema. 

B.Logografema. 

*D.Fonografema. 

E.Orfografik belgi.    

 

45.



 

Kirillcha  va  lotincha  o„zbek  yozuvlari  imlo  qoidalariga  qaysi  qatorda  amal 

qilingan? 

*A.Ору номус , or-u nomus. 

V. Ору номус, oru nomus. 

S. Ор-у номус, oru nomus. 

D. Ор-у номус, or-u nomus. 

 

46.



 

Kirillcha va lotincha o„zbek yozuvlari imlo qoidalariga qaysi qaTorda amal 

qilingan? 

*A.Йилдан-йилга, yildan yilga. 

V. Йилдан йилга, yildan-yilga. 

S. Йилдан-йилга, yildan-yilga. 

D. Йилдан йилга, yildan yilga. 

 

47.



 

Kirillcha  va  lotincha  o„zbek  yozuvlari  imlo  qoidalariga  qaysi  qatorda  amal 

qilingan? 

*A.Кўпдан-кўп, ko`pdan ko`p. 

V. Кўпдан кўп, ko`pdan ko`p. 

S. Кўпдан кўп, ko`pdan-ko`p. 

D. Кўпдан-кўп, ko`pdan-ko`p. 

 


 

 

48.



 

Quyidagi  so„zning  kirillcha  va  lotincha  o„zbek  yozuvlarida  yozilishi  qaysi 

qatorda to„g„ri ko„rsatilgan? 

*A.Мўътадил, mo'tadil. 

          V. Мўътадил, motadil. 

S. Мўтадил, mo'tadil. 

D. Мўтадил, mo'`tadil. 

 

49.



 

Har ikki yozuvning imlo qoidalariga qaysi qatorda amal qilingan? 

A.Музёрар , muzyorar. 

*V. Муз ёрар, muzyorar. 

S. Муз ёрар, muz-yorar. 

D. Муз ёрар, muz yorar. 

           

Qaysi qatorda so„zlar to„g„ri yozilgan? 

A.Буғдойранг, кечаю кундуз.Bug'doyrang, kech-yu kunduz. 

V. Буғдойранг, кеча-ю кундуз. Bug'doyrang, kechayu kunduz. 

S. Буғдойранг, кечаю кундуз.Bug'doy- rang, kechayu kunduz. 

D. Буғдой ранг, кечаю кундуз.   Bug'doyrang, kecha-yu kunduz. 

           

50.

 

Qaysi qatorda so„zlar to„g„ri yozilgan? 

A.Қувур, quvir. 

V. Қувир, quvur. 

*S. Қувур, quvur. 

D. Қувир,quvir. 

            

51.

 

Qaysi qazorda fe‟l shakli to„g`ri yozilgan? 

*A.Увилламоқ, uvullamoq. 

V. Увилламоқ, uvillamoq. 

S. Увулламоқ,uvillamoq. 

D. Увулламоқ, uvullamoq. 

 

52.

 

Qaysi qatorda ot va fe‟llar to„g„ri yozilgan? 

A.Шовул, шовилламоқ. Shovil, shovillamoq. 

*V. Шовул, шовилламоқ.Shovul, shovullamoq. 

S. Шовил, шовилламоқ.Shovil, shovullamoq. 

D. Шовул, шовилламоқ. Shovul, shovillamoq. 



           

53.

 

Noharfiy grafik belgilar qaysi qatorda to„g„ri ko„rsatilgan? 

A.Fonografemalar 

*V.Prosodemografemalar 

S.Digraflar 


D.monograflar 

54.

 

Qaysi so'zlar, imloviy  jihatdan xato yozilgan? 

1) avf; 2) tadbiq; 3) taqazo; 4) talofat; 5) muvaffaqiyat; 6) tamosha 

A) 2, 4, 6                           B)   1 3, 5, 6  

C) 1, 2, 3, 4, 6                   D)   1,2, 3, 4,5, 6 

55.

 

Qaysi qatordagi so'zlar imloviy jihatdan to'g'ri yozilgan? 

A) jaxon, tatqiqot         B) avtomat, iztirob 

 C) aftobus, tafsif         D) aftomobil, kareys 

56.

 

Xato yozilgan sonlarni toping. 



A) uchchala, to'rttala         B) bitta, ikkita 

C) besh-o'n, ellik-oltmishtacha 

D) uchdan bir, beshdan uch 

57.

 

Xato yozilgan so'zlar qatorini toping. 

A)

 

"Shaytanat" asari, Mudofaa vazirligi 



B)

 

Amudaryo jurnali, Shuhrat medali 

C)

 

"Sog'lom avlod uchun " ordeni, "Oltin Yulduz" medali 



D)

 

Xususiy tadbirkorlikni qo'llab-quvvatlash jamg'armasi, Vazirlar Mahkamasi 



58.

 

To'g'ri yozilgan so'zlar qatorini toping. 

A) biqn, boshyalang B) bilog'on, birpast 

C) jangovar, aviakompaniya 

D)

 



nainkiy nadomad 

59.

 

Qaysi gapdagi so'zlar imlo qoidasiga ko'ra to'g'ri yozilgan? 

A)Axir  u  biror  marta  bo'lsin,  yoniga  kelganmi,  ovqat  berganmi,  iltifot 

ko'rsatganmi? 

B)Keling, shoirdan bir sher eshitsak. 

C)Qorong'uda turtingan holda otinbibi paydo bo'ldi. 

D)Hammamiz bir piyola - bir piyola bug'u chiqib turgan sutdan ichdik. 

60.

 

Lotin  alifbosiga  asoslangan  yangi  yozuvga  ko'ra  qaysi  so'zda  tutuq  belgisi 

qo'yilmaydi? 

A) jur..at  

*B) mo'..jaz  

C) ta..qib   D) ma..zur 

20.


 

Aziz  do'stlar  oltin  va  kumushi  bo'lmagan  odam  kambag'al  emas  balki  es-

hushi va kasb-hunari bo'lmagan kishi kambag'aldir. 

Gapda qaysi so'zlardan so'ng vergul qo'yilishi kerak? 

A)Do

`

stlar, emas, bo'lmagan 



B)aziz, do'stlar, balki C) do

`

stlar, emas 



D) do'stlar, emas, balki 

61.

 

Eng  muhimi,  mustaqillik  tufayli  odamlarimizning  dunyoqarashi  va 

tafakkuri,  ma'naviy  qiyofasi  o'zgardi,  jamiyatimizda  ahilik,  muruvvat, 

mehr-oqibat, tinchlik va osoyishtalik qaror topdi. 

Ushbu gapda vergulning qo'yilish sabablari qaysi javobda to'g'ri izohlangan? 

1)gapda kirish  so'z  ishtirok  etganligi  uchun; 2)gapda  ajratilgan  bo'lak  mavjudligi 

uchun;  3)so'z-gapdan  keyin  kelgan  bo'laklar  bo'lgani  uchun;  4)uyushiq  bo'laklar 

ishtirok  etgani  uchun;  5)sodda  gaplar  bog'lovchisiz  bog'langani  uchun; 

6)bog'langan qo'shma gaplar bo'lgani uchun  

A) 1, 3, 5 B) 2, 4, 6 С) 1, 3, 6        * D) 1, 4, 5 



62.

 

Dadam shu atrofdan — qishloqning chiqaverishidan — do'kon qidirdi. 

Gapda tire nima uchun ishlatilgan? 

A)

 

kiritma gap ishtirok etgani uchun 



B)

 

uyushiq bo'lak qatnashganligi uchun 



C)

 

umumlashtiruvchi bo'lak bo'lgani uchun 



D)

 

*ajratilgan bo'lak qatnashganligi uchun 



63.

 

Qaysi gapda vergul bog'lovchisiz qo'shma gaplar orasida qo'llangan emas? 

 

*A)Yo biz boraylik, yo siz keling. 

 

B)Ilm — yorug'lik, jaholat — zulmat. 

 

C) Bilim — kuchda, kuch — bilimda. 

D) Yaxshiga yondash, yomondan qoch. 

64.

 

Noto'g'ri hukmni belgilang. 

A)

 



Ega  tartib  son  bilan  ifodalanganda  ot-kesim  bilan  ega  orasiga  tire 

qo'yilmaydi. 

B)

 



Ot-kesim sifat bilan ifodalanganda ot-kesim va ega orasiga tire qo'yilmaydi. 

*C)Ega ko'rsatish olmoshi bilan ifodalanganda tire qo'yilmaydi. 



D)Ega bilan ot-kesim orasida ham yordamchisi bo'lsa, tire qo'yilmaydi 

65.

 

Olamni  quyosh  yoritadi,  insonni  -  ilm.  Berilgan  qo'shma  gapda  tire 

qo'yilishining sababi qayd etilgan to'g'ri javobni berilgan. 

A)

 



Kesim ot kesim bo'lib, kesimlik bog'lamasi tushirilganligi uchun tire qo'yiladi 

B)

 



Kesim ot kesim bo'lganligi uchun tire qo'yiladi 

C)

 



*Ikkinchi qismida kesim tushirilganligi sababi tire qo'yiladi 

D)

 



Qismlar orasida qiyos munosabati bo'lganligi uchun tire qo'yiladi 

 

66.



 

Quyida berilgan gapda vergulning ishlatilishi qanday so'zlar bilan bog'liq? 

To'g'ri,  qishloq  tomonga  bir-ikki  qadam  bosdim.  Lekin,  chamasi,  kursdoshlar 

orasida yolg'izlanib qolish, ming bir ta'nalarni eshitishdan ham qo'rqdim, shekilli.      

1) ajratilgan bo`lak; 2) uyushiq bo`lak; 3) kirish so'z 

A) 1, 3               B) 1, 2     

C) 1, 2, 3              *D) 2, 3 

67.

 

Qo'shma  gaplarning  birinchi  qismidan  so'ng  kuchli  to'xtam  bo'isa  qanday 

tinish belgisi qo'yiladi? 

*A) nuqta B) vergul C) ikki nuqta                     undov belgisi 



68.

 

Suhbatdoshlarning gapi javobsiz qoldirilganda yozuvda qanday tinish belgisi 

qo'yiladi? 

*A) ko'p nuqta B) so'roq va undov belgisi 

C)qavs ichida undov belgisi 

D)so'roq va ko'p nuqta 

69.

 

O'zbek tilidagi matnlarda vergul qaysi davrdan boshlab ishlatilgan? 

A)

 

*XX asr boshlari 



B)

 

XIX asrning ikkinchi yarmi 



C)

 

XVIII asrning oxiri  



D)

 

D) XIX asrning oxiri 



 

70.

 

O'zbekcha matnlarda qo'shtirnoq qachondan boshlab ishlatilgan? 



A)

 

XIX asrning 30-yillaridan 

B)

 

 XX asrning 30-yillaridan 



C)

 

XX asrning boshlaridan 

D)

 

*XIX asrning 80-yillaridan 



 

71.

 

O'zbekcha matnlarda tire qachondan boshlab ishlatilgan? 

A)

 

XX asrning boshlaridan 



B)

 

XIX asrning 30-yillaridan 

C)

 

XX asrning 30-yillaridan 



D)

 

*XIX asrning 70-yillaridan 

 

72.

 

O'zbek  yozuvida  ko'p  nuqta  tinish  belgisi  sifatida  qachondan  boshlab 

ishlatilgan? 

A)

 



XIX asr boshlaridan 

B)

 



*XIX asrning ikkinchi yarmidan 

C)

 



XIX asrning oxirgi choragidan 

D)

 



XVIII asrning oxirlaridan 

 

 

73.

 

Qaysi so`z xato yozilgan? 

A) yildan yilga 

B)tim qora 

C)nimpushti 

D)tarjimai hol 

74.

 

Monofonali grafemaga qaysi javobda to`g`ri misol keltirilgan? 



A) “O” fonemasi 

 

*B) “Q” fonemasi 



 

C) “J” fonemasi 

 

D) “O`” fonemasi 



1.

 

Polifonemali grafemaga qaysi javobda to`g`ri misol keltirilgan? 



A) “O” fonemasi 

 

*B) “Q” fonemasi 



 

C) “S” fonemasi 

 

D) “R” fonemasi 



 

2.

 

Kilogramm, metall kabi so„zlarga qo„shimchalar qo„shilganda u qay tarzda 

yoziladi? 

A) qo„sh undoshdan biri tushirib qoldiriladi B)* xuddi shu tovush bilan 

boshlanadigan qism qo„shilsa, oxirgi undosh tushiriladi C) qo„shimchalar 

to„g„ridan to„g„ri qo„shiladi D) faqat so„z yasovchi qo„shimchalar 

qo„shilganda oxirgi tovush tushirib qoldiriladi 

3.

 

11. Qaysi so„zda qo„sh undosh noto„g„ri qo„llangan? 

A) taajjub B)* mutassavvuf C) antenna D) muvaffaqiyat  


4.

 

Qaysi qatorda so„zlar alifbo tartibida berilgan? 

A) sim, g„isht, o„zbek, cho„pon B) ko„ngil, sevgi, ulug„, ziyo C) chashma, 

g„alayon, past, shodlik D) baxt, go„zal, nargis, lochin  



5.

 

Chiziqcha bilan yozish haqidagi quyidagi qoidalardan qaysi biri xato? 

A) Yetakchi va ko„makchi fe‟l bir xil shaklda bo„lsa, chiziqcha bilan 

yoziladi 

*B) Juft so„zdan qo„shimcha yordamida yasalgan so„zlar chiziqchasiz 

yoziladi. 

C) So„zning -ma, ba- yordamida birlashgan qismlari chiziqcha bilan 

yoziladi. 

D) Tartib sonni ko„rsatuvchi rim raqamlaridan keyin chiziqcha qo„yilmaydi. 

6.

 

Arab raqamlaridan yoki alifbo harflaridan keyin yarim qavs belgisi 

qo„yilganda, undan keyin kelgan gapning birinchi so„zi qay tarzda yoziladi? 

A) arab raqamlaridan so„ng yarim qavs belgisi qo„yilganda, undan keyin 

bosh harf, alifbo harflaridan keyin yarim qavs belgisi qo„yilganda kichik 

harf bilan yoziladi 

B)  arab raqamlari yarim qavs bilan ishlatilganda, undan keyin kichik harf, 

alifbo harflaridan keyin yarim qavs belgisi qo„yilganda bosh harf bilan 

yoziladi 

*C) arab raqamlari yoki alifbo harflari yarim qavs belgisi ishlatilganda 

undan keyin kichik harf bilan yoziladi 

D) arab raqamlari yoki alifbo harflari yarim qavs belgisi ishlatilganda undan 

keyin bosh harf bilan yoziladi  

7.

 

Qaysi so`zlarda tutuq belgisi undoshdan keyin qo`yilishi kerak? 

1)daf/a/tan 2)ma/s/um 3)ma/sh/um 4)minb/a/d 5)ta/b/ 6)ta/s/is 

*A) 1,2,3                B)2,3,4 

C) 3,4,5                D)1,3 

8.

 

Tarkibida ---ng--- tovushi bo„lgan so„zlarni bo„g„inlarga ajratish haqidagi 

qaysi fikr to„g„ri? 

A) ---ng--- tovushidan oldin unli undan keyin undosh kelsa, ---ng--- ikkinchi 

bo„g„inda qoladi. 

B)  ---ng--- tovushi har doim oldingi bo„g„inda qolib keyingi bo„g„inga 

qo„shilmaydi. 

C) ---ng--- ikki unli o„rtasida kelgan bo„lsa, u birinchi yoki ikkinchi unli 

bilan bo„g„in hosil qilishi mumkin. 

*D) ---ng--- ikki unli o„rtasida kelgan bo„lsa, ---ng--- ikkinchi unli bilan 

birga bo„g„inga ajratiladi. 

9.

 

Qaysi qatorda chiziqcha bilan yozish qoidasi buzilgan? 

A) kecha-yu kunduz 

B)  qiy-chuvlashmoq 

C) 1991-yil 

*D) Berilgan barcha birliklarda chiziqcha to`g`ri qo`yilgan. 



10.

 

Qaysi qatordagi so„zlar to„g„ri yozilgan? 



A) muqarrar, hamsuhan, elektravoz 

B)  istehzomuz, diqinafas, doktarant 

C) islohat, behuzir, teleminatyura 

*D) taraddud, masalliq, federativ 



11.

 

Qaysi qatordagi fikr noto„g„ri? 

A) harfdan iborat shartli belgilar o„zi tegishli sondan ajratilmaydi B) ko„p 

xonali sonlar bir yo„ldan ikkinchi yo„lga ajratib ko„chirilmaydi C) yonma-

yon kelgan ikkita bir xil undoshning biri birinchi yo„lda qoldiriladi, 

ikkinchisi keyingi yo„lga ko„chiriladi D) *ism va ota ismlari qisqartirilsa

familiyadan ajratib ko‟chiriladi 

12.

 

Bo„g„in ko„chirish qoidalari to„g„risidagi qaysi fikr xato? 

*A) eng kichik bo„g„in bir unlidan iborat bo„ladi B) har bir bo„g„inda 

kamida bittadan unli yoki undosh tovush ishtirok etadi C) satrdan satrga 

ko„chirishda bir unlidan hosil bo„lgan bo„g„in birinchi yo„lda qoldirilmaydi 

D) bir harfni ifodalagan ikki tovush birgalikda keyingi satrga ko„chiriladi 



13.

 

Bir satrdan ikkinchi satrga ko„chirilmaydigan birliklar berilmagan qatorni 

toping? 

A) qisqartma so„zlar B) ishoralar C) ko„p xonali sonlar D) *qo„shma so„zlar 



14.

 

Qaysi gapda bosh harf noto„g„ri qo„llangan? 

A) Jahon podsholari xazinasidan oltin yuborganda hamki beadad, Dilorom, 

Dilorom, Jajji singilcham, Sening yordamingcha bo„lmasdi madad. B) Ey 

aziz Toshkentim, buncha sen bugun Boladek to„polon qilding ertalab? C)* 

9-sinf o„quvchisi B.Jo„rayeva “Qadr” she‟rini yod aytganda, Butun zal 

oyoqqa qalqidi. D) Mahmud Koshg„ariyning “Devonu lug„atit turk” asari 

O„rta Osiyo turkiy tillarining eng bebaho yodgorligidir  



15.

 

Bosh harflar imlosi haqidagi qaysi fikr to„g„ri? 

A) bayram va tarixiy kunlarni ifodalagan birikmalarning har bir so„zi bosh 

harf bilan yoziladi B) oliy tashkilotlar va oliy faxriy unvonlarning birinchi 

so„zi bosh harf bilan yoziladi C) barcha fikrlar to„g„ri D)* orden va 

medallarning nomi bosh harf bilan yoziladi 



16.

 

Qo„shma so„zlar imlosi haqidagi qaysi fikr noto„g„ri? 

A) ikki so„z qo„shilib yangi ma‟no ifodalasa qo‟shib yozilmaydi B) a 

tovushi bilan tugagan fe‟lga o unlisi bilan boshlanuvchi ko„makchi fe‟l 

qo„

shilganda qo„shib yoziladi C) qo„shma so„z qismlari bir-birini izohlasa 



ajratib yoziladi D) sifatlar oldida to„q, jiqqa so„zlari kelsa ajratib yoziladi 

17.

 

Qo„shma so„zlar qanday holatda qo„shib yoziladi? 

A) ikki yo uch so„z qo„shilib, yangi bir ma‟no ifodalasa B) poya, sifat kabi 

so„zlar bilan yasalgan ot va sifatlar C) barchasi to„g„ri D) -ar, -mas 

qo„shimchalari yordamida qo„shma sifatlar yasalganda 

18.

 

Qo„shma so„zlar imlosi haqidagi qaysi fikr noto„g„ri? 

A) ikki so„z qo„shilib yangi ma‟no ifodalasa qo„shib yoziladi B) qo„shma 

so„z qismlari bir-birini izohlasa ajratib yoziladi C) belgining ortiqlik 



darajasini ko„rsatuvchi qo„shma so„zlar qo„shib yoziladi D) xona, noma 

so„zlari bilan yasalgan otlar qo„shib yoziladi 



19.

 

Qo„shma so„zlar imlosi haqidagi qaysi fikr noto„g„ri? 

A) sifatlar oldidan tim, liqqa so„zlari kelsa qo„shib yozilmaydi B) qo„shma 

fe‟llar qo‟shib yoziladi C) belgining ortiqlik darajasini ko„rsatuvchi qo„shma 

so„zlar ajratib yoziladi D) har, u so„zlari bilan yasalgan ot va ravishlar 

ajratib yoziladi 



1.

 

Aralash qo‘llanuvchi tinish belgilari..?  

A) nuqta, so„roq belgisi, undov belgisi. 

*B) ikki nuqta, qo„shtirnoq, qavs, tire. 

C) ikki nuqta, qo„shtirnoq, vergul, qavs 

D) qo„shtirnoq, tire, nuqta, qavs 

 

 



2.

 

Yakka va qo‘sh holda qo‘llanuvchilar..?  

  Bu  tinish  belgilari  yakka  holda  (alohida-alohida,  mustaqil)  qo„llanishi  bilan 

birga, qo„sh holatda ham qo„llana  oladi. 

  A) ko`p nuqta, so„roq belgisi, undov belgisi. 

*B) ikki nuqta, qo„shtirnoq, qavs, tire. 

C) ikki nuqta, qo„shtirnoq, vergul, qavs 

D) qo„shtirnoq, tire, nuqta, ikki nuqta  

 

3.



 

Chegaralovchi tinish belgilari ..? 

A) ikki nuqta, qo„shtirnoq 



*B) qo„shtirnoq, qavs.  

C) nuqtali vergul, qavs 

D) vergul,tire 



4.

 

Ayiruvchi tinish belgilari …? 

 A) ko`p nuqta, so„roq belgisi, undov belgisi. 

B) ikki nuqta, qo„shtirnoq, qavs, tire. 

C) ikki nuqta, qo„shtirnoq, vergul, qavs 

*D)  nuqta, so„roq, undov, nuqtali vergul

 

          



5.

 

Murakkab vazifali tinish belgilari …. 

A) ko`p nuqta, so„roq belgisi, undov belgisi. 

B) ikki nuqta, qo„shtirnoq, qavs, tire. 

*C) ikki nuqta, ko`p nuqta, vergul, tire 

D) qo„shtirnoq, tire, nuqta, ikki nuqta  

 


6.

 

Vergul bu…. 

1)gap ichida qo`llanuvchi belgi; 2)aralash   qo`llanuvchi belgi; 3) yakka holda 

qo„llanuvchi belgi; 4) bir elementli tinish belgisi; 5) ko`p elementli tinish belgisi; 

6) chegaralovchi tinish belgisi;  7) murakkab vazifali tinish belgisi 

A).1, 3, 6 

B) 3, 4, 7 

*C) 1, 4, 7 

D) 1, 6, 7 

 

7.

 

Nuqtali vergul bu…. 

1)gap ichida qo`llanuvchi belgi; 2)aralash   qo`llanuvchi belgi; 3) yakka holda 

qo„llanuvchi belgi; 4) bir elementli tinish belgisi; 5) ko`p elementli tinish belgisi; 

6) chegaralovchi tinish belgisi;  7) murakkab vazifali tinish belgisi; 8) ayiruvchi 

tinish belgisi.   

A).2, 5, 6 

B) 3, 4, 7 

C) 2, 4, 7 

*D) 2, 5, 8 

 

8.



 

Ikki nuqta bu…. 

1)gap ichida qo`llanuvchi belgi; 2)aralash   qo`llanuvchi belgi; 3) yakka holda 

qo„llanuvchi belgi; 4) bir elementli tinish belgisi; 5) ko`p elementli tinish belgisi; 

6) chegaralovchi tinish belgisi;  7) murakkab vazifali tinish belgisi; 8) ayiruvchi 

tinish belgisi.   

A).2, 5, 6, 7 

*B) 2, 3, 5, 7 

C) 2, 4, 6, 7 

D) 1, 2, 5, 8 

 

9.



 

Uyushiq va ajratilgan bo`laklar orasida tinish belgilarining ishlatilishi qaysi 

tamoyilga asoslanadi? 

A)

 



*Logik-grammatik tamoyil 

B)

 



Stilistik tamoyil. 

C)

 



Differensiatsiya tamoyili. 

D)

 



Barchasi 

 

10.



 

Darak gapda his-hayajonning yuqori ekanini ko`rsatuvchi tinish 

belgilarining ishlatilishi qaysi tamoyilga asoslanadi? 

A)Logik-grammatik tamoyil 

B)*Stilistik tamoyil. 

C) Differensiatsiya tamoyili. 

D)Barchasi 

 

11.



 

So`roq gapda his-hayajonning yuqori ekanini ko`rsatuvchi tinish 

belgilarining ishlatilishi qaysi tamoyilga asoslanadi? 


A)Logik-grammatik tamoyil 

B)*Stilistik tamoyil. 

C) Differensiatsiya tamoyili. 

D)Barchasi 

 

 

 



 

 

 



 

 



Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2019
ma'muriyatiga murojaat qiling