1 – лаборатория иши Ярим ўтказгичли диод характеристикаси ва параметрларини тадқиқ этиш


Download 452.97 Kb.
bet2/7
Sana06.04.2020
Hajmi452.97 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

2 - лаборатория иши
Биполяр транзисторларнинг статик характеристикалари ва

параметрларини тадқиқ этиш
Ишнинг мақсади: Биполяр транзисторларнинг асосий статик характеристикалари ва параметрларини тадқиқ этиш, характеристикаларни ўлчаш ва тажриба натижаларини қайта ишлаш услуби билан танишиш.
1. Лаборатория ишини бажаришга тайёргарлик:
График кўринишда ифодаланган ток ва кучланиш орасидаги боғлиқлик транзистор статик характеристикалари деб аталади. Умумий эмиттер уланиш схемасида мустақил ўзгарувчилар сифатида база токи ва коллектор – эмиттер кучланиши танланади, шунда:

(2.1)

Икки ўзгарувчили функция график кўринишда характеристикалар оиласи каби тасвирланади.

БТ кириш хараткеристикалари оиласи 2.1- расмда келтирилган. Характеристикаларнинг ҳар бири қуйидаги боғлиқлик билан ифодаланади:
, бўлганда (2.2)
(абсцисса ўқи бўйлаб uЭБ, ордината ўқи бўйлаб эса iБ қўйилади).

Характеристикалар оиласидаги ҳар бир хараткеристика коллектор – эмиттер кучланишининг ўзгармас қийматида ўлчанади (2.1- расмда ).



2.1 – расм. 2.2 – расм.


Чиқиш характеристикалари оиласи
, бўлганда (2.3)
2.2- расмда келтирилган .
Пунктир чизиғидан чапроқда жойлашганн соҳа БТ тўйиниш режимига, ўнгда жойлашган соҳа – актив режимга мос келади.

Кичик амплитудали сигналлар билан ишланганда ва қийматлар билан бериладиган ихтиёрий ишчи нуқта атрофидаги ночизиқли боғлиқликлар (2.1-2.3), чизиқли тенгламалар билан алмаштирилиши мумкин, масалан транзисторнинг h- параметрлар тизимидан фойдаланиб.

(2.4)
ёзиш мумкин, бу ерда , бўлганда

, бўлганда

, бўлганда (2.5)

, бўлганда

h- параметрлар (2.5) формулалари ёрдамида характеристикалар оиласидан аниқланиши мумкин (h11 ва h12 – кириш характеристикалар оиласидан, h21 ва h22 – чиқиш характеристикалар оиласидан).

Аппроксимацияланган кириш характеристиклари учун


(2.6)
га эгамиз.

Чиқиш характеристикалари учун эса


(2.7)

2.6 ва 2.7 формулаларда



UБЎС- эмиттер ўтишдаги бўсағавий кучланиш,

- транзистор кириш қаршилигининг ўрта қиймати (),

- тўйиниш режимидаги транзистор чиқиш қаршилиги (бошланғич соҳада).

, ва (2.8)

- актив режимда чиқиш қаршилиги нинг ўрта қиймати.

ва бўлганда (2.9)
2. Лаборатория ишини бажариш учун топшириқ:
2.1. Тажриба ўтказишга тайёргарлик кўриш:

Транзистор тузилиши ва чегаравий параметрлари билан танишиб чиқинг, транзистор ҳақидаги маълумотларни ёзиб олинг, ўлчаш учун жадвал тайёрланг.



2.1 - жадвал
Кириш ва бошқариш характеристикалари


ЕБ

В




uБЭ

В




iБ

мкА




iK

мА






2.2 - жадвал

Транзистор чиқиш характеристикалари




iБ, мкА







uКЭ

В







iK

мА







uКЭ

В







iK

мА







uКЭ

В







iK

мА




ва х.з.










2.4 – расмда келтирилган ўлчаш схемасини йиғинг. Транзистор цоколининг схемаси 2.5 – расмда келтирилган. Резистор қаршилиги

R1= (5–10 )кOм.
2.2. ўзгармас кучланиш қийматида транзисторнинг кириш ва бошқариш характеристикларини ўлчанг. Ўлчаш натижалари ва ҳисобларни 2.1 - жадвалга киритинг.

2.4 – расм.


2.5 – расм.


2.3. Чиқиш характеристикалар оиласини ўлчанг:
Чиқиш характеристикалар оиласини база токининг iБ =50мкА қийматидан бошлаб ҳар 50 мкА қийматлари учун ўлчанг. Коллектор токи бу вақтда кўрсатилган чегаравий қийматлардан ошмаслиги керак;

uкэ кучланиш қийматининг ўзгариш оралиғи шундай танланиши керакки, актив ва тўйиниш режимларида 3-5 та нуқта олиш мумкин бўлсин.
3. Ўлчаш натижаларини ишлаш:
3.1. Кириш, бошқарув ва чиқиш характеристикалар оиласи графигини қуринг. uкэ =5 В, iБ =100мкА нуқтада транзистор параметрларини аниқланг
, ,
3.2. База токи 100 мкА бўлганда чиқиш характеристикасини қуринг. Чизиқли – бўлак аппроксимацияни амалга ошириб , , , ларни ҳисобланг.
4. Ҳисобот мазмуни:
1) ўлчаш схемалари;

2) олинган боғлиқликлар жадваллари ва графиклари;



3) ўлчаш ва ҳисоб натижаларининг таҳлили.

Download 452.97 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling