4-ma’ruza. Yuk idishlari stvol bo’yicha yo’naltirish moslamalari


Download 311 Kb.
bet1/2
Sana17.06.2022
Hajmi311 Kb.
#762257
  1   2
Bog'liq
2 5386686130819176014
Davlat funksiyalarining asosiy belgilari, 2 5452084768906678538[1], Солик кодекси 2020-жыл, 6-laboratoriyalıq shınıǵıw, 03-03 ички мех (Lotincha), Lagranj usuli va uni iqtisodiy mazmundagi muammolarni hal qilish, 2 5386686130819176014, 29-июнь куни тагдирланадигон ёшлар, 406 b, 13-мактаб Баёнома май форма, 13-мактаб Баёнома май форма, 1661104421, Movies, QahramonovaBaxmaloy

4-ma’ruza. Yuk idishlari stvol bo’yicha yo’naltirish moslamalari.

Yuk ko’tarish qurilmaaning unumdorligi yuk idishni yuk ko’tarish qobliyati va uning shaxta stvolidagi harakat tezligiga bog’liq.Qurilmaning soatlik unumdorligi quyidagi ifoda bilan hisoblanadi.



(1)
Buyerda – idishning yuk ko’tarish qobiliyati, t;
- tsikl davomiyligi (bir tsikl uchun sarflanadigan vaqt);
TSikl davomiyligi sof xaakt - t va yuklash hamda bo’shatish uchun sarflanadigan- vaqtlar yig’indisiga teng. U yuk ko’tarish qurilma turiga ko’ra qo’yidagi ifodalar bilan topiladi:
- bir idishli yuk ko’tarish qurilmalarda
; (2)
- ikki idishli yuk ko’tarish qurilmalarda
sek (2/)
Yuklash va bo’shatish jarayonlarida sarflanadigan vaqt yahni pauza- yuk idish turi va tashiladigan yukning ko’rsatkichlari asosida normativ hujjatlardan olinadi.
Skipli yuk ko’tarish qurilmalarda pauza- yuk idishning hajmiga ko’ra qabul qilinadi.
(1- jadval)

  1. jadval

Idish hajmi, m3

5

9,5

11

15

17

19

20

25

35

55

Pauza - , sek

7

11

12

15

17

19

20

25

35

45

Kletli yuk ko’tarish qurilmalarda pauza-- , foydali qazilma, tog’ jinslarini va matyeriallarni (uzun o’lchamli matyeriallardan tashqari) tashishda, vagonchaning uzunligi asosida qabul qilinadi:


- bir qavatli klet bilan jihozlangan kletli yuk ko’tarish qurilmalarda sek;
- ikki qavatli klet bilan jihozlangan kletli yuk ko’tarish qurilmalarda sek..
Ushbu ko’rsatkichlarga po’lat arqonning o’ralish radiusiga qarab yana o’zgarmas bo’lganda -10 sek va o’zgaruvchan bo’lgan hollarda esa 20 sek qo’shiladi.
Kletli yuk ko’tarish qurilmalarda ishchi va hizmatchilarni tashishda pauza - quyidagi normativlar asosida qabul qilinadi:

  • bir qavatli klet bilan jihozlangan hurilmalarda sek

  • ikki qavatli klet bilan jihozlangan va unga kirish va chiqish jarayonlari bir joyda bo’ladigan qurilmalarja sek

  • ikki qavatli klet bilan jihozlangan va unga kirish va chihish jarayonlari bir vaqtda ikki joyda bo’ladigan qurilmalarda sek

buyerda: - kletning bir qvatida tashishga ruksat etilgan odamlar soni.
U normativ hujjatlarda belgilangan ( yahni har bir odam uchun 0,2 kv.m) norma asosida topmladi.

bu yerda:: - klet polining yuzasi, m2.
Sof harakat uchun sarflanadigan vaqt-T

  • tik yuk ko’tarish qurilmalarda

sek (3)

  • qiya yuk ko’tarish hurilmalarda

sek (3/)
- yuk ko’tarish balanligi, m;
- yo’lning qiyalik burchagi, grad;
- o’rtacha tezlik, m/sek .

Yuk ko’tarish balandligi


; (4)
Buyerda: - konning chuqurligi, m;
- stvol atrofi qurasi gorizonti bilan idishni yuklash uchun tushiriladigan joy oralig’idagi tik masofa, m.
Kletli yuk ko’tarish qurilmalarda va skipli yuk ko’tarish
qurilmalarda esa ;
- yyer sathidan ( 0-0 - gorizont) idish bo’shatiladigan joygacha bo’lgan tik masofa, m. Kletli qurilmalarda skipli qurilmalarda
O’rtacha tezlik, tezlik taxogrammaning baqaror davr tezligi ( maksimal ) bilan topiladi.
m/sek (5)
bu ifodadan o’racha tezlik
m/sek (6)
bu yerda:: - tezliklar ko’paytmasi deb ataladi.
Kletli yuk ko’tarish qurilmalarda va ag’dariladigan, skip yoki kletli qurilmalarda
Havfsizlik qoyidalari ko’rsatmalariga binoan yuk idishning maksimal tezligi – quyidagi qiymatlardan oshmasligi shart:

  • odamlarni tashishda;

  • tik stvol bo’ylab m/sek

  • qiya stvol bo’ylab m/sek

foydali qazilma, tog’ jinslari va matyeriallarni tashishda;

  • tik stvol bo’ylab

  • qtya stvol bo’ylab m/sek

yuqorida ko’rsatilgan (1, 2, 3) tengliklar asosida idishning yuk ko’tarish qobiliyati- topiladi.
(7).
Foydali qazilma, tog’ jinslari, matyeriallar va ishchi hamda xizmatchilar tik yoki qiya stvollarda bevosita yuk ko’tarish qurilmalar bilan tashiladi. Shuning uchun qurilmaning yillik unumdorligi shaxtaning yillik ishlabchiqarish quvvatiga teng bo’lishi shart yahni

bu yerda: - qurilmaning yillik unumdorligi,
-shaxtaning yillik ishlab chiqarish quvvati, t/y
Ushbu shartga binoan yuk ko’tarish qurilmaning soatlik unumdorligi;
- skipli yuk ko’tarish qurilmalarda
t/s (8)

  • kletli yuk ko’tarish qurilmalarda

t/s. (9)
- faqat tog’ jinslarini tashishda qo’llaniladigan skipli yuk ko’tarish qurilmalarda
t/s. (10)
tenglamalar bilan hisoblanadi.
buyerda: - shaxta stvoli qurasiga yuklarni bir mehorda kelmasligini va yuk ko’tarish qurilma zahirasini belgilovchi koeffitsient. U ruda konlarida va ko’mir konlarida ;
- yyer sathiga chiqariladigan tog’ jinslari ulushi. U foydali qazilmaga nisbatan foizlarda olinadi.
Ruda konlarida = 8-10% va
ko’mir konlarida = 15-25%;
- shaxtaning yillik ishlab chiqarish quvvati, t/s;
V - yuk ko’tarish qurilmaning yil davomidagi ish kunlari soni;
t - yuk ko’tarish qurilmaning sutka davomidagi ishlash vaqti, .;
- sutka davomidagi smenalar soni;
tc - eng og’ir smenada ishchi va hizmatchilarni shaxtaga tushirish va chiqarish uchun belgilangan vaqt. U 35 40 minut olinadi.
Yuqoridagi ( ) tenglamaga binoan idishning yuk ko’tarish qobiliyati - tezlik
V –ga bog’liq ekan.tezlik qiymati:
a) qanchalik kichik olinsa tsikl davomiyligi
- kattalashadi, soatlik tsikllar soni (3600/ ) kamayadi. Bunday holda shaxtaning soatlik ishlab chiqarish quvvatini to’liq bajarish uchun katta hajmdagi idish tanlash kyerak bo’ladi. O’z navbatida katta hajmdagi idish yuk ko’tarish qurilma tizimidagi barcha uskunalarning massasini ortishiga va kapital xarajatlarni ko’payishiga olib keladi.
b) aks holda tsikl davomiyligi- kamayadi, soatlik tsikllar soni esa ko’payadi. Bunday hollarda kichikroq hajmdagi yuk idish tanlansa ham bo’lavyeradi. Ammo tezlik va tsikllar sonini ortishi elektr enyergiya sarfini ortishiga va qurilmaning foydali ish koeffitsientini pasayishiga olib keladi.
Demak qurilma tizimidagi uskunalar massasi va uning foydali ish koeffitsienti bir vaqtda optimal bo’lishini qanoatlantiraadigan optimal tezlik va idishning unga mos keladigan optimal yuk ko’tarish qobiliyati bo’lishi kyerak.
Bu muommoni birinchi bo’lib prof.G.M.Elanchik yechib byergan va uning tavsiyasi bo’yicha idishning optimal yuk ko’tarish qobiliyati
(11)
tenglama bilan hisoblanadi.
bu yerda:: - yuk ko’tarish tomonlarining sonini ifodalovchi ko’rsatkich. Bir idishli yuk ko’tarish qurilmalarda = 2, ikki idishli yuk ko’tarish hurilmalarda esa = 1 ; - tsikl davomiyligining optimal koeffitsienti.
Optimal koeffitsient bir po’lat arqonli skipli yuk ko’tarish qurilmalarda = 4, bir po’lat arqonli keltli yuk ko’tarish qurilmalarda = 3,5 ; ko’p po’lat arqonli qurilma-larda = 4,5.
Pauza - dastlabki hisoblashda 10-25 sek olinadi.
Kletli yuk ko’tarish qurilmalarda foydali qazilma va irg’ jinslar vagonlarga yuklangan holatda ko’tariladi. Vagonchaga yuklangan yuk massasi qurilmaning yuk ko’tarish qobiliyatini-belgilaydi va ular o’zaro teng bo’lishi shart.
Qurilma yuk idishini tanlashda avval (11) tenglama asosida uning optimal yuk ko’tarish qobiliyati- hisoblanadi. Bu ko’rsatkich asosida idishning hisobiy hajmi topiladi.
(12)
bu yerda: - tog’ jinsi zichligi, t/m3;
- vagonetkadagi tog’ jinsining maydalanganlik koeffitsienti,
Hisobiy hajm asosida yuk idish yahni klet turi tanlab olinadi. Tanlangan klet hajmi vagonga hajmiga mos bo’lishi kyerak.
Tanlangan klet yuk ko’tarish qobiliyatiga ko’ra tekshiriladi yahni

bu yerda: - tanlangan kletning yuk ko’tarish qobiliyati, t;
- vagonchalarning umumiy o’ajmi , m3;
- vagonchalar soni, yoki ;
- vagonchaning massasi;
Kletli yuk ko’tarish qurilma yuk va odamlarni tashishga mo’ljalangan bo’lsa u holda idish, kon ishlari jadal olib boriladigan smenadagi odamlar soniga ko’ra, yuqorida keltirilgan normalar bo’yicha tekshiriladi.


  1. Download 311 Kb.

    Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling