1. Gulli o’simliklar va o’simliklarni hayotiy shakllari. Ikki yillik o’simliklarlarga qaysi o’simliklar kiradi?


Download 0.61 Mb.
bet46/48
Sana17.09.2020
Hajmi0.61 Mb.
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48

a) sovuq iqlim va ko`proq hayvon mahsulotlari bilan oziqlanish sharoitida

b) issiq va nam iqlim, oziq ratsionida hayvon oqsili nisbatan kam sharoitda

c) gipoksiyada

d) A va D

34. Ekologik jamoani nima tashkil etadi ?

a) bitta umumiy arealda yashaydigan turlarning populyatsiyalari

b) bitta umumiy arealda yashaydigan bitta turga mansub populyatsiyalar yig`indisi

c) har xil arealda yashaydigan populyatsalar yig`indisi

d) bitta umumiy arealda yashaydigan har xil turlarning populyatsiyalari

35. O`simliklar ko`rinadigan nurlarni har xil spektrlarini nimalar orqali o`zlashtiradi ?

a) hujayralar

b) xlorofill donachalari

c) barglar

d) fitopigmentlar

36. Fotoperiodizm qushlarning, sutemizuvchilarning … katta ta’sir ko`rsatadi .

a) urchish davriga

b) organizmdagi hayotiy jarayonlariga

c) tullashi, migratsiyasiga

d) barchasi

37. O`simlik va hayvonlar uchun mavsumiy o`zgarishga asosiy belgi bo`lib nima hizmat qiladi ?

a) issiqlik

b) kun uzinligi

c) namlik

d) havo

38. Hayvonlarni ovlash mumkinligi nimaga qarab belgilanadi ?

a) yosh individlarni katta yoshdagi individlarga nisbatan ko`rsatkichiga

b) har xil jinsdagi individlarga

c) yosh individlar soniga

d) katta yoshdagi individlar soniga

39. Produtsentlar … organizmdir.

a) geteratrof

b) avtotrof

c) xemotrof

d) saprofit

40. D vitamin sinteziga qaysi abiotik omil ta’sir ko`rsatadi ?

a) infraqizil nurlar

b) issiqlik, namlik

c) ultrabinafsha nurlar

d) havo, issiqlik

41. Ko`pchilik qushlarda bahor oylarida jinsiy bezlarining rivojlanishi va uya qurish inistinkti paydo bo`lishiga sabab nima ?

a) harorat

b) yorug`lik

c) kun uzunligi

d) namlik

42. Ekologik omillar nimalarga ta’sir etadi ?

a) organizmning tuzilishiga

b) oragnizmning tarkibiga

c) populyatsiyaga

d) organizmning tuzilishi va tarkibiga, populyatsiyaga,tabiiy jamoaga

43. Suv tubida yashovchi organizmlar nima deyiladi ?

a) bentos

b) plankton

c) mikroplankton

d) zoobentos

44. Organizmlarning kun uzunligiga javob reyaksiyasi niam deyiladi ?

a) tabiatdagi mavsumiylik

b) biologik ritm

c) o`zgaruvchanlik

d) foroperiodizm

45. Baland tog`da yshovchi aholida, ularning qanday irqqa kirishidan qat’iy nazar quyidagi qaysi muhit sharoitlari kuzatiladi ?

1 moddalar almashinuvi jadal 2 ko`krak qafasi tor 3 ko`krak qafasi keng 4 qonida eritrotsitlar ko`p 5 qonida leykotsitlar soni ko`p 6 moddalar almashinuvi sekin

a) 1.2.5

b) 1.3.4

c) 2.4.6

d) 6.2.5

46. Mezofit o`simliklar deganda qanday o`simliklar tushuniladi?

a) botqoqda o`sadigan o`simliklar

b) o`rtacha namlikda o`sadigan o`simliklar

c) sovuq sharoitda o’suvchi o’simliklar

d) soya joyda o’suvchi o’simliklar

47. Kserofit o`simliklar deganda qanday o`simliklar tushuniladi ?

a) cho`lda o`sadigan o`simliklar

b) namlik ko`p joyda o`sadigan o`simliklar

c) sersuv o`simliklar

d) erta bahorda o’sib, issiq boshlanishi bilan quriydigan o`simliklar

48. Odam faoliyatiga bog`liq, tabiatni va tabiatdagi barcha tirik organizmlarni o`zgartira oladigan omil qanday ataladi?

a) abiotik

b) biotik

c) antropogen

d) cheklovchi

49. Xrizantemaning yoz oxiri va kech kuzda gullashi qaysi abiotik omilga bog`liq ?

a) harorat

b) kun uzunligi

c) namlik

d) yorug`lik

50. Tashqi muhit bilan va bir – birlari bilan mustahkam bog`langan, hamda ma’lum bir territoriyada uchraydigan o`simliklar guruhi nima deb ataladi ?

a) agrotsenoz

b) biosenoz

c) biogeosenoz

d) fitotsenoz

51. Organizmlarning o`z ichki muhiti doimiyligini saqlash hususiyati qanday ataladi ?

a) biologik ritm

b) fotoperiodizm

c) gomeostaz

d) to`qima suyuqligining normasi

52. Erkin kislorod nima ta’sirida ozonga aylanadi ?

a) quyosh nuri ta’sirida

b) radioaktiv energiya ta’siri

c) kislarodning miqdori oshishi natijasida

d) yerdan qaytadigan nurlar ta’sirida

53. Ekologik piramida asosini qaysi organizmlar tashkil etadi?

a) avtotrof

b) geteretrof

c) zooplankton

d) saprofit

54. Oziq darajalarida moddalar va energiyaning progressiv kamayib boorish kuzatiladi. Bu qonuniyat …

a) o`z – o`zini idora qilish qoidasi deb ataladi

b) ekologik piramida qoidasi deb ataladi

c) biomassa ko`rsatkichi deb ataladi

d) redutsentlarning ko`payish qidasi deb ataladi

55. O`zbekiston “Qizil kitob”iga umurtqali hayvonlardan nechta tur kiritilgan ?

a) sutemizuvchilardan 22 ta, qushlardan 30 ta, sudralib yuruvchilardan 6 ta, baliqlardan 6 ta

b) sutemizuvchilardan 31 ta, qushlardan 22 ta, sudralib yuruvchilardan 5 ta, baliqlardan 5 ta

c) sutemizuvchilardan 5 ta, qushlardan 5 ta, sudralib yuruvchilardan 31 ta, baliqlardan 22 ta

d) sutemizuvchilardan 22 ta, qushlardan 31 ta, sudralib yuruvchilardan 5 ta, baliqlardan 5 ta

56. Biotsenoz qanday asosiy tarkibiy qismlardan tashkil topgan ?

1. produtsentlar 2. plankton 3. abiotik omillar 4. konsumentlar 5. yorug`lik 6. tashqi muhit 7. redutsentlar

a) 1.6.7

b) 3.2.6

c) 1.7.4

d) 7.6.3

57. Dengiz ekosistemalarini nimalar tashkil etadi ?

a) ochiq dengizlar va kontinental shelflar

b) limanlar

c) ochiq dengizlar

d) kontinental shelflar

58. Tinimsiz ilmiy – texnik rivojlanish sharoitida ekologik tanglik kelib chiqishining oldini olish choralarini ishlab chiqadigan fan bu …

a) noosfera

b) noogenez

c) noogenika

b) biosfera

59. Ekosistema tushunchasini fanga kiritgan olimni aniqlang ?

a) V. Sukachyov

b) Zyuss

c) V. Vernadskiy

d) A. Tensli

60. Tarixiy ekologiya nimani o`rganadi ?

a) bir xil turga kiruvchi organizmlarning o`zaro va muhit bilan munosabatini

b) har xil turga kiruvchi organizmlarning o`zaro va muhit bilan munosabatini

c) inson faoliyati natijasida yuzaga kelgan ekologik o`zgarishlarni neolit davridan boshlab hozirga davrgacha o`rganadi

d) biosferaning evalutsiyada insoning ta’sirini o’rganadi

61. Hayvonlar hayotida ekologik omillarning qaysi biri informativ ahamyatga ega ?

a) namlik

b) kun uzunligi , namlik

c) yorug`lik

d) bosim

62. Ekologik piramidaning eng cho`qqisida qanday organizmlar joylashgan ?

a) avtotroflar

b) o`txo`r hayvonlar

c) yirtqichlar

d) yirik yirtqichlar

63. Ozon ekranining hosil bo`lishi quyidagi qaysi jarayonlar bilan bog`liq ?

a) fotosintez

b) xemosintez

c) aerob nafas olish

d) anaerob nafas oilsh

64. Fotoperiodizm hayvonlardagi qaysi jarayonlarga katta ta’sir ko`rsatadi ?

1 urchish davriga 2 oziqlanishiga 3 embrional rivojlanishiga

4 tullashiga 5 dam olishiga 6 migratsiyasiga 7 qishki uyquga ketishiga 8 moddalar almashinuviga

a) 1.3.4.6.7

b) 1.2.4.5.8

c) 1.2.3.4.8

d) 1.5.6.7.8

65. Qanday adaptiv tiplar farq qilinadi?

1 arktika 2 tropik 3 o`rta iqlim 4 ekvatorial 5 subekvatorial 6 baland tog`li 7 cho`l 8 voxa 9 chala cho`l 10 adir

a) 1.2.6.7.9.10

b) 1.2.3.6.7.9

c) 1.4.5.6.7.10

d) 1.5.6.7.8.9

66. Tirik organizmlarda quyidagi qaysi sikllarni seza oladigan biologik soatlar mavjud ?

1. kecha – kunduz 2. yillik 3. oylik 4. mavsumiy 5. minutlik

a) 1.3.5

b) 2.3.4

c) 1.3.4

d) 1.2.5

67. Hayvonlarning o`zgarishga moslanish mexanizmlaridan biri …

a) fototaksis

b) migratsiya

c) fotoperiodizm

d) adaptatsiya

68. Infraqizil nurlari qaysi nurlar tarkibida ayniqsa ko`p bo`ladi ?

a) ko`rinadigan

b) ultrabinafsha

c) tik tushadigan

d) rentgen

69. Biomlar deb nimaga aytiladi ?

a) o`ziga xos ko`rinishga va o`simlik dunyosiga ega bo`lgan yirik regional biosistemalarga

b) quyosh bilan energiya almashinish holatida bo`lgan. yerdagi hamma organizmlar yig`indisi

c) ma’lum sharoitda turning rivojlanishi va yashashning umumiy holati

d) tirik organizimlarga ta’sir qiladigan muhitning har qanday tarkibiy qismlariga

70. O`rmon biogeosenozidagi yaruslarning pasayib borishi o`simliklardagi qanday xususiyatni kuchaytiradi ?

a) qurg`oqchilikka chidamlilik

b) namlikka chidamlilik

c) yorug`likka chidamlilik

d) soyaga chidamlilik

71. To`lqin uzunlugi 0.40 mkmdan 0.75 mkmgacha bo`lgan nurlar qanday ataladi ?

a) ultrabinafsha

b) infraqizil

c) rentgen

d) ko`rinadigan

72. Tirik mavjudotlar jamoalari va ularning yashash muhitini o`z ichiga oladigan funksional sistema nima deyiladi?

a) biosenoz

b) zoobentos

c) biogeosenoz

d) agrosenoz

73. O`z – o`zini boshqaradgigan barqaror sistemani biogeosenoz deb atagan olimni belgilang ?

a) N. I. Vavilov

b) A. N. Seversov

c) V. N. Sukachyov

d) K. A. Timiryazev

74. Markaziy Osiyo mintaqasidagi biologik mahsuldorlikning cheklovchi omili nima hisoblanadi ?

a) quyosh nuri

b) issiqlikning yetishmasligi

c) namlikning yetishmasligi

d) kislorodning yetishmasligi

75. Tana haroratini doyoimiy saqlashdagi kimyoviy mexanizm qanday jarayonlarning jadalligiga bog`liq ?

a) oksidlanish – qaytarilish

b) issiqlik hosil bo`lishi

c) assimlyatsiya

d) sintez qilish

76. Biotsenozda iste’mol qiluvchilar qanday ataladi ?

a) redutsentlar

b) produtsentlar

c) konsumentlar

d) destruktorlar

77.Sodda hayvonlarning anabioz holatida nima hosil bo’ladi

a) spora

b) zingota

c) sista

d) lichinka

78. Chumoli ichagida parchalovchi ferment vazifasini qaysi hayvonlar bajaradi?

a) infuzoriyalar

b) kipriklilar

c) soxta oyoqlilar

d) xivchinlilar

79. Hasharotlarda suv bog’lanishini kamaytiruvchi qanday moslashish mavjud?

a) xitin qoplami

b) yog’ tanachalarining bo’linishi

c) anabioz holatga o’tish

d) nafas teshikchalarining klapanlar bilan berkilishi

80. Hasharotlarda suvni kam bog’latishga qanday moslanish mavjud?

a) ter ajratishni kamayishi

b) nafas teshiklarining klapanlar bilan yopilishi

c) maxsuslashgan siydik pufagida suvni to’plash

d) yer osti suvlargacha yo’l ochish

81.O’zbekiston hududida baliqlarning necha turi mavjud?

a) 37

b) 79

c) 99

d) 410

81.Mutualizmga misol keltiring.

a) mayda baliqlarning yirik baliqlarga yopishib olishi

b) baliq tuxumlarini yumshoq tanlilarning mantiya bo’shlig’iga qo’yishi

c) hayvonlarning qishqi uyquga ketishi

d) mikoriza

82. O’zbekiston hududida sudralib yuruvchilarning nechta turi mavjud?

a) 37 ta

b) 79 ta

c) 99 ta

d) 410 ta

83. O’zbekiston hududida qushlarning necha turi mavjud?

a) 37 ta

b) 79 ta

c) 99 ta

d) 410 ta

84. O’zbekiston hududida quyidagi umurtqali hayvonlarning nechtadan turi mavjud?

1.baliqlar; a) 99; 2.suvda ham quruqda yashovchilar; b) 410; 3.sudralib yuruvchilar; v) 79; 4.qushlar; d) 3; 5.sut emizuvchilar; g) 37;

a) 1-a, 2-d, 3-b, 4-v, 5-g

b) 1-g, 2-6, 3-v, 4-a, 5-d

c) 1-d, 2-g, 3-a, 4-6, 5-v

d) 1-v, 2-d, 3-g, 4-6, 5-a

85. Tana haroratini bir xilda saqlashda quyidagilarning qaysi biri katta ahamyatga ega bo’lgan?

a) yurak va o’pkaning paydo bo’lishi

b) to’rt kamerali yurakning paydo bo’lishi

c) ko’p kamerali yurakning paydo bo’lishi

d) nafas sitemasining takomillashuvi

86. O’zbekiston hududida sut emizuvchilarning necha turi mavjud?

a) 37

b) 79

c) 99

d) 410

87. Tuyada suvni kam bug’latishga qanday moslashish mavjud?

a) ter ajratishning kamayishi

b) nafas teshiklarining klapanlar bilan yopilishi

c) maxsuslashgan siydik pufagida suvni to’plash

d) yer osti suvlarigacha yo’l ochish

88. Tuya o’rkachida to’plangan yog’....manbai hisoblanadi?

a) yog’

b) uglevod

c) suv

d) energiya

89. Umurtqali hayvonlarda issiqlikni saqlash vazifasini nima bajaradi?

a) oqsil

b) uglevod

c) yog’

d) kraxmal

90. Respublikamiz hududida umurtqali hayvonlarning qancha turi aniqlangan?

a) 500 dan ziyod

b) 400 dan ortiq

c) 200 ta

d) 600 dan ortiq

91. Biogeotsenozning asosiy vazifasi nima?

a) biologik moddalarni bir tizimga birlashtirish

b) evolyutsion o'zgarishlar hosil qilish

c) energiyani to'plash va taqsimlash

d) energiyaning davriy aylanishi

92. Populyatsiyaning ayrim qismlarida individlarning xaddan tashqari ko’payib ketmasligini cheklovchi omil nima?

a) hududiylik

b) tasodifiy o’zgarishlar

c) kannibalizm

d) ovqatning miqdori

93. Qiyalik qancha tik bo’lsa, unda o’simliklar shuncha ... o’sadi . Tik qiyaliklarda asosan ... o’sadi

a) kam/ kserofitlar

b) ko’p/kserofitlar

c) kam /mezofitlar

d) ko’p/mezofitlar

94. O'z o'zini idora qila oladigan , barqaror, muhit bilan muvozanat holatda bo'lgan biogeosenozlar qanday ataladi?

a) biom

b) klimaksli

c) zonalli

d) suksessiyalangan

95. Lui Paster tirik tabiat go'rkovlari deb qaysi organizmlarni aytgan?

a) bakteriyalar

b) zamburug'lar

c) viruslar

d) hasharotlar

96. Bir organizmning ikkinchi organizmga zarar keltirmagan holda undan oziq muhiti va yashash joyi sifatida foydalanishi qanday ataladi?

a) pazitizm

b) neytralizm

c) sinoykiya

d) kommensalizm

97. Inson ekologik omil sifatida qanday hususiyatga ega?

1. faol 2. ijobiy 3. kuchli 4. maqsadga nomuvofiq 5. ongli 6. ijodiy

a. 1.3.5.6

b. 1.2.5.6.

c. 2.4.6.

d. 1.3.4

98. Quyidagi jarayonlarning qaysi biri ta'sir yo'nalishiga bo'g'liq emas?

a) fotonastiya

b) fototropizm

c) fototaksis

d)fotosinsibilazatsiya

99. Hozirgi zamonda eng muhim antropogen sistemalar necha xil?

a) 2

b) 3

c) 4

d) 5

100. XX asrning demografik o'ziga xosligi nima?

a) jahon okeanining o'rganilishi

b) suv resurslarinig ko'p sarflanishi

c) parnik effekti

d) aholi sonining ortishi

101. Qaysi ekosistemalarda maydon birligiga nisbatan moddalar migratsiyasi juda faol kechadi?

a) tabiiy

b) agro

c) urbano

d) kosmik

102. Nima uchun agroekosistemalar o'z o'zini idora qila olmaydi?

a) turlar soni kam

b) sun'iy tanlash ta'siri ostida

c) tabiiy tanlanish ta'siri ostida

d) moddalar davriy aylanishiga odam aralashadi

103. Agroekosistemalarning turg'unligini oshirish uchun nima qilish kerak?

a) ularni o'z holicha tashlab qo'yish

b) sun'iy namlash

c) entomofaglar kiritish

d) industrial texnologiyalardan foydalanish

104. Nima uchun agroekosistemalar turg'un emas?

a) turlar soni kam

b) sun'iy tanlash ta'siri ostida

c) tabiiy tanlanish ta'siri ostida

d) moddalar davriy aylanishiga odam aralashadi

105. Quyidagi organizmlarning qaysi birlari hasharotlar bilan oziqlanadi?

Download 0.61 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling