Ameritsiy (Americium), Am sunʼiy yoʻl bilan olingan radioaktiv ki-myoviy


Download 91.05 Kb.
Pdf ko'rish
Sana09.05.2023
Hajmi91.05 Kb.
#1448174
Bog'liq
Ameritsiy - Vikipediya



Ameritsiy
Ameritsiy (Americium), Am — sunʼiy yoʻl
bilan olingan radioaktiv ki-myoviy
element, aktinoidlarga kiradi; tartib
raqami 95. Barqaror izotoplari
yoʻq.Plutoniy (239Ri) ni neytronlar bilan
nurlantirib, sintez qilingan (1944-yil oxiri —
1945-yil boshlarida). Lantanoidlar
qatorida lantandan key-in 6-oʻrinda
turadigan element yevropiy deb
atalganidek, aktinoidlar qatorida
aktiniydan keyin 6-oʻrinda turadigan


Ameritsiy ga ham „Amerika“ soʻzidan
olinib, Ameritsiynomi berilgan.
Massasining soni 237dan 246 gacha
boʻlgan izotoplari maʼ-lum, ular a-
nurlanuvchilardir. Eng uzoq, yashaydigan
izotoplaridan 241Ap1 va 243At (yarim
parchalanish davri Tʼ=2 — 7370-yil)
oʻzidan a-nurlar chiqarib turadi (a-
nurlanish u-nurlanish ishtirokida boradi).
Elementar Ameritsiy- kumush rang me-
tall, suyuqlanish temperaturasi 995°,
qaynash temperaturasi 2607°. A va uning
qattiq birik-malari oʻzidan a-nurlar
chikarib turadigan boʻlgani uchun
qorongʻida yogʻdu sochadi. Valentligi
birikmalarda 3dan 6 gacha, eritmalarda
koʻpincha 3. Uch valentli Ameritsiy


eritmalari pushti rangli boʻladi. Ki-myoviy
xossalariga koʻra u lantanoidlarga
oʻxshash.Kislorod taʼsirida (uning
tanqisligida) oksidlanib ameritsiy oksidini
AtO, suyultirilgan kislota bilan oʻzaro
taʼsirlanib At3Q tuzlarini, gaz holidagi
vodorod bilan 50° dayoq reak-siyaga
kirishib, digidrid AtN2, trigi-dridni AtN3
hosil qiladi. Ameritsiy kimyosi ustidagi
ishlar uning asosan bir izo-topi — "’Amdan
foydalanib bajarilgan, qolgan izotoplarini
ishlatish uchun kifoya qiladigan
miqdorda olish qiyin. 241Am berilliy bilan
birga neytron man-balari tayyorlash
uchun ishlatiladi.


OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Ko‘proq o‘rganish Ushbu maqolada
Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-
2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan.
Kimyoga oid ushbu maqola chaladir. Siz
uni boyitib, (https://uz.wikipedia.org/w/in
dex.php?title=Ameritsiy&action=edit)
Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin.
Adabiyotlar


Bu sahifa oxirgi marta 11-Fevral 2023, 19:03 da
tahrir qilingan.

Matndan 
CC BY-SA 3.0
litsenziyasi boʻyicha
foydalanish mumkin (agar aksi koʻrsatilmagan
boʻlsa).
"https://uz.wikipedia.org/w/index
.php?
title=Ameritsiy&oldid=3575881" 
dan olindi

Download 91.05 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling