2-Mavzu Faoliyat. Shaxs


Download 227.03 Kb.
Pdf ko'rish
bet1/2
Sana20.01.2022
Hajmi227.03 Kb.
#407728
  1   2
Bog'liq
2-Mavzu Faoliyat. Shaxs
Elek ka va sxem ka fani KursI ish mavzulari 15,16,17 IAT 19 guruhlari, Elek ka va sxem ka fani KursI ish mavzulari 15,16,17 IAT 19 guruhlari, darajali qatorlar. qatorlar yordamida taqribiy hisoblashlar.(1), 2 5247122723313814275, 2 5298904558431375785, 8-sinf-informatika-va-at, 8-sinf. Biologiya taqvimiy o`quv reja@nambiolog.zn.uz, 9-sinf. Biologiya taqvimiy o`quv reja@nambiolog.zn.uz, 9-sinf. Biologiya taqvimiy o`quv reja@nambiolog.zn.uz, turizm, билеты по хирургии рус , 8fqToot3ncFjP9XAbFXuIcCj0On2PDvialJGcRui-2, qat mus ish 1, 17th


2-Mavzu Faoliyat. Shaxs 

 

Reja: 


1. 

Faoliyat haqida tushuncha. 

2. 

Faoliyatning tuzilishi, turlari. 



3.Shaxs haqida umumiy tushuncha 

 

Tayanch  iboralar:  Faoliyat  maqsadlari,  faollik,  ish,  harakat,  malaka, 

interiorizatsiyalash  va  eksteriorizatsiyalash,  motiv,  faoliyat  va  operatsiya,  aqliy 

harakat, ichki harakat, motiv,  motivatsiya 

  Agar  hayvonlarning  xatti-harakati  butunlay  atrof-muhit  bilan  belgilansa, 

kishining  faolligi  uning  ilk  yoshlaridan‟q  butun  insoniyat  tajribasi  va  jamiyat 

talablariga  ko„ra  yo„naltirib  boriladi.  Xatti-harakatning  bu  turi  shu  qadar  o„ziga 

xoslikka  egaki,  psixologiyada  una  atash  uchun  maxsus  termin-faoliyat  termini 

qo„llaniladi.  Faollikning  bu,  alohida  maxsus  insoniy  turining  farq  qiluvchi 

psixologik belgilari nimalardan iborat?. 

Bu  farq  qiluvchi  belgilardan  biri  shundan  iboratki,  faoliyatning  mazmuni 

tamomila uni keltirib chiqargan ehtiyoj bilan belgilanmaydi 

Basharti motiv sifatidagi ehtiyoj faoliyatga turtki berib, uni rag‟batlantirar ekan, u 

holda faoliyatning shakllari va mazmuni ijtimoiy shart-sharoitlar, talablar va tajriba 

bilan  belgilanadi.  Masalan,  kishini  ishlashga  undagan  motiv  (sabab)  ovqatga 

nisbatan  ehtiyoj  tug‟ilishidan  ham  kelib  chiqishi  mumkin.  Lekin  odam  stan‟kni, 

masalan,  uning  „chligini  bartaraf  etish  uchun  emas,  balki  bu  unga  toshirilgan 

detalni  tayyorlash  imkonini  bergani  uchun  ham  boshqaradi.  Uning  faoliyati 

mazmuni  shunchaki  ehtiyoj  bilan  emas,  balki  maqsad  bilan  -undan  jamiyat  talab 

qilayotgan  muayyan  mahsulotni  tayyorlash  uchun  belgilanadi.  Kishining  nima 



uchun, muayyai tarzda harakat qilayotgani uning nimani ko‘zlab ish qilayotganiga 

mos  kelmaydi.  Uni  faoliyatga  undovchi  xohish-istaklar,  sabab  bilan  ushbu 

faoliyatni yo„naltiruvchi bevosita maqsad bir-biriga to„g‟ri kelmaydi. 

Binobarin,  faoliyatning  birinchi  farqli  belgisi  shundan  iboratki,  u  faollik  manbai 

bo‟lgan  ehtiyoj  sifatida  yuzaga  chiqqan  holda  faollikning  yo„naltiruvchyasi 

bo‟lgan anglanilgan maqsad bilan bashqariladi.  

  Shunday  qilib,  faoliyat  haqida  gairish  mumkin  bo‟lishi  uchun  kishi  faolligida 

anglanilgan  maqsadning  mavjudligini  aniqlash  lozim.  Faoliyatning  barcha  qolgan 

jihatlari  uning  motivlari,  bajarilish  usullari,  tegishli  axborotni  tanlash  va  qayta 

ishlash  anglanilgan  bo‟lishi  ham,  anglanilmagan  bo‟lishi  ham  mumkin.  Ular 

shuningdek,  chala-yarim  tarzda  anglanilgan  va  hatt‟  n‟to„g‟ri  anglanilgan  bo‟lishi 

ham mumkin. Masalan, maktabgacha tarbiya yoshidagi bola uni o„ynashga majbur 

qiladigan  ehtiyojni  kamdan-kam  tarzda  aglab  etgani  kabi  kichik  yoshdag  maktab 

o„kuvchisi  o„z  o„kish  faoliyatiing  motivlarinn  anglamagan  holda  ish  ko„radi. 

Intizomsiz  o„smir  o„z  xatti-harakatlariyaing  haqiqiy  motivlarii  chala-yarim  va 



ko„incha  n‟to„g‟ri  anglaydi.  Hatto  katta  yoshdagi  odamlar  ham  o„zlarining 

noto„g‟ri va n‟mun‟sib xatti-harakatlari va qiliqlarini „qlash uchun ularga ikkiichi 

darajali, «niqoblangan» motivlarii to„g‟ri deb daovo qilishadi. 

Faoliyatning  ana  shu  barcha  jihatlari  ongda  aks  etish  darajas  va  to„laqonliligi 

tegyshli faoliyatning anglanilganligi darajasini belgilaydi. 

Kishi  faoliyatida narsalar  bilan qilinadigan  Sa‟y-harakatlardan  tashqari  tananing 

o„zini tutishini va qiyofaning saklanishini (tik turish, o„tirish va shu kabnlar),  bir 

joydan  ikkinchi  joyga  ko‘chishini  (yurish,  yugurish  va  shu  kabilar),  aloqa 

bog’lashini  tahminlaydigan  sahi-harakatlar  ham  ishtirok  etadi.  Aloqa  qilish 

vositalariga ifodali Sa‟y-harakatlar (imo-ishora va ant‟mimika), ma‟noli  shioralar 

va, nihoyat, nutqiy sa’y-harakatlar kiradi. Sa‟y-harakatlarnng zikr etilgan turlarida 

qo„l  va  „yoqlardan  tashqari  tanadagi  va  yuzdagi  mushaklar,  xiqildoq,  tovush 

aychalari va boshqalar ishtirok etadn. 

Lekin miya kelajakni qanday qilib «oldindan natijasi psixikasida qanday qilib aks 

etishn mumkin? Buning uchun atrofdagn olaming bitta rintsiiaal xususiyati -  uning 

qonuniyati tufayli imkoniyat tug‟iladi. Bundan undagi turli xil hodisalar muayyan 

doimiy  bog‟lanishlar  va  munosabatlar  orqali  bog‟langan,  undagi  narsalar  esa 

ma‟lum  bir  shart-sharoitlarda  namoyon  bo‟ladigan  muayyan  muqarrar 

xususiyatlarga  va  tuzilishga  ega  bo‟ladi(olov  doimo  kuydiradi;  tundan  so„ng 

hamisha  kunduz  keladi;  jismnnng  tezligi  ishlatilgan  kuchga  mutan‟sib  bo„ladi; 

qo„shiluvchi  sonlarning  o„rni  almashtirilgani  bilan  yig‟indisi  o„zgarmaydi  va 

hokazo).  obyektlar  bilan  hodisalar  o„rtasidagi  bunday  barqaror  (invariant) 

munosabatlar  obyektlarning  muhim  xususiyatlari  va  hodisalarning  qonuniyatlari 

deb  ataladi.  Aynan  obyektlar  va  hodnsalarda  muayyan  muhim  va  barqaror 

xususiyatlar  hamda  qonuniyatlarning  mavjudligi  ma‟lum  shart-  sharoitlarda 

ularning  «fe‟li-atvorini»,  ya‟ni  u  yoki  bu  ta‟sirotlar  ostida  ularnning  bo„lg‟usi 

o„zgarishdarish!  oldindan  bilish  va  shu  asosda  harakatlarni  maqsadga  muvofiq 

tarzda  yo„naltirib  turish  imkoninv  beradi.  Tashqi,  aniq  faoliyat  bu  holda  go„yo 

ichki,  timsoliy  faoliyat  tarzida  his  etiladn.  obyektlar  ustida  bo‟ladigan  aniq 

harakatlar ushbu obyektlaring muhim xususiyatlari ustida olibboriladigan timsoliy 

(psixik) jarayonlar bnlan almashtiriladi, ya‟ni narsalar bilan bajariladigan jismoniy 

jarayonlar ularning mohiyatini tasavvur qilga holda yuz beradigan xayoliy jarayon 

bilai almashtiriladi. 

Faoliyat tuzilishi. 

(A.N.Leontg„ev bo„yicha) 

 

       



 

 

maqsad 



 

ehtiyoj 


toshiriq 

motiv 


 

 

 



harakat 

 

 



 

       


 

 

 



 

 

faoliyat 



 

 

 



  operatsiya   

 

 



sharoit 

     




Download 227.03 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling