1. Texnika xavfsizligi haqida umumiy ma’lumotlar. Mehnat xavfsizligini ta’minlovchi texnik vositalar


Xavfli elementning joylashishiga bog’liq ravishda to’siqlarning balandligi, mm (davlat standarti bo’yicha)


Download 252 Kb.
bet2/3
Sana22.11.2019
Hajmi252 Kb.
1   2   3

Xavfli elementning joylashishiga bog’liq ravishda to’siqlarning balandligi, mm (davlat standarti bo’yicha)

Xavfli elementlarning joylashish balandligi, v

Himoya to’sig’ining balandligi, a

2400

2200

2000

1800

1600

1400

1200

1000 va kam

Xavfli elementdan to’siqqacha bo’lgan masofa, b

2600

2400


2200

2000


1800

1600


1400

1200


1000

800


600

400


200

100

-

-



-

-

-



-

-

-



-

-

-



-

100

100


250

-

-



-

-

-



-

-

-



-

-


100

100


350

350


-

-

-



-

-

-



-

-

-



100

150


400

500


600

500


100

-

-



-

-

-



-

100

150


500

600


900

900


800

500


300

-

-



-

-


100

200


500

700


900

900


900

900


900

600


-

-

-



100

200


600

900


1000

1000


1000

1000


1000

900


500

300


200

100

200


600

1100


1100

1300


1300

1400


1400

1300


1200

1200


1100


Tormozlash qurilmasi. Tormoz qurilmasi harakatlanayotgan mashinalarni, uskunalar qismlarini ko’tarilayotgan yoki tushirilayotgan yuklarni tezda to’xtatish uchun qo’llaniladi. Ayrim mashinalarning ishchi organlari katta massa va chastotali aylanishga ega bo’ladi hamda ular o’z inyersiyasi bilan uzoq vaqt aylanishi mumkin. Bu esa o’z navbatida ularga xizmat ko’rsatayotgan ishchilarga xavf tug’diradi.

Bunday hollarda xizmat ko’rsatuvchi xodimlarni jarohatlanishini xavflilik darajasi, tormoz qurilmasining ishlashi vaqtiga bog’liq bo’ladi.

Harakatlanayotgan uskunaning xavf sodir bo’lganda to’liq to’xtash tt vaqtini quyidagi elementlarga ajratish mumkin.
tt =t1+t2+t3, (16.3.)
bu yerda t1-avariya haqida ma’lumot olish va opyerator reaksiyasi vaqti; t2-tomoz uzatmalari zvenolarida signalni ushlanish vaqti; t3-ishchi organlarning to’liq to’xtashigacha ketgan vaqt.

Reaksiya vaqti opyeratorning individual xususiyatlariga, bilimiga, yoshiga va boshqalarga bog’liq bo’ladi. Bu vaqt 0,4 sekunddan 1,5 sekundgacha bo’lishi mumkin.

Signalni uzatkichda ushlanish (kechikishi) vaqti, uzatkich konstruksiyasiga bog’liq bo’ladi va tadqiqot orqali aniqlanadi. Uni shartli ravishda qabul qilish mumkin; gidravlik uzatgichli tormozlar uchun 0,2 s, mexanik uchun 0,3 s, pnevmatik uzatkichli tormoz uchun 0,6-0,7 s. Mexanik tormozlarni tormozlash vaqti tormoz valining aylanish chastotasiga, o’lchamlariga, detallari massasiga va tormoz momenti qiymatiga bog’liq bo’ladi.

Xavfsizlikni taminlash maqsadida iloji boricha tormozlash vaqtini qisqartirishkerak. Ammo shuni esda saqlash zarurki, tormozlash vaqtining kamayishi bilan dinamik nagruzkalar tez o’sadi va bu o’z navbatida detallarni sinishiga olib kelishi mumkin.



Harakatdagi mashinalarni tormozlashning samaradorligi xavf sezilgandan so’ng uning to’liq to’xtash yo’lini o’lchami bilan baholanadi. Traktor va avtomabillarning nazariyasidan ma’lumki to’xtash yo’lini sodda quyidagi ko’rinishda izohlash mumkin:

L0 = (t1+ t2+ 0,5t3) , (16.4.)

bu yerda L0-to’xtash yo’li, m; –tormozlanganda boshlangich tezlik, km/soat; fet- tormozlashning ekspluatasion sharoitlari koeffisenti; f-shinaning yer bilan tishlashish koeffisienti.

Agar avtomabil (traktor) g’ildiraklarida tormozi yo’q prisepni shatakka olgan bo’lsa to’xtash yo’li quyidagicha aniqlanadi.



L0 = (t1+ t2+ 0,5t3) , (16.5.)

bu yerda Ga – avtomabil (traktor) massasi, kg; Gn –prisep massasi, kg.



Download 252 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling