2-bob. Amaliy mashg’ulot materiallari 1-amaliy ish: Agregat tarkibini traktor tortish kuchidan foydalanish koeffitsenti


Qishloq xo`jaligi texnikalaridan foydalanishning texnik-iqtisodiy


Download 315.01 Kb.
Pdf ko'rish
bet3/4
Sana20.02.2020
Hajmi315.01 Kb.
1   2   3   4

Qishloq xo`jaligi texnikalaridan foydalanishning texnik-iqtisodiy

ko`rsatkichlari

Ko`rsatkichlar qiymati



Ko`rsatkichlar

O`lchov

Birligi

Loyiha

bo`yicha

Xo`jalik

bo`yicha

1

2

3

4

5

1.  Markalari bo`yicha fizik traktorlar soni



Dona

2.  Shartli etalon traktorlar soni



Dona

3.  Dalachilikning energiya bilan ta`minlanganligi



kvt/ga

4.  Mexnatni energiya bilan qurollanganligi



kvt/kishi

5.

Traktorlarning markalari bo`yicha bir yillik



ish hajmi yuklamasi

ga/tr

18

6.

Bir shartli etalon traktorga to`g`ri keladigan



maydon yuzasi

ga/sh.e.tr

7.

Qishloq xo`jaligi mashinasiga to`g`ri



keladigan maydon yuzasi

a/qxm

8.  Traktorlardan (fizik) foydalanish koeffitsienti

9.  Mexanizatsiyalashgan ishlarning zichligi

sh.e.ga/ga

10.


Bir gektar maydonga sarf bo`ladigan enilg`i

miqdori


kg/sh.e.ga

11.


Ekin turi bo`yicha bir tsentner maxsulotni

etishtirish uchun mexnat sarfi



kishi-soat/ts

Nazorat uchun savollar:

1. Mashina-traktor agregatlarining texnik-iqtisodiy ko’rsatkichlarini yaxshilash usullari.

2.  Mashina-traktor agregatlaridan foydalanishda zamonaviy texnologiyalarni joriy etish

orqali texnik-iqtisodiy ko’rsatkichlarini yaxshilash yo’nalishlari.



19

9-amaliy ish: Mashinalarning texnik servisi, texnik xizmat ko’rsatishlar sonlarini va

           mehnat hajmini aniqlash

Amaliy mashg’ulotning maqsadi: Mashinalarning texnik servisi, texnik xizmat

ko’rsatishlar sonlarini va mehnat hajmini aniqlash usul va metodlari bo’yicha bilim va

ko’nikmalarni berish.

Amaliy mashg’ulotlarni bajarish tartibi:

  Traktorlarga texnik xizmat ko’rsatish va remont qilish sonlari traktorlar markasi va ularning

ishlash davriga asoslangan holda bir traktorga to’g’ri keladigan yillik o’rtacha yoqilg’i sarfini

ko’rsatadigan (integral) egri chiziq asosida aniqlanadi.

 O’rtacha yoqilg’i sarfini ko’rsatadigan o’suvchi egri chiziq grafigi quyidagicha beriladi;

o’suvchi egri chiziq traktorlarning sutkalik yoqig’i sarfi grafigidan keyin quriladi.  O’suvchi biror

markadagi traktorlarning hammasi uchun umumiy bo’lib,  u shu traktorlarning mavsumiy yoqilg’i

sarfining o’sib borishini ko’rsatadi.

 Texnik xizmat ko’rsatish reja-grafigi o’suvchi egri chiziq yordamida tuziladi.  O’suvchi egri

chiziq traktorlarning foydalanish va sutkalik yoqilg’i sarfi grafiklari asosida bajariladi.  Abtsissa

o’qi qilib traktorlarning sutkalik yoqilg’i sarfi grafigidagi kalendar kunlar o’qi olinadi.  Ordinata

o’qi uchun shu grafikning o’ng tomonidan qo’shimcha ordinata o’qi qabul qilinadi va yoqilg’i

uchun masshtab tanlanadi.

  Grafik abtsissa o’qining qishloq xo’jalik ishlari boshlangan vaqtdan boshlab chiziladi (2.7-

rasmda “a” nuqta).  SHu ish davrining oxirida yuqorida masshtab bo’yicha kesma o’lchab qo’yamiz

(“v” nukta) va “a” nuqta bilan “v” nuqtani tutashtiramiz.  “V” nuqta balandligi shu ish davriga

to’g’ri keladigan yoqilg’i sarfining bir traktorga to’g’ri kelishiga teng bo’ladi.  Bu yoqilgi sarfi

quyidagicha aniqlanadi.

1

1

1



1

Т

к

с

ур

M

Д

Q

Q

×

=



 bu  yerda:

1

с



Q

 - ish  davriga  to’g’ri  keladigan  sutkalik  yoqilg’i  sarfi,  kg;

1

к

Д - ish  davrining  kalendar  kunlar  soni,  kun;

1

Т



- shu  ish  davriga  tugri  keladigan  traktorlar  soni,  dona.

“A” nuqta  bilan “v” nuqtani  tutashtiruvchi  kesma  chizik,  shu  davrda  bajariladigan

ishlarda  qatnashadigan  barcha  traktorlar  uchun  bir  xil  bo’lib,  traktorlarning  shu  davrdagi

yoqilg’i  bo’yicha  yuklanganlik  darajasini  bildiradi.  Agar  birinchi  davrdan  keyin  ikkinchi  davr

boshlanadigan  bo’lsa  ikkinchi  davrdagi  o’suvchi  chiziqning  boshlanishi  birinchi  davrdagi

o’suvchi  chiziqning  oxiri, shu  davrdagi  bir  traktorga  to’gri  keladigan  yoqilg’i  miqdorini

(ikkinchi  davrdagi  bir  traktorga  to’gri  keladigan  yoqilg’i  miqdoriga  qo’shilganligida  to’g’ri

bo’ladi  va  ikkinchi  davrning  oxiridan  masshtab  bo’yicha  abtsissa  o’qdan  qo’yiladi  (“s”

nuqta).  “V”  nuqta bilan  “c”  nuqtani ham tutashtiradi.

II

ур

I

ур

II

I

ур

Q

Q

Q

+

=



-

II

T

II

К

II

С

II

ур

M

Д

Q

Q

×

=



bu  yerda:

II

С

Q

 - ikkinchi  davrga  to’gri  keladigan  sutkalik  yoqilg’i  miqdori, kg.



II

С

Q

ning  miqdori  sutkalik  yoqilg’i sarfi grafigidan qabul qilinadi.



II

Т

- ikkinchi  davrda  ishlatilayotgan  traktorlar  soni, bu traktorlardan

                                foydalanish  grafigidan  aynan  shu  davr  uchun  olinadi;



II

к

Д - ikkinchi davrdagi kalendar kunlar soni.

20

Huddi shu usulda III va qolgan davrlar uchun ham o’suvchi egri chiziq quriladi. Qishloq

xo’jalik ishlarining bajaralish vaqtida uzilish bo’lsa, bu qismda o’suvchi egri chizig’i abtsissa

o’qiga parallel ravishda uzuk chiziqlar bilan chiziladi.



2.7-rasm.

21

10-amaliy ish: Tuman texnik servis bo’limining yillik ish dasturini tuzish va yuklanish

  grafigini ishlab chiqish

Amaliy mashg’ulotning maqsadi: Tuman texnik servis bo’limining yillik ish dasturini

tuzish va yuklanish grafigini ishlab chiqish usul va metodlari bo’yicha bilim va ko’nikmalarni

berish.

Amaliy mashg’ulotlarni bajarish tartibi:

Texnik xizmat ko’rsatishni va remont qilishni rejalashtirish uchun biz har bir markadagi

traktorlaga texnik xizmat ko’rsatish vaqtini (yonilg’i sarf hisobida) va davriyligini bilishimiz kerak

va shunga asoslanib o’suvchi egri chizig’ini chizishda ishlatilgan ordinatalar o’qida texnik xizmat

ko’rsatish davriga to’g’ri keladigan yoqilg’i sarfida belgilar qo’yib chiqamiz. Keyin shu belgilardan

abtsissa o’qiga parallel chiziqlar o’tkazamiz va bu chiziqlarni o’suvchi egri chiziq bilan

kesishguncha davom ettiramiz.  O’suvchi chiziq bilan kesishgan nuqtadan patsga qarab vertikal

chiziqlar o’tkazamiz.  Bu chiziqlar texnik xizmat ko’rsatish vaqtini ko’rsatadi.  Shu chiziqlarga

to’gri keladign davrda ishlayotgan traktorlar sonini traktorlarning foydalanish grafigidan aniqlab

olamiz va shu traktorlar soniga to’g’ri keladigan traktorlarning xo’jalik tartib raqamilaridan yil

davomi bo’yicha gorizantal to’g’ri chiziqlar chizamiz. Mana shu o’tkazilgan chiziqlar bilan

o’suvchi egri chiziqlardan tushirilgan vertikal to’g’ri chiziqlar kesishgan nuqtalarda texnik xizmat

ko’rsatish davriyligi bo’yicha shartli belgilar bilan belgilab qo’yiladi (TXK-1-∆ ;  TXK-2-

 ;  TXK-

3-O ;  TXK-

Ä ;  JR -  ; va KR -à ).



2.8-rasm.

22

Yuqorida bayon etilgan texnik xizmat ko’rsatish grafigidagi hamma traktorlar uchun umumiy

bo’lgan barcha o’suvchi egri chiziq yordamida bajariladi. Shuning uchun bu usulda bajarilgan reja-

grafik har bir traktor uchun texnik xizmat ko’rsatish kunini aniq ko’rsata olmaydi, ya’ni texnik

xizmat ko’rsatish biror davrda ishlayotgan traktorlar guruhiga umumiy bo’lgan bir vaqtda

o’tkaziladi deb qabul qilinadi.

Texnik xizmat ko’sratish reja-grafigi har bir traktor uchun alohida qurilgan o’suvchi egri

chiziq yordamida ham tuzilishi mumkin. Bu usulda tuzilgan TXK reja grafigi har bir xo’jalik tartib

raqamiidagi traktor uchun yilning yoki oyning nechanchi kuni o’tkazilishini aniq ko’rsatib turadi.

Bu esa ishni to’g’ri rejalashtirishni ta’minlaydi. Lekin, ob-havo sharoitiga yoki xo’jalikdagi ayrim

sabablarga ko’ra texnologik jarayon ishlarining bajarilishi vaqtining o’zgarishi bilan texnik xizmat

ko’rsatish reja-grafigining o’tkazilish vaqti o’zgarib ketadi. Bu esa texnologik jarayonlarni

bajarishda yoqilg’i sarfi hisoblarini aniq olib borishni va texnologik jarayon bajarilish vaqti

o’zgarishi bilan tuzilgan reja-grafikni ham tuzatib borishga to’g’ri keladi.

Texnik xizmat ko’rsatish va remont grafigini tuzish uchun traktorlarning yil, oylariga to’g’ri

keladigan texnik xizmat ko’rsatish va remont sonini va turini bilishning o’zi kifoya qiladi, bunda

aniq o’tkazilish kunini ko’rsatish shart emas. 2.8-rasmda TXK va remont qilishning har bir traktor

uchun oylar bo’yicha sonlari keltirilgan, bularni har bir turi bo’yicha jamlab olsak yillik sonini

aniqlagan bo’lamiz.

Reja grafikda mavsumiy texnik xizmat ko’rsatish ham ko’rsatiladi, bunda mavsumiy texnik

ximat ko’rsatishni o’tkazish vaqtiga to’g’ri kelgan texnik xizmat ko’rsatish bilan birgalikda

o’tkazgan maqsadga muvofiq bo’ladi. Reja – grafikda joriy va kapital remontlarning ham

o’tkazilish vaqti rejalashtiriladi. Traktor markalari bo’yicha aniqlangan texnik xizmat ko’rsatish,

mavsumiy texnik xizmat ko’rsatish, joriy va kapital remnotlar soni 2.12-jadval ko’rinishida

yoziladi.


23

11-amaliy ish: Tuman texnik servis bo’limlari tarkibini asoslash va vaqt

  fondlarini aniqlash

 Amaliy mashg’ulotning maqsadi: Tuman texnik servis bo’limlari tarkibini asoslash va

vaqt fondlarini aniqlash hamda qishloq xo‘jaligida bajariladigan texnologiyalarning turiga qarab,

unga mos ravishda agregatning tarkibini aniqlash usullarini va MTA tarkibini analitik usulda

hisoblashni o‘rgatish, agregatlarni tuzish va ularning foydalanish ko’rsatkichlarini hisoblash usullari

bilan tanishtirish.

 Amaliy mashg’ulotga kerakli jihozlar va materiallar: energiya manbasi hisoblangan

traktor va ishchi mashinalar haqidagi ko‘rgazma plakat va tortish kuchi grafiklari, hisoblash

asboblari, MTA tasniflari, chizgichlar majmuasi.

Amaliy mashg’ulotlarni bajarish tartibi:

● Texnologik jarayonlarni bajarishga qo‘yiladigan agrotexnik talablarni o‘rganish.

● Osma, yarimosma va tirkama agregatlarning tarkibini aniqlashda eng qulay usulni asoslash.

● Agregatning qarshiligini aniqlash va shu asosda ishchi mashinaning sonini, o‘lcham va ish

rejimlarining optimalligini isbotlash.

● MTA FIK ni aniqlash.

● Hisoblangan agregatning ish unumini, yoqilg‘i va mehnat sarfini aniqlash. Natijalarni tahlil

va xulosa qilish.

● Har bir talabaga individual uy vazifasini berish.

1. Texnologik jarayonda bajariladigan ish uchun (variant bo’yicha) agrotexnik talablarga

asosan qishloq xo’jalik mashinasi, traktor va agregatni harakatdagi  ish tezligi tanlanadi,

2. Qabul qilingan traktor markasi va harakatdzgn ish tezdigiga asoslanib agrogexnik

chegaralari ichida bo’lgan uzatmalar va shunga mos tezliklar, nominal tortish kuchlar qabul

qilinadi. (ilova-Z,4,5).



                                                                                                                                    2.7-jadval



Agregatiing harakat

tezligi chegarasi

km/soat

Traktor uzatmasi

Harakat tezligi

km/soat

Nominal tortish

kuchi kN

1

2



3

4

5



Z. Agregatni eng katta qamrov kengligi qo’yidagicha hisoblanadi.

a) Sodda tirkamali agregat uchun

V

0

=



100

/

/



100

/

i



Bкхм

Gкхм

К

R

i

G

Р

mup

mp

и

фмл

×

+



=

×

-



V

0

=



100

/

/



100

/

i



B

G

К

R

i

G

Р

кхм

кхм

mup

mp

и

фмл

×

+



=

×

-



6) Komplekslar uchun (ekin bilan birgalikda qator oralarini kultivatsiya va boshqalar)

V

a



=

кхм

П

Тup

Тp

н

ил

B

G

G

G

i

К

К

R

i

G

Р

/

)



...

(

100



/

...


100

/

2



1

2

1



+

+

+



-

+

=



×

-

v) Osma agregatlar uchun



24

V

a



=

)

100



/

(

/



100

/

Тр



кхм

кхм

Тup

Тp

и

ил

f

i

B

G

К

R

i

G

Р

×

+



=

×

-



bu yerda: R

iln


 – traktorning qabul qilingan uzatmadagn tortish kuchi, kN  (3-ilova);

G

tr



– traktor massasi, kN (Z va 4 ilovalar)

                   K – mashinaning  solishtyarma qarshilign, N/m (7- ilova )

     K

1

+K



2

+K

p



 – qishloq xo’jalik mashinalarining solishtirma qarshiligi  Kn/m (7-ilova)

               G

qxm

– qishloq xo’jalik mashinasining massasi, kompleks (14-ilova)



                     i – dala nishabi (topshiriqda berilgan )

                Rtir – tirkagichning qarshiligi, kN (qilingan hisoblashlarga ko’ra Rtir = 2kN

4. Agregatdagi qishloq xo’jalik mashinalar soni

n

qxm



 = B

a

/B



qxm

bu yerda:   B

qxm


– bir mashinaning kamrov kengligi, m (14-ilova)

Agragatdagi mashinalar soni kichik butun songa yaxlitlanadi.

Masalan: n

qxm


 = 4,9  ≈ 4,  yoki   n

qxm


 = 4,1 ≈  4

  Tirkagichni qamrov kengligi qo’yidagi formulabilan aniqlanadi.

                       B

tir


= B

qxm


(n

qxm


-1)

5. Haydov agregatlari uchun bir korpsuning qarshiligini aniqlash

                        Rk = Kp A B

bu yerda: Kp - plugni solishtirma qarshiligi  kN/m2 (7-ilova)

                  A  - haydash chuqurlig, m  A=-,22…0,25 m

                  B  - korpusning qamrov kengligi (14-11 ilova)

                 Rk - tekshirilgandan so’ng, korpuslar soni aniqlanadi

                                                nk =

к

Тр

илн

R

i

G

Р

100


/

-

bu yerda:  R

iln

 - traktorning qabul qilingan uzatmadagi tortish kuchi, kN Korpuslar soni kichik



butun songa yaxlitlanadn.

6. Agregatni ish bajarish davrida tortish qarshiligini aniqlash.

a) Sodda tirkama aregatlar uchun

                                  R

a

= n


qxm

(KV


qxm

 + Gtr i/100) + G

tir

 (f + 1/100)



b) Osma agretatlar uchun

                   R

a

= n


qxm

(K

o



V

qxm


 + G

qxm


× f


tr

+ i/100) + G

tir

 (f


tir

+ 1/100)


v) Komleks agregatlar uchun

          R

a

= n


qxm

[(K


2

 +… K


n

)B

qxm



(G1+G2+Gn) i/100] + G

tir


 (f

tir


+ 1/100)

          g) Tirkama haydov agregatlari uchun

R

a

 = n



k

 K

p



 AV + G

pl

× i/100;



d) Osma haydov agregatlarn uchun

25

R

a



 = n

k

 K



o

 AV + G


pl

 λ (ftr + S i/100);



          bu yerda:     G

tir


 – tirgagich massasi, kN (8-ilova)

                             f

qxm

 – f


tir

 – mashina va tirkagichning harakatga qarshilik koeffitsentlari

             f

qxm


, f

tir


 = 0,09…0,11};

                                λ  – osma  mashinalarni traktorga qo’shimcha yuklanganlik

                                       koeffitsienti; o’rnatma pluglar uchun λ 0,5... 1,0; ekish va

  kultivatsiyada = λ 1,…1,5;  uqur qilib yumshatishda λ =1,6...2,0;

                               K

o

– osma mashinaning solishtirma qarshiligi, kN/m: K



o

 = (0,8...0,85)K;



bu yerda:  S - tuproq massasini pdlg korpuslariga ta’sirini hisobga oluvchi koeffitsient, S =

1,2...1,4

7. Berilgan uzatmada agregatni to’g’rn tuzilganligi, tortish kuchidan foydalanish koeffi-tsienti

hisobi bilan tekshiriladi

x

r

 = R



a

/(P


il

– P


yuqori

) = R


2

/(P


il

– G


tr

 i/100)


 Dvigatelni iqtisodiy tejamkorlik bilan ishlatish traktorni nominal tortish kuchidan

foydalanish 75…90% (

x

r

 = 75…0,90) rejimda amalga oshadi. Traktorning optimal yuklashda



tortish kuchi  (

x

r



 > 0,9) tirsakli valning aylanishlar sonini kamayishiga va berilgan uzatmadan

boshqa kichik uzatmaga o’tishga va harakat tezligini kamayishi esa MTA ni ish unumini

pasayishiga olib keladi.

  Dvigatelni (

x

r

 < 0,75) kam yuklash yonilg’ini iqtisod qilishni pasayishiga sabab bo’ladi.



  8. Agregatni soatli ish unumi quyidagi formula bilan aniqlanadi:

                          W

c

= 0,1 B


ish

bV

ish



t; ga/soat,

bu yerda:    V

t

 - agregatni kointsruktiv nsh kengligi m; V



ish

 = V


qxm

 n

qxm



,;

b - mashinaning kontsruktiv kamrash kengligidan foydalanish koeffitsienti  (b-

ilova)

                 V



ish

 - agretaning ish harakat tezligi km/s ;

t - smena vaqtidap foydalanish koeffitsienti;

O’rim-yig’im va ekish agregatlari uchun

t = 0,5...0,6 boshqa operatsilar uchun fanlar uchun t

= 0,6...0,85.

  Olingan natijalar agregatning foydalanish ko’rsatkichlari 2.8-jadvalga jamlanadi.

2.8-jadval

Aregatning ekspluatatsion ko’rsatkichlari



Ko’rsatkichlar

Olingan natijalar

1 Agregat tarkibi

Traktor + tirkagich + QXM

2 Ishchi uzatmasi

3 Ishchi harakat tezligi, km/s,v

ish

Q Agregatdagi mashinalar soni, dona, n



m

5 Qamrov kengligi, m, V



m

6 Soatliish unumi, ga/soat W



Mavzuga oid masalalar

 ● Bug‘doy o‘rib olingan angizda shudgorlash agregati quyidagi tarkibda: traktor VT-150,

plug PYA-3-35 ishlamoqda. Uning harakat usuli-sirtmoqsiz bo‘ylama bo‘lganda burilish

maydonchasining enini hisoblab toping.

● Ekish agregati: MTZ-80X+SCHX-3,6 maydonda “mokisimon” harakat turidan foydalanib,

chigit ekmoqda. Burilish maydonchasi enini aniqlang.



26

● Ekish agregati “mokisimon” harakatidan foydalanib, doira (aylana) bo‘ylab burilib,

quyidagi kinematik o‘lchamlarda ishlamoqda: agregatning qamrash kengligi V

i

=3,6



m

, burilish

radiusi R=1,8

m

, agregatning uzunligi L



a

=1,3


m

, ekiladigan maydon uzunligi L=800

m

, eni S=150



m

.

Texnologik jarayonni bajargandagi jami, ishchi harakat va salt harakat uzunliklarini hisoblang.



● Paxta terish mashinasi XNP-1,8 uzunligi 700 m va eni 30 m bo‘lgan paykalda paxta

termoqda. Uning jami ishchi va salt harakat uzunliklarini, harakatdan foydalanish koeffitsienti qiy-

matini aniqlang.

● Paxta maydoni qator oralig‘ida kultivatsiya qilayotgan agregat MTZ-80X+KRX-3,6

“mokisimon” harakatlanib, aylana bo‘ylab burilib ishlamoqda. Kinematik ko‘rsatkichlarining qiy-

mati quyidagicha: agregat uzunligi – 1,2 m, burilish radiusi – 1,8 m, harakat tezligi 1,8 m/s.

Agregatning ishlashi va salt yurishiga sarf bo‘lgan vaqtni hisoblang.

● Paykalning optimal kengligi S

op

=50


m

 bo‘lgan joyda shudgorlash agregati: traktor K-701,

plug PN-8-35 sirtmoqsiz bo‘ylama harakat usulida ishlamoqda. Uning burilish radiusi R=7,3

m

,



uzunligi esa L

a

=10,4 metrga teng. Harakat tezligi υ



i

=7 km/soat bo‘lsa, agregatning bir marta burilib

olishi uchun sarflagan vaqtni aniqlang.

● Ekish agregati fermer xo‘jaligi maydonida ishlamoqda. Agregat tarkibida traktor DT-75M ,

uchta SZ-3,6 seyalka va tirkama bor. Agregat harakatidan va vaqtdan foydalanish koeffitsientlari

miqdorini hisoblab toping.

● Traktor T-150 va PD-4-35 plug tarkibiga ega bo‘lgan shudgorlash agregatining ishlov

chuqurligi 30 sm va solishtirma qarshiligi K=23kN/m, maydon uzunligi 700 m, vaqtdan foydalanish

koeffitsientining qiymati τ=0,85 bo‘lsa, agregatning harakat tezligi va bir smenada bajaradigan ish

hajmini hisoblang.

● G‘o‘za qator oralariga ishlov beradigan agregatning tarkibida TTZ-80X traktor va KRX-3,6

kultivator texnologik jarayonni bajarmoqda. Maydonning uzunligi 600 m va vaqtdan foydalanish

koeffitsientining qiymati 0,85 ga teng. Agregatning solishtirma qarshiligi 1550 n/m bo‘lganda uning

bir smenadagi ish unumini toping.

● Paxta terish mashinasi XNP-1,8 birinchi terimda 17 kVt/soat, ikkinchisida esa 23 kVt/soat

quvvat sarflagan. Uning bir soatlik ish unumini toping.

● Hosildorligi 28 s/ga bo‘lgan paxta paykalida XNP-1,8 mashinasi birinchi terimda 45%,

ikkinchisida 35% umumiy hosilni yig‘ib olishga erishgan. SHunda quvvat sarfi birinchi terimda 22

kVt/soat, ikkinchisida 19 kVt/soat bo‘lgan. Vaqtdan foydalanish koeffitsientining qiymati mos

ravishda 0,65 va 0,7 ga teng. Smena davomida terib olingan paxta miqdorini aniqlang.

● Yanchish apparati bir soniyada 5 kg bug‘doy ekini massasini o‘tkazish imkoniyatiga ega.

Donning poyalar massasiga nisbati 1:1,5 bo‘lsa, foydalanish koeffitsientining 0,8 qiymatida

kombaynning smenadagi don va poyalar massasi bo‘yicha ish unumini aniqlang. Bug‘doyning

hosildorligi 55 s/ga bo‘lgan. Kombayn harakati qarshilik koeffitsienti f =0,13, og‘irlik kuchi

Gk=78kN.

● SK-10 donli ekinlarni o‘rish kombayni ishlashida maydonning hosildorligi 60 s/ga teng.

Unga qamrash kengligi 5 metr bo‘lgan jatka o‘rnatilgan bo‘lib, yanchish apparatining optimal ish-

lashini ta’minlovchi tezlikda υ

i

=2,3 m/s harakat qilsa, vaqtdan foydalanish koeffitsienti τ=0,8,



qamrash kengligidan foydalanish koeffitsienti β=0,95 ga teng bo‘lsa, kombaynning bir soatdagi ish

unumini aniqlang.



27

● Ikki marta paxtasi terib olingan maydonda qolgan hosil har gektardan 5 sentnerni tashkil

qilgan sharoitda SKO-3,6 kombayni soatiga 8 km masofani bosib o‘tmoqda. Vaqtdan foydalanish

koeffitsienti 0,75 ga teng bo‘lsa, kombayn bir smenada qancha maydondan va qancha miqdorda

hosil qoldig‘ini yig‘ib olgan?

● CHorvachilik fermasi talabi asosida bedani maydalab o‘rib olayotgan agregatning

tarkibidagi mashina KIR-1,5 soatiga 7 km tezlikda harakat qiladi. Ko‘k bedaning hosildorligi

U=150s / ga teng. Vaqtdan va qamrash kengligidan foydalanish koeffitsientlari mos ravishda 0,87

da 0,95 ga teng bo‘lsa, mashina bir smenada necha gektar maydondan va qancha ko‘k beda o‘rib

olishga erishadi?

6. Asoslangan ishchi uzatmada mavjud bo‘lgan tortish kuchi zaxirasini ΔRi agregatning

qiyalik bo‘ylab harakat qilayotganidagi holati uchun aniqlang va uni traktorning (A-4 formatdagi)

tortish tavsifnomasiga kiriting.

(

)



=

+

-



=

D

a



P

R

P

P

a

u

u

7. Traktorning tortish tavsifnomasidan foydalanib, aniqlangan ishchi uzatma uchun

agregatning harakat tezligining o‘zgarish chegaralarini va yoqilg‘i sarfini traktorning tortish kuchini

o‘zgarishi bo‘yicha hisoblang, A-4 formatli millimetrlangan qog‘ozga chizing va uni quyidagicha

nomlang:

 2- chizma. Traktorning tortish tavsifnomasi bo‘yicha ishchi tezlik va yoqilg‘i sarfi

qiymatlarining o‘zgarishi.

8. MTA salt yurishidagi qarshiligini R

as

hisoblang, uning shu holdagi tezligini V



s

, ishchi


tezligini V

u

 va har ikki salt va ish rejimda harakatlanganda sarf bo‘ladigan yoqilg‘i G



t

miqdorini

aniqlang.

;

=





R

;

=



и

n

;



=

ТС

G

;

=



с

n

;



=

Ти

G

9. Traktorning maksimal η



im

 va nominal samarali quvvatlaridan η



ie

 foydalanish

koeffitsientlarining son qiymatlarini aniqlang.

;

;



max

=

=



=

=

e



u

ue

e

u



N

N

N

N

h

h



10. Hisoblanayotgan agregatning ekspluatatsion-texnik tavsifnomasini quyidagi jadvalga

kiriting va qisqacha tahlil qiling.



2.9-jadval

Download 315.01 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling