Β-d-fruktofuranozid fruktogidrolaza kf 2 26


Download 121.99 Kb.
Sana13.12.2019
Hajmi121.99 Kb.

SAXARAZA

β-D-fruktofuranozid – fruktogidrolaza KF 3.2.1.26

Saxaraza

  • Saxaraza fermenti ilk bora Vilshtatter tomonidan kristall shaklda ajratib olingan.
  • Saxarozani aniqlashda shakarqamish qandi inversiyasi yordamida polimetrik tahlil yoki trammer namunasidan foydalaniladi.
  • Saxarozalarni parchalovchi fermentlarni mikrob manbalaridan oladilar. 1894-yilda Dyure xamirturush saxarozasi bilan ishlab bu fermentni topgan va uni

  • 100 ͦ C da qaynatadi, ferment o’zini spetsifikligini yo’qotadi. Bir qancha vaqtdan so’ng havoda o’z holatiga qaytadi. Lekin uning tajribasida 80 ͦ C da butunlay tiklanmaydi ammo 100 ͦ C dan keyin ochiq havoga chiqarilganda o’z xususiyatini saqlashi uning tajribasi savol bo’lib qolgan.

Sinf: 3- Gidrolazalar sinfiga mansubligini bildiradi.

Kichik sinf: 2. – Glikozil birikmalarga ta’sir etadi.

Kenja sinf:.1. – Glikozidlar gidrolazalar

Tartib raqami: 26. – β – D – fruktofuranozid - fruktogidrolaza

Saxaraza fermenti Klassifikatsiyasi

Saxaraza(β – D-fruktofuranozid – fruktogidrolaza KF 3.2.1.26.)

Saxaraza- glikozil- gidralazalarning yirik guruhi bo’lib, ular saxaroza molekulasini glukoza va fruktozaga parchalaydi.Ko’pincha keng subustrat spetsifikligiga ega. Saxaraza ferment oshqozon osti bezi va ingichka ichak shilliq qavatida sintezlanadi.

Subustrat molekulasining aniqlanishiga ko’ra saxaraza guruhlari β- fruktozidazalar va a- glukozidaza larga bo’linadi.

Molekullar og’irligi

Kartoshka (Solanum tuberosum) ildizlarida- 60.000 ( ikkita subbirlikdan iborat

30.000 dan)

Malus domestica-50.000

Bifidobacterium longum-59.156

Nicotiana tabacum-76.000

Enzimning miqdori pH 4.70 da 16 millimollik sukroz uchun K (m) ga teng bo'lib, eng barqaror va pH 5 atrofida maksimal faollikga ega edi.

( Fermentni ajratib olishda endogen proteinli ingibitorlarian foydalaniladi.)



Subunits

Monomer holatda-10 ta organizmda

Dimer holatda- 13 ta organizmda

Neptomer holatda- Ricinus commuris

Octomer holatda- 2 ta organizmda

Trimer holatda-Woodfordia fruticosada aniqlanganBeta-fruktofuranosidazlarning ayrim xususiyatlari qisman Faseolus vulgaris va Solanum tuberosumdan tozalanadi.



Beta-fruktofuranosidazlar fransuz loviya poyasi ekstraktidan 16 marta va kartoshka tuberalari ekstraktidan 35 marta tozalangan. Ikki fermentning umumiy umumiy xususiyatlari bor edi, lekin ular bir-biridan farq qilardi. Beta-fruktofuranosidazning yoyilmaydigan ingibitori kartoshka tuberalari ekstraktlarida mavjud bo'lgan, ammo loviya ekstraktlaridan yo'q edi.

Xamirturush xujayralarida invertazani ajratib olib o’rganilishi (Candida utilis)].

Hujayra devorida va Candida utilis xamirturushida turli invertaz shakllarini (EC 3.2.1.26) eksporti va to'planishi tekshirildi. Hujayra devorida yuqori molekulyar og'irlikdagi CW-invertaz mavjudligi aniqlandi. Ushbu forma Ko'rsatilganki, invertazning ikkita shakllarida glikosile S-shakl - hujayra devorida saqlanadi, ikkinchisi esa niklitsillenmagan F-formasi hujayradan aniqlanmagan devor. Ushbu natijalarga asoslanib, xamirturushning turli xil rivojlanish bosqichlarida hujayra devoridagi fermentning tarqalish dinamikasi haqidagi ma'lumotlar yig’ilgan.

O'simlik invertasiyalarining funktsiyasi va regulyatsiyasi:

Disakarid sukrozasi va ajralib chiqadigan mahsulotlarni glyukoza va fruktoza yuqori o'simliklarda karbongidrat translokatsiyasi, meta-bolizm va sensing uchun markaziy molekulalardir. Invertazlar sukrozning gidroliik ajralishini heksoz monomerlarga yuboradi. O'simliklar apoplast, sitoplazma va vakuolda uch xil turdagi inver-tazlarga ega. Ekstrasellular va vakuolli invertaz izoenzimalar o'simliklarning hayot aylanish jarayonining turli jihatlariga jalb qilingan asosiy metabolik fermentlar va o'simliklarning atrof-muhitga ta'sirini baholash uchun javob beradi, chunki ularning substratlari va reaksiya mahsulotlari ham oziqalar, ham signallar molekulalari hisoblanadi. Yagona o'zi yoki o'simlik gormonlari bilan kombinatsiyalangan invertalar o'simliklarning gen ekspozitsiya-sidan uzoq masofali ozuqa ajratishgacha bo'lgan o'sishi va rivoj-lanishining ko'p qirralarini tartibga soladi va uglevodlarni ajratish, rivojlanish jarayonlari, gormonlarning javoblari va biotik va abiotik o'zaro ta'sirlarni tartibga solish bilan shug'ullanadi.


  • Bunda tashqari saxarozani parchalash xusiyatiga ko’ra quyidagi fermentlar ham ega:
  • Inulinaza (FK 3.2.1.48)
  • Izomaltaza (Fk 3.2.1.10)
  • Maltoza (FK 3.2.1.10)
  • B- fruktozidaza( FK 3.2.1.26)
  • Levansaxaraza (FK 2.4.1.10)

Uchrashi:
  • Saxaraza achitqilar turlarida juda ko’p miqdorda va boshqa yuksak o’simlik turlarida ham bo’ladi. Hayvon organizmida ingichka ichakning shilliq qavatida bo’ladi, shuningdek ingichka ichak shirasi va lekositlarda ham bo’lishi mumkin. Qon tarkibida faqat yosh hayvonlar qoniga saxarozani ineksiya qilingandan paydo bo’ladi.
  • Ichak shirasidagi saxaraza achitqi saxarazasiga nisbatan yanada termobilya:

  • U bir soat davomida 51º gacha qizdirilganda inaktivirlanadi va 55º da butunlay parchalanadi.

Tirik va o’lik xamirturush hujayralari tashqarisida saxaraza ajralmaydi. Saxarazani uchrashi hujayralar oziqlanishiga bog’liq. Odamlarda saxaraza miqdori pH-5-7; cho’chqada pH-4,75; xamirturushda pH – 3,5 -5,5 miqdorida bo`lganda saxaraza pH ning ishqor tomoniga o’zgarishiga ta’sirchan bo’ladi. Neytral tuzlar asosli tuzlar va temir sulfat oqsilida tozalangan saxarazaga ta’sir qilmaydi.Saxarazaga etil spirti ta`sir ko`rsata olmaydi, metil spirtining past konsentratsiyasi kuchsizlantiradi, 60 % da esa saxaraza harakatini to`liq to`xtatadi.

Tirik va o’lik xamirturush hujayralari tashqarisida saxaraza ajralmaydi. Saxarazani uchrashi hujayralar oziqlanishiga bog’liq. Odamlarda saxaraza miqdori pH-5-7; cho’chqada pH-4,75; xamirturushda pH – 3,5 -5,5 miqdorida bo`lganda saxaraza pH ning ishqor tomoniga o’zgarishiga ta’sirchan bo’ladi. Neytral tuzlar asosli tuzlar va temir sulfat oqsilida tozalangan saxarazaga ta’sir qilmaydi.Saxarazaga etil spirti ta`sir ko`rsata olmaydi, metil spirtining past konsentratsiyasi kuchsizlantiradi, 60 % da esa saxaraza harakatini to`liq to`xtatadi.

Ba’zi fermentlar xar xil substratlarda xar-xil kattalikka ega bo’ladi. Pepsinning pH optimumi har xil oqsillar substratlarida karbogidrazalar kabi har xil bo’ladi. Saxarazaning faolligini aniqlashda refraktometrdan foydalaniladi. Xamirturush saxarazalarining faolligini ularning 1 mm suspenziyali hujayralaridan ham aniqlasa bo’ladi.


Saxaroza funksiyasini boshqaruvchi genlar
  • Methylomicrobium alcaliphilum 20Z
  • AMS inactivation
  • SPS gen inaktivatsiyasi saxaroza biyosentezinda muhim rol o’ynaydi

Download 121.99 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling