1-Amaliy mashg’ulot Mavzu: orqa miyaning funktsional anatomiyasi, yoshga xos xususiyatlari


Download 437.62 Kb.
Pdf ko'rish
bet8/10
Sana12.11.2021
Hajmi437.62 Kb.
#444102
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
Bog'liq
2681-Article Text-6812-1-10-20200605
Milliy mafkuraning o’quvchi yoshlar ongi va qalbiga singdirishda ta’lim tizimi hodimlarining mas’uliyati, Godaklikdagi-psixologik-rivojlanish-asoslari-va-xususiyatlari, assemblerda mantiqiy-amallar, Fillin turlanishi
Test savollari 

1.Orqa miyaning kattalardagi o’lchamlari? 

 A. Uzunligi 35 sm, og’irligi 25 g 

 B. Uzunligi 40, og’irligi 30 g 

 V. Uzunligi o’rtacha 43 sm, og’irligi 32 g 

 G. Uzunligi 40 sm, og’irligi 34-38 g 

 D. Uzunligi o’rtacha 43 sm, og’irligi 34-38 g 

2.Orqa miyaning pastki chegarasi qaerda? 

A. II - III bel umurtqasi sohasida 

B. I — II bel umurtqasi sohasida 

V. III - IV bel umurtqasi sohasida 

G. X I I I  ko’krak, I bel umurtqasi sohasida 

D. III bel umurtqasi sohasida 

3.Orqa miyaning ko’ndalang kesmasida nimalar ko’rinadi? 

A. Substantia alba, substantia grissea 

B. Canalis centralis,radix anterior 

V Substantia alba, substantia grissea canalis centralis 

G. Conus medularis,cauda equina 

D Ventriculus terminalis,comissura alba et5 grissea 

4.Orqa miyaning markazida nima joylashgan?  

A. Miyaning yumshoq pardasi  

B. Kulrang modda 

V. Oq modtsa 

G. Markaziy kanal 

D. Orqa miya qorinchasi 

 

5.Orqa miyaning qanday tizimchalari bor? 



A.Funiculus anterior,media,posterior    

B. Funiculus media,lateralis,posterior  

V Funiculus anterior,superior,posterior 

G. Funiculus media,inftrior,lateralis 

D. Funiculus anterior.lateralis,posterior 

6.Orqa   miyaning  orqa   ildizi  qaysi  xujayralar  o’siqlaridan 

iborat? 

A. Xarakatlantiruvchi 

B. Sezuvchi 

V. Soxta unipolyar 

G. Bipolyar tolalar 

D. harakat tolalari 

7.Yangi tug’ilgan bolalar orqa miyasi pastki chegarasi?  

A. I I I  bel umurtqasi sohasi  

B. II bel umurtqasi sohasi 

V. I bel umurtqasi sohasi  

G. IV bel umurtqasi sohasi  



D. U bel umurtqasi sohasi 

8.Yangi tug’ilgan bolalar orqa miyasi o’lchamlari? 

A. Uzunligi 12 sm, og’irligi 4 g 

B. Uzunligi 14-16 sm, og’irligi 5,5 g 

V. Uzunligi 18 sm, og’irligi 7 g  

G. Uzunligi 10 sm, og’irligi 4 g  

D. Uzunligi 14-16 sm, og’irligi 4 g 

9.Kdysi yoshda orqa miya uzunligi ikki marta oshadi? 

A. yoshda 

B. 7 yoshda 

V. 8 yoshda 

G. 10 yoshda 

D. 12 yoshda 

10.Orqa miya segmentlarining soni qancha?  

A. 30  

B. 3211. 

11.Orqa miyaning qanday pardalari bor?          

A.qattiq, to’r , yumshoq  

B.fibroz, to’r , yumshoq  

V.biriktiruvchi to’qimali, qattiq, to’r  

G.qattiq, fibroz, yumshoq  

D.elastik tolali, to’r, yumshoq 

12.Orqa miyaning qattiq pardasi nechta varaqdan iborat? 

 A. 1,   B.   2    V. 3    G.  4     D.   5 

13.Epidural bo’shliq qaerda joylashgan? 

 A. Suyak va qattiq parda o’rtasida  

 B. Qattiq va yumshoq parda o’rtasida 

 V. Qattiq va to’r parda o’rtasida 

 G. Suyak parda va qattiq parda o’rtasida 

 D. To’r va yumshoq parda o’rtasida 

14.Subdural bo’shliq qaerda joylashgan? 

 A. Qattiq va yumshoq parda o’rtasida 

 B. Suyak parda va qattiq parda o’rtasida 

 V. Qattiq va to’r parda o’rtasida 

 G. Suyak va qatgiq parda o’rtasida 

 D. To’r va yumshoq parda o’rtasida 

15.Subaraxnoidal bo’shliq qaerda joylashgan? 

A. To’r va yumshoq parda o’rtasida 

B. Suyak parda va qattiq parda o’rtasida 

V. Qattiq va yumshoq parda o’rtasida 

G. Yumshoq parda bila orqa miya o’rtasida 

 D. Suyak  va qattiq parda o’rtasida 

                

                 Vaziyatli masalalar 

Vaziyatli masala  1    

Bemorni  bosh  sohasiga  shikast    yetgan.    Orqa  miya  punktsiya  qilinganda,  miya 

suyuqligida  qon    to’ilgan.  Bosh  miya  pardalari  oralig’idagi  qaysi    bo’shliqqa    qon  quyilgan? 

Anatomik izoh bering. 

Javob:O’rgimchak  to’rparda osti bo’shlig’i  yoki bosh miya qorinchalariga qon quyilgan. 

Xuddi  shu bo’shliqlarda   miya  suyuqligi  tsirkulyatsiya qiladi. 

 

 



Vaziyatli masala  2 

Orqa  miya  moddasining  bir  tomonlama  zararlanishi  orqa  miyaning  qaysi  tengliklarida 

ro’y bersa  gavdaning  qaysi tomonida qanday sezgilar yo’qoladi? Antomik izoh bering. 

Javob: Orqa miyaning orqa tizimchasi po’stloq yo’nalishidagi pro’riotseptiv tolalardan va 

diskriminoizion  (epikritik)  sezgi  tolalaridan  to’zilgan.Ular  o’zunchoq  miyada    kesishadi.  Orqa 

miya  yon  tizimchasi  tarkibida  yon  va  oldingi  spinotalamik  yo’llar  tolalari  bor.  Ular  og’rik, 

harakat, taktil  sezgilarni olib boradi. Bu yo’llar segmentlar bo’ylab orqa miyada kesishadi. Orqa 

miyaning qaysi  yarmining lokal shikastlanishida:  orqa tizimchadagi  kesishmagan  yo’llarni  ham 

o’zilishiga  olib  kelib  buning  natijasida  o’sha  tomonida  pro’riotseptiv(muskul,  bo’g’im)  va 

diskriminatsion  (vibratsiyani  sezish  qitiqlanish  nuqtasini  to’ish  predmet  shaklini  aniqlash) 

sezgilarning  yo’qolishiga  sabab  bo’ladi.SHu  bilan  birga    qarama  –  qarshi  tomonida  og’riq  

harakat  sezgilarni  yo’qolishi  kuzatiladi.  Bu  holat  yon  tizimcha  tarkibida  kesishib  bo’lgan  nerv 

tolalari  shikastlanishi        hisobiga  ro’y  beradi.Bunday  holat  orqa  miyaning  zaralangan 

segmentidan 1-2 segment pastda joylashgan segmentlardan innervatsiyalanuvchi tana qismlari  - 

qo’l va oyoqda ro’y beradi. 

 

Vaziyatli masala 3 



Bemorning ko’zini yumib, qo’l-oyog’ining holatini to’g’ri ayta olmayapti. Bundan 

tashqari predmetni shakli, konsistentsiyasi(qattiq, yumshoqligi)ni paypaslab aniqlay olmayapti. 

Bapzi suyaklari qo’yilgan kamertonning vibratsiyasi-tebranishini sezmayapti. Bu belgilar chuqur 

sezgilar(pro’riotseptiv, diskriminatsion)ni buzilishidan darak beradi. Orqa miya orqa tizimining 

shikastlanishini taxmin qilish mumkinmi? Anatomik izoh bering. 

Javob: SHubxasiz mumkin, chunki orqa miyaning orqa tizimi aytilgan yo’llardan tashqil 

to’gan. 

 

Vaziyatli masala 4 



Avtoxalokat natijasida odam o’ldi. Murda yorilganda orqa miya moddasining  C II- C IV  

segmentlari shikastlangani aniqlandi. O’limning asosiy sababi nafas yetishmovchiligi degan fikr 

bildirildi. Anatomik izoh bering. 

Javob: Orqa miya kulrang moddasi oldingi ustunida  3, 4  bo’yin segmentlari tengligida 

motoneyronlar guruxi borki, ular aksonlari diafragmani innervatsiya qiladi.Ular izchil ravishda 

mos keluvchi orqa miya nervlari oldingi shoxi tarkibida , bo’yin chigali va diafragma nervlari 

tarkibida muskulgacha boradi. Orqa miya  3-4 buyin segmentlarining zararlanishi, xususan 

diafragmaning falajiga, demak nafas yetishmovchiligiga olib keladi. 




Download 437.62 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling