1-Мавзу: Мактаб математика курсида комбинаторика элементлари ўқитиш мазмуни


Download 279.25 Kb.
Sana27.03.2022
Hajmi279.25 Kb.
#616171
Bog'liq
Комбинаторика 1
kompleks sonlar va ular ustida amallar., ZAMONAVIY SHE'RIYAT TAHLILI, 2-мавзу амалий машғулот саволлари, cross, geografiya-darslarini-o-qitishda-qitishda-innovatsion-yondashuv-innovatsion-yondashuv, Sapayeva Aziza, Sifatning yasalishi, eskizlar. eskiz va uni chizish usullari, Маъруза-Хурият, 5-МАЪРУЗА,,, 7 илова Сухбатни бахолаш варакаси, 3 qism, elektronika elektrotebika, SHahmatnaya igra filosofsko-kultur-71577(1)

1-Мавзу: Мактаб математика курсида комбинаторика элементлари ўқитиш мазмуни

Режа:


1

Комбинаторик масалалар.

2

Йиғинди ва кўпайтма қоидалари

3

Такрорланадиган ўринлаштиришлар ва Такрорланмайдиган ўрин алмаштиришлар

4

Такрорланмайдиган гуруҳлашлар

Кombinatorika (Birlashmalar)

  • Ta’rif : Har qanday narsalardan tuzilgan va bir – biridan shu narsalarning tartibi yoki o'zi bilan farq qiluvchi guruppalar (to’plamlar) birlashmalar (kombinatorika) deyiladi .
  • Birlashmalarni tashkil etadigan narsalar uning elementlari deyiladi . Ularni a,b,c,… harflari bilan belgilash mumkin . Birlashmalar ( kombinatorika ) uch xil bo’ladi: o'rinlashtirish, o'rin almashtirish va guruppalash .

“O’rinlashtirish haqida tushuncha”



Ta’rif : m ta elementdan n(n

M ta elementdan tuzilgan n tadan o'rinlashtirish soni

  • simvol bilan belgilanadi . (A fransuzcha “arrahgument” - o'rinlashtirish so’zining bosh harfi ) m ta a,b,c,…, k,e element berilgan bo’lsin . Bittadan tuzilgan o'rinlashtirishlar soni m ga teng bo’lib,

.

Takroriy o'rinlashtirish soni


Misollar: 1, 2, 3 raqmlari yordamida mumkin bo’lgan barcha ikki xonali sonlarni yasaylik: 12, 13, 23, 21, 31, 32. Demak, bu raqamlardan tuzish mumkin bo’lgan raqamlari turlicha ikki xonali sonlar 11, 22, 33 larni ham qo’shib hisoblansa , ular 9 ta bo’ladi. takroriy o'rinlashtirishlar soni 9 ga teng bo’lib, umumiy holda ekanligini ko’rsatish oson .
3-masala.Sinfda 10ta fan Ơqitiladi va har kuni 5 xil dars o'tiladi.Kunlik dars jadvali nech turli usul bilan taqsimlab qo’yilishi mumkin.
Yechish. A =10∙9∙8∙7∙6=30240
4-masala. Butun sonlarning har biri uchta har xil qiymatli raqam bilan ifoda qilinadigan bo’lsa, qancha butun son qo’yish mumkin?
A =9∙8∙7=504
( Izoh .N qiymatli raqam emasligi e’tiborga olindi)

Ta’rif. Faqat elementlarning tartibi bilangina farq qiluvchi (ya’ni n=m) o’rinlashtirishlar , o’rin almashtirish deyiladi. m ta elementdan tuzilgan Ơrin almashtirishlar soni Pm bilan belgilanadi (P—fransuzcha permutation --so’zining bosh xarfi). …∙2∙1=m!


“O’rin almashtirish haqida tushuncha”

1-masala. 8kishini necha xil usulda Ơtqazish (joylashtirish) mumkin Yechish . P= 2-masala.Har xil qiymatli 9 ta raqam bilan nechta to’qqiz honali son yozish mumkin? Yechish: P= 1*2*3*4*5*6*7*8*9=362880


.
P
=1∙2∙3∙4∙5∙6∙7∙8=40320

“Guruhlash haqida tushuncha” Ta’rif. Guruppalashlar deb m ta elementdan n tadan tuzilgan va bir-biridan eng kamida bitta element bilan farq qiladigan o`rinlashtirishlarga aytiladi Teorema. M ta elementdan n tadan tuzilgan hamma guruppalashlar soni. formula bilan topiladi (C- fransuscha combinasion- guruppalash so’zining bosh harifi).C ta guruppalashning har birida mumkin bo’lgan Ơrin almashtirishlarni bajaramiz, ular Pn ta.


1-masala. Hech bir uchtasi bir to’g’ri chiziqda yotmaydigan 10ta nuqtadan nechta to’g’ri chiziq Ơtkazish mumkin? 2-masala Biror vazifaga ko’rsatilgan 10 ta nomzoddan 3 kishi saylanishi kerak. Saylovdagi turli nomzodlik guruhi qancha bo’lishi mumkin? 3-masala. 52 xillik qartadan iborat dasturdan 4 tasini necha xil usulda olish mumkin


Guruppalashning xossalari:
1-xossa.
2-xossa

3. Кўпайтириш қоидаси

4. Такрорланадиган ўринлаштиришлар

Эътиборингиз учун рахмат!


Download 279.25 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling