Alkanlar — to‘yingan uglevodorodlarning xalqaro nomenklatura bo‘yicha atalishi. Parafinlar


Download 1.1 Mb.
bet1/6
Sana28.01.2022
Hajmi1.1 Mb.
#533606
  1   2   3   4   5   6
Bog'liq
alkanlar
ABDULLOH UCHUN, SAMATOV B, qurilish mexanikasi, qurilish mexanikasi, Rektor nomiga ariza, Esse-WPS Office, Iqtisodiyotga terminla, @qiziqarli ona tili 5 adabiyot 1-chorak test, Variantlar, KURS ISHI., 8 sinf kimyo fanidan test, 2 5388643575049227464, mardlik va jasorat darslari, Мустакиллик дарси ишланмаси (маър) 27.07.15

Mavzu: alkanlar

  • REJA:

  • 1.Gamalogik qatori.

  • 2.Nomlanishi.

  • 3.Izomeriyasi.

  • 4.Olinishi.

  • 5.Fizik va kimyoviy xossalari.

  • 6.Ishlatilishi.

  • Alkanlar — to‘yingan uglevodorodlarning xalqaro nomenklatura bo‘yicha atalishi. Parafinlar — to‘yingan uglevodorodlarning tarixiy saqlanib qolgan nomi (lot. Rarrum affinis — passiv). Boshqa uglevodorodlarga qaraganda

  • ular nisbatan passiv.

  • Uglevodorod molekulalarida uglerod va vodorodning barcha valent bog‘lari to‘liq to‘yingan. Shuning uchun ular birikish reaksiyalariga

  • qobil emas. Shunga ko‘ra, bu sinf birikmalariga quyidagicha ta’rif berish mumkin:

  • Umumiy formulasi — C n H 2n+2 bo‘lgan, vodorod va boshqa ele- mentlarni o‘ziga biriktirmaydigan uglevodorodlar to‘yingan uglevo- dorodlar yoki alkanlar deb ataladi.

  • Alkanlar gomologik qatorining birinchi a’zosi metan CH4. Metanga

  • o‘xshash juda ko‘p uglevodorodlar, ya’ni metanning gomologlari

  • mavjud (yunoncha „gomolog“ — o‘xshash).

  • Uglevodorod nomidagi — an qo‘shimchasi to‘yingan uglevodo- rodlar nomiga xos qo‘shimchadir. Ular molekulalarida ikki, uch, to‘rt

  • va undan ko‘p uglerod atomi bo‘ladi. Har qaysi uglevodorod o‘zidan oldindagi uglevodoroddan CH 2 atomlar gruppasiga farq qiladi. Masa- lan, agar metan CH4 molekulasiga CH2 gruppa (CH2 — gomologik farq)

  • qo‘shilganda metan qatorining keyingi uglevodorodi — etan C2H6 hosil bo‘ladi. Etandan keyin propan C3H8, butan C4H10 keladi va hokazo.

  • Gomologik qatorda uglevodorodlar fizik xossalarining asta-sekin

  • o‘zgarishi kuzatiladi: qaynash va suyuqlanish temperaturalari ko‘tariladi, zichligi ortadi.



  • l

  • Odatdagi sharoitda (temperatura 22 °C) qatorning dastlabki to‘rtta a’zosi (metan, etan, propan, butan) — gazlar, C5H12 dan C16H34 gacha suyuqliklar, C17H36 dan boshlab — qattiq moddalar.

  • Bir valentli radikallarning nomi tegishli uglevodorod nomidagi

  • an qo‘shimchani -il qo‘shimchaga almashtirib hosil qilinadi

  • U g l e v o d o r o d l a r n i n g ko ‘ pl i g i i z o m e ri y a h o d i s a s i b i l a n t u sh u n t i r i- l a d i . M o l e ku l a d a u g l e r o d a t o m l a r i n i n g s on i o r t i b b o r ish i b i la n iz o m e r l ar s o n i k es k i n o r t a d i . M a s a l a n , b u t a n da iz om e r 2 t a , p e n ta n da — 3 t a, g e ks a n d a — 5 t a , d e k an C 10H22 d a e s a 75 t a.


  • Download 1.1 Mb.

    Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling