Alishyer navoiy nomidagi samarqand davlat univyersityeti


Download 8.06 Mb.
Pdf ko'rish
bet70/81
Sana14.02.2017
Hajmi8.06 Mb.
1   ...   66   67   68   69   70   71   72   73   ...   81

 

Amaliy mashg’ulotlar 

16-mavzu 

O’zbekiston va jahon hamjamiyati 

16.1. Amaliy mashg’ulotlar texnologiyasi 

Mashg’ulot vaqti 2 soat 

 

Mashg’ulot shakli 

Kirish-axborotli amaliy mashg’ulot 



 

Ma’ruza rejasi 

1. O’zbekiston Respublikasining tinchliksevar tashqi 

siyosati asoslarining yaratilishi, uning tamoyillari 

2. O’zbekiston va MDH 

3. O’zbekistonning Markaziy Osiyo mintaqasidagi 

qardosh davlatlar bilan ko’p tomonlama va 

ikkitomonlama hamkorlik aloqalari 

4. O’zbekistonning jahon hamjamiyatiga qo’shilishi va 

uning xalqaro nufuzining ortib borishi 

O’quv  mashg’ulotining maqsadi: O’zbekiston va jahon hamjamiyati

 to’g’risidagi

 bilimlarni chuqurlashtirish va 

mustahkamlash 



 

469 


                                                                                                                                                                                        

Pedagogik vazifalar: 

1.  O’zbekiston  Respublikasining  tinchliksevar  tashqi 

siyosati asoslarining yaratilishi, uning tamoyillari 

2. O’zbekiston va MDH 

3.  O’zbekistonning  Markaziy  Osiyo  mintaqasidagi 

qardosh 


davlatlar 

bilan 


ko’p 

tomonlama 

va 

ikkitomonlama hamkorlik aloqalari 



4.  O’zbekistonning  jahon  hamjamiyatiga  qo’shilishi  va 

uning xalqaro nufuzining ortib borishi 



O’quv faoliyati natijalari: 

1.  O’zbekiston  Respublikasining  tinchliksevar  tashqi 

siyosati asoslarining yaratilishi, uning tamoyillari 

2. O’zbekiston va MDH 

3.  O’zbekistonning  Markaziy  Osiyo  mintaqasidagi 

qardosh 


davlatlar 

bilan 


ko’p 

tomonlama 

va 

ikkitomonlama hamkorlik aloqalari 



4.  O’zbekistonning  jahon  hamjamiyatiga  qo’shilishi  va 

uning xalqaro nufuzining ortib borishi 



   Ta’lim berish usullari 

Ko’rgazmali  qurollar,  yangi  innavasion  texnologiya 

usullari  savol-javob, tushuntirish 

   Ta’lim berish vositalari 

O’quv qo’llanma, slaydlar, jadvallar 



   Ta’lim berish sharoiti 

Texnik  vositalardan  foydalanishga  va  guruhlarda 

ishlashga mo’ljallangan auditoriya 

   Monitoring va baholash 

Og’zaki nazorat, savol-javob, tarqatma  materiallar  



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

«O’zbekiston va jahon hamjamiyati » mavzusi bo’yicha amaliy mashg’ulotining texnologik xaritasi 



 

Ish bosqichlari 

va vaqti 

Faoliyat mazmuni 

Ta’lim beruvchi 

Ta’lim oluvchilar 

Tayyorlov 

bosqichi 

Mavzuni  aniqlaydi,  ta’limiy  maqsadni  belgilaydi  va 

kutilayotgan natijalarni shakllantiradi. 

Mavzu bo’yicha tayanch konspektlar ishlab chiqadi. 

Belgilangan 

ta’limiy 

maqsadlarga 

erishishini 

ta’minlovchi o’quv topshiriqlarini ishlab chiqadi. 

Kichik guruhlarda samarali faoliyatni ta’minlash uchun 

yozma yo’riqnomalani tayyorlaydi.  

Ekspert 


guruhlar 

faoliyat 

natijalarini 

baholash 

mezonlarini ishlab chiqadi.  

  


 

470 


                                                                                                                                                                                        

1. O’quv 

mashg’ulotiga 

kirish bosqichi 

1.1. 

Mashg’ulot 



mavzusi, 

uning 


maqsadi 

va 


kutilayotgan natijalarini va dolzarbligni asoslaydi. 

1.2.  Mavzu  bo’yicha  asosiy  tushunchalarga  ta’rif 

berishni  taklif  qiladi  va  shu  asosda  tezkor  so’rov 

o’tkazib talabalar bilimlarini faollashtiradi  

1.3.  faoliyat  kichik  guruhlarda  o’quv  topshiriqlarini 

bajarish orqali amalga oshirilishini e’lon qiladi  

1.4.  Qo’shimcha  ma’lumotlar  aks  etgan  tayanch 

konspektlarni tarqatadi. 

1.5.  Ekspert  guruhlar  jamiyati  natijalarini  baholash 

mezonlarini e’lon qiladi. 

Tinglaydilar. Savolni muhokama 

qilib ularga javob beradi 

2. Asosiy bosqich  

(60 daqiqa) 

2.1.  Talabalarni  to’rtta  kichik  guruhga  bo’ladi. 

Mashg’ulotning  o’tkazilish  tartibini  yana  eslatadi. 

O’quv  mashg’ulti  «O’zi  o’rganib,  o’zgacha  o’rgatish», 

–  ya’ni  hamkorlikda  o’rganish  prinsipi  asosida 

o’tkazilishini aytadi  

2.2. Guruhlarga ekspert varaqlarini shu bilan birga, har 

bir  talabaga  geometrik  shakl  tarqatadi  va  faoliyatlarini 

tashkil qiladi. (geometrik shakllarni vaqtincha bir joyga 

qo’yishlarini  vaqti  kelganda  ulardan  foydalanishlarini 

aytadi)  

Guruhlarda shuni tashkil qiladi (matnini o’rganib, 

muhokama qilishga 15 daqiqa beradi) 

2.3.  Doira  shaklini  olgan  talabalar.  1-stol:  uchburchak 

shaklini  olganlar  2-stol  va  to’rtburchak  olganlar  3-stol 

atrofiga  o’tirishlarini  aytadi.  Har  xil  guruhlardan 

to’plangan  talabalar  o’z  savollarini  boshqa  talabalarga 

yoritishini  o’zaro  o’rgatish  jarayoni  boshlanadi  (15 

daqiqa) 


2.4.  Talabalarni  o’zlarini  dastlabki  joylariga  stol 

atrofiga kelib o’tirishlarini aytadi. 

2.5.  Taqdimot  boshlanishin  e’lon  qiladi.  Har  bir 

guruhdan  3  nafardan  talaba  chiqib,  faoliyat  natijalarini 

taqdim  qilishlarini  aytadi.  Taqdimot  uchun  har  bir 

guruhga  8  daqiqadan  vaqt  ajratadi.  Yo’naltiruvchi, 

mislahatchi 

sifatida 

ishtirok 

etadi. 


Javoblarni 

aniqlashtiradi,  to’ldiradi,  izoh  beradi  va  tuzatishlar 

kiritadi. 

2.6.  Har  bir  guruh  taqdimoti  oxirida  ekspert  savollari 

bo’yicha xulosalar qiladi. 

Kichik guruhlarga bo’linadilar 

 

Topshiriq bo’yicha faoliyat 



boshlaydilar. Matnlarini o’qib, 

savollarga javob topadi. Ma’lumotni 

muhokama qilib, fikr almashib, 

sistemalashtiradi. Format qog’oziga 

sxema tarzida tushiradi, taqdimot 

uchun materiallar tayyorlaydilar. 

3. Yakuniy 

bosqich 


(15 daqiqa) 

3.1. Mavzu yuzasidan umumiy xulosalar qiladi 

3.2. O’quv mashg’uloti natijalarini sharhlaydi, guruhlar 

faoliyati bahosini e’lon qiladi 

3.2.  Mustaqil  ishlash  uchun  vazifa  beradi:  amaliy 

mashg’ulotga  tayyorlanib  kelish;    nazorat  savollariga 

og’zaki javob berish  

Tinglaydilar 



16- Mavzu O’zbekiston va Jahon Hamjamiyati 

Ryeja: 

1.  O’zbekiston Respublikasining    tinchliksevair    tashqi    siyosati asoslarining yaratilishi. uning 

tamoyillari. 

2.  O'zbekiston va MDH.  

3.  O' zbekislonning    Markaziy    Osiyo    mintaqasidagi     qardosh davlatlar   bilan    ko'p   

tomonlama   va   ikkitomonlama   hamkorlik aloqalari 



 

471 


                                                                                                                                                                                        

4     O’zbekistonnig    jahon    hamjamiyatiga    qo'shilishi    va   uning xaiqaio nufuzining ortib 

borishi. 

  Asosiy adabiyotlar: 

1.  O’zbyekiston Ryespublikasi: mustaqil davlatning bunyod bo’lishi. T., «O’zbyekiston», 1992, 8-

byet. 


2.  Karimov  I.A.  O’zbyekistonning  o’z  istiqlol  va  taraqqiyot  yo’li.  T.,  «O’zbyekiston»,  1992.  9-

byet. 


3.  Karimov  I.A.  BMT  va  Bosh  Assamblyeyasining  48-syessiyasidagi  ma’ruza,  1993  yil,  28 

syentyabr’. Asarlar, II jild, T., «O’zbyekiston», 47-58 byetlar. 

4.  Karimov I.A. O’zbyekiston XXI asr bo’sag’asida.... 296-324 byetlar. 

5.  Karimov I. A. BMT Bosh Assambleyasining 48-sessiyasidagi ma'ruza.   1993 yil, 28-sentyabr. 

Asarlar. 2-jild. T., «O'zbekiston», 47-58 b. 

6.  Karimov I.A. O’zbekiston  yo’li - jahon hamjamiyatiga qo’shilish yolidid. – asarlar T: 5, 59-69 

b. 

7.  Karimov I.A. Shanxay hamkorlik tashkiloti sammitidagi yutuq. Asarlar, T.,  11. 274-280 betlar. 



8.  Karimov I. A Mintaqada xavfsizlik va barqarorlik yo’lida. Asarlar, T.13, 439-445 b. 

9.  Karimov  I.A. “Yuksak ma’naviyat - engilmas kuch” T:Ma’naviyat, 2008 y. 

10. Axmedov  E,  Saidaminova  Z  O’zbekiston  Respublikasi:  qisqacha  ma’lumotnoma.  – 

T.,O’zbekiston, 1996 y. 

11. Levitin L.. Karlayl D.S. Islom Karimov - yangi O'zbekiston Prezidenti. T., 1996. 

12. Usmonov  Q,  Sodiqov  M  va  b  O’zbekiston  qaramlik  va  mustaqillik  yillarida.  –  T,.O’qituvchi, 

1996 y. 

13. O'zbekistonning   vangi  tarixi.   3-kitob.  Mustaqil  O'zbekiston  t arix i.  T.,  «Sharq», 2000y, 

496-552 b. 

14. O’zbekiston tarixi (R. Murtozaeva va boshqalar). – T., 2003 614-640 b 

15. Q.Usmonov, M.Sodiqov va boshqalar “O’zbekiston tarixi”. T., “Iqtisod moliya”, 2006y. 

  Qo’shimcha adabiyotlar: 

1.  Usmonov  K,,  Sodikov  M.  va  b.  O’zbyekiston  qaramlik  va  mustaqillik  yillarida,  T., 

«O’qituvchi», 1996 y. 

2.  Vatan tuyg’usi. – T., O’zbekiston, 1996 y 

3.  G’ulomov S, Salimov O, Usmonov Q, G’aniyev D. Asrlarga teng yillar. –T., 2001 y. 

4.  history.uzsci.net – Tarix institute “O’zbekiston tarixi” jurnali. 

  Darsning  o`quv  va  tarbiyaviy  maqsadi:  Talabalarga  O’zbyekiston  tarixi  fanining  tadqiqot 

ob’yekti,  pryedmyeti  va    vazifalari  borasida  tushuncha  byerish,  shuningdyek  turli  davrlarda 

tadqiqotchilar  tomonidan  mavzuga  byerilgan  ta’riflarni  talabalarga  tushuntirish,  mavzuni 

syerqirra mavzu ekanligidan talabalarni boxabar etish. 



  Dars  o`tish  vositalari:  (Doska,  plakat,  fan  yuzasidan  manba  va  adabiyotlar,  tarixiy 

ma’lumotlar,  mavzu  yuzasidan  har  xil  tyestlar,  kompyutyer,  jahon  siyosiy  xaritasi,  izohli 

lug`atlar) 

  Dars  o`tish  usullari:  Takrorlash,  suhbat  va  savol-javob  (mavzuni  o`zlashtirishni 

mustahkamlash),  jonli  muloqot  o`tkazish,  erkin  fikrlash  va  so`zlashga  o`rgangan  holda  fikr 

mulohazalarini  bayon  qildirish,  buning  uchun  har  bir  talabaga  o`tilgan  mavzular,  tayanch 

iboralardan  savol  tashlanadi.  O`qituvchi  va  talabalar  o`rtasida  byerilgan  savollarni  tahlil  etish. 

Tarqatma  tyestlar  asosida  talabaning  mavzuni  qay  darajada  o`zlashtirganligini  aniqlash. 

Talabalarni  voqyealarni  tahlil  etishga  o`rgatish.  Xarita  bilan  ishlashni  talabalarga  o`rgatish. 

Iboralarni izohlash va unga tahlil byerish. 

  Darsning xrono kartasi – 80 minut.  

  O’qituvchi dars davomida quyidagi ishlarni bajaradi: 

  Tashkiliy qism: xonaning tayyorgarligi, jihozlanishi, sanitariya holati-2 minut 

  Talabalarning davomati – 3 minut 

  Hafta davomida bo`lgan yangiliklar-5 minut 

  Talabalar bilim darajasini aniqlash (o’tilgan mavzu bo’yicha)-50 minut 

  Sinov savollar namunasi  (savol-javob triqasida)– 10 minut 


 

472 


                                                                                                                                                                                        

  Dars yuzasidan talabalarni zarur adabiyotlar bilan tanishtirish-5 minut 

  Uyga vazifa byerish – 5 minut 

 

1-masala: 

 Talaba birinchi savolni yoritishda O’zbyekiston o’z mustaqilligini qo’lga kiritgandan so’ng 

uning olib borayotgan tinchliksyevar tashqi siyosati asoslari va uning tamoyillariga qaratish lozim. 

Bu  masalani  yoritishda  O’zbyekiston  Ryespublikasi  Pryezidyenti  I.Karimovning  «O’zbyekiston 

XXI-acp  bo’sag’asida:  xavfsizlikka  tahdid,  barqarorlik  shartlari  va  taraqqiyot  kafolatlari»  (T: 

O’zbyekiston,  1997  y),  «O’zbyekiston  XXI-asrga  intilmoqda»,  «O’zbyekistonning  o’z  istiqlol  va 

taraqqiyot  yo’li»  (T:  O’zbyekiston,  1992  y)  kabi  bir  qancha  asarlaridan  foydalansa  maqsadga 

muvofiq bo’ladi. 

Bizga  ma’lumki  mustaqil  taraqqiyot  yo’liga  kirgan  barcha  mamlakatlar  o’z  rivojlanish 

yo’lini o’zlari tanlab oladilar va jahon hamjamiyatiga qo’shilish orqali o’z taqdirini byelgilaydilar. 

SHuning  uchun  ham  O’zbyekiston  mustaqil  davlat  maqomiga  ega  bo’lishi  bilanoq  jahon 

hamjamiyatiga  qo’shilish  yo’lini  tutdi.  Bu  davrni  yoritishdan  oldin,  talaba  XX1-acp  arafasidagi 

ijtimoiy-siyosiy jarayon va xalqaro vaziyatga qisqagina nazar tashlash lozim. 

XXI-asr bo’sag’asida dunyo ijtimoiy-siyosiy jarayonlari tubdan o’zgardi, inson va insoniyat, 

odam  va  olam  taqdiriga  daxldorlik  hissi  tobora  kuchaydi.  Gyeografik  -  siyosiy  o’rin  jihatdan 

O’zbyekiston  Markaziy  Osiyoning  qoq  o’rtasida  joylashganligi  ayni  ana  shu  mintaqada 

barqarorlikni  ta’minlash,  o’zaro  hamkorlik  va  birodarlikni  chuqurlashtirish  uchun  tayanch  nuqta 

bo’lib xizmat qildi. 

O’zbyekiston  Pryezidyenti  Islom  Karimov  dunyo  muammolarini  hal  qilishning  eng 

insonparvar, eng adolatparvar tamoyillarini o’rtaga tashlar ekan, u mintaqaviy mojarolar va qo’shni 

mamlakatlarni  o’zaro  kyelishmovchilik  muammolaridan  tortib,  butun  yer  shari  va  insoniyat 

taqdiriga  daxldor  bo’lgan  juda  ulkan  masalalarni  o’rtaga  tashlamoqda.  Bu  ayniqsa,  xalqaro 

tyerrorizm  va  narkobiznyes,  diniy  aqidaparastlik  va  ekstryemizm  bilan  bog’liq  bo’lgan 

muammolardir.  Ayni  ana  shu  muammolar  bugun  dunyo  ahliga  tahdid  solayotgan  eng  og’ir  fojia 

ekanligini,  u  bilan  murosa  qilib  bo’lmasligini,  bu  illatlarni  barbod  qilishda  juda  katta  qat’iyat, 

siyosiy iroda va ichki qudrat kyerakligini O’zbyekiston o’z timsolida ko’rsatdi. 

O’zbyekistonning  milliy  mustaqilligini  qo’lga  kiritib  suvyeryen  davlat  sifatida  rivojlanish 

yo’liga  o’tib,  mustaqil  qadam  tashlashi,  uning  uzoq  yillar  davomida  tashqi  dunyodan  ajralib 

kyelganligiga  barham  byerdi  va  mustaqil  tashqi  siyosat  yuritib,  jahon  hamjamiyatiga  qo’shilishi 

uchun kyeng imkoniyat va shart-sharoitlar yaratdi. 

Mamlakat  tashqi  siyosatiga  doir  bunday  qoidalar  Pryezidyent  I.Karimovning  nutq,  maqola 

va risolalarida yanada oydinlashtirildi. I.A.Karimovning «O’zbyekistonni o’z istiqlol va taraqqiyot 

yo’li»  asari  bu  borada  muhim  manba  bo’lib,  bu  risola  5  qismdan  iborat.  Unda  O’zbyekiston 

Ryespublikasining  ichki  va  tashqi  siyosatdagi  konsepsiyasi  uning  qoidalari  bayon  qilingan. 

«O’zbyekistonning  milliy  manfaatlariga  mos  kyeladigan,  ko’p  tomonlama  faol  tashqi  siyosatni 

amalga  oshirish  -  davlatimizning  mustaqilligini  mustahkamlash,  iqtisodiy  qiyinchiliklarni  bartaraf 

etish  va  xalq  turmushini  yaxshilashning  zarur  sharti  va  g’oyat  muhim  vositasidir»

i

  -  dyeb  alohida 



uqtirgan edi yurtboshimiz. 

O’zbyekiston Ryespublikasi Pryezidyenti I.A.Karimovning yuqorida tilga olingan risolasida 

O’zbyekiston tashqi siyosatining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat ekanligi aytib o’tilgan: 

Birinchidan: O’zining milliy davlat manfaatlari ustun bo’lgan holda o’zaro manfaatlarini har 

tomonlama  hisobga  olish.  Bizning  mustaqil  davlatimiz  biron-bir  buyuk  davlatning  ta’sir  doirasiga 

tushib qolish niyatida emas. O’zbyekiston yana kimgadir bo’ysunish uchun mustaqil bo’lgani yo’q. 

Ikkinchidan:  Ryespublika  odamlar  va  davlatlar  o’rtasidagi  o’zaro  munosabatlarda 

umumbashariy  qadriyatlarni  ustun  qo’yib,  xalqaro  maydonda  tinchlik  va  xavfsizlikni 

mustahkamlash  uchun,  mojarolarni  tinch  yo’l  bilan  hal  etish  uchun  kurashadi.  O’zbyekiston 

yadrosiz mintaqa bo’lib qoladi, tajovuzkor harbiy bloklar va uyushmalarga kirish niyati yo’q. 

Inson  huquqlari to’g’risidagi,  hujum qilmaslik  haqidagi  nizomi  masalalarini  hal etishda kuch 

ishlatishdan  va  kuch  ishlatish  bilan  tahdid  qilishdan  voz  kyechish  to’g’risidagi  xalqaro  hujjatlarni 

tan oladi, ularga rioya qiladi. 


 

473 


                                                                                                                                                                                        

Uchinchidan:  Ryespublikaning  tashqi  siyosati  tyeng  huquqlilik  va  o’zaro  manfaatdorlik, 

boshqa  mamlakatlarni  ichki  ishlarga  aralashmaslik  qoidalari  asosida  quriladi.  Mustaqil  Davlatlar 

hamdustligida  butun tashqi siyosatda ham bizning shiorimiz — tyenglar orasida tyeng bo’lish. 

To’rtinchidan: Mafkuraviy qarashlardan qat’iy nazar tashqi siyosatda ochiq-oydinlik prinsipini 

ro’yobga  chiqarishga  va  barcha  tinchliksyevar  davlatlar  bilan  kyeng  tashqi  aloqalarni  o’rnatishga 

intiladi. 

Byeshinchidan:  O’zining  milliy  huquqiy  tizimini  vujudga  kyeltirayotgan  yosh  mustaqil 

O’zbyekiston  ichki  milliy  qonuniyatlarida  xalqaro  huquq  normalarining  ustuvorligini  tan  oladi. 

Bizning  mustaqil  davlatimiz  o’z  qiyofasini  yo’qotmay,  jahon  hamjamiyatiga  kirar  ekan,  xalqaro 

talablarga rioya qilishga tayyordir. 

Oltinchidan: O’zbyekiston to’la  ishonch prinsiplari asosida  ham  ikki tomonlama  ham ko’p 

tomonlama  tashqi  aloqalarni  o’rnatish  va  rivojlantirish,  xalkaro  aloqalarni  chuqurlashtirish  uchun 

harakat qiladi

i



Hukumatimiz  o’zining  tashqi  siyosatida  mana  shu  ko’rsatmalarga  amal  qilib  kyeldi. 



O’zbyekistonning  tashqi  siyosat  borasida  tutgan  yo’li  davlatimiz  biron  bir  buyuk  davlat  ta’sir 

doirasiga tushib qolmasligi, xalqaro maydonda tinchlik va xavfsizlikni ta’minlash, mojarolarni tinch 

yo’l bilan hal etish, boshqa mamlakatlarning ichki ishlariga aralashmaslik mafkuraviy qarashlardan 

qat’iy  nazar  tashqi  siyosatda  ochiq-oydinlik  tamoyilini  ro’yobga  chiqarish,  xalkaro  tashkilotlar 

doirasida hamkorlikni chuqurlashtirish hamda xalqaro huquqning umume’tirof etilgan qoidalari va 

myezonlariga asoslanadi. 

2.  Ushbu  mavzuning  2-savolida  talaba  Mustaqil  O’zbyekistonning  Jahon  hamjamiyatiga 

qo’shilishi  uning  asosiy  shart-sharoitlari  ya’ni  uning  gyeografik  siyosiy  jihatdan  qulay  mintaqada 

joylashganligi  va  xalqaro  nufuzining  ortib  borishiga  e’tiborini  qaratish  lozim.  Bu  avvalambor 

quyidagilarda o’z ifodasini topadi: 

Birinchidan, O’zbyekiston gyeografik — siyosiy jihatdan ancha murakkab va shu bilan birga 

qulay ahvolda, ya’ni u Markaziy Osiyo mintaqasining transport, boy hamda mustaqil enyergyetika 

omillari markazida joylashgan. 

Ikkinchidan,  O’zbyekiston  aholi  soni,  ilmiy-tyexnikaviy  va  boshqa  imkoniyatlari  jihatdan 

mintaqadagi qo’shnilardan ma’lum darajada ustun turadi. 

Uchinchidan, O’zbyekiston qulay tabiiy -  iqlim  sharoitiga ega.  Bizda qadimiy dyehqonchilik 

madaniyati  va  boy  minyeral -  xom ashyo ryesurslari bor. Ryespublika oziq-ovqat bilan o’zini-o’zi 

ta’minlashga,  tyexnika  ekinlarining  eng  qimmatli  turlarini,  jumladan,  paxta  tolasi  yetishtirish  va 

eksport  qilishga  imkoniyati  katta.  SHuningdyek,  jahon  bozoriga  yuqori  sifatli,  ekologik  jihatdan 

sof,  raqobatga  bardoshli  myeva-sabzavot  mahsulotlarini  ishlab  chiqarishga  hamda  ularni  qayta 

ishlangan holda yetkazib byerishga qodir. 

To’rtinchidan,  davlatimiz  nafaqat  o’zini-o’zi  ta’minlaydigan,  balki  chyetga  chiqaradigan 

nyeft’  mahsulotlari,  gaz  va  umuman,  iqtisodiyotning  asosi  bo’lgan  muhim  tarmoqlarga  ega. 

O’zbyekistonda  sanoatning  eng  zamonaviy  tarmoqlari,  masalan,  mikroradio  elyektronika  kabi 

murakkab sohani rivojlantirish imkoni bor. 

Byeshinchidan,  O’zbyekistonning  insoniyat  svilizasiyasida  salmoqli  o’rni  bor.  YUrtimiz 

ma’naviy  myerosga  boy.  U  oldindan  nafaqat  mintaqada,  balki  dunyoda  ham  turli  ma’naviy  va 

siyosiy  jarayonlarga  kuchli  ta’sir  o’tkazib  kyelgan.  SHu  jihatlarni  hisobga  olsak,  O’zbyekiston 

o’zining  barcha  ko’rsatkichlari  bo’yicha  jahondagi  madaniy,  ilmiy,  tyexnologiya  va  iqtisodiy 

yuksaklikka  erishib,  byemalol  Markaziy  Osiyoda  intyegrasiya  markaziga  aylanishi  mumkin. 

Albatta,  bu  yo’lda  qator  qiyinchiliklar  ham  mavjud.  Bular  quyidagilar:  Birinchidan,  agar 

gyeografik-stratyegik  tarafdan  olib  qarasak,  Markaziy  Osiyoda  kommunikasiyalar  nomaqbul  rivoj 

topgani  va  uning  tarmoqlari  ancha  buzilganligini  ko’ramiz.  Ikkinchidan,  Markaziy  Osiyoda  suv 

ryesurslari  chyeklangan  va  Orol  dyengizi  bilan  bog’liq  ekologik  falokat  ta’siri  syeziladi. 

Uchinchidan, mintaqada xavfsizlik tizimi alohida e’tiborni taqozo etadi. 

Bu  yerda  atrofdagi  kuchli  davlatlar  va  siyosiy  kuchlar  markazlarining  bir-biriga  mos 

kyelmaydigan  ta’sir  etish  istaklari  borligini  ham  hisobga  olmasdan  bo’lmaydi.  To’rtinchidan, 

musulmon  dunyosidagi  ba’zi  mamlakatlarning  bir-biriga  mos  kyelmaydigan  manfaatlari  ham  ayni 

bizning xotirjam bo’lishimizga yo’l byermaydi. 


 

474 


                                                                                                                                                                                        

Qolavyersa,  atrofimizda  turli  etnik,  iqtisodiy  ijtimoiy  va  boshqa  muammolar  ichida  qolgan 

«uchinchi  dunyo»  davlatlari  ham  mavjud.  Jumladan,  byeqarorlik  va  xavf-xatarning  bugungi 

kundagi o’chog’i - Afg’oniston bilan Tojikiston davlatlari ham shu mintaqada. 

Amaliy  mashg’ulotning  shu  joyda  talaba  2001  yil  11  syentyabrdagi  AQSHda  bo’lib  o’tgan 

tyerrorchilik  va  bu  voqyeaga  O’zbyekiston  hukumati  va  xalqning  munosabati  AQSH  — 

Afg’oniston munosabatlarining kyeskinlashuvi natijasida tyerrorizmga qarshi harbiy xarakatlarning 

yuzaga  kyelishi  va  bu  urush  AQSH  tomonidan  Afg’on  xalqiga  emas,  balkim  bu  yerda  o’rnashib 

olgan tyerroristlarga qarshi ekanligini va bu urushga O’zbyekistonning munosabati va bu urushdan 

so’ng  AQSH  -  O’zbyekiston  munosabatlarida  qanday  o’zgarishlar  sodir  bo’lganini  yoritib  byersa 

maqsadga muvofiq bo’ladi. 

O’zbyekiston  Ryespublikasi  mustaqillikka  erishgach  ko’p  o’tmay  1992  yil  2  martda 

jahonning eng nufuzli xalqaro tashkiloti bo’lmish BMTga tyeng huquqli a’zo etib qabul qilindi va 

O’zbyekistonning  milliy  bayrogi  BMT  Bosh  Assamblyeyasining  N’yu-Yorkdagi  binosi  oldida 

hilpiray boshladi 

Bu nufuzli tashkilot 1945  yil 24 oktyabrda tashkil topgan. Uning nizomi  loyihasi  AQSHning 

Dumbarton-Okyey  shahrida  bo’lib  o’tgan  anjumanda  ishlab  chiqilgan.  Bu  loyiha  Angliya,  SSSR, 

AQSH, Xitoy vakillari tomonidan ishlab chiqilgan. BMTning asosiy organlari: Bosh Assamblyeya, 

Xavfsizlik  Kyengashi,  Iqtisodiy  va  Ijtimoiy  Kyengash,  Vasiylik  bo’yicha  Kyengash,  Xalqaro  Sud 

va Syekryetariyatdan iborat. 

Bu  tashkilotning  xavfsizlik  kyengashiga  15  davlat  a’zo,  AQSH,  Angliya,  Fransiya,  Rossiya, 

Xitoy doimiy a’zolaridir. 

BMTning eng nufuzli organi Bosh Assamblyeyasi bo’lib uning syessiyasi hap yili syentyabr 

oyining  3-syeshanbasida  chaqiriladi.  Unda  dunyoda  tinchlik  va  xavfsizlikni  ta’minlash,  nizolarini 

tinch yo’l bilan bartaraf qilish, davlatlararo siyosiy munosabatlar, madaniy va ijtimoiy masalalar va 

tashkiliy masalalar ko’rib chiqiladi. 

BMTning  Bosh  Kotibi  5  yil  muddatga  xavfsizlik  kyengashi  tomonidan  tavsiya  qilinadi  va 

Bosh Assamblyeyaning yopiq yig’ilishida yashirin ovoz byerish yo’li bilan saylanadi. 

BMTning  O’zbyekistondagi  vakolatxonasi  1993  yil  fyevralda  ishga  tushdi  va  bu  tashkilot 

bilan  turli  xil  tadbirlar  o’tkazildi.  Mamlakatimiz  Pryezidyenti  1993  yil  28  syentyabrida  BMTning 

navbatdagi  48-syessiyasida  nutq  so’zlab  bu  tashkilotning  faoliyatiga  yuqori  baho  byerib  shunday 

dyedi: 


BMT  -  barcha  davlatlarning,  mintaqalarning,  Butun  Jahon  hamjamiyatining  eng  muhim 

muammolarini  muhokama  qilish  va  yechish  uchun  tuzilgan  noyob  tashkilotdir.    BMT  -  bu 

xalqlarning  tinch  totuv  yashashga  bo’lgan  ezgu  ifodasining  buyuk  ramzi,  insoniyat  ma’naviy 

taraqqiyotining nishonasidir. 

O’zbyekiston kyeyingi yillarda ko’plab xalqaro nufuzli tashkilotlarga: Jahon Pochta Ittifoqiga, 

Jahon Sog’liqni Saqlash tashkilotiga, Xalqaro Elyektr Uyushmasiga, Xalqaro Myehnat tashkilotiga, 

Yevropa Qayta tiklash va taraqqiyot Bankiga, xullas o’nlab shunday tashkilotlarga a’zo. 

BMTning  ta’lim,  fan  va  madaniyat  bilan  shug’ullanuvchi  Xalqaro  tashkiloti  YUNYeSKO 

bilan  O’zbyekistonning  hamkorligi  tobora  mustahkamlanib  bormoqda  va  katta  samaralar 

byerayapti.  Bu  tashkilot  1946  yilda  tashkil  topgan  bo’lib  unga  187  davlat  a’zo,  o’z  faoliyatida 

dunyoda  har  yili  150-200  tadan  yirik  tadbirlarni  o’tkazib  kyelmoqda.  Kyeyingi  yillarda 

O’zbyekiston  YUNYeSKO  yordamida  ko’plab  tadbirlar:  Hududimizda  yashagan  va  dunyoga 

mashhur  buyuk  allomalarni  tug’ilgan  kunlari,  ko’hna  shaharlarning  yubilyeylari  buyuk  davlat 

arboblari  va  sarkardalarning  tug’ilgan  kunlari  kyeng  nishonlanmoqda.  Bu  joyda  talaba  misollar 

tariqasida ushbu tadbirlarni o’tkazilishini aytib o’tish lozim. 

YUNYeSKO  bilan  O’zbyekiston  o’rtasida  hamkorlikning  rivojlana  borishi  va  bu  masalada 

yurtimizning  qo’shgan  hissasi  uchun  1996  yil  O’zbyekiston  Ryespublikasi  YUNYeSKOning 

«Do’stlik Ordyeni» bilan mukofotlandi. 

1995  yil  iyul’  oyida  O’zbyekiston  Ryespublikasi  NATOning  «Tinchlik  yo’lida  hamkorlik» 

dasturiga  qo’shildi.  Bu  dastur  o’z  mustaqilligimizni  mustahkamlash,  hozirgi  zamon  harbiy 

tyexnikaviy  yutuqlaridan  baxramand  bo’lish,  harbiy  kadrlar  tayyorlashda  imkoniyatlarimizni 

kyengaytirish ishlarida katta yordam byeradi. 



 

475 


                                                                                                                                                                                        

2-masala: 

Talaba  ushbu  savolni  yozishda  mustaqil  O’zbyekistonni  Jahoninng  ko’plab  rivojlangan 

mamlakatlari bilan iqtisodiy, siyosiy va ma’naviy aloqalariga to’xtalib o’tishi lozim. 

Mustaqil O’zbyekiston Davlat rahbari o’zining birinchi rasmiy davlat tashrifini 1991 yil 16-19 

dyekabr  kunlari  Turkiya  davlatidan  boshladi.  CHunki  xorijiy  mamlakatlar  ichida  O’zbyekiston 

mustaqilligining  ilk  bor  shu  davlat  tan  olgan  edi.  Ikki  davlat  o’rtasida  ko’plab  bitimlar  tuzildi. 

Turkiya  1-bo’lib  O’zbyekiston  iqtisodiyotini  rivojlantirish  uchun  1,5  mlrd.  AQSH  dollari  hajmida 

kryedit byerdi. Hozir Turkiyaning 200 yaqin firmalari «AYSYeL», «Kuch Xolding», Samarqandda 

avtobuslar ishlab chiqariladigan qo’shma korxonalar ishlab turibdi. 

O’zbyekistonning Pokiston Islom Ryespublikasi bilan hamkorligi 1992 yildan boshlab yo’lga 

qo’yildi.  Mamlakatimizda  Pokiston  sarmayadorlari  ishtirokida  120  ta  qo’shma  korxona  tuzilgan. 

Ulardan  «Tabani»,  «Myerkuriy»,  «Myetro», «Lakson»,  «Tarakka»  va  boshqalarni  misol tariqasida 

kyeltirish mumkin. 

O’zbyekiston  1992  yil  28  noyabrda  Pokiston,  Eron  va  Turkiya  tomonidan  tuzilgan  Iqtisodiy 

hamkorlik tashkiloti (EKO)ga a’zo bo’ldi. 

Kyeyingi  yillarda  O’zbyekistonning  AQSH  bilan  hamkorligi  rivojlanmoqda.  1992  yil 

Toshkyent  va  Vashingtonda  elchixonalar  ochildi.  Amyerikalik  sarmoyadorlar  ishtirokida  200  dan 

ziyod o’zbyek-amyerika qo’shma korxonasi tashkil topdi va faoliyat ko’rsatmoqda. Ayniqsa Navoiy 

viloyatida  faoliyat  ko’rsatayotgan  «Zarafshon  -  N’yumont»  qo’shma  korxonasi,  shuningdyek 

«KYeYS»,  «N’yumont  -  Mayning»,  «Mitsu»  kabi  28  ta  kompaniya  va  korporasiyalar  ish  olib 

bormoqda. Toshkyent — N’yu-York o’rtasida byevosita havo yo’li ishga tushdi. 2 davlat o’rtasida 

hamkorlik shartnomasiga binoan kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash yuzasidan «TASIS» yo’li 

bilan e’tiborga loyiq ishlar qilinmoqda. O’zbyekistonlik yosh yigit-qizlar Okyean orti mamlakatida 

o’z bilimlarini oshirmoqda. Hozir AQSHda 200 ga yaqin yoshlar bilim olmoqda. 

O’zbyekiston  tashqi  siyosatida  Ovrupa  davlatlari  bilan  kyeng  qamrovli  hamkorlik  qilish 

ustuvor yo’nalishlardan hisoblanadi. 

Bu  o’rinda  Gyermaniya  Fyedyerativ  Ryespublikasi  alohida  o’rin  egallab  1992  yil  6  martda 

boshlangan  diplomatik  aloqalar  natijasida  Ryespublikamizda  «Doychye-Bank»,  «Myersyedyes-

Byens» va «Simyens» kompaniyalari bilan hamkorlikda e’tiborli ishlar amalga oshirmoqda. Nyemis 

invyestorlarining  ishtirokida  60  ga  yaqin  yirik  korxonalar  O’zbyekistonda  ishlab  turibdi. 

O’zbyekistonda  nyemis  firmalari  25dan  ko’proq  vakolatxonalarini  ochgan  bo’lib,  ular  orasida 

BASF, XEXST, MANNYeSTANG, Daymlyer-Byens firmalari bor. 

O’zbyekiston Ryespublikasi Buyuk Britaniya bilan 1992 yil 18 fyevralda, Fransiya bilan 992 

yil martida, Italiya  bilan 1992 yil 24 martida, Gollandiya bilan 1992 yil 10 iyunda, SHvyeysariya 

bilan 1992 yil 7 mayida, Bolgariya bilan 1992 yil 5 syentyabrida, Pol’sha bilan 1992 yil 19 martida, 

CHyexoslovakiya  bilan 1998  yil 1  yanvarida, CHyexiya  bilan 1994  yil 15 syentyabrda diplomatik 

aloqalarni  yo’lga  qo’yib  o’zaro  tyeng  huquqli  va  mafaatli  aloqalar  olib  bormoqda.  Jumladan, 

Fransiyaning  «Kryedit  Kommyersial  dye  Frans»  Banki,  «Monro»  firmasi  va  boshqalar  samarali 

hamkorlik olib bormoqdalar. 

O’zbyekiston  yurtboshisi  I.A.Karimovning  2000  yilning  20-22  noyabr’  kunlari  Italiyaga 

qilgan  rasmiy  tashrifi  va  ikki  davlat  o’rtasida  tuzilgan  turli  shartnomalar  hamkorlikni 

rivojlantirishda  uni  yangi  pog’onaga  ko’tarishda  muhim  ahamiyat  kasb  etishi  shubhasiz.  Hozirgi 

kunda  O’zbyekistonda  jahonning  80  mamlakatidan  kyelgan  sarmoya  ishtirokida  3200  dan  ortiq 

qo’shma korxonalar  ish  yuritmoqdalar. Ular  xalq  istye’moli  mollari, eksport uchun sifatli tovarlar 

ishlab chiqarib aholiga xizmat qilmoqdalar. O’zbyekiston, Eron, YAqin SHarq mamlakatlari Isroil, 

Misr  va  boshqa  davlatlar  bilan  ham  har  tomonlama  do’stlik,  savdo,  iqtisodiy,  ilm-fan,  madaniy 

hamkorlik aloqalarni yo’lga qo’yib, ularni yil sayin chuqurlashtirib bormoqda.  

1991  yil 21 dyekabrda Ozarbayjon,  Armaniston, Byelorus’, Qozog’iston, Moldava, Rossiya, 

Tojikiston,  Turkmaniston,  O’zbyekiston  va  Ukraina  davlatlari  boshliqlari  Almatida  uchrashib 

Mustaqil Davlatlar Hamdo’stligiga asos soldilar. SHu tariqa MDH tashkil topdi va uning bir qancha 

yig’ilishlari o’tkazildi, ularda ko’plab hujjatlar qabul qilindi. 

Talaba  tomonidan  amaliy  mashgulotning  shu  joyda  O’zbyekistonning  MDH  davlatlari  bilan 

olib borgan hamkorligi, ayniqsa Rossiya Fyedyerasiyasi, Ukraina va Byelorus’ bilan aloqalari ikki 



 

476 


                                                                                                                                                                                        

o’rtadagi shartnomalar yoritib byerilsa maksadga muvofiq bo’ladi. 

4. O’zbyekiston mustaqillikka erishgach Markaziy Osiyo yosh mustaqil davlatlar Qozog’iston, 

Qirg’iziston,  Tojikiston,  Turkmaniston  bilan  hamkorlik,  o’zaro  do’stlik  aloqalari  yanada 

mustahkamlandi. 

Bizga  ma’lumki  asrlar  davomida  birga  yashab  kyelgan  dini  bir,  tarixi  bir,  ikki  tilda 

suzlashuvchi xalqlar Sobik, Ittifok, davrida bo’lib tashlangan edi. 

Qog’ozdagina  suvyeryen,  aslida  esa  markazga  qaram  sho’ro  ryespublikalari  barpo  etildi.  Bu 

soxta  siyosat  tufayli  turmush  tarzi,  ruhiy  va  ma’naviy  qadriyatlari  bir  bo’lgan  xalqlar  bo’lib 

yuborilgan  edi.  Ularning  o’z  tili,  madaniyati  bor.  Ularning  ma’naviy,  ruhiy  va  fikriy  yaqinligi 

hamma narsadan ustun kyelgan. 

SHuning  uchun  ham  Mavlono  Rudakiy:  «Dunyoning  shodligi  yig’ilsa  butun,  Do’stlar 

diydoridan bo’lolmas ustun» dyeb byejiz aytmagan. Markaziy Osiyo davlatlarining 1990 yil 13-15 

avgustda  Toshkyentda  bo’lgan  uchrashuvda  maslahat  kyengashini  tuzish  to’g’risida  bitimni 

imzoladi. 1993  yil  yanvarida Pryezidyent I.A.Karimov tashabbusi  bilan Markaziy Osiyo davlatlari 

rahbarlarining  Toshkyent  uchrashuvi  tashkil  etildi.  Oliy  darajadagi  bu  uchrashuvga  5  davlat 

rahbarlari  qatnashdi  va  Hamdo’stlik  haqidagi  bitimga  imzo  chyekishdi.  SHu  tariqa  jahonda 

«Markaziy Osiyo» dyegan yangi atama paydo bo’ldi.  

1993  yil  mart  oyida  Markaziy  Osiyo  davlatlarining  navbatdagi  uchrashuvi  Kizil  O’rdada 

bo’lib  o’tdi.  Unda  Orolni  qutqarish  Xalqaro  jamg’armasi  tuzilib  uning  pryezidyenti  qilib 

N.Nazarboyev saylandi. Bu uchrashuvda Orol va Orol bo’yidagi ekologik ahvol, uni insonlar hayoti 

uchun nihoyatda xavfli ekanligi va bu muammoni yechish masalalari o’rtaga qo’yildi. 

Kyeyingi  yillarda  O’zbyekiston-Qozog’iston  munosabatlari  yanada  kyengayib  bormoqda. 

Hozirgi  kunda  Qozog’istonda  1  mln.  o’zbyek,  O’zbyekistonda  1  mln.  qozoq  istiqomat  qilmoqda. 

O’zbyekistonda  605  ta  qozoq  maktabi  bo’lib  unda  15000  bola  o’qimoqda.  Toshkyent  davlat 

pyedagogika  univyersityeti,  Sirdaryo,  Jizzax,  Nukus  va  Navoiy  pyedagogika  institutlarida  qozoq 

tilida  o’qish  olib  boriladigan  bo’limlar  ishlay  boshlaydi.  Jizzax  viloyatida  «Kok-tyem»,  «Qozoq 

tyeatr studiyasi» ochildi. O’zbyekistonda 1992 yildan boshlab kozoq tilida «Nurli jol» ryespublika 

gazyetasi nashr qilina boshlandi. 

Mustaqillik  yillarida  O’zbyekistonning  Tojikiston,  Turkmaniston  va  Qirg’iziston  bilan  ham 

o’zaro  munosabatlari  rivojlanmoqda.  Mamlakatimiz  rahbari  juda  ko’plab  jahonning  nufuzli 

tashkilotlarining  minbarlarida  so’zga  chiqib  bizga  qo’shni  bo’lgan  Tojikistondagi  birodarkushlik 

urushini oldini olish va tyerrorizmga qarshi birgalikda kurashish dasturlarini ilgari surdi. 

Lyekin  ba’zi  Yevropa  mamlakatlari  bu  masalaga  panja  orasidan  qaradi.  Natijada 

tyerrorizmning  insoniyat  uchun  nihoyatda  xavfli  ekanligi  AQSHdagi  11  syentyabr  voqyealaridan 

yaqqol  namoyon  bo’ldi.  O’zbyek  xalqi  tyerrorizmning  xavfini  1999  yil  16  fyevralda  Toshkyent 

voqyealaridan  juda  yaxshi  biladi.  AQSHdagi  syentyabr’  voqyealaridan  so’ng  butun  dunyo 

hamjamiyati  Afg’onistonda  uya  qurib  olgan  tyerrorizmning  makoniga  urush  e’lon  qildi.  Bu  urush 

myehnatkash  Afg’on  xalqiga  emas,  qonxo’r,  kallakyesar  tyerroristik  guruhlarga  qaratilgan  edi. 

AQSHning  Afg’onistonga qaratilgan urushini O’zbyekiston rahbariyati qo’llab quvvatladi. Va shu 

bilan  birga  jafokash  Afg’on  xalqiga  o’zining  byeg’araz  yordamini  byerdi.  Tyermizdan  har  kuni 

oziq-ovqat ortgan  mashinalar  insonparvarlik  yordamini  Afg’on  xalqiga  yetkazib  turdi.  Va  nihoyat 

ikki  yarim  oylik  AQSH  Afg’oniston  urushi  to’xtadi.  Afg’on  xalqining  10  yillar  davomida  orzu 

qilgan  tinchlik  ro’yobga  chiqdi.  Endi  Afg’oniston  o’z  taqdirini  o’zi  byelgilamoqda.  Lyekin  20 

yildan  ziyod  davom  etgan  fuqarolar  urushi  uning  iqtisodini  butunlay  izdan  chiqargan  edi. 

O’zbyekiston  raxbariyati  va  halqi  bundan  kyeyin  ham  Afg’on  xalqiga  o’z  yordamini  ayamaydi. 

Afg’onistonda  urushning  to’xtashi  butun  Markaziy  Osiyoda  tinchlikni  qaror topishiga  olib  kyeldi. 

Tojikistonda ham ahvol yaxshilanib iqtisodiy o’sish suratlari ko’rinmoqda. Ko’shning tinch bo’lsa, 

o’zing  tinch  bo’lasan.  Tinchlik  barqaror  bo’lgan  joyda  iqtisodiy  o’sish,  xalq  farovonligi  ko’zga 

tashlanadi.  Pryezidyent  I.Karimov  tomonidan  1995  yil  5-mayda  Oliy  Majlis  2-syessiyasida 

«Turkiston  —  umumiy  uyimiz»  shiorining  ilgari  surilishi  mintaqaviy  barqarorlikni  ta’minlashga 

xizmat qiladi. 

Markaziy  Osiyo  xonadoni  —  qadimiy  xonadon.  U  o’z  shonli  tarixiga,  buyuk  an’analariga, 

dunyoviy madaniyatiga ega bo’lgan ulkan va fayzli oila. Ana shu mintaqada mavjud bo’lgan tarixiy 



 

477 


                                                                                                                                                                                        

an’analarni  davom  ettirish,  ularni  yangi  tarixiy  sharoitlarda  boyitib  borish,  kyelgusi  avlodga  hap 

tomonlama yetuk, barkamol jamiyatni myeros qoldirishi hammamizning burchimiz. 

SHu  ma’noda  Pryezidyentimizning  «YOsh  avlodga  biz  ozod  va  obod  Vatanni  myeros 

qoldirmog’imiz  kyerakki,  ular  bobolarining  ulug’  niyatlari  va  ishlarini  davom  ettirsinlar.  CHunki 

yoshlarning  ma’naviy  uyg’oqligi  g’aflatdan  asrovchi  asosiy  omillardan  biridir»,  -  dyegan  so’zlari 

butun o’zbyek xalqi ko’nglidagi fikrlar dyesak mubolag’a bo’lmas.  


Katalog: mexmat -> books -> I%20blok%20fanlari
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti hisoblash usullari
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti hisoblash usullari kafedrasi
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti umumiy huquqshunoslik
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti ekologiya va tabiatni muhofaza qilish
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti mexanika-matematika fakulteti
I%20blok%20fanlari -> Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat un

Download 8.06 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   66   67   68   69   70   71   72   73   ...   81




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling