B. Matyakupov Dene madeniyati teoriyasi +


 Jismoniy tarbiya jarayonida ahloqiy tarbiya


Download 0.71 Mb.
Pdf ko'rish
bet9/64
Sana13.01.2022
Hajmi0.71 Mb.
#322901
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   64
Bog'liq
jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi predmeti
Abdumannopov, Elektr maydon kuchlanganlik vektorining oqimi. Gauss teoremasi v, 1849 yilda frantsuz fizigi Armand Fizeau quyidagi rasmda ko, 2-Mavzu, Оlimpiada informatika 2106-2020 yildagi materiallar
3.2. Jismoniy tarbiya jarayonida ahloqiy tarbiya 

Jismoniy  tarbiya  jarayonida  o’quvchilar  uzaro  bir-biri  bilan  va  jamiyatning  boshqa  a`zolari  bilan 

muloqatda  buladilar.  Jismoniy  mashqlar  bilan  shug`ullanish  uchun  ma`lum  moddiy  va  ma`naviy 

qimmatga  ega  bulgan  anjomlar,  jixozlardan  foydalanadilar.  Fizkul`turachilarning,  sportchilarning  uzaro 

bir-biri  bilan  munosabati,  muomalasi  va  uni  urab  olgan  ijtimoiy  muhit  omillarining  ta`siri  ular  oldiga 

muvjud jamiyatning ahloqiy  talablariga   javob berish muammosini quyadi. 

Mamlakat  sportchisining,  fizkul`turachisining  ahloqi-bu,  millat  vakili,  mavjud  jamiyat  kishisining 

ahloqidir.  Uzbek  sportchisining  maxsus  ahloq  normalari  yuqki  u  jamiyatning  oddiy  a`zosi  ahloqi 

normalaridan farq qilsa. “Sportchining ahloqi” degan ahloqni tuzushga urinish bu bizning sharq shalqlari 

ahloq normalaridan uzoqlashishga olib kelar edi. 

Biz qisqa fikrli, tor uyli sportchini tayyorlamasligimiz, baquvvat, faqat yahshi hazm qilish organlariga ega 

bulganlarni  emas,  fikrlash  doirasi  keng,  ma`naviy  boy,  kirishuvchan,  yahshi  tashkilotchi  bulaoladigan 

individni  tarbiyalashni  nazarda  tutmog`imiz  lozim.  Bu  fikrlar  ayniqsa  navqiron  mamlakatimiz  yoshlari 

uchun ta`aluqlidir.  

Sportchi  va  fizkul`turachi    ahloqiy  tarbiya    sining  qator  asosiy  xususiyatlariga,  uni  jismoniy  tarbiya 

jarayonida amalga oshirilishiga quyidagicha yunalish va shakl berilmoqda: 

1.Jamiyatchilik  burchiga  ijtimoiy  munosabatda  bulish,  jamiyat  ishini  uz  shaxsiy  ishi  bilan  teng  quyish, 

jamiyat  va  davlat  ishini  past  darajadagi  ish  deb  bilmaslik.Uzining  jismi  tarbiyasiga  ongli  munosabatda 

bulish. Vatan mudofaasiga doimo tayyor turish-bu har jamiyat a`zosining umumiy burchi deb qaraladi. 

Sportda  birlik  va  umumiylik  yagona  qonuniy  hususiyatdir.  Ushbu  xususiyat  jamoada  gavdalanadi. 

Jamiyat jismoniy madaniyati tarixi millat va jamiyatning kuchini ifodalaydi. 

Mvmlakat  sportchisi  halqora  maydondagi  g`alabalarning  hal  qiluvchi  omili,uz  xalqi,  Vatani  oldidagi 

javobgarlik burchini his qilishi lozim. 



/arbning  proffesional  sportchi  esa  uzining  vakillariga  “shaxsiy  manfaatingiz  jamiyat  manfaatiga  mos 

kelishi shart emas, uz ishingizni vujudga kelgan holatni hisobga olib hech qanday burch va printsip bilan 

bog`lamay hal qiling deb urgatadi. 

g`.  Jamoat  mulkiga  ijtimoiy  munosabatda  bulishni  jismoniy  tarbiya  darsida  tarbiyalash, 

shug`ullanuvchilarni  jihoz,  anjomlar,  ishlatilayotgan  inshoatga  yaxshi  munosabatda  bulishga  urgatish, 

sport maydonlarini talab darajasida qayta jixozlash ishida jamoatchilik asosida ishtirok etishdek ahloqiy 

normalarda tarbiyalanadi. 

q. Mehnatga ijtimoiy munosabatda bulish jamiyat a`zolari ahloq normalarining eng asosiysi dir. Jismoniy 

mashqlar  bilan  shug`ullanish  shug`ullanish  shug`ullanuvchini  mehnatda,  yuqori  ishlab  chiqarish 

jarayonida  ishtirok  etishga  va  uzning  har  tomonlama  garmonik  rivojlanishini  amalga  oshirish 

imkoniyatini yaratadi. 

Sportchidan esa yuqori sport natijasiga erishish, mashaqqatli  va og`ir, chidam bilan mehnat  qilishni talab 

qiladi. Rekordlarni gina yangilash bilan cheklanmay, uzida  mehnat jarayoni uchun kerakli iroda, intizom, 

mehnat qilishga odatni shakllantiradi,. mehnatni  qadrlashga urgatadi. 

4. Jismoniy madaniyat  jamiyat  qonunchiligiga buysinishni urgatadi. Gimnastika, o’yinlar, sport, turizm 

va  boshqa  jismoniy    mashq    bilan    shug`ullanish  tarbiyalanuvchilardan    urnatilgan  qoidani,  tartibni  

qat`iyyan  talab  qiladi.  Ularni  bajara  olmaslik    sportchini  yoki    tarbiyalanuvchini  maqsaddan 

uzoqlashtiradi.  Sportchi    hayotini  xavf  ostida  qoldiradi.Sport  jarayonida  uning  ahloqiy  tarbiyasining  

natijasini kurib utishgina kifoya. Masalan, tup uchun kurasha  yotganda o’yinchi tuqnashib ketdi deylik. 

Kimdir aybdor. kUpollikka  javob qilgingiz keladi. Lekin sportchi  ahloqi  normalari uz-uzini  qulga olish 

va    nizoli  holatni    tinch  yul    bilan  hal  qilish    uchun  ahloqiy  norma  talablari  ustun    kelishi  kerakligini 

taqazo etadi. 

5. Gumanizm  normasi insonni hurmat qilishga, kelajak uchun, tinchlik uchun  kurashishga chaqiradiki, 

bir-birini  qullash,  yordam  berish,  ayniqsa  musobaqalar  davomida    uzaro  urtoqlik  yordami  tarzida  

ifodalanadi.  Sharq  xalqlarida    uz  raqiblariga  nisbatan  gumanizm  ruhi  uta  yuhori  ekanligiga  tarixdan 

guvohimiz.  Demak  mustahkam  sog`lomlik    va    jismoniy  tayyorgarlik    jamiyat    a`zosining    ahloq  

normalarini iroda sifatlarini tarbiyalaydi. 

 


Download 0.71 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   64




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling