1. Oddiy differensial tenglamalar nazariyasining asosiy tushunchalari. Reja


Download 95.56 Kb.
bet1/3
Sana21.01.2023
Hajmi95.56 Kb.
#1107186
  1   2   3
Bog'liq
1-MA`RUZA
oxford-practice-grammar-basic-tests, tuNxPLcaralBMxAc3a6N3A, zuhra, zuhra., Petrova, kurs ishi global iqtisodiyot new11, Hozirgi davrning global muammolari, Ma\'lumotlar bazasi 1-laboratoriya (1) (2).Maqsudova S, 1039, Raqamli iqtisodiyotda axborot kommunikatsiya texnologiyalar, Xalilova Ziyodaxon Latipjon qizi (207)Bolalar tafakkuri va uning indvidual xususiyatlari, Reja Iqtisodiyot va uning bosh masalasi Iqtisodiyot nazariyasin, Reja Iqtisodiyot va uning bosh masalasi Iqtisodiyot nazariyasin, Mavzu Ko’p omilli ekonometrik tahlilda omillarni tanlash muammo, Mavzu Ko’p omilli ekonometrik tahlilda omillarni tanlash muammo (1)

1. Oddiy differensial tenglamalar nazariyasining asosiy tushunchalari.
Reja:

  1. Differensial tenglamalarga keltiriladigan tabiiy fanlar masalalari.

  2. Yechim, umumiy yechim tushunchalari.

  3. Hosilaga nisbatan yechilgan birinchi tartibli tenglamalar. Koshi masalasi.

  4. Koshi masalasining yechimi haqidagi teorema.


Tayanch iboralar. Birinchi tartibli tenglamalar, umumiy yechim, Koshi masalasi, ekvivalentlik lemmasi, Gronuoll lemmasi, Pikar teoremasi.

Hozirgi kunda fan-texnika rivojlanib borgan sari matematikani roli ortib bormoqda. Shu jumladan matematikadan fizika, mexanika va astronomiya hamda iqtisodiy masalalarni yechishda, biologik jarayonlarni taxlil etishda va boshqa ko‘p sohalarda foydalaniladi. Bu sohalardagi jarayonlarni matematik modeli differensial tenglamalar nomi bilan yuritiladi.


Noma’lum funksiyaning hosilasi yoki differensiali qatnashgan tenglama differensial tenglama deyiladi.
Agar noma’lum funksiya bir argumentli bo‘lsa, u holda tenglama oddiy differensial tenglama deb, agar noma’lum funksiya ko‘p o‘zgaruvchili bo‘lsa, u holda tenglama xususiy hosilali differensial tenglama deb aytiladi.
Misol. Faraz qilaylik moddiy nuqta OX o‘qi bo‘ylab xarakat qilsin. Xarakat funksiyasi f(t) bo‘lsin. Bundan tashqari biror t=t0 momentda uning abssissasi x0 qiymatni qabul qilsin. Shu moddiy nuqtani xarakat qonunini toping.
Bu masalaning matematik modeli

ko‘rinish bilan ifodalanadi.
Misol. Radiaktiv modda hisoblangan radiyni parchalanish tezligi uning miqdoriga to‘g‘ri proporsiolnal. Faraz qilaylik, t momentda R0 g radiy bor bo‘lsin. Ixtiyoriy t momentda R g radiy miqdorini aniqlang.
Agar proporsionallik koeffitsienti c(c>0)ga teng bo‘lsa, u holda masala ushbu differensial tenglamani yechishga keltiriladi.

Bu tenglamani t=t0da R=R0ga teng bo‘ladigan yechimi
R=R0e-c(t-t0)
funksiya bilan ifodalanadi. Yuqoridagi masalalardan ko‘rinadiki
bitta differensial tenglamani bir necha funksiyalar qanoatlantirishi mumkin, shuning uchun differensial tenglamalar nazariyasining asosiy maqsadi berilgan tenglamaning barcha yechimlarini topish va ularning xususiyatlarini o‘rganishdan iborat.
Differensial tenglamalarni tartibi tenglamada qatnashgan eng yuqori tartibli hosila tartibi bilan aniqlanadi.
Ta’rif:. Ushbu
F (x,y, )= 0 (1)
tenglama hosilaga nisbatan yechilmagan birinchi tartibli oddiy differensial tenglama deyiladi.

Download 95.56 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling