7-modul. Po‘latlarni kimyoviy-termik ishlash. Rеja


Download 0.97 Mb.
Pdf ko'rish
bet1/21
Sana05.01.2022
Hajmi0.97 Mb.
#214390
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21
Bog'liq
po'latlarga termik ishlov
Документ Microsoft Word, 2. Tavsiflovchi statistika ustozga 30.04.2020, Буюк ипак йкли, Seminar 14., Ona tili urg'u, olmoshlar mavzusi, olmosh, ДАPC ТАҲЛИЛИ, Informatika Ishchi dastur dastur 2020-2021 tayyor, O'tkan kunlar, 2-MODUL TOPSHIRIQLARI (1-kurs, 1-sem. 2021-2022), A4ACCcLfOpGqlvmF4aKwd7p9f2Q-lgnW, Савол жавоб 2021 йил, application 2021.08.26 15-17-13


 

7-modul. Po‘latlarni  kimyoviy-termik  ishlash. 

Rеja:  

1.  Po‘latni  sementatsiyalash.   

2.  Po‘latni  azotlash.   

3.  Azotlashni  qo‘llash joylari.  

4.  Po‘latni  sianlash.  

5.  Diffuzion  metallash.    

6.  Termomexanik ishlov berish. 

 

Detal  yuzasiga  termik  va  kimyoviy  ta’sir qilib uni  strukturasini, tarkibini va 



xossalarini  o‘zgartirib  kerakli  xossalarini  olish  jarayoniga  kimyoviy-termik ishlash 

deyiladi.  Kimyoviy  –  termik  ishlash  jarayonida  detal  yuzasini  ma’lum  qatlami  har 

xil elementlar  bilan diffuzion to‘yinadi. 

Kimyoviy  –  termik  ishlash  detal  yuza  qatlamini  qattiqligini,  ishqalanib 

yeyilishga  qarshiligini,  toliqishga  qarshiligini,  kontakt  chidamliligini,  elektr  va  gaz 

karroziyasidan  himoya qilinishlikni oshirish uchun ishlatiladi. 

Kimyoviy  – termik ishlash (XTI) o‘z  ichiga  uchta davrni oladi. 

Birinchi  davrda  dastlabki  muhitda  kimyoviy  reaktsiya  ketadi.  Natijada  aktiv 

diffuziyalovchi elementlar  hosil bo‘ladi, ya’ni ionlashgan holatda. 

Ikkinchi  davr  jarayonida  ular  metallni  yutuvchi  yuzasi  bilan  o‘zlashtiriladi 

(xazm  qildiriladi),  ya’ni  diffuziyalovchi  elementlarni  adsorbtsiyasi  ro‘y  beradi. 

Natijada  yupqa yuza qatlami diffuziyalovchi  element bilan to‘yinadi. 

Uchinchi  davrda  to‘yinuvchi  (yutuvchi)  metall  ichiga elementlarni diffuzion 

ichiga  kiradi. Bu bilan qattiq eritma  yoki fazoviy  qayta kristallanish  bo‘ladi. 

Kimyoviy  –  termik  ishlash  jarayonini  birinchi  va  ikkinchi  davri  ancha  tez 

o‘tadi,  ayniqsa,  uchinchi  davrga  nisbatan.  Uchinchi  diffuzion  davrda  diffuziyali 

zonani strukturasi va xossalari  shakllanadi. 

Diffuziya  jarayonini  rivojlanishi  qatlamni  hosil  bo‘lishiga  olib  keladi.  Bu 

degani  to‘yingan  detal  materiali  qatlami  hosil  bo‘ldi  degani.  Bu  qatlam  kimyoviy 

tarkibi,  demak,  struktura  va  xossalari  dastlabkidan  farq  qiladi.  Diffuzion  qatlamda 

diffuziyalanuvchi  elementning  taqsimlanishi,  ya’ni  element  konstruktsiyasining 

qatlam bo‘yicha o‘zgarishi  rasm    da tasvirlangan. 




 

Rasm     1  Diffuziyalanuvchi  element  konstruktsiyasining qatlam  chuqurligi 

bo‘yicha o‘zgarishi  grafigi 

Kimyoviy  –  termik  ishlash  usullari  ko‘p.  Ammo,  sanoatda  ko‘p  tarqalgani 

aktiv suyuq va gaz muhitlari bilan to‘yintirishdir. 

Kimyoviy  –  termik  ishlash  usullariga  quyidagilar  kiradi:  tsementitlash 

(uglerodlash), azotlash,  tsianlash, diffuzion legirlash  va boshqalar. 


Download 0.97 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling