B Ta’limiy : O’quvchilarga maqom haqida kengroq tushuncha berish hamda milliy qo’shiqlarimizdan, an’analarimizni, “Shashmaqom” haqida tushuncha berish


Download 444 b.
Sana24.05.2018
Hajmi444 b.



b) Ta’limiy : O’quvchilarga maqom haqida kengroq tushuncha berish hamda milliy qo’shiqlarimizdan , an’analarimizni , “Shashmaqom” haqida tushuncha berish

  • b) Ta’limiy : O’quvchilarga maqom haqida kengroq tushuncha berish hamda milliy qo’shiqlarimizdan , an’analarimizni , “Shashmaqom” haqida tushuncha berish

  • s) Rivojlantiruvchi : O’quvchilarni mustaqil fikrlay olish va musiqa ijodkorligini rivojlantirish va emotsional qobiliyatini o’stirish .



darsning borishi :

  • darsning borishi :

  • Maqom sa’nati o’zining ko’p asrlik tarixiga ega. Bu turdagi musiqiy sa’nat avloddan avlodga “ustoz-shogird” an’anasi orqali meros bo’lib o’tib kelgan kasbiy musiqaning yuksak namunalaridir . Kasbiy musiqaning ilk shakllanishida esa dastlab “saroy madaniyati” muhim o’rin tutadi.

  • Maqomlar shakl-tuzilishi jihatidan juda salobatli sa’nat namunalaridir . Ko’p qismli maqom turkumlarining yuzaga kelishida kasbiy musiqa ijodkorlari bastakorlik ijodi bilab birga yanamusiqa ilmi ham muhim ahamiyat kasb etgan .

  • Mutafakkir olimlardan Abu Nasr al-Farobiy , Abu Ali ibn Sino , Safiuddin Urmaviy , Qutbiddin Sheroziy va boshqalar maqomlarga oid muammolar yuzasidan ilmiy risolalar yozganlar .



Olti maqom ( Shashmaqom)

  • Olti maqom ( Shashmaqom)

  • Xorazm maqomlari

  • Farg’ona –Toshkent maqom yo’llari.



Shashmaqom – bu olti maqom degani bo’lib , u quyidagi maqomlardan tashkil topadi.

  • Shashmaqom – bu olti maqom degani bo’lib , u quyidagi maqomlardan tashkil topadi.

  • I.Buzruk – ma’nosi “katta”, “ulug’”, “buyuk”.

  • II.Rost – ma’nosi “to’g’ri”, “chin” , “haqiqiy”

  • III.Navo- ma’nosi “kuy” , “mungli kuy”

  • IV. Dugoh – ma’nosi “ikki o’rin ”, “ ikki joy ”, “ ikki parda”

  • V. Segoh – ma’nosi “uch o’rin ” , “ uch joy” , “uch parda”

  • VI.Iroq – ma’nosi shu nomli arab mamlakatiga nisbat berilgan .



Shashmaqomdagi har bir maqom ikki yirik bo’limdan – cholg’u va aytim yo’llaridan iborat bo’lib , ularni “ustoz -shogird” an’anaviy maktabida tahsil ko’rgan malakali kasbiy cholg’uchi va ashulachi – hofizlargina mukammal ijro eta oladilar .

  • Shashmaqomdagi har bir maqom ikki yirik bo’limdan – cholg’u va aytim yo’llaridan iborat bo’lib , ularni “ustoz -shogird” an’anaviy maktabida tahsil ko’rgan malakali kasbiy cholg’uchi va ashulachi – hofizlargina mukammal ijro eta oladilar .

  • Maqomlarni besh chiziqli nota tizimi asosida yozib olish ishlari XX asr davomida bir necha bor amalga oshirildi. Xususan tanilqi kompozitor va etnograf V.A.Uspenskiy XX asrning 20-yillarida Buxoroda maqomchi ustozlar hofiz Ota Jalol Nosir va tanburchi Ota G’iyos Abdug’anilar ijrosida salobatli Olti maqom tizimini nota yozuvlarida ilk bor muhrlaydi .










Download 444 b.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©fayllar.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling