эконометрика


Download 366 Kb.
Sana17.12.2020
Hajmi366 Kb.
#170250
Bog'liq
эконометрика
O'rta Osiyo xalqlarining mo'g'ul bosqinchilariga qarshi kurashi, 1 dars, 2 5416116775739721871, 2 5416116775739721870, 2 5416116775739721870, 5f717d290de286.68879357, Axborot-komunikasion texnologiyalari, Axborot-komunikasion texnologiyalari, 7-o'zbek qo'llanma, 6-sinf bo'yicha metodik qo'llanma, оралиқ назорат жавоби буҳгалерия, бух ҳисоби, эконометрика, эконо

Эконометрика асослари” фани бўйича
Якуний назорат топшириқлари
3-вариант

  1. Аддитив ва мультипликатив моделлар.

  2. Тенгламалар тизими параметрларини бавосита ва умумлаштирилган “энг кичик квадратлар усули” ёрдамида ҳисоблаш услубиёти.

  3. Ишлаб чиқариш омилларининг ўзаро алмашиш нормаси ва эластиклик коэффициенти.




  1. Аддитив ва мультипликатив моделлар.

Иқтисодий таҳлил жараёнида жуда кўп математик моделлар қўлланилади. Уларнинг кўп учрайдиганлри қўйидагилар: аддитив модель ва мультипликатив модель.


Аддитив модель натижа билан омиллар ўртасидаги боғлиқлик қўшув билан ифодаланганда қўлланилади . Масалан , “У” натижа бирқанча омиллар (Х1 , Х2 , . . . , Хп ) йиғиндисидан иборат деб фараз қиламиз . У ҳолда аддититив моделнинг кўриниши қуйидагича бўлади:

Ушбу модель амалиётда жуда кўп қўлланилади. Масалан, акциядорлик жамиятларига қарашли корхоналар ишлаб чиқарган товар маҳсулотларининг ҳажми, уларда банд бўлган ишчи ва хизматчиларининг умумий рўйхатдаги сони ва ҳ.к. Фараз қиламиз ишлаб чиқариш акциядорлик жамиятига 10 та кичик корхона қарайди. Уларнинг ҳар бири ҳар хил ҳажмда маҳсулот ишлаб чиқарган.


Барча ишлаб чиқарган маҳсулотни аниқлаш учун аддитив моделдан фойдаланганда қуйидаги формулага эга бўлинади :

Мультипликатив модель ҳам таҳлилда кенг қўлланилади. Бу модель натижа билан омилнинг ўртасидаги боғлиқлик кўпайтириш билан ифодаланганда қўлланилади. Масалан, “У” натижа бирқанча омиллар (Х1, Х2 , Х3 . . . , Хп) кўпайтмасидан иборат деб фараз қиламиз. У ҳолда мультипликатив модельнинг кўриниши қуйидагича бўлади:

Ушбу модель ҳам таҳлилда кенг қўлланилади, чунки жуда кўп натижа амалиётда омилнинг кўпайтмасидан иборат бўлади. Масалан, товар оборотининг ҳажмига таъсир қилувчи моддий техника базаси билан боғлиқ омилларни олайлик. Унга савдо шахобчаларнинг сони (Ш), ҳар бир савдо шахобчасига тўғри келадиган савдо майдони (Мш), ҳар бир кв.м. савдо майдонига тўғри келадиган товар обороти (Тм) таъсир қилади. Натижа билан ушбу омиллар ўртасидаги боғлиқликни қуйидагича ифодалаш мумкин:
Т = Ш . Мш . Тм
Агар ҳар бир омилни мос равишда кетма-кет Х1 , Х2 , Х3 деб белгиласак, бу ҳолда мультипликатив модельнинг кўриниши қуйидагича бўлади:


  1. Download 366 Kb.

    Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling