Yuridikaliq shaxislardan o’ndiriletug’in payda salig’i Yuridik shaxslardin’ juwapkershiligi


Download 110.15 Kb.
Sana28.02.2020
Hajmi110.15 Kb.

Yuridikaliq shaxislardan o’ndiriletug’in payda salig’i

1.Yuridik shaxslardin’ juwapkershiligi.

2. Yuridik shaxslardan o’ndiriletug’in paydasalig’i.

Kirisiw


Yuridik shaxs dep o’zinin’ ixtiyorida, qaramag’inda, paydalaniwda mu’lkke iye bolg’an, o’zinin’ ma’jburiyatlarin sol mulk menen qaytara alatug’in, buxgalteriya balansi ha’mde bankde esapbetine(hisobha'mraqasiga) iye bolg’an shaxslarg’a aytiladi. Yuridik shaxslardin’ statistika organlarinda o’z faoliyat kodlari ko’rsetilgen boladi.

Yuridik shaxslar daramadin (paydasina) saliq to’lewshiler boliw ushin qoyiatug’in shartlerine juwap beriw kerek


birar ruxsat etilgen faoliyatdan daramad ()aliw:

o’zinin’ mu’lkine iye boliw;

mustaqil buxgalteriya balansina iye boliw;

bankda esap (hisob) raqamina iye boliw;

identifikatsion raqamina iye boliw.

ha’kimiyatan esaptan o’tgen boliw sha’rt.


  • Yuridik shaxslar o'zlerine ju’kletilgen saliqlardi esaplaw ha'm byudjetke o’z waqtinda, toliq to'lew juwapkerligin alg’anlar. Olardin’ to’leytug’in saliqlar tiykarinan naqd pulsiz, yag’niy karxana, sho’lkem , birlesplerdin’ bankdag’i esap schyotlaridan mablag’in o’shirip, respublika ya’ki jergilikli byudjet schyotlarina o’tkiziw joli menen a’melge asiradi. Qag’iyda bo’yinsha ha’r qanday yuridik shaxs o’z saliq ha'm basqa ma’jbu’riy to’lewlerd belgilengen waqtinda byudjetge toliq o’tkeriwge ma’jburdirlar.
  • Eger to’lwew tapsiriqlari o’z mu’ddetinde jazilip banklarg’a tapsirilmag’an bolsa saliq orginlari orginlari o’zlarinin’ inkasso-to’lew talabnamalari arqali o’ndrip aladilar.
  • Ha’r bir o’z waqtinda byudjetge o’tkerilmegen ku’n ushin o’tkeriw kerek bolg’an saliq summasi esabinnan 0,07 % penya esaplap saliqqa qosimsha rawishte byudjetge ma’jburiy o’ndiriledi. A’lbette penya summasinin’ ko’binshe karxanananin’ moliyaviy jag’dayina unamsiz ta’sir ko’rsetedi.

Sonin’ ushin ha’r qanday xojaliq subektleri buxaglterleri (hisobchilari) saliqlar ha'm basqa ma’jburiy to’lewlerdi olarda belgilengen to’lew mu’ddetinshe o’z waqtinda to’lep bariwlari sha’rt. Bunda asrese bo’nak (avans) to’lewlerge ko’brek itibar qaratiliw lazim, sebebi QQS, daramadg’a (paydag’a) saliq ha'm basqalarda bo’nak to'lewler sani ko’p bolg’anlig’idan boqimandaning ko’beyiwine alib keledi.

Yuridik shaxslardin’ ha’mme saliqlari naqd pulsiz to’lenedi. Biraq, ayrim jiyimlar (ma’mleket ha'm bajxana bajlari) naqd pulli boliw mu’mkin.

Yuridik shaxslar saliqlaridi naqd pulsiz to’leniw qansha ekonomikaliq a’hmiyetke iye. Pul o’tkiziwler tezlesedi ja’miytlik ha’rejetler tejeledi.

Yuridik shaxslardin’ to’leytug’in saliqlari ishinde olardin’ daramadi (paydasi) saliq byudjet daramadlari quraminda ulken o’rin iyeleydi. Bul saliq tuwri saliq bolg’anlig’i ushin xojaliq subektlerinin’ tuwridan tuwri ekonomikaliq ahwali menen baylanisli, og’an ta’sir etedi. Sonin’ ushin bul saliq salmag’ini ma’mleket jildan-jilg’a kemeytiriw siyasatini alib barmaqda.


  • Yuridik shaxslardin’ daramad (payda)sina saliq- bul karxanalar, birlespeler ha'm sho’lkemkler daramadi (paydasi )nin’ bir bo’limin byudjetge ma’jbu’riy to’lew mu’nesebetini bildiredi.Saliq kodeksi bo’yinsha daramad (paydag’a) iye bolg’an yuridik shaxslardin’ bul saliqti to’lewshiler boladi. Biraq, ja’mi daramad, olardan shegirip taslanadug’in shig’imlar saliq kodeksina kiritilgen bolsa ha’m, olardi aniqlawdi wa’zirler Mahkamasiga jukletilgen

O’zbekistan Respublikasi wa’zirler Mahkamasi o’zinin’ 1999 yil 5 fevral 54-san Qarari menen «O’nim(jumislar, xizmetler)di isleb shig’ariw ha‘m satiw ha’rejetleri qurami ha’mde ekonomialiq na’tijelerdi shakllantirish esabati» tuwrisindag’i Nizamdi qabil qilg’an. Ja’mi daramad ha'm saliqqa tartilatig’in daramad ham sol nizam menen belgilenetug’in.
  • Saliqqa tartiw maqsadida daromad (paydag’a) saliq to’lewshilerdi rezidentler ha'm norezidentlerga ajratiladi.
  • O’zbekistan Respublikasinin’ rezidenti dep O’zbekistanda ta’sis etilgen ya’ki dizimnen o’tgen ha’mde bas karxanasi O’zbekistanda jaylasib, O’zbekistan Respublikasidan sirtta dizimnen o’tgen yuridik shaxslar esaplanadi. Dizimnen o’tken yuridik shaxslarg’a identifikatsion raqam beriledi. Onin’ mazmuni tartib raqamina mas keledi.
  • O’zbekistan Respublikasi rezidenti bolg’an yuridik shaxslar O’zbekistanda ha'm odan tashqaridagi faoliyatdan alg’an daramadlaridan daramad (payda) saliqiqa tartiladilar.
  • O’zbekistan Respublikasinin’ norezidentleri ese tek O’zbekistan Respublikasinda faoliyat ko’rsetiwden alg’an daramadlari bo’yinsha saliqqa tartiladilar.

A’debiyatlar

  • 1.O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. - T.: O’zbekiston, 2004.
  • 2.O’zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. - T.: Adolat, 2004.
  • 3.O’zbekiston Respublikasining “Davlat soliq xizmati to’g’risida”gi Qonuni. Xalq so’zi, 29 avgust 1997.
  • 4. Malikov Soliqlar va soliqqa tortishning dolzarb masalalari. - T.: Akademiya, 2002.
  • 5.Nalogi i nalogooblajenie (v voprosax i otvetax): chast 1. T.: GNK, 1998.
  • 6.Nalogi i nalogooblajenie v Rossiyskoy Federatsii (uchebnik dlya VUZov). - M.: Knijniy mir, 1999.
  • 7.Nalogi. Ucheb. pos. (Pod.red. D.G. Chernika). - M.: Finansi i statistika, 1998.
  • 8.www.ziyonet.uz

Download 110.15 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling