3 leksikologiya (leksika). So‘z va leksema


Download 77.59 Kb.
bet5/33
Sana17.01.2022
Hajmi77.59 Kb.
#366234
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   33
Bog'liq
2 5208808312203643254
Масала ва машклар туплами (1), Масала ва машклар туплами (1), @ona tilim millat ruhi ONA TILI VA ADABIYOTI OLIMPIADA 9 SINF1, 19.9, 19.10 Курс иши мавзуси, 19.9, 19.10 Курс иши мавзуси, ggg, ggg, d N0Q3vaXFFflEbRXhMy eAKuPJemNd7, ПЛАН, ПЛАН, ПЛАН, 1-mustaqil ish, TAYANCH MAKTAB O'QUV USLUBIY MAJMUA ROPIYEVA M.2021, Султонов М. 74 бет
Metaforaga misollar:
1. Bola onasining oldiga tushib, pildirab ketdi.

2. Otam yetimlarning boshini siladi.

3. Mungli kuy yurakni tirnar edi .

4. Soraxon qo‘l siltab,onamning o‘zlari ham urishqoqlar,dedi.

5. Yo‘lchining so‘zlariga hayratlanib, chol yoqasini ushladi.

6. Bolalar yopishavergach, xaltani ochishga majbur bo‘ldi-da,labini burib vaysay boshladi.

7. Kuyov qo‘lini ko‘ksiga qo‘yib: “...ishoning,dada, Karomatni boshimga ko‘taraman”, dedi.

8. O‘shanda ham Yusuf amaki dadamni yolg‘izlatmay, holidan xabar olib turgan.

9. Kuyov bo‘lmay qaro yer bo‘lgur na o‘ligini ko‘rsatadi, na tirigini.

10. Alisher Navoiyning asarlari o‘zbek tilini baland pog‘onaga ko‘tardi.

11. Kishilar o‘rtasidagi iliq munosabat mehr-oqibat tuyg‘usini tarbiyalaydi.

12. Olam sari ochib yangi ong, Sekin-sekin yorishardi tong.

13. Mustaqillik tufayli millatning g‘ururi, obro‘-e’tibori o‘sdi.

14. Tinchlik xalqni farovon qiladi, yurtni gullatadi, uning istiqboliga keng yo‘l ochadi.

15. Tarix g‘ildiragini orqaga aylantira oladigan kuch dunyoda yo‘q.

16. Oydin kechada ko‘l yoqasida sayr etishni xush ko‘rardi.

17. Lekin san’atimiz hozir o‘smirlik chog‘idayoq qudratli qanot paydo qilyapti.

18. Ikki ko‘zi har nav mollar bilan to‘la xurjunni yelkaga tashlab, inqillab kirdi.

19. Rahmi kelib bulutning

Yig‘lab to‘kar yoshini.

Qushlar qochar, majnuntol

Ko‘taradi boshini.

Bulutning orasidan

Quyosh kulib qaraydi.

Majnuntolning yuvilgan

Sochlarini taraydi. (E.Vohidov)

20. Qalam ushladimmi,demak, o‘yin bas,

Yayrab ocholmaydi gul dudog‘ini.

Shundoq yurak yutib so‘rasha olmas,

Xonamda qoldirgan qo‘g‘irchog‘ini.

Burchak-burchakda jim tortishar burun,

Bilmam, qanday o‘y-u xayol ichida.

Tuzsiz she’rlarim deb shirindan shirin

Bolalarim yurar oyoq uchida. (M.Yusuf)

21. Bo‘ston qishlog‘iga og‘ir-vazmin qadamlar bilan kuz kirib keldi.

22. Quyoshning oltin qalami nur taratar edi.

23. Metafora usuli bilan qo‘yilgan ismlar: Yo‘lbars, Bo‘riboy, Qoplonbek, Burgutbek, Lochinoy, Gulnora, Gulchehra, Feruza, Yoqutoy, Asalxon, Oyxon, Arslon, Bobur, Gilosxon, Charos, Ozoda.

24. Ota-onaga oq bo‘lmoq, gunohga botmoq, manglayi yorug‘ bo‘lmoq,malomat yog‘ishi, gunoh dengizi, umr daftari,o‘qishdan yiqilmoq...

25. “Palak” so‘zining ma’nolari:

1. Palak. Ma’lum bir urug‘dan ko‘karib chiqib, yer yuzalab o‘sib, gullab hosil beradigan poliz o‘simligining tanasini bildiradi: qovun palak, tarvuz palak.

2. Palak. Polizchilar nutqida ba’zan qovun yoki handalak urug‘i tushunchasida ham qo‘llanadi. Masalan: To‘rt egat palak ekdim.

3. Palak. Xalqimiz urf-odatiga ko‘ra, qizlarni kuyovga uzatish uchun gul (kashta) ipakli matolar tayyorlanadi.Masalan:

Iblisni rahbar deb qarshi oldilar,

Balki,sayladilar undan ham ortiq.

Poyiga ipakdan palak soldilar,

So‘ng yuksak bir taxtni etdilar toptiq. (A.Oripov)

4. Palak. “Parvoyi palak” iborasida o‘z ishiga mas’uliyatsizlik,e’tiborsizlik bilan qarash, beg‘amlik ma’nolari tushuniladi. Masalan: Atrofda bo‘layotgan voqealarga Mo‘ydinning parvoyi palak edi.

5.O‘xshatish ma’nosida ham qo‘llaniladi. Masalan: “Bir palakdan har xil xamak chiqadi deganlari rost ekan-da”, - dedi so‘fi yonidagilarga qarab.

26. Bundan tashqari, qovun navlari,gullarga ,qushlarga,hasharotlarga qo‘yiladigan nomlar ham metafora asosida qo‘yiladi: obinovvot (mazasi o‘xshaydi), eskichopon (tashqi ko‘rinishi o‘xshaydi), umriboqiy (uzoq vaqt saqlanishi o‘xshaydi), bo‘rikalla (vazni o‘xshaydi) – qovun navlari; itog‘iz, karnaygul, gultojixo‘rozgul turlari; tillaqo‘ng‘iz, toshbaqa, qizilishton – hayvon va hasharot nomlari.



Download 77.59 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   33




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling