1. Gulli o’simliklar va o’simliklarni hayotiy shakllari. Ikki yillik o’simliklarlarga qaysi o’simliklar kiradi?


Download 0.61 Mb.
bet47/48
Sana17.09.2020
Hajmi0.61 Mb.
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48

a) entomofaglar

b) fitofaglar

c) detritofaglar

d) zoofaglar

106. Biogeosenozning tuproq omili qanday ataladi?

a) klimatotop

b) edafatop

c) ekotop

d) tuproqshunoslik

107. Ma'lumki biogeosenozlar turlar xilma-xilligi(1), individlar zichligi(2), biomassa(3) kabi ko'rsatkichlar bilan ta'riflanadi.Shulardan qaysi biri qutbdan ekvator tomon ortib boradi?

a) 1.2

b) 2.3

c) 1.3

d) 1.2.3

108. Organizm o'zaro munosabatlaridan qaysi biri tabiiy tanlanishda muhim ahamiyatga ega?

a) antibioz

b) simbioz

c) antogonizm, sinergizm

d) neytralizm , simbioz , antibioz

109. Tuproq tarkibida havo necha foiz bo'ladi?

a) 50-60

b) 10

c) 15-25

d) 25-35

110. Tuproq tarkibida suv necha foiz bo'ladi?

a) 50-60

b) 10

c) 15-25

d) 25-35

111. Tuproq tarkibida mineral moddalar necha foiz bo'ladi?

a) 50-60

b) 10

c) 15-25

d) 25-35

112. Tuproq tarkibida organik moddalar necha foiz bo'ladi?

a) 50-60

b) 10

c) 15-25

d) 25-35

113. Matematik modellashtirish usuli ekologiyaning qaysi bo'limida qo'llaniladi?

a) autoekologiya

b) sinekologiya

c) evolyutsion ekologiya

d) tarixiy ekologiya

114. Ekologik muammolar ekologiyaning qaysi bo'limida o'rganiladi?

a) autoekologiya

b) sinekologiya

c) evolyutsion ekologiya

d) tarixiy ekologiya

115. Ekologiyaning qaysi bo'limi ekologik sistemalarni nazariy rekonstruksiya qilishga

harakat qiladi?

a) autoekologiya

b) sinekologiya

c) evolyutsion ekologiya

d) tarixiy ekologiya

116. Hayvonlarning ko'rish qobiliyati qaysi nurlarga bog'liq?

a) ko'rinadigan

b) ultrabinafsha

c) infraqizil

d) tik tushadigan

117. Keng yuza ildiz sistemasi nam tanqisligiga qanday moslanish qatoriga kiradi?

a) suv yo'qotishga fiziologik moslanish

b) suv so'rilishini kuchaytirish

c) suv bug'latishni kamaytirish

d) qum va barxanlarni ko'chishdan saqlash

118. Ter ajralishini kamayishi nam tanqisligiga qarshi qanday moslanish?

a) suv yo'qotishga fiziologik moslanish

b) suv so'rilishini kuchaytirish

c) suv bug'latishni kamaytirish

d) suvni zahiralash

119. Ekosistemadagi abiotik va biotik omillarni nima bog'lab turadi?

a) yorug'lik

b) tuproq

c) harorat

d) suv

120. Qaysi o'simliklarning areali bir-biridan deyarli farq qilmaydi?

a) kedr, terak,qarag'ay

b) kedr, qayrag'och, terak

c) qayin, terak, shumtol

d) qayin, qayrag'och, terak

121. Kosmopolit turni ko'rsating.

a) qishloq qaldirg'ochi

b) o'rmon kalamushi

c) delfin

d) dala sichqoni

122. Qaysi hayvonlarning yashash areali turning belgisi deb ta'riflab bo'lmaydi?

a) qishloq qaldirg'ochi

b) o'rmon kalamushi

c) delfin

d) dala sichqoni

123. Ikkinchi darajali konsumentlarni aniqlang.

a) ilon

b) sichqon

d) burgut

d) quyon

124.Uchinchi darajali konsumentni aniqlang.

a) ilon

b) sichqon

d) lochin

d) quyon

125. Biogeosenozlardagi turlarning almashinishi nima deyiladi?

a) monokultura

b) ekologik suksessiya

c) reintroduksiya

d) evolyutsiya

126. Oziq zanjiri necha zvenodan iborat?

a) 2

b) 3

c) 4

d) 5

127. Ba’zi jarayonlarni vaqtincha to’xtatib qo’yish usuli qanday ataladi?

a) diapauza

b) antibioz

c) konservatsiya

d) gipoksiya

128. Zamburug’lar tomonidan sintezlangan antibiotiklar ta’sirida mikroorganizmlarning o’sishini to’xtatib qo’yishi o’zaro munosabatlarning qaysi turiga kiradi?

a) neytralizm

b) antibioz (konkurensiya)

c) antibioz (parazitizm)

d) antibioz (yirtqichlik)

129. Tiriklikning qaysi tuzilish darajasi turlar tarkibi bo’yicha xilma-xil organizmlarni ularning yashash sharoitlari bilan bog’liq holda birlashtiradi?`

a) organizm

b) populyatsiya

c) biogeosenoz

d) biosfera

130. 1966-yil nashr etilgan xalqaro “Qizil kitob” ga sutemizuvchilarning qancha turi kiritilgan?

a) 321

b) 485

c) 141

d) 194

131. Autotrof, geterotrof va redutsentlar faoliyatining muvozanatlashishi natijasida biosferada nima shakllangan?

a) gomeostaz holati

b) biogen migratriya

c) noosfera

d) biomassa

132. Moddalar , energiya va informatsiya oqimlari o’zaro bog’langan har xil turga mansub organizmlar va muhit yig’indisiqanday ataladi?

a) biogeosenoz

b) ekosistema

c) biosfera

d) ekologiya

133. Topografik omillarni aniqlang ?

a) balandlik b) iqlim c) tirik organizmlar d) qiyalikning joylashishi e) vaqt f) qiyalikning tikligi j) fotoperiodizm

a) a,b,c

b) a,d,f

c) d,e,f

d) e,f,j

134. Populuyatsiya dinamikasiga nima katta ta’sir ko`rsatadi ?

a) bir turga kiruvchi har xil populyatsalar orasidagi raqobat shakllari

b) har xil turga kiruvchi populyasiyalar orasidagi raqobat shakllari

c) bir turga kiruvchi populyatsiyalar orasidagi raqobat shakllari

d) bir turga kiruvchi har xil populyatsalar orasidagi moslanish turi

a) a,b

b) b,c

c) a,c

d) a,c,b

135. Xalqaro “Qizil kitob”ga nechta sutemizuvchilar(1),qushlar(2),sudralib yuruvchilarning(3) turlari kiritilgan?

a) 321 b) 485 c) 141 d) 41 e) 194

a) 1-b 2-c 3-d

b) 1-c 2-d 3-e

c) 1-a 2-b 3-c

d) 1-a 2-d 3-e

136. Qaysi adaptiv tiplarning ko’krak qafasi tor (1) va keng (2) bo’lishini aniqlang.

a. tog’ b. o’rta iqlim c. arktik d. tropik

a) 1-a / 2-d

b) 1-b / 2-a

c) 1-d / 2-a

d) 1-c / 2-b

137. Xalqaro “Qizil kitob”ga (A) va O’zbekiston “Qizil kitobi”ga (B) nechta sudralib yuruvchilar kiritilgan?

a) a-141 / b-5

b) a-5 / b-5

c) a-41 / b-5

d) a-141 / b-41

138. Xalqaro “Qizil kitob” ga nechta sutemizuvchilar (1) qushlar (2) sudralib yuruvchilar (3) turi kiritilgan ?

a) 321; b) 485; c) 141; d) 41; e) 194;

a) 1b, 2c, 3d

b) 1a, 2d, 3e

c) 1a, 2b, 3c

d) 1c, 2d, 3e

139. Xalqaro “Qizil kitob” ga nechta suvda va quruqlikda yashovchilar (1) baliqlar (2) turi kiritilgan?

a) 141; b) 41; c) 194

a) 1-b, 2-c

b) 1-a, 2-b

c) 1-c, 2-b

d) 1-a, 2-c

140. Xalqaro “Qizil kitob”ga (a) va Ozbekiston “Qizil kitobi” ga (b) nechta sudralib yuruvchilar kiritilgan?

a) a-5, b-5

b) a-141, b-41

c) a-141, b-5

d) a-41, b-5

141. Tasodifiy o’zgarishlar qaysi populyatsiyalarga kuchli ta’sir etadi?

a) panmiksiya kuzatilmaydigan

b) gomozigotali

c) ko’p sonli

d) kam sonli

142. Agroekosistemaning tabiiy ekosistemadan farqini aniqlang

a) turlarni soni ko’p b) turlarni soni kam c) o’z-o’zini idora qila olmaydi d) turg’unligi mustahkam emas e) turg’unligi mustahkam f) energiya manbai quyosh energiyasi va inson tomoniodan sariflanadigan energiya

a) a,c,d,f

b) b,c,d,f

c) a,c,e,f

d) b,c,e

143. Topografik omillarni aniqlang?

a) balandlik b) iqlim c) tirik organizmlar d) qiyalikning joylashishi e) vaqt f) qiyalikning tikligi j) fotoperiodizm

144. Tabiiy sharoitlarda qaysi populyatsiyalar ko`proq saqlanib qoladi?

a) raqobatga chiday olmagan

b) raqobatga chiday oladigan

c) gomozigotali

d) kam sonli

145. Turning yaxlitligini saqlovchi mexanizmni aniqlang.

a) sun’iy urchish

b) migratsiya

c) fotoperiodizm

d) alohidalanish

146. O`zbekiston “Qizil kitob”ining hayvonlarga (1) va o`simliklarga (2) bag`ishlangan ikkinchi jildiga necha tur kiritilgan?

a) 163 b) 301 c) 63 d) 184

a) 1-d; 2-a

b) 1-c; 2-d

c) 1-d; 2-b

d) 1-a; 2-b

147. Shimoliy yarimsharlarda janubga qaragan qiyaliklarda yorug`lik va harorat shimolga qaragan qiyaliklarga nisbatan qanday?

a) pastroq

b) teng

c) juda past

d) yuqoriroq

148. Turning yaxlitligi individlar orasidagi qanday xususiyatga bog`liq?

a) panmiksiyaga

b) sun’iy urchishga va migratsiyaga

c) migratsiya

d) sun’iy urchishga

149. Keng bargli o`rmonlarning birinchi yarusini qaysi o`simliklar tashkil etadi?

a) zarang, chetan

b) eman, shumtol

c) gulxayri, qirqbo`g`im

d) zarang, kallima

150. Tuproqshunoslik faniga qaysi olim asos solgan?

a) N.Zyuss

b) V.Vernadskiy

c) N.Pirogov

d) V.Dokuchayev

151. Yerga yetib kelgan quyosh energiyasining necha foizi okean, dengiz va tuproqdan suvni bug’latish uchun sarf bo`ladi ?

a) 0.1 %

b) 0.5 %

c) 10 %

d) 20 %
49. Biosfera ta’limoti
1.Quruqlikda o`simliklar biomassasi umumiy biomassasining…foizini tashkil etadi

a) 58 % b) 78 % c) 99 % d) 61 %

2. Atmosferada kislorodning konsentratsiyasi 3 % ga yetganda qaysi organiznmlar kelib chiqqan?

a) yadrosiz prokariotlar

b) hujayrasiz organizmlar

c) ko’p hujayralilar

d) bir hujayralilar

3. Tabiatni muhofaza qilish maqsadida tashkil etilgan xalqaro dastur nomini ko’rsating.

a) “Biosfera va inson”

b) “Biosfera va biogeotsenoz”

c) “Biosfera va tabiat muhofazasi”

d) “Biosfera va qizil kitob”

4. Biosferani nima hosil qiladi?

a) barcha populyatsiyalar yig’indisi

b) barcha biogetsenozlar yig’indisi

c) barcha biotsenozlar yig’indisi

d) barcha turlar yig’indisi

5. Denitrifikatsiya deb nimaga aytiladi?

a) nitratlarning bakteriya tomonidan elementlar azotgacha qaytarishiliga

b) yashin payitda azotning kislarod bilan birikib azot

NO2 oqisid hosil bo`ladi

c) nitrat tuzining o`simlik tomonidan o`zlashtrilishi

d) C va D

6. Tirik o`rganizmlar tomonidan atrof – muhitga tarqalgan kimyoviy elementlarning to`planishi tirik moddaning qaysi biokimyoviy funksiyasiga misol bo’ladi ?

a) oksidlaniish – qaytarilish funksiyasi

b) biokimyoviy va gaz almashinuvi

c) biokimyoviy funksiyasi

d) jamg`arish, konsentirarsiyalash funksiyasi

7. Tirik organizmlar ko’p miqdorda bo’r, oxak kabi jislarni hosil qiladi, bu jarayon tirik moddaning qaysi funktsiyasiga kiradi?

a) oksidlanish –qaytarilish

b) gaz almashinuvi

c) konsentratsiyalash

d) biokimyoviy

8. Kimyoviy elementlarning qaysi izatoplari tirik organizmlar tarkibiga kiradi ?

1) H 2) 3H 3) 13C 4) 12C 5) 18O 6) 16O

a) 2.4.6

b) 1.3.5

c) 1.4.6

d) 3.4.5

9. Akademik…fikricha:”Kam miqdorning cheksizligini ta’minlanishining birdan-bir usuli uni yopiq halqa bo’lib aylanishga majbur etishdir”.

a) Sukachyov

b) Lamark

c) Zyuss

d) Vilyams

10. Tirik moddaning kansentratsiyalash funksiyasini aniqlang ?

a) atrof muhitda tarqalgan kimyoviy elementlarning to`planishi

b) o`zgaruvchan valentlikkla ega bo`lgan kimyoviy elementlarning aylanishini ta’minlaydi

c) organizimlarning hayot faoliyati davomida kimyoviy jarayonni ta’minlaydi

d) organizimlarning o`limdan keyingi faoliyatidagi kimyoviy jarayonni ta’minlaydi

11. Barcha individlar majmuasidagi organik moddaning va unga jo bo`lgan energiyaning umumiy miqdori nima deb ataladi ?

a) populaytisiyaning zichligi

b) biomassa

c) turlar xilma – xilligi

d) biogesenoz

12. Bir yil davomida yerga tushgan quyosh energiyasining necha foizi yerdan koinotga qaytadi, necha foizi atmosfera va tuproqqa yutiladi

a) 58 / 42%

b) 42 / 58%

c) 40 / 60 %

d) 85 / 15 %

13. “Qizil kitob”ga qaysi hayvonlar turilari ko`p kiritilgan ?

a) sutemizuvchilar

b) qushlar

c) sudralib yuruvchilar

d) baliqlar

14. Biosferaning birinchi davri … hisoblanadi ?

a) ovogenez

b) biogenez

c) ontogenez

d) noogenez

15. Tirik moddalarning qaysi funksiyasi hisobiga cho`kma jinslar hosil bo`ladi ?

a) biokimyoviy

b) oksidlanish – qaytarish

c) gaz almashinuvi

d) konsentratsiya

16. Gidrosfera biosferaga kuchliy ta’sir etib, sayyorada … muhim ro`l o`ynaydi ?

a) issiqlik taqsimlanishida

b) namlik taqsimlanishida

c) moddalar aylanishida

d) A, B, C

17. Biosferani nima hosil qiladi ?

a) barcha populyatsalar yig`indisi

b) barcha biosenozlar yig`indisi

c) barcha biogeosenozlar yig`indisi

d) barcha geosenozlar yig`indisi

18. Insoniyatning hayot faoliyati natijasida vujudga kelgan biosferaning yanigi qobig`ini belgilang ?

a) gidrosfera

b) nooafera

c) troposfera

d) litosfera

19. Tirik modda qanday biogeokimyoviy funksiyalarni bajaradi ?

a) gaz funksiyasi, oksidlanish – qaytarish, parchalanish

b) biokimyoviy, oziqlanish, nafas olish, parchalanish

c) gaz konsentratsiya, oksidlanish – qaytarish, biokimyoviy

d) fotosintez jarayonini, nafas olish

20. Biosfera haqidagi talimotni qaysi olim yaratgan ?

a) J. B Lamark

b) V. N Sukachev

c) V. O. Kovalevskiy

d) V. I . Vernadskiy

21. Quyosh energiyasining necha foizi atmosfera va tuproqqa yutiladi ?

a) 25 %

b) 55 %

c) 48 %

d) 58 %

22. Biosenozda hayot davom etishining asosiy sharti nima ?

a) biosenozda o`simliklarning bo`lishi

b) moddalarning biosenozda aylanishi

c) konsument va redutsentlarning bo`lishi

d) turlarning xilma – xilligi

23. Markaziy Osiyodagi biosfera qo`riqxonalari berilgan qatorni aniqlang ?

a) Zomin, Payg`ambarorol

b) Chotqol, Zomin

c) Qoraqum, Zomin

d) Qoraqum, Sarichelak

24. Atmosferada CO2 ning ko`payishi nimaga sabab bo`lmoqda ?

a) yer yuzida haroratning ko`tarilishiga

b) suvda azot va fosforning ortishiga

c) haroratning pasayishiga

d) suv o`tlarning qirilib ketishiga

25. Tirik organizmlarning biokimyoviy funksiyasi … bilan bog`liq ?

a) organizmning nafas olishi, ozilanishi va ko`payishi

b) o`lgan organizmning chirishi, parchalanishi

c) organizmda moddalar almashinuvi

d) A va B javob to`g`ri

26. Barcha individlar majmuasidagi organik modda hamda unga xos bo`lgan energiyaning umumiy miqdori nima deyiladi?

a) biomassa

b) oziq zanjiri

c) biotsenoz

Download 0.61 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling