3-lаborаtoriya ishi. Metаll vа qotishmаlаrning mexаnik xossаlаrini sinаsh metodikаsini oʼrgаnish


Download 221.46 Kb.
Sana07.11.2020
Hajmi221.46 Kb.

3-LАBORАTORIYA ISHI. METАLL VА QOTIShMАLАRNING MEXАNIK XOSSАLАRINI SINАSh METODIKАSINI OʼRGАNISh.

1. Ishdan maqsad:

1.1. Metall va qotishmalarning zarbiy qattiqligini Brinell, Rokvell va PMT-3 priborlarida sinab aniqlash.

1.2. Metall va qotishmalarning zarbiy qovushqoqligini aniqlash.

2. Brinellʼ Rokvell tomonidan 2-3 kishidan iborat guruhchalarga boʼlinib, tarqatilgan turli markali poʼlatdan yasalgan namunalar ustida quyidagi tartibda ish olib boriladi.

2.1. Brinellʼ, RokveIl va PMT - 3 priborlarining umumiy konstruksiyasi va ishlash prinsiplari bilan tanishish.

2.2. Yumshatilgan va normallangan hamda toblangan 40 markali poʼlatdan yasalgan namunalarning makro va mikroqattiqliklarini Brinellʼ, Rokvell va PMT-3sedr

priborlarida oʼlchashni oʼrganish.



2.3. Mayatnikli kopyorning tuzilishini oʼrganish va ishlash tartibi bilan tanishish.

3. Yozma hisobotning ishlash sxemasi:

G – mayatnikning massasi, kg. Zarbiy qovushqoqlikka naʼmunaning eskizi.

Zarbiy qovushqoqlikka sinash jadvali:


Naʼmuna metalining markasi

Naʼmunaning oʼlchamlari

Mayatnikning eng katta koʼtarilish burchagi

(yoki balandligi H,m))



Naʼmunaga urilgandan soʼng koʼtarilish burchagi

β (yoki balandligi h, m)



Naʼmunani sindirishda bajarilgan ish

АH=G(H-h)

АH=G(os β-os α),

MJ (kg sm)




Materialning zarbiy qovushqoqligi

АH= АH/F,



MJ/m2

(kg sm/sm2)





Koʼndalang kesim oʼlchamlari, mm

Koʼndalang kesim yuzasi F, (m2, sm2)

STAL3

10X10

100

16

12

320

3.2

3.3. Brinellʼ priborida sharchaning materialga botish sxemasi:

, kg s/mm2 (MN/m2, MPa)

Brinellʼ priborida qattiqlikni sinash jadvali:



Sinaladigan naʼmuna metallining markasi

Botirilgan sharchaning diametri,

D, mm


Taʼsir qiladigan kuch

P, (N)


Sharcha qoldirgan izining diametri

d, mm


Brinellʼ boʼyicha

oʼlchov natijalari



HRC topilsin

1

2

3




1

2

3

4

5

6

7

8

STAL40

10

3000

5










139

Rokvell priborida naʼmuna yuzasiga konusning botish sxemasi:

Rokvell priborida qattiqlikni sinash jadvali:



Sinaladigan naʼmuna metallining markasi

Taʼsir qiladigan kuch

P, (N)


Шкала, Shkala,


Rokvell

boʼyicha


oʼlchov

natijalari



HR topilsin


1

2

3




1

2

3

4

5

6

7

STAL410

160

C

60

62

62.5

61.8

Foydalanilgan adabiyotlar: I.Nosirov” Materialshunoslik”

Ish bajarilgan kun: 4.11.20 Xakimov E 12-19 Gr

4-мавзу бўйича саволлар

1.     Қотишма деб нимага айтилади?

2.     Механик аралашма қандай хосил бўлади?

3.     Қимёвий бирикма ва қаттиқ эритма қандай хосил бўлади?

4.     Фаза деб нимага айтилади?

5.     Фазалар қоидасини тушунтиринг.

6.     Қаттиқ эритма ҳосил бўлишини тушунтиринг.

7.     Кимёвий бирикма нима?

8.     Ҳолат диаграммасига таъриф беринг.

9.     Ликвидус ва солидус чизилари нима?



10.   Эвтектика нима?

JAVOBLAR.

  1. Qotishma kamida bittasi metall boʻlgan ikki yoki undan koʻp moddalarning  qattiq aralashmasidir.

  2. Mexanik aralashma tuyingan ikkita qattiq eritma zarralaridan yoki qattiq eritma zarralari va ximiyaviy birikmadan tashkil topishi mumkin. Bunda qotishma yetarli darajada yirik boʼlib, mikrostrukturada aniq koʼrinadigan А va V kristallardan tashkil topgan bo’ladi.

  3. Kimyoviy birikma - bir yoki bir necha turli element atomlarining biron xil kimyoviy bogʻ yordamida birlashuvidan hosil boʻladi

Qattiq eritmalar bir jinsli suyuq eritmalarning qattiq holatga oʼtishi natijasida hosil boʼladi.



Download 221.46 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling