Adsorbsiyalash uchun jihozlar Reja: Adsorbsiya jarayoni Adsorbsiya uskunalari


Download 0.75 Mb.
bet1/4
Sana12.12.2019
Hajmi0.75 Mb.
  1   2   3   4

Adsorbsiyalash uchun jihozlar

Reja:

1.Adsorbsiya jarayoni

2.Adsorbsiya uskunalari

3.Tasnifi

Adsorbsiya jarayoni

Gaz, bug' yoki eritmalar aralashmalari tarkibidagi bir yoki bir necha liomponentlarni qdttiqjism (adsorbent) yuzasi va g'ovaklari hajmida yutilish jarayoni adsorbsiya deb ataladi. Adsorbsiya paytida yutilayotgan modda adsorbtiv deb yuritiladi. Adsorbent tarkibiga yutilib bo'lgan modda esa adsorbat deyiladi. Sanoatda adsorbsiya jarayoni gazlarni tozalash va quritish, eritmalarni tozalash va tindirish hamda gaz va bug' aralashmalarini ajratish uchun qo'llaniladi. Masalan, havo va boshqa gazlar aralashmalaridan uchuvchan erituvchilarni ajratish, ammiakni kontakt qurilmasiga berishdan oldin tozalash, tabiiy gazni quritish, koks gazidan aromatik uglevodorodlami ajratish, plastmassa va sintetik kauchuk ishlab chiqarishlarida adsorbsiya jarayoni keng qo'llaniladi. Bu usul yordamida xomashyo va mahsulotlarning sifatini ham yaxshilash mumkin. Sanoat gazlarini turli zaharli moddalardan adsorbentlar yordamida tozalash atrofmuhitni muhofaza qilishga xizmat qiladi. Adsorbsiya jarayonlari odatda, desorbsiya jarayoni bilan chambarchas bog'langan bo'ladi. Adsorbent tarkibidagiyutilgan moddani ajratib chiqarish desorbsiya deyiladi. Qattiq jismning yuzasiga ta'sir qilayotgan kuchlarning tabiatiga ko'ra adsorbsiya ikki xil bo'ladi: ftzik adsorbsiya vaxemosorbsiya. Fizik adsorbsiya molekular kuchlarning o'zaro ta'sir etishiga asoslangan. Xemosorbsiya esa kimyoviy kuchlarning o'zaro ta'sirlanishi orqali yuz beradi. Yutilish jarayonlari qatoriga ion almashinish ham kiradi. Ion almashinish qattiq jism va suyuqlik o'rtasida yuz beradigan murakkab diffuzion jarayon hisoblanadi. Bu jarayonda qattiq jism (ionit) o'zining tarkibidagi ionlarni eritmadagi tegishli ionlar bilan almashtiradi. lonitlarikki xil bo'ladi: 1) kationitlar; 2) anionitlar. Eritma tarkibidan ajratib olinishi lozim bo'lgan ion ionitda yutiladi va so'ngra regeneratsiya yo'li bilan ajratiladi. 1.4. Adsorbentlarning turlari va ulaming xossalari Sanoat miqyosida ishlatiladigan adsorbentlar quyidagi talablarga javob berishlari kerak: 1) tanlovchanlik-aralashma tarkibidagi tegishli komponentni yutib olish v a boshqa komponentlarga esa ta'sir qilmaslik; 2) maksimal adsorbsion hajm yoki faollik-adsorbentning massa yoki hajm birligida yutilgan adsorbtivning miqdori; 3) adsorbentni regeneratsiya qilish paytida yutilgan moddaning to'la ajralib chiqishi; 4)adsorbent donalarining kerakli mustahkamlikka ega bo'lishhgi (donalarning buzilib ketishi jarayonning gidrodinamik holatini yomonlashtiradi); 5) yutilayotgan moddalarga nisbatan kimyoviy inertlikka ega bo'lishlik; 6)narxi arzon bo'lishi. Adsorbentningtanlovchanligivauningadsorbsionhajmiadsorbentvaadsorbtivningtabiati gavamolekulalarningtuzilishigabog'liqbo'ladi. Bundaadsorbentningsolishtirmayuzasi (massayokihajmbirligidagiadsorbentningyuzasi) vaadsorbentg'ovaklariningo'lchamlarimuhimahamiyatigaega. Buikkalakattalikbirbirlaribilanuzviybog'langan. G'ovaklarningo'lchamlariqanchalikkichikbo'lsa, adsorbentningsolishtirmayuzasishunchalikkatta' bo'ladi. Buholatadsorbentfaolliginikuchaytiradi. Adsorbentningfaolligiadsorbsiyajarayoniningshart-sharoitlari(temperatura, bosim, adsorbtivningmuhitdagikonsentratsiyasi)gahambog'liqbo'ladi. Temperaturaningkamayishi, bosimningko'payishi (gazvabug'laruchun) vaaralashmadagikeraklikomponentkonsentratsiyasiningortishibilanadsorbentningfaolligik uchayadi. Adsorbentlarzarrachaichidagikapillarkanallarningkattaligigaqarabshartliravishdamakr o (r>107m), oraliq





Download 0.75 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling